Εκθέσεις

Η μεγαλειώδης έκθεση του Ρέμπραντ στην Ολλανδία ξεκινά. Δείτε μερικά αριστουργήματα σε HD

Με αφορμή την συμπλήρωση 350 χρόνων από το θάνατο του Ρέμπραντ το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ χαρακτήρισε το 2019 ως «έτος του Ρέμπραντ» και διοργανώνει σειρά από εκθέσεις και εκδηλώσεις.

Με αφορμή την συμπλήρωση 350 χρόνων από το θάνατο του Ρέμπραντ το Rijksmuseum στο Άμστερνταμ χαρακτήρισε το 2019 ως «έτος του Ρέμπραντ» και τους επόμενους μήνες οργανώνει μια σειρά από εκθέσεις και εκδηλώσεις για να γιορτάσει το έργο του σπουδαίου ζωγράφου και χαράκτη της «χρυσής εποχής» της Ολλανδίας, ενός από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες όλων των εποχών.

Το Rijksmuseum έχει τη μεγαλύτερη συλλογή έργων του Ρέμπραντ στον κόσμο, με μερικούς από τους πιο γνωστούς του πίνακες να είναι από τα βασικά του αξιοθέατα, όπως η Νυχτερινή Περίπολος, οι Σύνδικοι της συντεχνίας των υφασματεμπόρων, τα γαμήλια πορτρέτα των Marten Soolmans και Oopjen Coppit, η Εβραία νύφη, συνολικά 22 έργα, με πιο πρώιμο το αυτοπορτρέτο του σε νεαρή ηλικία μέχρι το όψιμο πορτρέτο του ως Απόστολος Παύλος.

Στις εκθέσεις που διοργανώνει, εκτός από τα μόνιμα εκθέματα που περιέχουν πίνακες από όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας και έναν μεγάλο αριθμό από σχέδια, με όλα τα διαφορετικά στυλ που ζωγράφισε ανά εποχή, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν και τα πιο όμορφα από τα χαρακτικά του έργα (που συνολικά είναι 1300!). Τα συγκεκριμένα έργα που έχουν τυπωθεί τον 17ο αιώνα και παρουσιάζουν μία διαφορετική πλευρά του σπουδαίου καλλιτέχνη είναι εξαιρετικά ευαίσθητα και σπάνια εκτίθενται στο κοινό.

 

Παρατηρώντας κανείς την εξελικτική του πορεία μπορεί να καταλάβει πώς από τον ντελικάτο τρόπο που ζωγράφιζε στα νεανικά του χρόνια πέρασε σε μία πιο τραχιά, πειραματική τεχνική, χρησιμοποιώντας με ευφυή τρόπο τα χρώματα και τον τρόπο που το «φως» τονίζει τα πρόσωπα και δίνει ένταση στις σκηνές.

 

Ο Ρέμπραντ ήταν ένας χαρισματικός ζωγράφος που στα έργα του αφηγείται ολόκληρες ιστορίες και στην έκθεση του μουσείου οι «αφηγηματικοί» του πίνακες παρουσιάζονται τελευταίοι, μετά τα αυτοπορτρέτα του και τους πίνακες που απεικονίζουν το περιβάλλον που ζούσε και τους ανθρώπους της οικογένειάς του, τους γνωστούς του, ακόμα και πρόσωπα που συναντούσε καθημερινά, όπως ζητιάνους, υπαίθριους μουσικούς, ηθοποιούς, περιπλανώμενους. Παρατηρώντας κανείς την εξελικτική του πορεία μπορεί να καταλάβει πώς από τον ντελικάτο τρόπο που ζωγράφιζε στα νεανικά του χρόνια πέρασε σε μία πιο τραχιά, πειραματική τεχνική, χρησιμοποιώντας με ευφυή τρόπο τα χρώματα και τον τρόπο που το «φως» τονίζει τα πρόσωπα και δίνει ένταση στις σκηνές.

Ο Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν (1606-1669) γεννήθηκε στο Λέιντεν της Ολλανδίας και ήταν το δεύτερο νεότερο από τα δέκα παιδιά του Χάρμεν φαν Ράιν και της Κορνηλίας (Νεέλτχεν) φαν Ζόιτμπρουκ. Ο πατέρας του ήταν μυλωνάς και συνιδιοκτήτης, από το 1589, ενός μύλου που έφερε το επώνυμό του, στην όχθη του Ρήνου, ενώ η μητέρα του ήταν κόρη εύπορου φούρναρη. Μόλις τέλειωσε το λατινικό σχολείο της πόλης, όπου διδάχθηκε λατινικά, ελληνικά, κλασική λογοτεχνία και Ιστορία, γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν, ωστόσο δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του γιατί άρχισε να εκπαιδεύεται ως ζωγράφος. Αρχικά μαθήτευσε στο πλευρό του διακεκριμένου Ολλανδού ζωγράφου Γιάκομπ φαν Σβάνενμπουρχ και αργότερα δίπλα στον φημισμένο ζωγράφο Πίτερ Λάστμαν, που εργαζόταν στο Άμστερνταμ. Όταν επέστρεψε στο Λέιντεν άνοιξε το δικό του εργαστήριο, που μοιραζόταν με τον ζωγράφο Γιαν Λίφενς, κάνοντας χαρακτικά και πολλούς πίνακες με βιβλικές σκηνές, αποκτώντας ένα δικό του στυλ, με έντονα χρώματα, που τον έκανε περιζήτητο.

Το 1631 μετακόμισε στο Άμστερνταμ όπου άρχισε να ζωγραφίζει πορτρέτα επί παραγγελία και παράλληλα Ρέμπραντ συνέχισε να φιλοτεχνεί ιστορικά θέματα, δανεισμένα κυρίως από τη Βίβλο και την κλασική αρχαιότητα. Στους πολυάριθμους μαθητές του εκείνης της περιόδου περιλαμβάνονται οι Ferdinand Bol, Govert Flinck και Carel Fabritius. Είναι η εποχή που ο τρόπος που ζωγράφιζε έγινε πιο προσωπικός, με πιο χαλαρές πινελιές που τόνιζαν περισσότερο το δράμα στους πίνακές του.

Το 1634 παντρεύτηκε την Saskia Uylenburgh με την οποία απέκτησε έναν γιο, τον Τίτο. Ένα χρόνο μετά η γυναίκα του πέθανε από φυματίωση, γεγονός που τον επηρέασε πολύ ψυχολογικά και καλλιτεχνικά. Λίγα χρόνια αργότερα απέκτησε και μια κόρη με την Hendrickje Stoffels. Παρόλο που ήταν ένας από τους πιο αναγνωρισμένους ζωγράφους στην εποχή του, τα συσσωρευμένα χρέη τον ανάγκασαν να πουλήσει το σπίτι του και σταδιακά έχασε και όλη του την περιουσία. Πέθανε το 1669 και τον έθαψαν στον Westerkerk (τον Δυτικό Ναό) του Άμστερνταμ.

Τοπίο με πέτρινη γέφυρα, 1638. Ο Ρέμπραντ ζωγράφισε ελάχιστα τοπία. Τα περισσότερα από αυτά ήταν φανταστικά και όχι αληθινά τοπία. Αν και το πέτρινο γεφύρι αποτελείται από στοιχεία που αντλήθηκαν από την πραγματικότητα, ο πίνακας δεν αποτελεί κάποια πραγματική τοποθεσία. Αυτό που κάνει το συγκεκριμένο πίνακα μοναδικό είναι ο δραματικός φωτισμός του: η δέσμη φωτός που δραπετεύει μέσα από τα σύννεφα, καθιστά την καταιγίδα που πλησιάζει πιο απειλητική.

Τοπίο με πέτρινη γέφυρα, 1638. Ο Ρέμπραντ ζωγράφισε ελάχιστα τοπία. Τα περισσότερα από αυτά ήταν φανταστικά και όχι αληθινά τοπία. Αν και το πέτρινο γεφύρι αποτελείται από στοιχεία που αντλήθηκαν από την πραγματικότητα, ο πίνακας δεν αποτελεί κάποια πραγματική τοποθεσία. Αυτό που κάνει το συγκεκριμένο πίνακα μοναδικό είναι ο δραματικός φωτισμός του: η δέσμη φωτός που δραπετεύει μέσα από τα σύννεφα, καθιστά την καταιγίδα που πλησιάζει πιο απειλητική.

Ο Προφήτης Ιερεμίας θρηνεί την καταστροφή της Ιερουσαλήμ, 1630. Ο βιβλικός προφήτης Ιερεμίας γέρνει κουρασμένα το κεφάλι του στο χέρι του. Θρηνεί την φλεγόμενη πόλη της Ιερουσαλήμ την καταστροφή της οποίας είχε προβλέψει. Το σημαντικότερο μέρος του πίνακα - η εικόνα του Ιερεμία - είναι ζωγραφισμένο με μεγάλη ακρίβεια, ενώ το περιβάλλον του είναι ελάχιστα ορατό. Ο Ρέμπραντ χρησιμοποιεί τις ισχυρές αντιθέσεις του φωτός και της σκιάς για να αυξήσει την ένταση της σκηνής που αναπαριστά.

Ο Προφήτης Ιερεμίας θρηνεί την καταστροφή της Ιερουσαλήμ, 1630. Ο βιβλικός προφήτης Ιερεμίας γέρνει κουρασμένα το κεφάλι του στο χέρι του. Θρηνεί την φλεγόμενη πόλη της Ιερουσαλήμ την καταστροφή της οποίας είχε προβλέψει. Το σημαντικότερο μέρος του πίνακα - η εικόνα του Ιερεμία - είναι ζωγραφισμένο με μεγάλη ακρίβεια, ενώ το περιβάλλον του είναι ελάχιστα ορατό. Ο Ρέμπραντ χρησιμοποιεί τις ισχυρές αντιθέσεις του φωτός και της σκιάς για να αυξήσει την ένταση της σκηνής που αναπαριστά.

Ρέμπραντ, Αυτοπροσωπογραφία, Bust of a Laughing Young Man, 1629-1630, 31 x 44, Eλαιογραφία, Rijksmuseum.

Ρέμπραντ, Αυτοπροσωπογραφία, Bust of a Laughing Young Man, 1629-1630, 31 x 44, Eλαιογραφία, Rijksmuseum.

Ρέμπραντ, Η Εβραία νύφη, 1665, 1,22 x 1,66, Rijksmuseum. Ένα ζευγάρι ζητά από τον Ρέμπραντ να τους ζωγραφίσει σαν ήρωες από τη Παλαιά Διαθήκη. Εικάζεται πως ο πίνακας αναπαριστά τους Ισαάκ και Ρεβέκκα. Άνδρας και γυναίκα αγκαλιάζονται τρυφερά, η χειρονομία αγάπης του άνδρα επιστρέφεται με ένα απαλό χάδι.

Ρέμπραντ, Η Εβραία νύφη, 1665, 1,22 x 1,66, Rijksmuseum. Ένα ζευγάρι ζητά από τον Ρέμπραντ να τους ζωγραφίσει σαν ήρωες από τη Παλαιά Διαθήκη. Εικάζεται πως ο πίνακας αναπαριστά τους Ισαάκ και Ρεβέκκα. Άνδρας και γυναίκα αγκαλιάζονται τρυφερά, η χειρονομία αγάπης του άνδρα επιστρέφεται με ένα απαλό χάδι.

Ρέμπραντ, Η Ανάσταση του Λαζάρου, 1620 - 1650, 62 x 35, Rijksmuseum.

Ρέμπραντ, Η Ανάσταση του Λαζάρου, 1620 - 1650, 62 x 35, Rijksmuseum.

Ρέμπραντ, Οι σύνδικοι της συντεχνίας των υφασματεμπόρων, 1662, Rijksmuseum. Οι σύνδικοι έλεγχαν την ποιότητα του βαμμένου υφάσματος. Ο Ρέμπραντ τους απεικόνιζει να κοιτάζουν ψηλά σαν η άφιξή μας να διαταράσσει την εργασία τους. Αυτή η τεχνική ήταν ένας έξυπνος τρόπος για να ζωντανέψει η σκηνή και να υπάρχει αλληλεπίδραση με τον θεατή. Αυτή η δουλειά του Rembrandt όχι μόνο επιβεβαιώνει την ατελείωτη δημιουργικότητά του, αλλά και την αμείωτη δημοτικότητά του μεταξύ των πολιτών του Άμστερνταμ.

Ρέμπραντ, Οι σύνδικοι της συντεχνίας των υφασματεμπόρων, 1662, Rijksmuseum. Οι σύνδικοι έλεγχαν την ποιότητα του βαμμένου υφάσματος. Ο Ρέμπραντ τους απεικόνιζει να κοιτάζουν ψηλά σαν η άφιξή μας να διαταράσσει την εργασία τους. Αυτή η τεχνική ήταν ένας έξυπνος τρόπος για να ζωντανέψει η σκηνή και να υπάρχει αλληλεπίδραση με τον θεατή. Αυτή η δουλειά του Rembrandt όχι μόνο επιβεβαιώνει την ατελείωτη δημιουργικότητά του, αλλά και την αμείωτη δημοτικότητά του μεταξύ των πολιτών του Άμστερνταμ.

Αυτοπροσωπογραφία, 1628. Ο Ρέμπραντ υπήρξε τολμηρός και πειραματικός με την τέχνη του ακόμα και στα πρώτα στάδια της καριέρας του. Το παιχνίδι με το φως και το σκοτάδι είναι έντονο και σε αυτόν το πίνακα, φωτίζει το δεξί μάγουλο του αγοριού ενώ ρίχνει μια σκιά στο υπόλοιπο πρόσωπο. Χρειάζεται λίγος χρόνος για να καταλάβει κανείς πως το αγόρι μας κοιτάζει κατάματα. Για να κατορθώσει τις ανάγλυφες σχεδόν μπούκλες στα μαλλιά του αγοριού ο ζωγράφος χρησιμοποιεί την ανάποδη μεριά του πινέλου του και σχεδόν χαράσσει την μπογιά όσο είναι ακόμα υγρή.

Αυτοπροσωπογραφία, 1628. Ο Ρέμπραντ υπήρξε τολμηρός και πειραματικός με την τέχνη του ακόμα και στα πρώτα στάδια της καριέρας του. Το παιχνίδι με το φως και το σκοτάδι είναι έντονο και σε αυτόν το πίνακα, φωτίζει το δεξί μάγουλο του αγοριού ενώ ρίχνει μια σκιά στο υπόλοιπο πρόσωπο. Χρειάζεται λίγος χρόνος για να καταλάβει κανείς πως το αγόρι μας κοιτάζει κατάματα. Για να κατορθώσει τις ανάγλυφες σχεδόν μπούκλες στα μαλλιά του αγοριού ο ζωγράφος χρησιμοποιεί την ανάποδη μεριά του πινέλου του και σχεδόν χαράσσει την μπογιά όσο είναι ακόμα υγρή.

Νεκρή φύση με παγόνια, 1639. Στην εποχή του Ρέμπραντ, τα παγώνια ήταν μια εκλεκτή λιχουδιά. Οι μάγειρες χρησιμοποιούσαν το νόστιμο κρέας τους για την παρασκευή πιτών. Μετά τη σφαγή, τα πουλιά αφήνονταν κρεμασμένα ανάποδα να στραγγίξει το αίμα τους, έτσι όπως ο Ρέμπραντ τα απεικονίζει σε αυτό το έργο. Εκθαμβωτικός και ο τρόπος που ζωγραφίζει ο ζωγράφος τα χρωματιστά φτερά αυτού του σπουδαίου πτηνού.

Νεκρή φύση με παγόνια, 1639. Στην εποχή του Ρέμπραντ, τα παγώνια ήταν μια εκλεκτή λιχουδιά. Οι μάγειρες χρησιμοποιούσαν το νόστιμο κρέας τους για την παρασκευή πιτών. Μετά τη σφαγή, τα πουλιά αφήνονταν κρεμασμένα ανάποδα να στραγγίξει το αίμα τους, έτσι όπως ο Ρέμπραντ τα απεικονίζει σε αυτό το έργο. Εκθαμβωτικός και ο τρόπος που ζωγραφίζει ο ζωγράφος τα χρωματιστά φτερά αυτού του σπουδαίου πτηνού.

Πορτρέτο της Haesje van Cleyburg, 1634. Η Haesje van Cleyburg, σύζυγος ενός πλούσιου ζυθοποιού του Ρότερνταμ, είναι ντυμένη σύμφωνα με τη μόδα της εποχής αλλά εξαιρετικά σεμνά. Δεν την έχει απεικονίσει ομορφότερη από ότι ήταν: οι ρυτίδες, οι σκιές κάτω από τα μάτια της, τα φουντωτά φρύδια και τα γκρίζα μαλλιά, όλα αποδίδονται με επίπονο ρεαλισμό. Αυτό που κάνει το πορτρέτο τόσο γοητευτικό είναι το αχνό χαμόγελο στα ελαφρώς ανοιχτά χείλη της.

Πορτρέτο της Haesje van Cleyburg, 1634. Η Haesje van Cleyburg, σύζυγος ενός πλούσιου ζυθοποιού του Ρότερνταμ, είναι ντυμένη σύμφωνα με τη μόδα της εποχής αλλά εξαιρετικά σεμνά. Δεν την έχει απεικονίσει ομορφότερη από ότι ήταν: οι ρυτίδες, οι σκιές κάτω από τα μάτια της, τα φουντωτά φρύδια και τα γκρίζα μαλλιά, όλα αποδίδονται με επίπονο ρεαλισμό. Αυτό που κάνει το πορτρέτο τόσο γοητευτικό είναι το αχνό χαμόγελο στα ελαφρώς ανοιχτά χείλη της.

Ο Ιωσήφ αφηγείται τα όνειρά του στους γονείς και τα αδέλφια του, 1633. Ο Ιωσήφ στέκεται μπροστά στο κρεββάτι της μητέρας του Ραχήλ και αφηγείται τα όνειρά του στον πατέρα του Ιακώβ ο οποίος κάθεται στο προσκεφάλι της γυναίκας του.Τα αδέρφια τους άλλα ακούν άλλα συνομιλούν μεταξύ τους. Στα δεξιά του πίνακα ένα σκυλί κοιμάται μακάρια.

Ο Ιωσήφ αφηγείται τα όνειρά του στους γονείς και τα αδέλφια του, 1633. Ο Ιωσήφ στέκεται μπροστά στο κρεββάτι της μητέρας του Ραχήλ και αφηγείται τα όνειρά του στον πατέρα του Ιακώβ ο οποίος κάθεται στο προσκεφάλι της γυναίκας του.Τα αδέρφια τους άλλα ακούν άλλα συνομιλούν μεταξύ τους. Στα δεξιά του πίνακα ένα σκυλί κοιμάται μακάρια.

Εικαστικά

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τέσσερις εικαστικές εκθέσεις που θα συζητηθούν προσεχώς

Εικαστικά Τέσσερις εικαστικές εκθέσεις που θα συζητηθούν προσεχώς

20.9.2019
«Τσίκι - τσίκι»: Μια συναρπαστική έκθεση του Αλέξη Ακριθάκη έρχεται στο Μουσείο Μπενάκη

Εικαστικά «Τσίκι - τσίκι»: Μια συναρπαστική έκθεση του Αλέξη Ακριθάκη έρχεται στο Μουσείο Μπενάκη

18.9.2019
 Το παράξενο σύμπαν του (ελληνικής καταγωγής) Manuel Osterholt

Εικαστικά Το παράξενο σύμπαν του (ελληνικής καταγωγής) Manuel Osterholt

16.9.2019
Μεγάλο σκάνδαλο πλαστογραφιών κλασικών έργων ζωγραφικής συγκλονίζει τον κόσμο της τέχνης

Εικαστικά Μεγάλο σκάνδαλο πλαστογραφιών κλασικών έργων ζωγραφικής συγκλονίζει τον κόσμο της τέχνης

14.9.2019
Pedro Bell: Αυτός ήταν ο εμβληματικός εικονογράφος των Funkadelic

Εικαστικά Pedro Bell: Αυτός ήταν ο εμβληματικός εικονογράφος των Funkadelic

10.9.2019
20 μοναδικές εικονογραφήσεις του Henri Toulouse-Lautrec

Εικαστικά 20 μοναδικές εικονογραφήσεις του Henri Toulouse-Lautrec

9.9.2019
Ένας εκρηκτικός νέος έλληνας ζωγράφος που θυμίζει Μπασκιά και συζητιέται πολύ

Εικαστικά Ένας εκρηκτικός νέος έλληνας ζωγράφος που θυμίζει Μπασκιά και συζητιέται πολύ

9.9.2019
ΑΝΙΜΑ Ι: Η παράδοξη γοητεία των τοτέμ του Γιάννη Βαρελά

Εικαστικά ΑΝΙΜΑ Ι: Η παράδοξη γοητεία των τοτέμ του Γιάννη Βαρελά

7.9.2019
Εν Αιθρία: Η έκθεση κόμικς επιστρέφει για δέκατη χρονιά

Εικαστικά Εν Αιθρία: Η έκθεση κόμικς επιστρέφει για δέκατη χρονιά

5.9.2019
1η Athens Art Book Fair: η πρώτη αθηναϊκή φουάρ με αποκλειστικά καλλιτεχνικές εκδόσεις

Εικαστικά 1η Athens Art Book Fair: η πρώτη αθηναϊκή φουάρ με αποκλειστικά καλλιτεχνικές εκδόσεις

5.9.2019