Αρχαιολογία & Ιστορία

H απόλυτη ομορφιά της αρχαίας ελληνικής τέχνης: 35 λεπτομέρειες από το Μουσείο του Ηρακλείου

Ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος φωτογραφίζει λεπτομέρειες από τους ανεκτίμητους θησαυρούς του αρχαιολογικού μουσείου του Ηρακλείου.

Ο πήλινος κρατήρας με τα ανάγλυφα λουλούδια, που ξεπηδούν από το σώμα και το πόδι του, αποτελεί ένα από τα πιο ξεχωριστά και πρωτότυπα δείγματα του πολύχρωμου καμαραϊκού ρυθμού της μινωικής κεραμικής, ο οποίος αναπτύχθηκε στην Κρήτη κατά την παλαιοανακτορική περίοδο. Τα πλαστικά ολόγλυφα λουλούδια, που παριστάνουν νάρκισσους ή κρίνα, είναι μοναδικά και εκπέμπουν ολοκάθαρα τη χάρη της φύσης.... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Αυτές οι 35 φωτογραφίες δεν αποτυπώνουν αξιολογικά το μοναδικό μουσείο του Ηρακλείου ― ένα από τα σπουδαιότερα της Ελλάδας. Τα περισσότερα αριστουργήματά του δεν συμπεριλαμβάνονται. Είναι περισσότερο οι εμμονές του βλέμματός μου, κυρίως πάνω σε λεπτομέρειες που έλκουν το μάτι, αλλά σπανίως αποτυπώνονται φωτογραφικά: το κίτρινο χρώμα ενός φύλλου, το θραύσμα στην άκρη μιας σύνθεσης κ.λπ. 

Είναι τέτοια η δύναμη αυτής της τέχνης, που όσο κι αν «ζουμάρεις», ανακαλύπτεις θησαυρούς μέσα στους θησαυρούς. Ανεξάντλητα. Ανεκτίμητα.

Περιέργως, όσο κι αν προσπαθήσεις, δεν θα καταφέρεις να δείξεις φωτογραφικά εκείνα που περισσότερο σε συγκινούν. Π.χ. το Ρυτό των θεριστών: κάθε φορά που βλέπω τους πανάρχαιους γεωργούς (15 αιώνες π.Χ. - πολύ πριν τον Όμηρο!) να κυκλώνουν με δρεπάνια και στάχια τη μαύρη πέτρα του, θέλω να φωτογραφίσω αυτό το ρωμαλέο και ζωτικό αίσθημα της γιορτής, την αλάνθαστη γεωμετρία, τη χάρη που μπλέκονται οι καρποί και οι μύες, τα χαμόγελα, το βροντερό τραγούδι― και είναι αδύνατον. Βγάζω μια μπάλα από στεατίτη.

Κάθε χρόνο, η επίσκεψη εκεί είναι η κορύφωση του παραθερισμού. Αν επισκέπτεστε την Κρήτη, είναι ανεπίτρεπτο να μη πάτε. Είναι και ιδανική η στιγμή. Λόγω κορωνοϊού, μπαίνουν λίγοι και μετρημένοι επισκέπτες κάθε φορά (τα μέτρα τηρούνται υποδειγματικά) κι έχεις την άνεση να κινείσαι ατάραχα στο συνήθως πηγμένο και πολύβουο μουσείο.

― Σ.Τσ.

 

Μοναδική στο είδος της λίθινη σαρκοφάγος, που βρέθηκε σε τάφο της Αγίας Τριάδας και περιείχε την ταφή κάποιου πρίγκηπα. Είναι επιχρισμένη με κονίαμα και ζωγραφισμένη με την τεχνική της τοιχογραφίας. Το αριστουργηματικό αυτό έργο διακρίνεται για τη ζωντάνια των χρωμάτων και την κίνηση των μορφών.Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Τα Καμαραϊκά αγγεία ανήκουν στην κεραμική της Μεσομινωικής περιόδου που διακρίνεται για την πολύχρωμη διακόσμησή της και την υψηλή καλλιτεχνική της ποιότητα. Διακοσμούνταν συνήθως με πολύπλοκα καμπυλόγραμμα σχέδια γεμάτα φαντασία και πιο σπάνια με θέματα από τον ζωικό και φυτικό κόσμο. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Καμαραϊκά αγγεία.. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Λεπτομέρεια από την σαρκοφάγο της Αγίας Τριάδας. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Το κύπελο της αναφοράς: Η κύρια σύνθεση απεικονίζει δύο αντιμέτωπους νεαρούς άνδρες. Ο ένας, ο πρίγκηπας, στέκεται σε τελετουργική στάση κρατώντας σκήπτρο στο δεξί χέρι, έχει μακριά μαλλιά και φοράει περίζωμα, υψηλά υποδήματα και περιδέραια. Απέναντί του στέκεται ο νεαρός αξιωματούχος με μαζεμένα μαλλιά και λοφίο στο κεφάλι. Φοράει περίζωμα και υψηλά υποδήματα και κρατάει σπαθί, ακουμπισμένο στο δεξί του ώμο, σε στάση χαρακτηριστική της αναφοράς... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Τρία ζευγάρια εραστών από πηλό. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Πολλοί συνειρμοί. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Καμαραϊκά αγγεία. Βότσαλα έχουν εντεθεί περιμετρικά. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Καμαραϊκό αγγείο. Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Καμαραϊκά αγγεία Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Από το άνοιγμα της πόρτας, που έκλεινε με ξεχωριστό θυρόφυλλο, φαίνεται η γνωστή γυναικεία θεότητα με υψωμένα χέρια και πόλο στο κεφάλι. Είναι καθισμένη σε θρανίο και στο ένα χέρι της κρατεί κυκλικό αντικείμενο. Πάνω στην ελαφρά θολωτή στέγη του κτίσματος δύο ανθρώπινες μορφές με χαμηλά ταινιωτά καλύμματα στο κεφάλι... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Το Ρυτό των Θεριστών συγκαταλέγεται στα κυριότερα καλλιτεχνικά έργα της Μινωικής Εποχής. Συγκεκριμένα, χρονολογείται στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού, στη Νεοανακτορική περίοδο, περίπου μεταξύ 1550 - 1500 π.Χ. Το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένο είναι ο μαύρος στεατίτης (μαλακή πέτρα). Το αγγείο βρέθηκε στην βασιλική έπαυλη της Αγίας Τριάδας στο Ηράκλειο Κρήτης. Το περίφημο «αγγείο των θεριστών» συγκαταλέγεται στα αριστουργήματα της νεοανακτορικής τέχνης. Πρόκειται για ρυτό με ωοειδές σχήμα, που θυμίζει αυγό στρουθοκαμήλου, και η επιφάνειά του καλύπτεται με μια μοναδική παράσταση. Σε χαμηλό ανάγλυφο αποδίδεται πομπή ανδρών, που προχωρούν σε ομάδες κρατώντας θεριστικά εργαλεία στον ώμο τους, ενώ ορισμένοι τραγουδούν με τη συνοδεία σείστρου. Την πομπή οδηγεί ένας μεσήλικας με μακριά μαλλιά, που φοράει παράξενο φωλιδωτό χιτώνα με κρόσσια και στο δεξί του χέρι κρατάει ανασηκωμένο ραβδί. Συνθετική δύναμη, ζωντάνια και ανατομική ακρίβεια κυριαρχούν στην παράσταση, η οποία διαθέτει ρυθμό και μουσικότητα στην κίνηση. Αποκορύφωμα της ευαισθησίας του καλλιτέχνη και της ζωντάνιας της σκηνής είναι η απεικόνιση ενός άνδρα που γυρνάει το κεφάλι του προς τα πίσω, γελώντας περιπαικτικά προς έναν άλλο, που μάλλον έχει σκοντάψει....Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Μοναδική στο είδος της λίθινη σαρκοφάγος, που βρέθηκε σε τάφο της Αγίας Τριάδας και περιείχε την ταφή κάποιου πρίγκηπα. Είναι επιχρισμένη με κονίαμα και ζωγραφισμένη με την τεχνική της τοιχογραφίας. Το αριστουργηματικό αυτό έργο διακρίνεται για τη ζωντάνια των χρωμάτων και την κίνηση των μορφών. 'Ανδρες ντυμένοι με δέρματα ζώων, σε πομπή, προσφέρουν ομοίωμα πλοίου και ζώα στο θεοποιημένο νεκρό, ο οποίος στέκεται μπροστά από ένα ναόμορφο κτήριο και δίπλα σε βαθμιδωτό βωμό και δένδρο.Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

Έξοχα δείγματα της μινωικής μικροπλαστικής αποτελούν τα δύο περίφημα αγαλματίδια που απεικονίζουν τη χθόνια μινωική θεά των όφεων, ίσως τη μητέρα θεά και την κόρη. Το μικρότερο από αυτά παριστάνει τη θεά όρθια, με ανασηκωμένα χέρια, να κρατάει από ένα φίδι στο καθένα. Φορεί το περίτεχνο μινωικό ένδυμα, το στενό περικόρμιο με μανίκια που αφήνει ακάλυπτο το πλούσιο στήθος, και το μακρύ φόρεμα που διαχωρίζεται σε επτά επάλληλα οριζόντια επίπεδα και καλύπτεται με κοντή ποδιά, ενώ στο κεφάλι φέρει χαμηλό περίτεχνο κάλυμμα, πάνω στο οποίο κάθεται ένας πάνθηρας.... Φωτ.: Στάθης Τσαγκαρουσιάνος/ LIFO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αρχαιολογία & Ιστορία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νίκος Σταμπολίδης: « Η αρχαιολογία είναι σαν την ιατρική. Μόνο που ο αρχαιολόγος χειρουργεί το χώμα της γης».

Αρχαιολογία & Ιστορία Νίκος Σταμπολίδης: « Η αρχαιολογία είναι σαν την ιατρική. Μόνο που ο αρχαιολόγος χειρουργεί το χώμα της γης».

15.1.2021
Ο Μανόλης Κορρές στα podcasts της LIFO

Αρχαιολογία & Ιστορία Ο Μανόλης Κορρές στα podcasts της LIFO

12.1.2021
«Σειρήνια δείπνα»: Τι έτρωγαν κι έπιναν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι;

Αρχαιολογία & Ιστορία «Σειρήνια δείπνα»: Τι έτρωγαν κι έπιναν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι;

2.1.2021
Η μετα-αλήθεια του 1821

Αρχαιολογία & Ιστορία Η μετα-αλήθεια του 1821

1.1.2021
Τα κάπως ασυνάρτητα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι ένα δειλό τραγούδι αγάπης

Αρχαιολογία & Ιστορία Τα κάπως ασυνάρτητα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς είναι ένα δειλό τραγούδι αγάπης

30.12.2020
Τα συγκλονιστικά  φιλμ του Χάρβαρντ με την αποκάλυψη των ψηφιδωτών της Αγίας Σοφίας, τη δεκαετία του '40

Αρχαιολογία & Ιστορία Τα συγκλονιστικά φιλμ του Χάρβαρντ με την αποκάλυψη των ψηφιδωτών της Αγίας Σοφίας, τη δεκαετία του '40

28.12.2020
Ένα συγκλονιστικό χριστουγεννιάτικο γράμμα του χειμώνα του 1941

Αρχαιολογία & Ιστορία Ένα συγκλονιστικό χριστουγεννιάτικο γράμμα του χειμώνα του 1941

25.12.2020
Ένα χριστουγεννιάτικο γράμμα του 1941 που βρέθηκε σε έναν κάδο απορριμμάτων στο Μαρούσι

Αρχαιολογία & Ιστορία Ένα χριστουγεννιάτικο γράμμα του 1941 που βρέθηκε σε έναν κάδο απορριμμάτων στο Μαρούσι

25.12.2020
Με τι παιχνίδια έπαιζαν τα παιδιά στην αρχαιότητα;

Αρχαιολογία & Ιστορία Με τι παιχνίδια έπαιζαν τα παιδιά στην αρχαιότητα;

23.12.2020
Στην Αρχαία Αθήνα γιόρταζαν κάτι σαν Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά, πολύ πριν τον Χριστό

Αρχαιολογία & Ιστορία Στην Αρχαία Αθήνα γιόρταζαν κάτι σαν Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά, πολύ πριν τον Χριστό

22.12.2020
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια