Το παιδί του Κριτίου στο Μουσείο της Ακρόπολης

Ο πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης κ. Δημήτριος Παντερμαλής γράφει για το μοναδικό αυτό άγαλμα που βρίσκεται στη συλλογή του μουσείου.

Το άγαλμα του γυμνού νεαρού εφήβου βρέθηκε το 1865 στις ανασκαφές της Ακρόπολης, στα βορειοανατολικά του Παρθενώνα. Το κεφάλι του αγάλματος εντοπίστηκε αργότερα, το 1888, στον χώρο ανάμεσα στο Μουσείο της Ακρόπολης που τότε είχε κτιστεί στο νότιο τείχος. Το συνολικό του ύψος είναι 85 εκ. και το υλικό λαμπρό παριανό μάρμαρο.

 

Από την αρχαιολογική έρευνα έχει αποδοθεί στο πιο φημισμένο εργαστήρι της εποχής, εκείνο των καλλιτεχνών Κριτίου και Νησιώτη, στους οποίους είχε αναθέσει η πόλη της Αθήνας την κατασκευή των αγαλμάτων του Αρμόδιου και Αριστογείτονα, των Τυραννοκτόνων, που εκπροσωπούσαν τη δημοκρατία της Αθήνας. Κυρίως οι καλλιτεχνικές ομοιότητες ανάμεσα στον νεαρό έφηβο και στο άγαλμα του Αρμοδίου οδήγησαν στην άποψη ότι σχετίζονται και ότι ο δημιουργός και στις δύο περιπτώσεις είναι ο Κρίτιος. Έτσι, το γλυπτό αρ. 698 του Μουσείου Ακρόπολης ονομάστηκε «Το παιδί του Κριτίου». Πρόκειται πιθανότατα για έναν νεαρό αθλητή που νίκησε σε αγώνα της ηλικίας του και το άγαλμά του στήθηκε σε περίοπτη θέση στην Ακρόπολη.

 

Τα χρόνια μετά την καταστροφή των πολέμων είναι μια περίοδος δημιουργική, μια περίοδος ανασυγκρότησης, με υψηλή αυτοπεποίθηση των πολιτών ύστερα από τους νικηφόρους αγώνες. Στα γλυπτά του αυστηρού ρυθμού θα ανακαλύψει κανείς όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που μια γενιά αργότερα θα οδηγήσουν στη δημιουργία της τέχνης του Παρθενώνα.

 

Στο άγαλμα αυτό συνοψίζονται οι νέες καλλιτεχνικές τάσεις που γεννήθηκαν από τα βιώματα των περσικών πολέμων. Με εξαιρετική συνέπεια αποδίδει ο καλλιτέχνης την κίνηση που διατρέχει ολόκληρο το σώμα του γλυπτού. Η χαλάρωση στη στάση των σκελών μεταφέρεται στη λεκάνη και από τη μέση και πάνω αλλάζει ο άξονας σε μια αντικίνηση που οδηγεί στην αντίθετη πλευρά και από εκεί στο κεφάλι, που αλλάζει και πάλι κατεύθυνση και στρέφεται προς την πλευρά του χαλαρού σκέλους. Έτσι, ενώ στα αρχαϊκά αγάλματα η κίνηση ήταν αδιόρατη, τη διαισθάνεται κανείς παρά τη βλέπει, τώρα είναι φανερή και δίνει στο σώμα την αίσθηση του παλμού της ζωής. Κάθε αλλαγή της κίνησης σε ένα τμήμα του σώματος συνεπάγεται συνολική αλλαγή της κίνησης. 

 

Ουσιώδης αλλαγή γίνεται και στην έκφραση των προσώπων των αγαλμάτων. Το αρχαϊκό χαμόγελο σβήνει και επικρατεί μια ιδιαίτερη σοβαρότητα, η οποία οδήγησε την έρευνα στη δημιουργία του όρου «αυστηρός ρυθμός» για την περίοδο αυτή.

 

Στο πρόσωπο τονίζεται ιδιαίτερα η δυνατή και σταθερή ματιά, το προβαλλόμενο δυναμικό πηγούνι και τα καλοσχηματισμένα, κλειστά χείλη. Η κόμη με κυματιστούς βοστρύχους επαναλαμβάνει το σχήμα του κρανίου και τα άκρα της δημιουργούν με τη συστροφή της γύρω από μια ταινία ένα είδος στεφάνου.

 

Τα χρόνια μετά την καταστροφή των πολέμων είναι μια περίοδος δημιουργική, μια περίοδος ανασυγκρότησης, με υψηλή αυτοπεποίθηση των πολιτών ύστερα από τους νικηφόρους αγώνες.

 

Στα γλυπτά του αυστηρού ρυθμού θα ανακαλύψει κανείς όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που μια γενιά αργότερα θα οδηγήσουν στη δημιουργία της τέχνης του Παρθενώνα.

 

Το παιδί του Κριτίου χρονολογείται λίγο μετά το 480 π.Χ.

 

https://www.theacropolismuseum.gr/el

 

Επιμέλεια: Γιάννης Πανταζόπουλος

Αρχαιολογία & Ιστορία
ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΒΒC: Ο αγώνας της Μελίνας για τα μάρμαρα του Παρθενώνα

Αρχαιολογία & Ιστορία ΒΒC: Ο αγώνας της Μελίνας για τα μάρμαρα του Παρθενώνα

18.1.2021
Η παρεξήγηση με τη Μέδουσα του Garbati

Αρχαιολογία & Ιστορία Η παρεξήγηση με τη Μέδουσα του Garbati

18.1.2021
Νίκος Σταμπολίδης: «Η αρχαιολογία είναι σαν την ιατρική. Μόνο που ο αρχαιολόγος χειρουργεί το σώμα της γης».

Αρχαιολογία & Ιστορία Νίκος Σταμπολίδης: «Η αρχαιολογία είναι σαν την ιατρική. Μόνο που ο αρχαιολόγος χειρουργεί το σώμα της γης».

15.1.2021
Ο Μανόλης Κορρές στα podcasts της LIFO

Αρχαιολογία & Ιστορία Ο Μανόλης Κορρές στα podcasts της LIFO

12.1.2021
«Σειρήνια δείπνα»: Τι έτρωγαν κι έπιναν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι;

Αρχαιολογία & Ιστορία «Σειρήνια δείπνα»: Τι έτρωγαν κι έπιναν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι;

2.1.2021
Η μετα-αλήθεια του 1821

Αρχαιολογία & Ιστορία Η μετα-αλήθεια του 1821

1.1.2021
Τα κάπως ασυνάρτητα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι ένα δειλό τραγούδι αγάπης

Αρχαιολογία & Ιστορία Τα κάπως ασυνάρτητα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι ένα δειλό τραγούδι αγάπης

30.12.2020
Τα συγκλονιστικά  φιλμ του Χάρβαρντ με την αποκάλυψη των ψηφιδωτών της Αγίας Σοφίας, τη δεκαετία του '40

Αρχαιολογία & Ιστορία Τα συγκλονιστικά φιλμ του Χάρβαρντ με την αποκάλυψη των ψηφιδωτών της Αγίας Σοφίας, τη δεκαετία του '40

28.12.2020
Ένα συγκλονιστικό χριστουγεννιάτικο γράμμα του χειμώνα του 1941

Αρχαιολογία & Ιστορία Ένα συγκλονιστικό χριστουγεννιάτικο γράμμα του χειμώνα του 1941

25.12.2020
Ένα χριστουγεννιάτικο γράμμα του 1941 που βρέθηκε σε έναν κάδο απορριμμάτων στο Μαρούσι

Αρχαιολογία & Ιστορία Ένα χριστουγεννιάτικο γράμμα του 1941 που βρέθηκε σε έναν κάδο απορριμμάτων στο Μαρούσι

25.12.2020
2 Σχόλια
avatar
NIKOS-NIKOS 10.4.2020 | 15:29
Το παιδί του Κριτίου είναι το πρώτο άγαλμα στην ιστορία που ξεκίνησε να αναπαριστάνεται η λεγόμενη χιαστή στάση του σώματος (στα ιταλικά contrapposto).
Η χιαστή στάση του σώματος συμβολίζει το θεϊκό στοιχείο. Περισσότερες πληροφορίες:
https://en.wikipedia.org/wiki/Contrapposto

Lucretius 10.4.2020 | 20:25
Το ύψος είναι λάθος. Τα 88 εκατοστά ήταν τυπογραφικό λάθος του πρώτου καταλόγου, που πέρασε σε αρκετές δημοσιεύσεις. Το πραγματικό του είναι 117 εκ.
https://en.wikipedia.org/wiki/Kritios_Boy
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια