Αυτά είναι τα ωραιότερα κτίρια του Ερνέστου Τσίλερ
Αρχιτεκτονική

Αυτά είναι τα ωραιότερα κτίρια του Ερνέστου Τσίλερ

Αριστουργήματα στην Αθήνα και την υπόλοιπη Ελλάδα, από τον σπουδαίο αρχιτέκτονα που γεννήθηκε το 1837

 

Έφερε πρώτος στην Ελλάδα τον τεχνητό εξαερισμό και την κεντρική θέρμανση. Μεταμόρφωσε την Αθήνα του 19ου αιώνα από χωριό σε ευρωπαϊκή πόλη, προσδίδοντάς της την αρχιτεκτονική ταυτότητα και αισθητική που η πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους χρειαζόταν, συνδέοντάς την με το αρχαίο παρελθόν της. Αντικατέστησε τα παντζούρια με ρολά στα μαγαζιά της Αθήνας και κόσμησε τα κτίρια του με χυτοσιδηρά κιγκλιδώματα με σχέδια εμπνευσμένα από τη μυθολογία. Ο Ερνέστος Τσίλερ είναι ο πρώτος αρχιτέκτονας που χρησιμοποίησε σιδηρά υποστυλώματα στην οικοδομή.

 

Ήρθε στην Ελλάδα σε ηλικία 24 ετών ώστε να επιβλέψει την ανέγερση της Ακαδημίας (σε σχέδια του Δανού εργοδότη του Θεόφιλου Χάνσεν), και πολύ γρήγορα κατάφερε να μπει στα αθηναϊκά σαλόνια και να γίνει ο αγαπημένος αρχιτέκτονας της αστικής τάξης. Με την υποστήριξή της, κατόρθωσε να δημιουργήσει έργα ανάλογης ποιότητας με εκείνα που χτίζονταν στην Βιέννη και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

 

Η εύνοια του βασιλέως και η ανάθεση σ΄ αυτόν της μελέτης των θερινών ανακτόρων στο Τατόι, στους Πεταλιούς και αργότερα του ανακτόρου του Διαδόχου προσελκύει όπως είναι φυσικό πλήθος μεγαλοαστών που του αναθέτουν τα μέγαρά τους ή τις εξοχικές τους επαύλεις.

 

Γεννήθηκε στις 22 Ιουνίου 1837 στο Oberloessnitz της Σαξωνίας. Το 1855 γίνεται δεκτός στην Βασιλική Σχολή της Αρχιτεκτονικής του Πολυτεχνείου της Δρέσδης απ' όπου αποφοιτά το 1858. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του εργάζεται για ένα διάστημα στη Βιέννη στο γραφείο του Δανού αρχιτέκτονα Θεόφιλου Χάνσεν. Η γνωριμία μαζί του θα καθορίσει την καριέρα του. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1861, ο Τσίλερ φθάνει στην Αθήνα ως εκπρόσωπος του Χάνσεν και αναλαμβάνει την επίβλεψη της κατασκευής της Ακαδημίας Αθηνών.

 

Ανεξάρτητα όμως από το πλήθος των κτιρίων που μελέτησε, τα οποία πρέπει να ξεπερνούν τα 600, ο Τσίλλερ αποτελεί για τη νεοελληνική αρχιτεκτονική ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο


Γρήγορα εντάσσεται στην αθηναϊκή κοινωνία και εγκαθίσταται στην Ελλάδα. Παντρεύεται Ελληνίδα δημιουργεί οικογένεια και παραμένει στη χώρα μέχρι τον θάνατό του το Νοέμβριο του 1923. Στα πρώτα χρόνια της παραμονής του στη χώρα ο Τσίλερ περιοδεύει την Ελλάδα για να γνωρίσει τους αρχαιολογικούς της θησαυρούς. Μετά την έξωση του Όθωνα τα έργα στην Ακαδημία διακόπτονται και ο Τσίλλερ θα επιστρέψει για ένα μικρό διάστημα στη Βιέννη.

 

Το 1868 επανέρχεται στην Ελλάδα και το 1872 διορίζεται καθηγητής στο Σχολείο των Τεχνών, τον πρόδρομο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Οι παραγγελίες έρχονται η μια μετά την άλλη. Ο Τσίλερ έχει πια καθιερωθεί. Η εύνοια του βασιλέως και η ανάθεση σ΄ αυτόν της μελέτης των θερινών ανακτόρων στο Τατόι, στους Πεταλιούς και αργότερα του ανακτόρου του Διαδόχου προσελκύει όπως είναι φυσικό πλήθος μεγαλοαστών που του αναθέτουν τα μέγαρά τους ή τις εξοχικές τους επαύλεις. Παράλληλα σχεδιάζει σειρά δημοσίων και δημοτικών κτιρίων και ναών. Μικρό μόνο τμήμα της επαγγελματικής του δραστηριότητας αποτελούν το Εθνικό (Βασιλικό) Θέατρο της Αθήνας, τα θέατρα της Πάτρας και της Ζακύνθου (κατεδαφισμένο), το Μουσείο της Ολυμπίας, το Χημείο, η Αγορά του Πύργου, ο ναός του Αγίου Λουκά Πατησίων, ο Ναός της Φανερωμένης στο Αίγιο. Μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει ακόμα δυνατή η πλήρης καταλογογράφηση του συνόλου του έργου του.

 

Ο Τσίλλερ (αριστερά) μαζί με τον αρχιτέκτονα Θ. Χάνσεν κατά την κατασκευή της Ακαδημίας Αθηνών

 

Ανεξάρτητα όμως από το πλήθος των κτιρίων που μελέτησε, τα οποία πρέπει να ξεπερνούν τα 600, ο Τσίλερ αποτελεί για τη νεοελληνική αρχιτεκτονική ένα ιδιαίτερα σημαντικό κεφάλαιο. Το αρχιτεκτονικό του έργο, που εκτείνεται χρονικά στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου, χαρακτηρίζεται από δημιουργική πνοή και από αίσθηση καλλιτεχνικής ελευθερίας. Αυτή η κλασικιστική στην αρχή αίσθηση θα σφραγίσει τη φάση του ώριμου αθηναϊκού νεοκλασικισμού για να προχωρήσει προς τον εκλεκτισμό και το ρομαντισμό κυρίως στις ιδιωτικές κατοικίες. Στην αρχιτεκτονική όμως των δημόσιων κτιρίων θα διατηρήσει το ελληνικό πνεύμα του κλασικισμού, ενώ αντίστοιχα στην εκκλησιαστική αρχιτεκτονική θα προσπαθήσει να διαφυλάξει τη βυζαντινή παράδοση.

 

Επισημοποίησε την σύνδεση της Αναγέννησης με την Αρχαιότητα, με διακριτές εκλεκτικιστικές τάσεις όπως την εφάρμοσε πρώτος ο δάσκαλός του. Η προσωπική συμβολή του Τσίλερ συνίσταται στον συνδυασμό ελληνικών δομικών και διακοσμητικών στοιχείων με την αναγεννησιακή αρχιτεκτονική ώστε να εξυπηρετηθούν οι ιδεολογικές ανάγκες της τότε ελληνικής κοινωνίας.

 

Μερικά από τα πιο ωραία έργα του Τσίλλερ

Tα ξενοδοχεία Μπάγκειον και Μέγας Αλέξανδρος

 

Προεδρικό μέγαρο – Ανάκτορα

 

Aκαδημία Aθηνών

 

Δημαρχείο Ερμούπολης Σύρου

 

Μέγαρο Ανδρέα Συγγρού

 

Δημοτικό Θέατρο Πατρών

 

Μέγαρο Σταθάτου

 

Μέγαρο Μελά

 

Άγιος Νικόλαος (Κτήμα Θων)

 

Μέγαρο Σλήμαν

 

Οικία του Σπύρου Μεταξά

 

Μουσείο Ολυμπίας

 

Εθνικό θέατρο

 

Τα γνωστά έργα του Τσίλλερ

Αθήνα

  • Ανάκτορο του Διαδόχου (1891-1897) (σήμερα Προεδρικό Μέγαρο)
  • Μέγαρο Ερρίκου Σλήμαν (Ιλίου Μέλαθρον) (1878-1881) (σήμερα στεγάζει το Νομισματικό Μουσείο Αθηνών)
  • Βασιλικό Θέατρο (σήμερα Εθνικό Θέατρο) (1895-1901)
  • Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Οικοδομήθηκε σε σχέδια του αρχιτέκτονα Λούντβιχ Λάνγκε. Ο Τσίλερ ήταν ο τρίτος και τελευταίος επιβλέπων του έργου, επέφερε δε αλλαγές στην πρόσοψη του κτιρίου, προσθέτοντας το ιωνικό πρόπυλο και τις εκατέρωθεν στοές.
  • Μέγαρο Σταθάτου (1895)
  • Μέγαρο Ανδρέα Συγγρού, στην συμβολή της οδού Βασιλίσσης Σοφίας 5 (πρώην οδός Κηφισίας) με την οδό Ζαλοκώστα, σήμερα είναι το κεντρικό κτίριο του Υπουργείου Εξωτερικών
  • Μέγαρο (έπαυλη) του Ανδρέα Συγγρού (1872-1873) στο κτήμα Αναβρύτων, μεταξύ Αμαρουσίου και Κηφισιάς
  • Έπαυλη του Νικολάου Θων (Thon). Η έπαυλη είχε οικοδομηθεί (1891) ολόκληρη πάνω σε σχέδια του Τσίλερ, στη συμβολή των λεωφόρων Αλεξάνδρας και Κηφισσίας. Δεν υπάρχει πια αλλά διασώζεται ο ναός του Αγίου Νικολάου, ένα περίκεντρο νεοκλασικό εκκλησάκι με ημισφαιρικό θόλο, που οικοδομήθηκε περί το 1900, πάλι από τον Τσίλερ, στο εσωτερικό του περιβόλου της έπαυλης.
  • Η πρώτη βασιλική έπαυλη στο Τατόι (1872-74) (καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1916)
  • Μέγαρο Μελά (1874) στην οδό Αιόλου, το μεγαλύτερο Αθηναϊκό ιδιωτικό κτίριο της εποχής, του οποίου η ανέγερση κόστισε 1.000.000 δραχμές.
  • Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, στην Πλατεία Κοτζιά. Γκρεμίστηκε το 1940.
  • Nαός του Αγίου Λουκά Πατησίων (1865-1870). H πρώτη εκκλησία - έργο του Τσίλερ κτίστηκε σε νεορωμανικό ρυθμό, εμφανή κυρίως στον τρούλλο.
  • Ναός Αγίου Γεωργίου Ορφανοτροφείου Χατζηκώνστα (Μεταξουργείου), 1899-1901. Εκκλησία νεο-ρωμανικού ρυθμού, με τους χαρακτηριστικούς πυργίσκους στις εξωτερικές ακμές.
  • Διοικητήριο της Σχολής Ευελπίδων (1889) (σήμερα Σχολή Εθνικής Άμυνας)
  • Παλαιό Χημείο (1887). Σχεδιάστηκε και κτίστηκε σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα του Βερολίνειου Χημείου Zarstrau και την έγκριση του διάσημου χημικού Hofmann.
  • Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο (1887-1897), τετραώροφο νεοκλασικό μέγαρο στη γωνία των οδών Χαριλάου Τρικούπη και Φειδίου.
  • Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο (1905), τριώροφο νεοκλασικό μέγαρο στη λεωφόρο Αλεξάνδρας.
  • Μέγαρο Δεληγεώργη (1890. Τριώροφο μέγαρο μεταξύ των οδών Πινδάρου, Ακαδημίας και Κανάρη, εκλεκτικιστικού ρυθμού.
  • Μέγαρο Κούπα (1875-1900). Νεοκλασικό κτίριο στην οδό Πανεπιστημίου, από τα μεγαλύτερα και πολυτελέστερα της εποχής εκείνης. Ανήκε στον βιομήχανο Αχιλλέα Κούπα.
  • Petit Palais (Ιταλική Πρεσβεία), 1885. Μέγαρο στη γωνία της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας με την οδό Σέκερη.
  • Αιγυπτιακή Πρεσβεία (1885). Nεοκλασικό μέγαρο στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, αρχικά γνωστό ως Μέγαρο Ψύχα.
  • Εκλεκτικιστική τριώροφη κατοικία στην οδό Σταδίου (1880). Αρχικά ανήκε στον Χιώτη τραπεζίτη Σταμάτιο Δεκόζη Βούρο.
  • Ξενοδοχείο «Μέγας Αλέξανδρος» (1889), στη δυτική γωνία της διασταύρωσης της οδού Αθηνάς με την πλατεία Ομονοίας. Αρχικά ήταν τριώροφο, με αγάλματα στη στέψη, τα οποία αφαιρέθηκαν όταν προστέθηκε ο τέταρτος όροφος (μετά το 1920).
  • Πολυκατοικία Πεσμαζόγλου (1900). Επιβλητικό τετραώροφο μέγαρο εκλεκτικιστικού ρυθμού στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας, με όψη και προς την οδό Ηρώδου Αττικού. Η προς την οδό Ηρώδου Αττικού δυτική πτέρυγα του μεγάρου κατεδαφίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960.
  • Κινηματοθέατρο «Αττικόν» (1899-1901). Η αρχική εκλεκτικιστική φάση του κτιρίου οικοδομήθηκε σε σχέδια του Τσίλερ. Δέχθηκε σημαντική επέμβαση (1914 - 1920) σε ρυθμό νεομπαρόκ όταν οικοδομήθηκε, σε τμήμα του, το κινηματοθέατρο «Αττικόν».
  • Ξενοδοχείο «Μπάγκειον» (1890-1894). Τετραώροφο (αρχικά τριώροφο) κτίριο στην ανατολική γωνία της διασταύρωσης της οδού Αθηνάς με την πλατεία Ομονοίας.
  • Ξενοδοχείο «Excelsior» (1910-1914). Πιθανότατα έργο του Τσίλερ. Είναι τετραώροφο μέγαρο στη γωνία της οδού Πανεπιστημίου με την πλατεία Ομονοίας.
  • Κτίριο οικογένειας Φρυσίρα (1904). Νεοκλασικό κτίριο στην οδό Μονής Αστερίου 7 στην Πλάκα με στοιχεία ιωνικού ρυθμού.
  • Οικία Α. Κατσανδρή (1878). Απλό διώροφο κτίριο στην οδό Αθηνάς, αρ. 51.
  • Νέο Αρσάκειο (1900-1925). Σχεδιάστηκε απόν Κωνσταντίνο Μαρούδη. Το 1907 ο Τσίλερ ανέλαβε την πλήρη αναμόρφωση της πρόσοψης.

 

Πειραιάς

  • Οικία Πατσιάδου στην Πλατεία Αλεξάνδρας (1894-1895)
  • Συνοικία Τσίλλερ ή "Συνοικισμός Επαύλεων" στην Πλατεία Αλεξάνδρας στην Καστέλλα (1874-1876)
  • Οικία Σπυρίδωνος Μεταξά στη Βασιλέως Γεωργίου Α' και Γρηγορίου Λαμπράκη (1899)
  • Η οικία του Σπύρου Μεταξά, ιδρυτή της ομώνυμης ποτοποιίας METAXA στον Πειραιά
  • Βασσάνειο Μέγαρο - Σχολή Ναυτικών Δοκίμων στην Πειραϊκή (1904)
  • Θέατρο Τσόχα στην Καστέλλα (1884)
  • Οικία Χριστοφή στο νέο Φάληρο


Υπόλοιπη Αττική

  • Ναός Αγίου Ιωάννου, στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας (1889). Το αρχικό σχέδιο του Τσίλερ κρίθηκε πολύ δαπανηρό με αποτέλεσμα να αναλάβει την επίβλεψη άλλος αρχιτέκτονας ο οποίος του επέφερε σημαντικές αλλαγές ώστε να μειωθεί το κόστος.
  • Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (1893) στα Βίλια

 

Πάτρα

  • Θέατρον Απόλλων, Πάτρα
  • Δημοτικό Θέατρο Πατρών «Απόλλων» (1871-1872)
  • Κτήριο Εμπορικού Συλλόγου
  • Μητροπολιτικός Ναός Ευαγγελιστρίας

 

Ζάκυνθος

  • Δημοτικό Θέατρο «Φώσκολος» (1870-1875) (καταστράφηκε από τους σεισμούς της 12ης Αυγούστου 1953)
  • Έπαυλη Λουκά Καρρέρ στην τοποθεσία Παλιοκάντουνο (1870) (σώζεται μέχρι σήμερα με σοβαρές ζημιές μετά τους σεισμούς της 12ης Αυγούστου 1953)


Ερμούπολη

  • Δημαρχείο Ερμούπολης Σύρου (1876-1891)


Πύργος & Ολυμπία

  • Μουσείο της Ολυμπίας
  • Δημοτική Αγορά Πύργου(τώρα Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου)
  • Σιδηροδρομικός Σταθμός Πύργου
  • Σιδηροδρομικός Σταθμός Ολυμπίας
  • Θέατρο "Απόλλων" Πύργου
  • Μανωλοπούλειο Νοσοκομείο

 

Αίγιο

  • Δημοτική Αγορά Αιγίου (1890) (σημερινό Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου)
  • Μητροπολιτικός Ναός Παναγίας Φανερωμένης (θεμελίωση 1899, εγκαίνια 1914). Ο τρούλλος του ναού, αναγεννησιακής μορφής, πλαισιώνεται από τέσσερα συμμετρικά κωδωνοστάσια και στέφεται από τοξύλια ρωμανικού ρυθμού.
  • Ναός Εισοδίων της Θεοτόκου (1894)
  • Ναός Αγίου Ανδρέου (1888 ή 1893)
  • Αρχοντικό Ευθυμίου Γάτου (Γάτειο Κληροδότημα, σημερινό Ταχυδρομείο) (Αρχές δεκαετίας 1910)


Τρίπολη

  • Παναρκαδικό Νοσοκομείο «Ευαγγελίστρια» (1895-1905) (σήμερα Αρχαιολογικό Μουσείο Τρίπολης) θεωρείται πιθανό έργο του Τσίλλερ


Μήλος

  • Αρχαιολογικό Μουσείο Μήλου (1870)


Θεσσαλονίκη

  • Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στη Θεσσαλονίκη (1894) (σήμερα Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα)
  • Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Γρηγορίου Παλαμά


Γύθειο

  • Το Παλαιό Παρθεναγωγείο
  • Δημαρχείο Γυθείου


Βέλο Κορινθίας

  • Ναός Αγίας Μαρίνης


Άργος

  • Δημοτική Αγορά
  • Μέγαρο Κωνσταντοπούλου

 

Πηγές:

greekarchitects.gr

wikipedia.gr

 

Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στο LIFO.gr το 2015 από την Α. Κολοβού. © LIFO 2015

Αρχιτεκτονική

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ένα βήμα πίσω από το λιμάνι του Πειραιά, σήμερα

Αρχιτεκτονική Ένα βήμα πίσω από το λιμάνι του Πειραιά, σήμερα

23.8.2019
Μέσα στο φουτουριστικό ανάκτορο του Pierre Cardin στις Κάννες

Αρχιτεκτονική Μέσα στο φουτουριστικό ανάκτορο του Pierre Cardin στις Κάννες

31.7.2019
20+1 εμβληματικές πολυκατοικίες της Αθήνας

Αρχιτεκτονική 20+1 εμβληματικές πολυκατοικίες της Αθήνας

4.7.2019
Γιατί ήταν τόσο σημαντική αρχιτέκτονας η Ζάχα Χαντίντ;

Αρχιτεκτονική Γιατί ήταν τόσο σημαντική αρχιτέκτονας η Ζάχα Χαντίντ;

31.3.2019
The New Raw: Οι αρχιτέκτονες που μετατρέπουν τα πλαστικά σκουπίδια σε χρήσιμα αντικείμενα

Αρχιτεκτονική The New Raw: Οι αρχιτέκτονες που μετατρέπουν τα πλαστικά σκουπίδια σε χρήσιμα αντικείμενα

26.9.2018
Στο σπίτι της Γκλόρια Βάντερμπιλτ, στο πανάκριβο Upper East Side του Μανχάταν

Αρχιτεκτονική Στο σπίτι της Γκλόρια Βάντερμπιλτ, στο πανάκριβο Upper East Side του Μανχάταν

18.9.2018
Η βαθιά σχέση της μόδας με την αρχιτεκτονική

Αρχιτεκτονική Η βαθιά σχέση της μόδας με την αρχιτεκτονική

16.9.2018
Μέσα στη φύση, χωρίς ρεύμα και γείτονες: Η design «καλύβα» των SO? στα ελληνοτουρκικά σύνορα

Αρχιτεκτονική Μέσα στη φύση, χωρίς ρεύμα και γείτονες: Η design «καλύβα» των SO? στα ελληνοτουρκικά σύνορα

1.9.2018
O Πύργος του Νείλου - Η Αίγυπτος κατασκευάζει το ψηλότερο κτίριο της Αφρικής που σχεδίασε η Zaha Hadid

Αρχιτεκτονική O Πύργος του Νείλου - Η Αίγυπτος κατασκευάζει το ψηλότερο κτίριο της Αφρικής που σχεδίασε η Zaha Hadid

1.9.2018
Ποιος ήταν ο Δημήτρης Πικιώνης;

Αρχιτεκτονική Ποιος ήταν ο Δημήτρης Πικιώνης;

28.8.2018
3 Σχόλια
Haifischnet 9.11.2017 | 13:32
Εξεπλάγην με την οικία Χρηστοφή στο Νέο Φάληρο. Πριν από 20 χρόνια νοίκιαζα στο σπίτι της μίας εκ των δύο θυγατέρων του Χρηστοφή που είχε την Έπαυλη και ομώνυμο δρόμο. Στην Έπαυλη έμενε η μεγαλύτερη κόρη την οποία είχα επισκεφθεί κανα-δυο φορές μαζί με την μικρή της αδελφή. Η μικρή αδελφή μού διηγόταν την ιστορία της οικογένειας και του σπιτιού (φοβερός τύπος η γριά και με απίστευτο χιούμορ, πέθανε σε ηλικία 105 ετών). Το πιο εντυπωσιακό ήταν οι οροφές στολισμένες με φύλλα χρυσού από τεχνίτες που είχε φέρει ο Χρηστοφής (ή ο Τσίλλερ!) από την Φλωρεντία.

Μετά τον θάνατο της μεγάλης αδελφής, το κτήριο έγινε δωρεά στον Δήμο Πειραιώς, εκτός από το δώμα στο οποίο επιτρέπεται να κατοικούν ισοβίως κάποιοι κατιόντες συγγενείς της δωρήτριας.
Νεαντερταλ 10.11.2017 | 03:09
και μετα ηρθαν οι εργολαβοι. η πλεον ασχημη και παν βρώμικη πολη της οικουμενης
Νεαντερταλ 10.8.2018 | 10:51
παρεξηγηθηκαν 2 εργολαβοι;