Αρχαιολογία & Ιστορία

Οι Ναζί στο Άγιο Όρος: 40 ιστορικές φωτογραφίες

Ο Χίτλερ εισέβαλε στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου 1941, με την επίθεση γερμανικών στρατευμάτων μέσω Βουλγαρίας και Γιουγκοσλαβίας. Τρεις μέρες αργότερα η Θεσσαλονίκη και η Χαλκιδική ήταν υπό γερμανική κατοχή. Αρχικά υπήρχαν μόνο λίγοι Γερμανοί στρατιώτες στο Άγιο Όρος.

 

Η Ιερά Επιστασία του Αγίου Όρους, η τετραμελής εκτελεστική επιτροπή που ορίζεται κάθε χρόνο από την Ιερή Κοινότητα, ζήτησε από τον Χίτλερ, στις 13 Απριλίου του 1941, να πάρει το Άγιο Όρος υπό την προσωπική του προστασία και να μη του επιτεθεί. Λίγο μετά την αποστολή της επιστολής στον Χίτλερ, το καλοκαίρι του 1941, το Άγιο Όρος επισκέφθηκε μια γερμανική «επιστημονική» ομάδα με επικεφαλής τον Φραντζ Ντόλγκερ, ο οποίος έγινε δεκτός δίχως αντίσταση από τους μοναχούς του Άθω. O Φραντζ Ντόλγκερ (1891-1968) ήταν Γερμανός βυζαντινολόγος ο οποίος κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής βρέθηκε στο Άγιο Όρος ως ταγματάρχης.

 

Στο βιβλίο που έβγαλε αργότερα ο Ντόλγκερ λέει: «Κατά την άφιξή μας σε πολλά μοναστήρια και, κατά την αναχώρησή μας από ένα (τη Μονή Διονυσίου), μας υποδέχτηκαν με τη σημαία της σβάστικας, όταν καταπλεύσαμε με το μικρό πλοίο μας».

 

Οι μοναχοί του Άθω αποδέχτηκαν την παρουσία των Γερμανών και διατηρούσαν ένα χαμηλό προφίλ, για να αποτρέψουν αντίποινα.

 

Αντίγραφο της επιστολής που έστειλε η Ιερή Επιστασία στον Χίτλερ.
Το διαμονητήριο του Ντόλγκερ, 21 Ιουλίου 1941.

 

O Ντόλγκερ στη Δάφνη του Αγίου Όρους.

 

Τον Ιούνιο του 1943 μια ομάδα οκτώ Γερμανών στρατιωτών έφτασε στις Καρυές. Έμειναν στο Κονάκι της Μονής Σίμωνος Πέτρας. Οι οκτώ στρατιώτες κουβαλούσαν δύο πιστόλια και έξι τουφέκια. Δεν είχαν ασύρματο, μόνο μια τηλεφωνική γραμμή, που ήταν εκτός λειτουργίας πολλές φορές, ειδικά όταν έβρεχε. Επειδή ορισμένοι από αυτούς έπρεπε να επιστρέφουν στη Θεσσαλονίκη κάθε τόσο - ένα ταξίδι που χρειαζόταν τέσσερις μέρες -, η ομάδα αποτελούταν ως επί το πλείστον από έναν ή τρεις άντρες. Οι μοναχοί του Άθω αποδέχτηκαν την παρουσία των Γερμανών και δεν έφεραν την παραμικρή αντίσταση, για να αποτρέψουν αντίποινα. 

 

Αφού οι Γερμανοί αποχώρησαν στις 29 Μαΐου 1944, ο Άθως βρισκόταν για λίγο καιρό υπό την κατοχή των ανταρτών, πριν πάρουν τον έλεγχο οι ελληνικές αρχές.

 

Η «επιστημονική» αποστολή (με ένα σκύλο!), τρεις Γερμανοί στρατιώτες και επτά μοναχοί, άγνωστη ημερομηνία.

 

Η «επιστημονική» Γερμανική ομάδα πίνει νερό, καφέ και τσίπουρο.

 

Φωτογράφος στις Καρυές.

 

Ο «Τράγος» (περγαμηνή από δέρμα τράγου), ο πρώτος Καταστατικός Χάρτης του Αγίου Όρους, που φυλάσσεται στις Καρυές και αποτελεί το σημαντικότερο κειμήλιο της Αθωνικής Πολιτείας, ανοιγμένο για τον Ντόλγκερ.

 

Λεπτομέρεις από τον «Τράγο», 1941.

 

Ο «Τράγος» συντάχθηκε από τον ίδιο τον Αθανάσιο και επικυρώθηκε με την υπογραφή του Τσιμισκή,

 

Ο Χανς Ναγκέλερ στο γραφείο του στις Καρυές.

 

Το σπίτι στις Καρυές όπου κατά πάσα πιθανότητα είχε το γραφείο του ο Ναγκέλερ.

 

Ο πατέρας Joachim Sirbu, ο Ρουμάνος μοναχός το 1982, με τον χάρτη της Μεγάλης Ρουμανίας και της Ελλάδας πίσω του, και μια φωτογραφία του Βασιλιά Μιχαήλ, του τελευταίου βασιλιά της χώρας πριν γίνει δημοκρατία.

 

Ο Ναγκέλερ και ο στρατιώτης Λόρμπεχερ στο Άγιο Όρος, άγνωστη ημερομηνία.

 

Ο Ναγκέλερ και ένας δεύτερος Γερμανός στρατιώτης σε ένα δωμάτιο με πορτρέτα του βασιλιά Κάρολου Α΄ της Ρουμανίας.

 

Ο Ναγκέλερ και ο Λόρμπεχερ με έναν μοναχό και έναν νεόφυτο.

 

Ο Ναγκέλερ κι ένας ακόμα στρατιώτης έξω από το κελί 97.

 

Το σημειωματάριο του Ναγκέλερ, 1943-1945. Δεν συνέβησαν πολλά: τον Οκτώβριο του 1944 είχε ήδη προγραμματιστεί η εκκένωση του Αγίου Όρους!
Ο Ναγκέλερ το 1982.

 

Ένα από τα πράγματα που έκαναν οι Γερμανοί ήταν μια απογραφή, η οποία έδειξε ότι 5.500 μοναχοί ζούσαν στο Άγιο Όρος εκείνη την εποχή. Τον Μάιο του 1943 οι Γερμανοί κατάσχεσαν μερικά ραδιόφωνα σε μοναστήρια. Το γερμανικό ναυτικό είχε ένα μικρό παρατηρητήριο κάπου πάνω από τη Σκήτη Τιμίου Προδρόμου, με θέα το ακρωτήρι. Λίγο μετά τον πόλεμο, κατεδαφίστηκε.

 

Δύο Γερμανοί στρατιώτες στον ελαιώνα έξω από τη Μονή Σταυρονικήτα.

 

Μία από τις πιο συναρπαστικές ιστορίες είναι η επείγουσα προσθαλάσσωση ενός γερμανικού υδροπλάνου, κοντά στην παραλία του Αγίου Παύλου. Υπήρχε μόνο ένα μικρό πρόβλημα: υπήρχε μια γυναίκα στο πλήρωμα! Η πιλότος δε μπορούσε να πατήσει στην στεριά αφού απαγορεύεται αυστηρά. Το πρόβλημα λύθηκε χάρη στη σοφία των μοναχών: η γυναίκα μεταφέρθηκε στην καλύβα ενός ψαρά με ξυλοπόδαρα (δεν ακούμπησε το έδαφος!) και η καλύβα για μια σύντομη χρονική περίοδο ανακηρύχθηκε αυτόνομη από το Άγιο Όρος!

 

Μια ή δύο μέρες αργότερα ένα άλλο πολεμικό αεροπλάνο προσγειώθηκε και αφού επιδιόρθωσαν την βλάβη απογειώθηκαν και τα δύο ξανά.

 

Το γερμανικό υδροπλάνο στην παραλία του Αγίου Παύλου.

 

Τέσσερις γερμανοί στρατιώτες περιμένουν να διασωθούν και μια γυναίκα πιλότος βρίσκεται κάπου εκεί τριγύρω.

 

Αποχαιρετισμός στην παραλία της Μονής Ιβήρων, 29 Μαΐου 1944.

 

Ο Ναγκέλερ και άλλοι Γερμανοί στρατιώτες φεύγουν με βάρκα από το Άγιο Όρος, 29 Μαΐου 1944.

  

Δείτε μερικές ακόμα φωτογραφίες από τη συμβίωση των Γερμανών με τους μοναχούς στο Άγιο Όρος:

Πάσχα 1941

 

Γερμανοί στρατιώτες κάθονται κάτω από το πορτρέτο του Χίτλερ, 1943.

 

Η φωτογραφία αυτή είναι από το Πάσχα, 16 Απριλίου 1944. Βλέπουμε έναν επίτιμο καλεσμένο, τον Dr. Markull, και είναι επίσης παρόντες οι εκπρόσωποι από τις Μονές Λαύρας, Κωνσταμονίτου, Διονυσίου και Παντελεήμονος.

 

Ο πατέρας Παντελεήμονας από το κελί Ραβδούχου κοντά στις Καρυές, δείχνει τη φωτογραφία ενός Γερμανού στρατιώτη και ενός μοναχού κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

 

Ο μοναχός και ο στρατιώτης δίνουν τα χέρια.

 

Οι Ρώσοι μοναχοί είχαν καλές σχέσεις με τους Γερμανούς στρατιώτες. Ο π. Βενιαμίν μιλούσε άπταιστα Γερμανικά.

 

Ο π. Βασίλειος της Ιεράς Μονής Παντελεήμονος (στα δεξιά) με τον επίσκοπο Κασσιανό [Cassien (Bezobrazov), 1892-1965] και στη μέση ένας Γερμανός στρατιώτης.

 

Δύο Γερμανοί στρατιώτες με έναν μοναχό έξω από το κελί του.

 

Δύο Γερμανοί στρατιώτες στις Καρυές.

 

Τρεις στρατιώτες πάνω σε γαϊδούρια.

 

Πάσχα στις Καρυές το 1944.

 

Πορτρέτο του Χίτλερ στην Ιερά Μονή Κωνσταμονίτου.

 

Έλληνες αστυνομικοί και Γερμανοί στρατιώτες στην Ουρανούπολη, 23 Απριλίου 1944.

 

Κείμενο από έναν Γερμανό στρατιώτη σε βιβλίο επισκεπτών του Αγίου Όρους: «Μακάρι η Κοινότητα του Αγίου Όρους να μπορούσε κάποτε να αποτελέσει παράδειγμα για όλους τους ανθρώπους της Ευρώπης...»

 

Σφραγίδα από Γερμανούς στρατιώτες που έφυγαν από το Άγιο Όρος, 20 Απριλίου 1944.

 

Το εσωτερικό της εκκλησίας στη Σκήτη του Αγίου Ανδρέα, κοντά στις Καρυές.

 

Στις Καρυές

 

Γερμανοί στρατιώτες. Ο ένας εξ αυτών φοράει ράσο για την αναμνηστική φωτογραφία.
Μοναχός ξεφυλλίζει το ναζιστικό περιοδικό της εποχής «Σύνθημα». Το περιοδικό Σύνθημα (γερμανικά: Signal‎) ήταν προπαγανδιστική περιοδική γερμανική έκδοση, που δημιουργήθηκε με σκοπό να προβάλει τη γερμανική πολεμική εκστρατεία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, να κερδίσει οπαδούς στην οικοδόμηση της ναζιστικής «Νέας Ευρώπης»... Φωτογραφία των Γερμανικών Bundesarchiv

 

Ημίγυμνοι στρατιώτες πίνουν τσίπουρα στο αρχονταρίκι μιας μονής.

 

Με πληροφορίες από το athosweblog.com

Αρχαιολογία & Ιστορία
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια