Αθήνα

H πλατεία Ομονοίας στο πέρασμα των χρόνων - Οι καλύτερες και πιο σπάνιες φωτογραφίες

Με αφορμή την ανάπλαση της κεντρικής πλατείας της Αθήνας θυμόμαστε τις αλλαγές που έχουν γίνει από το 1834 έως σήμερα.

Η πλατεία Ομονοίας αρχικά είχε σχήμα έλλειψης, μετά όμως τροποποιήθηκε με την ενοποίηση τμημάτων αυτής και την απομάκρυνση του τραμ που διερχόταν από την οδό Αθηνάς. 

 

Πολλά από τα παραδοσιακά κτήρια της πλατείας έχουν χαθεί, επιβιώνουν όμως το «Μπάγκειον Μέγαρο» και το «Μέγας Αλέξανδρος», που οικοδομήθηκαν τη δεκαετία του 1880 και λειτούργησαν αρχικά ως ξενοδοχεία.

 

Η πλατεία προβλεπόταν στο πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της Αθήνας που έγινε κατόπιν παραγγελίας του Όθωνα το 1834. Τα σχέδια έγιναν από τους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Έντουαρτ Σάουμπερτ. Αρχικά ονομάστηκε πλατεία Ανακτόρων, καθώς εκεί επρόκειτο να κτιστούν τα βασιλικά ανάκτορα, όταν όμως τα σχέδια άλλαξαν, η περιοχή καθιερώθηκε ως το τέρμα του εξοχικού περιπάτου των Αθηναίων. Στη συνέχεια, μετονομάστηκε σε πλατεία Όθωνα προς τιμήν του βασιλιά και τελικά το 1862 σε πλατεία Ομονοίας λόγω των Πεδινών και των Ορεινών των δύο αντιμαχόμενων πολιτικών παρατάξεων η συμφιλίωση των οποίων εορτάστηκε εκεί.

 

Από τον Οκτώβριο του 2019 ξεκίνησε και πάλι η ανάπλαση της πλατείας και σύντομα θα γίνει η αποκάλυψή της στο κοινό.

 

Η πλατεία Ομονοίας ανασκάφηκε δύο φορές για να δημιουργηθούν σιδηροδρομικοί σταθμοί, το 1930 για τα έργα του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου και τη δεκαετία του 1990 για την κατασκευή της γραμμής 2 του μετρό, ενώ σημαντική υπήρξε η κατάργηση του χαρακτηριστικού κυκλικού σχήματός της ενόψει της αναμόρφωσής της κατά την Ολυμπιάδα του 2004. 

 

Αρχικά είχε συντριβάνι το οποίο στα τέλη του 1992 καταστράφηκε για την ανασκαφή του Μετρό. Μια από τις αιτιολογίες που ακούστηκαν, ήταν ότι εξαιτίας κακοτεχνιών στην κατασκευή του το 1957-1959 είχαν δημιουργηθεί διαρροές οι οποίες και είχαν εισχωρήσει στο υπόγειο τμήμα του σταθμού, δημιουργώντας υγρασία. Από τον Οκτώβριο του 2019 ξεκίνησε και πάλι η ανάπλαση της πλατείας και σύντομα θα γίνει η αποκάλυψή της στο κοινό, αν και ήδη γνωρίζουμε πως ένα τεράστιο στρογγυλό σιντριβάνι δεσπόζει στο κέντρο της φέρνοντας μνήμες από προηγούμενες δεκαετίες. 

 

1880-1900

 

Λούστροι, κουλουρτζήδες και τραμ με άλογα στην Πλατεία Ομονοίας, 1898-1900.

 

H Πλατεία το 1932.

 

1934. Φωτο: Hjalmar Larsen

 

Η φωτογραφία προέρχεται από το λεύκωμα "ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΙ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Α.Ε., ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΛΕΥΚΩΜΑ 130 ΕΤΩΝ ΤΩΝ Η.Σ.Α.Π." (1999) και αναρτήθηκε στην ομάδα "Ελληνική Εργοτεχνική Ιστορία"

 

Καρτ ποστάλ που χρησιμοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1934. Φωτο: www.delcampe.net

 

1937

 

Η Ομόνοια στην Κατοχή

 

Φωτογραφία από τα έργα που έγιναν στην πλατεία, 1/4/1954. Φωτο: Εφημερίδα Σφαίρα

 

H Ομόνοια πριν το συντριβάνι, 1953 © Clarence Morang

 

1955

 

1959

 

1960

 

1960

 

Γιώργος Ζογγολόπουλος- Διαμόρφωση πλατείας Ομονοίας - 1960. Φωτο: Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

 

Αθήνα, άποψη από ψηλά της πλατείας Ομονοίας, από το λεύκωμα ΑΘΗΝΑΙ 1961 από το ΤΕΕ.

 

1961

 

Καρτ ποστάλ που ταχυδρομήθηκε το 1966

 

Δεκαετία '60

 

Δεκαετία '60

 

Δεκαετία '60

 

Δεκαετία '60

 

Νυχτερινή άποψη της Ομόνοιας.

 

Αρχές 1970

 

Η πλατεία Ομόνοιας το καλοκαίρι του 1986. Φωτο: Fintano

 

1989. Φωτο: Σπύρος Στάβερης

 

Πρόσφατη φωτογραφία πριν ξεκινήσει η ανάπλαση.

 

 

 Το συντριβάνι της νέας πλατείας που θα αποκαλυφθεί από τον Κώστα Μπακογιάννη

 

 

Αθήνα
7 Σχόλια
Ase_mas 21.2.2020 | 09:19
Εντυπωσιακό και συνάμα θλιβερό το γεγονός ότι μέχρι τη δεκαετία το 50 ενώ ήταν μια χρηστική πλατεία γεμάτη ζωή και κόσμο, αποφάσισαν να φτιαξουν ένα παντελώς άχρηστο συντριβάνι. History repeats itself.
avatar
parallel universe 21.2.2020 | 15:38
Το είπες μόνος σου δεκαετία του 50. Άλλη κοινωνική πολιτική και οικονομική πραγματικότητα. Σκέψου ότι το συντριβάνι εξυπηρετεί το σκοπό του μια χαρά. Υπάρχει το στοιχείο του νερού στο αστικό τοπίο που λείπει και ομορφαινει και από την άλλη μια μη χρηστικη πλατεια η οποια στη σημερινη εποχη θα κατέληγε ξανά στέκι ναρκωτικών και παρακρατικών
avatar
parallel universe 21.2.2020 | 15:41
Έφυγε κατά λάθος το μήνυμα μου. Συνεχίζω...... παραβατικων στοιχείων. Δηλαδή να περνάς από μια πλατεία καθαρή και αισθητικά αξιοπρεπή και όχι να εξυπηρετεί σκοπούς παραμονής σε αυτή.
Ase_mas 21.2.2020 | 17:49
Δηλαδή την δεκαετία του 50 δηλαδή που πρωτομπήκε το συντριβάνι και άλλαξε η χρήση της πλατείας, έγινε για τους λόγους που αναφέρετε; Δεν νομίζω.
avatar
Juan O Gorman 21.2.2020 | 18:23
Το πρόβλημα δεν είναι το συντριβάνι. Είναι τα πολυόροφα κτίρια γύρω από την πλατεία που αρχίζουν να εμφανίζονται τη δεκαετία του 50. Η πλατεία θα γίνει λειτουργική μόνο αν φύγουν αυτά τα κτήρια και αντικατασταθούν από δυοροφα. Όσο αυξάνεται η απόσταση από την πλατεία τα κτήρια θα μπορούν να προσθέσουν έναν όροφο, ώστε να υπάρχει σταδιακή αύξηση του ύψους των κτηρίων ακτινικα της πλατείας. Αυτό και απαγόρευση των τεράστιων κακόγουστων διαφημίσεων. Έτσι θα επιστρέψει το φυσικό φως και η αίσθηση λειτουργικότητας στην πλατεία . Οι επανασχεδιασμοι της ίδιας της πλατείας δεν θα αποδώσουν καρπούς αν δε γίνουν τα παραπάνω.
avatar
TakisOle 21.2.2020 | 10:06
Μερικά δέντρα δεν θα ήταν άσχημα πάντως !
avatar
Ανώνυμος/η 15.5.2020 | 04:28
παντως το πρασσινο ειναι ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ.
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια