Δεσμωτήριο: Η φυλακή του Σωκράτη. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Αθήνα

Σε αυτό το κτίριο πιθανόν να ήπιε ο Σωκράτης το κώνειο

Οι συναρπαστικές ιστορίες πίσω από σημεία της Αθήνας που προσπερνάς απαρατήρητα

Περίπου 100 μέτρα έξω από τη νοτιοδυτική άκρη της Αγοράς, ανάμεσα σε ερείπια κατοικιών και εργαστηρίων, εντοπίστηκε ένα δημόσιο κτίριο λαξευμένο σε φυσικό βράχο που ταυτίζεται με το δεσμωτήριο των κλασικών χρόνων.

 

Στο κτίριο που διερευνήθηκε ανασκαφικά από τον Βρετανό ιστορικό Thomas Smart Hughes τον 19ο αι. βρέθηκαν συγκεντρωμένα δεκατρία μικροσκοπικά αγγεία (από τα 21 που έχουν βρεθεί συνολικά στην περιοχή της Αρχαίας Αγοράς), στα οποία ίσως έβαζαν το κώνειο, το δηλητήριο που έδιναν να πιουν οι καταδικασθέντες σε θάνατο. Και τα δεκατρία ήταν πεταμένα στην ίδια δεξαμενή.

 

Χτισμένο στα μέσα του 5ου αιώνα, το κτίριο έβλεπε σε κεντρικό δρόμο, βρισκόταν σε κοίλωμα του εδάφους και διέθετε εγκαταστάσεις για λουτρά. Όλα αυτά τα στοιχεία συμφωνούν με όσα γνωρίζουμε για το δεσμωτήριο από τους πλατωνικούς διαλόγους και από τον Πλούταρχο.

 

Παρόλο που το κτίριο βρίσκεται σε βιομηχανική περιοχή και η μορφή του θα ταίριαζε σε εμπορικό κέντρο ή ξενώνα, η διάταξη των χώρων θα εξυπηρετούσε τέλεια και τις ανάγκες μιας φυλακής.

 

Υπάρχει ένας μακρύς διάδρομος που καταλήγει σε μια μεγάλη αυλή, στη μία πλευρά του οποίου υπάρχουν πέντε τετράγωνα δωμάτια και στην άλλη τρία, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως κελιά.

 

Στην είσοδο υπάρχει ένα συγκρότημα τεσσάρων ακόμη δωματίων που είχαν διαφορετικό προσανατολισμό, χτισμένα την ίδια περίοδο με τα υπόλοιπα, που θα μπορούσαν να είναι τα κελιά των φυλάκων. Η μεγάλη αυλή θα εξυπηρετούσε είτε μαζικές κρατήσεις είτε τον προαυλισμό των κρατουμένων.

 

Σκίτσο του Thomas Smart Hughes.

 

Χτισμένο στα μέσα του 5ου αιώνα, το κτίριο έβλεπε σε κεντρικό δρόμο, βρισκόταν σε κοίλωμα του εδάφους και διέθετε εγκαταστάσεις για λουτρά.

 

Όλα αυτά τα στοιχεία συμφωνούν με όσα γνωρίζουμε για το δεσμωτήριο από τους πλατωνικούς διαλόγους και από τον Πλούταρχο. Ανάμεσα στα αντικείμενα που βρέθηκαν στα ερείπια του κτιρίου είναι και ένα μικρό φθαρμένο αγαλματάκι του Σωκράτη, το οποίο τοποθετήθηκε εκεί για να τιμήσουν τη μνήμη του.

 

Προφανώς, αν ο χώρος είναι όντως το Δεσμωτήριο, ο Σωκράτης εκεί ήπιε το κώνειο και άφησε την τελευταία του πνοή.

 

Αθήνα
1 Σχόλια
avatar
Γράφων 6.5.2018 | 09:06
(α) εξαιρετική σειρά άρθρων διότι (συνήθως) η αγάπη είναι προϊόν γνωσης ενώ το μίσος προϊόν άγνοιας. Και Αθήνα έχει ανάγκη να αγαπηθεί.

(β) να φρεσκαρουμε λίγο τις σχολικές μας γνώσεις και να πούμε:

ο Σωκράτης κατηγορήθηκε για διαφθορά των νέων, ασέβεια προς τους θεούς και εισαγωγη στην πόλη λατρείας νέων θεών. Στημένη δίκη, ναι αυτά συνεβαιναν, συμβαίνουν και θα συμβαίνουν πάντα. Καταδικάζεται λοιπόν ο Σωκράτης σε θάνατο δια κατάποσης δηλητηρίου.

Έρχονται λοιπόν αλληλέγγυοι (μαθητές του) και του λένε να την κάνει. Να βάλει ξανθιά περούκα και να πάει στην Αναφλυστο. Τι απαντάει ο αθεοφοβος; Ότι εγώ δίδασκα μια ζωή στην υπακοή στο Νόμο και δεν μπορώ να τον παραβώ.

Άκουσον άκουσον... Ήταν υπέρ του νόμου πάντα. Ακόμα και όταν ήταν θύμα του... Δεν ήταν υπέρ του νόμου μόνο όταν δεν τον επηρεαζε.

Να πούμε ότι ο Σωκράτης λατρευόταν ως άγιος από τους πρώτους χριστιανούς.

Η επαναστατική σκέψη του Σωκράτη έμεινε στην αιωνιότητα βέβαια διότι συνήθως όσοι έχουν επαναστατική σκέψη απλά ψάχνουν ευκαιρία να λακισουν. Συνήθως η επαναστατική σκέψη και φρασεολογία απλά λέει "δεν θέλω ευθύνες και συνέπειες".

Ο θάνατος του Σωκράτη έκανε τον Πλάτωνα να μην συμπαθεί την αθηναϊκή δημοκρατία. Συμπάθησε τη Σπάρτη. Δεν πήγε ποτέ βέβαια να μείνει εκεί. Και όταν αποπειράθηκε να πάει στη Μεγάλη Ελλάδα έπεσε θύμα πειρατών και -μετα απο περιπετειες- επέστρεψε στην ασφάλεια της αθηναϊκής δημοκρατίας που τόσο του άρεσε να ψέγει...
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια