Το καλύτερα διατηρημένο και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ερωτικής τέχνης σε ναό βρίσκεται στην μικρή πόλη του Khajuraho στο ινδικό κράτος του Madhya Pradesh. Οι κομψά σμιλεμένοι Ινδουϊστικοί ναοί του ανακηρύχθηκαν Παγκόσμιο Πολιτιστικό Μνημείο από την Unesco το 1986. Ανεγέρθησαν από την Δυναστεία Chandela ανάμεσα στο 950 και το 1050 και σώζονται 22 από τους αρχικούς 85 ναούς.
Αρχαιολογία & Ιστορία

Αρχαίοι ναοί του σεξ στην Ινδία επιβιώνουν σε ένα άκρως πουριτανικό περιβάλλον

Ερωτικά γλυπτά σε κάθε πιθανή στάση απηχούν μια εποχή σεξουαλικής ελευθεριότητας που δεν υπάρχει πια.

Αυτή η εξαιρετικά συντηρητική χώρα υπήρξε το λίκνο της πρώτης πραγματείας για το σεξ και τα ερωτικά έργα τέχνης που απεικονίζονται σε ναούς ίσως σήμερα φαντάζουν πιο προκλητικά απ' ότι όταν φιλοτεχνήθηκαν.

 

Τον Δεκέμβριο του 2013 η κοινότητα ΛΟΑΤ της Ινδίας υπέστη ένα μεγάλο χτύπημα όταν το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας απεφάνθη ότι η ομοφυλοφιλία είναι ποινικό αδίκημα. Πιο πρόσφατα, τον Αύγουστο του 2015, η Ινδική κυβέρνηση επέβαλλε μια απαγόρευση, την οποία στην συνέχεια ήρε υπό προϋποθέσεις, σε πάνω από 800 sites τα οποία χαρακτήρισε πορνογραφικά με το πρόσχημα της προσπάθειας καταπολέμησης της παιδικής πορνογραφίας και της σεξουαλικής βίας.

 

Τον τελευταίο αιώνα η Ινδία έχει υπάρξει μια ιδιαίτερα συντηρητική χώρα, επηρεασμένη από τον πουριτανισμό διαφόρων πληθυσμιακών και θρησκευτικών ομάδων όπως οι Ισλαμικές Δυναστείες, οι Βρετανοί επικυρίαρχοι και η ιερατική κάστα των Βραχμάνων. Η Ινδία όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Πριν απο τον 13ο αιώνα τα σεξουαλικά ήθη ήταν σαφώς πιο ελευθεριάζοντα, και αποδιδόταν ίση σημασία στην κοσμική και την πνευματική διάσταση. Το σεξ διδασκόταν ως μάθημα και το Κάμα Σούτρα, η πρώτη σεξουαλική πραγματεία, συντάθηκε στην αρχαία Ινδια ανάμεσα στον 4ο π.Χ. αιώνα και τον 2ο αιώνα.

 

Οι όμορφες νέες και οι αρρενωποί άνδρες συστρέφονται σε απίθανες σεξουαλικές στάσεις δίπλα σε γλυπτά θεών που χαμογελούν μακάρια στους πιστούς.

 

Τον τελευταίο αιώνα η Ινδία έχει υπάρξει μια ιδιαίτερα συντηρητική χώρα, επηρεασμένη από τον πουριτανισμό διαφόρων πληθυσμιακών και θρησκευτικών ομάδων όπως οι Ισλαμικές Δυναστείες, οι Βρετανοί επικυρίαρχοι και η ιερατική κάστα των Βραχμάνων. Η Ινδία όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Πριν απο τον 13ο αιώνα τα σεξουαλικά ήθη ήταν σαφώς πιο ελευθεριάζοντα, και αποδιδόταν ίση σημασία στην κοσμική και την πνευματική διάσταση. Το σεξ διδασκόταν ως μάθημα και το Κάμα Σούτρα, η πρώτη σεξουαλική πραγματεία, συντάθηκε στην αρχαία Ινδια ανάμεσα στον 4ο π.Χ. αιώνα και τον 2ο αιώνα.

 

Αν κοιτάξει κανείς καλύτερα θα συναντήσει υπομνήσεις αυτής της πιο ελευθεριάζουσας περιόδου σε όλη την χώρα. Είναι κυριολεκτικά σκαλισμένες στην πέτρα με την μορφή ερωτικών συμπλεγμάτων και γλυπτών στα τείχη του Ναού του Ήλιου του 13ου αιώνα στο Konark, στο ανατολικό Ινδικό κράτος της Orissa. Το γυμνό είναι κυρίαρχο και στις ζωγραφιές και τα γλυπτά των ουράνιων παρθένων στα σκαλισμένα μέσα σε βράχους βουδιστικά μοναστικά σπήλαια του Μαχαράστρα, Ajanta (2ος αι. π.Χ) και Ellora (5ος με 10ος αι. π.Χ.)

 

Ωστόσο το καλύτερα διατηρημένο και πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ερωτικής τέχνης σε ναό βρίσκεται στην μικρή πόλη του Khajuraho στο ινδικό κράτος του Madhya Pradesh. Οι κομψά σμιλεμένοι Ινδουϊστικοί ναοί του ανακηρύχθηκαν Παγκόσμιο Πολιτιστικό Μνημείο από την Unesco το 1986. Ανεγέρθησαν από την Δυναστεία Chandela ανάμεσα στο 950 και το 1050 και σώζονται 22 από τους αρχικούς 85 ναούς.

 

Αν επισκεφθείτε αυτόν τον αρχαιολογικό χώρο ένα χειμωνιάτικο απόγευμα, θα δείτε τον ψαμμίτη να λάμπει σαν χρυσός. Οι ντόπιες φέρνουν μαζί τους φρέσκα λουλούδια και θυμιάματα για τις προσευχές ενώ οι επισκέπτες περνοδιάβαιναν τους εξωτερικούς διαδρόμους χαζεύοντας τα αφειδή και περίπλοκα γλυπτά που κάλυπταν κάθε εκατοστό των τειχών. Απεικονίζονταν θεοί και θεές, πολεμιστές και μουσικοί, ζώα και πουλιά. Θα μπορούσε να είναι μια σκηνή σε οποιονδήποτε ναό στην Ινδία. Παρατηρώντας όμως τα γλυπτά αυτά από κοντά βλέπει κανεις ότι είναι έντονα ερωτικής φύσεως, με άνδρες, γυναίκες και ζώα. Απεικονίζουν ερωτικά τρίγωνα, όργια και κτηνοβασία. Οι όμορφες νέες και οι αρρενωποί άνδρες συστρέφονται σε απίθανες σεξουαλικές στάσεις δίπλα σε γλυπτά θεών που χαμογελούν μακάρια στους πιστούς. Παρότι κάποιες πέτρες έχουν χτυπηθεί και πολλά μέλη είναι σπασμένα, τα γλυπτά είναι σε εξαιρετική κατάσταση, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι είναι άνω των 1.000 ετών.

 

Παρότι κάποιες πέτρες έχουν χτυπηθεί και πολλά μέλη είναι σπασμένα, τα γλυπτά είναι σε εξαιρετική κατάσταση, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι είναι άνω των 1.000 ετών.

 

Πολλές διαφορετικές θεωρίες έχουν αναπτυχθεί για να εξηγήσουν την ύπαρξη τόσο λεπτομερών ερωτικών μοτίβων. Μία απο τις πιο ενδιαφέρουσες αναφέρει ότι επειδή οι βασιλείς Chandela ακολουθούσαν τις Ταντρικές αρχές που υπαγορεύουν την ισορροπία ανάμεσα στις θηλυκές και ανδρικές δυνάμεις, προωθούσαν την πίστη τους και στους ναούς που είχαν ανεγείρει.

 

Άλλες θεωρίες σχετίζονται με τον ρόλο των ναών αυτών καθεαυτών την εποχή εκείνη: θεωρούνταν τόποι μάθησης εκτός από τόποι λατρείας, ιδίως μάθησης των καλών τεχνών, ακόμα και της τέχνης της συνεύρεσης. Επιπλέον κάποιοι θεωρούν πως η απεικόνιση σεξουαλικών δραστηριοτήτων στους ναούς θεωρούνταν καλός οιωνός γιατί αντιπροσωπεύουν την νέα αρχή και την νέα ζωή. Πέραν αυτού ο Ινδουϊσμός παραδοσιακά θεωρούσε την σεξουαλική πράξη ως αναπόσπαστο μέρος της ζωής, γεγονός που θα εξηγούσε γιατί τα γλυπτά αυτά βρίσκονται ανάμεσα σε άλλα που απεικονίζουν δραστηριότητες όπως η προσευχή και ο πόλεμος. Το γεγονός ότι εκτίθενται σε κοινή θέα και δεν είναι κρυμμένα σε κάποια σκοτεινή γωνιά σημαίνει ότι οι δημιουργοί τους επιθυμούσαν να είναι ορατά από όλους.

 

 

 

Το παράδοξο είναι ότι δεν υπάρχει λόγος αυτοί οι ιδιαίτερα στολισμένοι ναοί να ανοικοδομηθούν στο Khajurao, καθώς δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία ότι υπήρχε βασίλειο στην τοποθεσία αυτή. Η διατήρηση των χαρακτηριστικών αυτών μοτίβων αποδίδεται πιθανά στην απομόνωση τους επί εκατοντάδες χρόνια από τα πυκνά δάση που κάλυπταν την περιοχή. Οι ναοί ανακαλύφθηκαν ξανά από τον Άγγλο Λοχαγό TS Burt το 1883. Για την ακρίβεια ο ίδιος ο Burt χρειάστηκε να πειστεί από τους Ινδούς υπασπιστές του για να κάνει το ταξίδι ως εκεί. Δεν πίστευε ότι ήταν δυνατόν να κρύβεται οτιδήποτε ενδιαφέρον στο απομακρυσμένο αυτό σημείο. Αυτοί οι μαγευτικοί ναοί κατόρθωσαν να επιβιώσουν και του μένους της Ινδικής αστυνομίας ηθικής που τα τελευταια χρόνια απαγόρευσε ή κατέστρεψε πολιτιστικά αντικείμενα και έργα τέχνης όπως τα βιβλία του Salman Rushdie και τους πίνακες του MF Hussain.

 

Ακόμα πιο ενδιαφέρον όμως κι από τα ίδια τα τολμηρά αυτά γλυπτά και την ιστορία που κρύβουν, είναι το γεγονός ότι ολόκληρες οικογένειες απορροφώνται ολοκληρωτικά από τα λεγόμενα του ξεναγού όσο αναλύει τα πιο πονηρά γλυπτά ψηλά στους τοίχους του μεγαλοπρεπούς ναού Kandariya Mahadeva. Κανένα φρύδι δεν σηκώνεται, καμιά αμήχανη ματιά δεν ανταλλάσσεται, τα νεαρά χείλη δεν συσπώνται για να κρύψουν γελάκια. Ίσως η τέχνη να γίνεται πλήρως αποδεκτή όταν συνδυάζεται με θρησκευτικό περιεχόμενο. Μια άλλη εξήγηση είναι ότι το Khajurao κρύβει μέσα στα τείχη του ένα σημαντικό μάθημα για την ανεκτικότητα στην Ινδία.

 

 

 

 

Αρχαιολογία & Ιστορία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φωτογραφίες ντοκουμέντο από την παράδοση του στρατού Ηπείρου στους Γερμανούς το Πάσχα του '41

Αρχαιολογία & Ιστορία Φωτογραφίες ντοκουμέντο από την παράδοση του στρατού Ηπείρου στους Γερμανούς το Πάσχα του '41

14.11.2019
Ήταν η Χάνα Άρεντ υπεροπτική και άσπλαχνη όταν μιλούσε για την «πεζότητα του κακού»;

Αρχαιολογία & Ιστορία Ήταν η Χάνα Άρεντ υπεροπτική και άσπλαχνη όταν μιλούσε για την «πεζότητα του κακού»;

14.11.2019
Λόφος Καστέλι: Νέα στοιχεία για το σεισμικό ρήγμα, όπου πραγματοποιήθηκε ανθρωποθυσία κατά τον 13ο αι. π. Χ.

Αρχαιολογία & Ιστορία Λόφος Καστέλι: Νέα στοιχεία για το σεισμικό ρήγμα, όπου πραγματοποιήθηκε ανθρωποθυσία κατά τον 13ο αι. π. Χ.

13.11.2019
Τα ρωμαϊκά, βυζαντινά, οθωμανικά και εβραϊκά ίχνη της Θεσσαλονίκης

Αρχαιολογία & Ιστορία Τα ρωμαϊκά, βυζαντινά, οθωμανικά και εβραϊκά ίχνη της Θεσσαλονίκης

11.11.2019
Οι απαρχές του Μαραθωνίου της Αθήνας

Αρχαιολογία & Ιστορία Οι απαρχές του Μαραθωνίου της Αθήνας

10.11.2019
Το σίλφιον, το πρώτο είδος φυτού που εξαφάνισε ο άνθρωπος στην Αρχαιότητα

Αρχαιολογία & Ιστορία Το σίλφιον, το πρώτο είδος φυτού που εξαφάνισε ο άνθρωπος στην Αρχαιότητα

4.11.2019
«Ποιος; Αυτός που δίνει απλόχερα ή αυτός που δίνει με το στανιό, είναι άξιος ν' αγαπηθεί;»

Αρχαιολογία & Ιστορία «Ποιος; Αυτός που δίνει απλόχερα ή αυτός που δίνει με το στανιό, είναι άξιος ν' αγαπηθεί;»

2.11.2019
Η πονεμένη ιστορία των Μαγεμένων, των χαμένων «Καρυάτιδων» της Θεσσαλονίκης

Αρχαιολογία & Ιστορία Η πονεμένη ιστορία των Μαγεμένων, των χαμένων «Καρυάτιδων» της Θεσσαλονίκης

31.10.2019
Πότε αρχίσαμε να συντηρούμε τις αρχαιότητες στην Ελλάδα;

Αρχαιολογία & Ιστορία Πότε αρχίσαμε να συντηρούμε τις αρχαιότητες στην Ελλάδα;

29.10.2019
Τα μικρά κράτη στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

Αρχαιολογία & Ιστορία Τα μικρά κράτη στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο

28.10.2019
5 Σχόλια
Hypatia 18.1.2016 | 12:50
Είχα την τύχη να πάω στο Κατζουράχο και πρέπει να σημειωθεί ότι οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο άρθρο δείχνουν το σύνολο των απεικονίσεων ερωτικών σκηνών σε ένα σύμπλεγμα πολλών ναών (υπολογίζονται στο 10% των συνολικών αναπαραστάσεων). Μάλιστα, αυτές οι σκηνές έχουν συγκεκριμένο σκοπό, καθώς αποτελούν μέρος μιας αφήγησης - όπως και σχεδόν παντού στον κόσμο, η γλυπτική χρησιμοποιήθηκε για διακοσμητικούς και εκπαιδευτικούς λόγους. Θα θεωρούσα πολύ πιο ενδιαφέρουσα για τους σκοπούς του άρθρου την αναφορά στη λατρεία του λίνγκαμ (που μεταφράζεται και ερμηνεύεται, μεταξύ άλλων, ως φαλλός) του Shiva. Εκεί θα αρχίσουμε να μιλάμε για την περίπλοκη σχέση ενός λαού με τη σεξουαλικότητα. Επίσης, σωστά αναφέρθηκε ο ρόλος των Βρετανών και των Μουσουλμάνων αυτοκρατόρων, ωστόσο η Ινδία παραμένει χώρα με 14% Μουσουλμάνους και μια πληθώρα άλλων μειονοτήτων. Το να επικεντρωνόμαστε μόνο στον αντίκτυπο του Ινδουισμού είναι κάπως περιοριστικό. Όσο για την πορνογραφία, η απαγόρευση είχε να κάνει περισσότερο με τον χαρακτήρα του κυβερνώντος κόμματος, που είναι ολίγον πατρίς-Ινδουισμός-οικογένεια και τις αξίες που θέλουν να περάσουν.
avatar
Μαύρος Γάτος 29.4.2019 | 17:20
Δεν είναι
"ολίγον πατρίς-Ινδουισμός-οικογένεια" :
το ΒJP είναι ένα εξαιρετικά επικίνδυνο κόμμα φασιζόντων φανατικών θρησκόληπτων.
Ευτυχώς η Ινδία έχει (έστω και εξαιρετικά ατελείς) υπαρκτές δημοκρατικές δομές και πιθανότατα θα αντέξει χωρίς τεράστιες απώλειες ακόμα μια θητεία του Μόντι
avatar
nassos 18.1.2016 | 19:14
Ας μην ξεχνάμε πως η Ινδία είναι η χώρα όπου πολιτειακά ο βιαζόμενος αντιμετωπιζεται χειρότερα απο τους βιαστές σε πολλές περιπτώσεις!
avatar
Ανώνυμος/η 19.1.2016 | 03:31
Πάντως το στοιχείο του "ομαδικού", όπως αποτυπώνεται στους αρχαίους πορνο-ναούς, μια χαρά επιβιώνει στη σύγχρονη πουριτανική Ινδία...
Hypatia 19.1.2016 | 10:31
Παρακαλώ; Όταν λες πολιτειακά, αναφέρεσαι στη νομοθεσία; Γιατί σε αυτούς που βίασαν την κοπέλα επέβαλαν θανατική ποινή. Πόσο χειρότερο; Αναφέρεσαι στη νοοτροπία των αστυνομικών; Αυτό άλλο. Αν αναφέρεσαι τώρα για κάτι συμβούλια γερόντων κτλ., αυτοί σίγουρα δρουν ενάντια στους νόμους. Ας μη γενικεύουμε.