Το virtual reality θέαμα είναι μια ψυχοδυναμική υπενθύμιση πως ο κυνισμός είναι υπερεκτιμημένη αρετή.
Σινεμά

Αποστολή στις Κάννες: Carne y Arena, η 3D εμπειρία της μετανάστευσης από τον Αλεχάντρο Ινιαρίτου

Ο μεγάλος Μεξικανός σκηνοθέτης παρουσιάζει στις Κάννες ένα σκληρό θέαμα εικονικής πραγματικότητας, με ρεαλιστικότατο αποτέλεσμα.

Είχα ήδη παραδώσει το κινητό και το πορτοφόλι μου στην είσοδο, όταν μπήκα σε ένα μικρό διάδρομο γεμάτο με στοιβαγμένα, φθαρμένα παπούτσια και ακολούθησα τις οδηγίες της μικρής πινακίδας μπροστά μου. Έβγαλα τα παπούτσια και τις κάλτσες μου, τα τοποθέτησα σε ένα ντουλαπάκι και περίμενα μέχρι να ανάψει το κόκκινο φως, για να ανοίξω μια βαριά πόρτα. Σε ένα σκοτεινό χώρο σκεπασμένο με τέντες, με περίμεναν δύο άνδρες, οι tour operators της μικρής ψηφιακής Οδύσσειας. Με παρακάλεσαν να φορέσω ένα ελαφρύ σακίδιο στην πλάτη μου, να τοποθετήσω τη μάσκα και τα ακουστικά της "παράστασης", μου εξήγησαν πως πρέπει να τα προσαρμόσω ελαφρά στη μύτη και τα αυτιά αν έβλεπα λίγο θολά στην αρχή, να μην πανικοβληθώ και κυρίως να μην αρχίσω να τρέχω. Σε περίπτωση που σκόνταφτα ή χτυπούσα στον πάνινο τοίχο, μου είπαν να μην ανησυχώ γιατί θα ήταν συνεχώς δίπλα μου και θα με επανέφεραν προς το κέντρο της αίθουσας. Τα φόρεσα και περίμενα στο σκοτάδι για λίγα δευτερόλεπτα. Ένιωσα ένα ελαφρύ αεράκι στο δωμάτιο, σα να άλλαξε το κλίμα. Η εμπειρία ξεκίνησε να με περικυκλώνει, σε τρεις διαστάσεις και 360 μοίρες, από γη και ουρανό, με ένα establishing shot της μεθοριακής ζώνης ανάμεσα στο Μεξικό και τις ΗΠΑ, λίγο μετά από εκείνα τα ηλιοβασιλέματα που φυγαδεύουν ανθρώπινες ζωές από τη μια χώρα στην άλλη, χωρίς κανείς να γνωρίζει αν θα καταλήξουν σε ένα αγχωτικό happy end ή μια ακόμη ανώνυμη τραγωδία.

 

Η εμπειρία ξεκίνησε να με περικυκλώνει, σε τρεις διαστάσεις και 360 μοίρες, από γη και ουρανό, με ένα establishing shot της μεθοριακής ζώνης ανάμεσα στο Μεξικό και τις ΗΠΑ, λίγο μετά από εκείνα τα ηλιοβασιλέματα που φυγαδεύουν ανθρώπινες ζωές από τη μια χώρα στην άλλη

 

Η σάρκα στην άμμο πρέπει να είναι βιωματική, διαπεραστική και απερίσπαστη, ένα χτύπημα στις αισθήσεις, που επιχειρεί να ανατρέψει την αδιαφορία μπροστά στην καθημερινή επανάληψη παρόμοιων γεγονότων.


Μια ομάδα από μετανάστες επιχειρούν να διασχίσουν τα σύνορα. Ξαφνικά, δύο περιπολικά κι ένα ελικόπτερο διακόπτουν με πάταγο τα σχέδια τους, με τις ντουντούκες να κρώζουν ακατάληπτα και τις μηχανές να ταρακουνάνε τον χώρο, κι εμένα μαζί. Η δράση είναι κυκλική και καθηλωτική. Περπατώ στο χώρο και βρίσκομαι τη μια μπροστά στους προβολείς του αυτοκινήτου, και την άλλη ενώπιος ενός αστυνομικού που με σημαδεύει με το όπλο του, τυφλώνοντας με με το φωτάκι που βρίσκεται ακριβώς πάνω από το στόχαστρο του. Προσπαθώ ασυναίσθητα να απομακρυνθώ από το βαλλιστικό πεδίο και να πλησιάσω τους μετανάστες, που, με ένα στιγμιαίο μοντάζ, βρίσκονται ακινητοποιημένοι στο έδαφος, σαστισμένοι, όπως κι εγώ, από τις δυνατές προσταγές και το θόρυβο. Κοιτούσα πάνω-κάτω, δεξιά κι αριστερά, με περιορισμένο το οπτικό μου πεδίο από το χώμα που σηκώθηκε μέσα στα λίγα δευτερόλεπτα που μεσολάβησαν από τη σιγαλιά της ερήμου στο σκηνικό του τρόμου. Είχα το νου μου να εκμεταλλευτώ όλο το χώρο αλλά δεν χρειάστηκε. Αποφάσισα να αλλάζω το δικό μου υποκειμενικό πλάνο από το να ψάχνω άσκοπα διαφορετικά σημεία παρακολούθησης. Ήμουν η κάμερα, Οι μετανάστες με διαπερνούσαν. Έναν τον πάτησα, ας πούμε. Έναν άλλον νόμιζα πως τον σκούντηξα. Τους frontiermen, τους άφησα να κάνουν τη δουλειά τους. Κοίταξα αθέλητα προς τα πόδια μου και φυσικά δεν τα έβλεπα, αν και ένιωθα την άμμο και τα χαλίκια στα πέλματά μου. Αισθάνθηκα αόρατος, όπως και τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών- ένας επίσημος προσκεκλημένος παρατηρητής σε ένα τυπικό δράμα, με χαρακτηριστικά γουέστερν και οπτικοακουστικά εφέ χολιγουντιανής υπερπαραγωγής. Ακόμη χειρότερα, λειτούργησα ως προσομοιωμένος Δυτικός, από εκείνους που έχουν δει παρόμοιες σκηνές σε ταινίες ή ειδήσεις στην τηλεόραση, ώσπου ξαφνικά ξύπνησα στον εφιάλτη, ανήμπορος αλλά πληρέστερα πληροφορημένος, μιας και τίποτε δε μπορούσε να σπάσει την αυτοσυγκέντρωσή μου. Μετά τη σύλληψη, ήρθε η αναμονή, η διαδικασία της εξακρίβωσης και η διακομιδή των λαθραίων προς τα κοντινά μεταγωγικά κέντρα. Στο τελευταίο πλάνο, είχε μόλις ανατείλει ο ήλιος, και μικρές μπλε σακούλες, τα απομεινάρια από τα σνακ της διαδρομής των κρατούμενων πλέον, αιωρούνταν πάνω από τους κάκτους και τα χαμηλά βράχια. Στην έξοδο, τα πρόσωπα μερικών από των συμμετεχόντων συστήνονταν συνοπτικά και αφηγούνταν με ένα μικρό κείμενο την δική τους εμπειρία και τους επόμενους, και καθόλου ρόδινους, σταθμούς του αμερικάνικου ονείρου τους.

 

O Aλεχάντρο Ινιαρίτου με τον Εμάνιουελ Λουμπέτσκι στο Φεστιβάλ των Καννών. Φωτο: Getty Images


Η εμπειρία διάρκεσε 6μιση λεπτά και μου φάνηκε πολύ μεγαλύτερη, λόγω της αδιάλειπτης έντασης και της σαρωτικής τεχνολογίας, που τελειοποίησε ο Εμάνιουελ Λουμπέτσκι. Ο Ινιάριτου συνηθίζει να σπρώχνει τα θέματα του στα άκρα, να συνεργεί με την εικόνα και τους ήχους για να δημιουργεί ένα λυρικό θέατρο συναισθημάτων και υπέρβασης. Έχοντας το προνόμιο να είμαι ένας από τους λίγους καλεσμένους σε αυτήν την έκθεση, που μετά τις Κάννες θα περιοδεύσει και σε άλλες πόλεις του κόσμου, κατάλαβα πως ο συνδυασμός του θέματος με τον χειρισμό δεν θα μπορούσε να μεταφραστεί σε κλασσική ταινία αίθουσας, όχι μόνο γιατί θα ήταν ανάρμοστο να καταλήξει κάποια στιγμή σε τηλεοπτική μετάδοση, αλλά γιατί η μοναδικότητα της θέασης, με τον καθένα να μπαίνει μόνος του στον περιφραγμένο χώρο, ήταν απολύτως επιβεβλημένη: η σάρκα στην άμμο πρέπει να είναι βιωματική, διαπεραστική και απερίσπαστη, ένα χτύπημα στις αισθήσεις, που επιχειρεί να ανατρέψει την αδιαφορία μπροστά στην καθημερινή επανάληψη παρόμοιων γεγονότων, και μάλιστα σε μια περίοδο που ένας τοίχος, σαν κι αυτόν που ο Ινιάριτου και οι συνεργάτες του μετέφεραν από τα σύνορα στις Κάννες, βρίσκεται στην οικοδομική ατζέντα του Τραμπ. Το virtual reality θέαμα του στεγάστηκε σε ένα hangar του τοπικού αεροδρομίου των Καννών, στο Mandelieu, και προβλήθηκε στο περιθώριο του Φεστιβάλ, είναι μια ψυχοδυναμική υπενθύμιση πως ο κυνισμός είναι υπερεκτιμημένη αρετή και πως ένα μάγος κινηματογραφιστής μπορεί να πετύχει ακόμη και τηλεμεταφορά, χωρίς να καταφύγει σε παραμύθι για να δικαιολογήσει την άπιαστη υφή της.

 

Ο Ινιάριτου συνηθίζει να σπρώχνει τα θέματα του στα άκρα, να συνεργεί με την εικόνα και τους ήχους για να δημιουργεί ένα λυρικό θέατρο συναισθημάτων και υπέρβασης.

 

 

Σινεμά
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια