Με το «Κατηγορώ» ο Πολάνσκι κλείνει, στα 85 του χρόνια, την τριλογία των έργων που συνθέτουν την προσωπικότητά του.
Σινεμά

Ανταπόκριση από τη Βενετία: Κατάθεση ζωής από τον Ρόμαν Πολάνσκι

Το «Κατηγορώ» θα μπορούσε να είναι η πιο ταιριαστή αυλαία στη μεγάλη, ταραγμένη καριέρα του Πολωνού σκηνοθέτη

Ο τίτλος της ταινίας του Ρόμαν Πολάνσκι παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όχι ο πρωτότυπος γαλλικός, το J' Accuse, που δεν είναι άλλο από το περίφημο Κατηγορώ, την επιστολή-καταπέλτη του συγγραφέα Εμίλ Ζολά, που δημοσιεύτηκε στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Ορόρ και έστρεψε την κοινή γνώμη, αλλά και τη νωθρή ιντελιγκέντσια της εποχής, ενάντια στις στρατιωτικές και πολιτικές αρχές της Γαλλίας, για τη δικαστική πλεκτάνη εναντίον του εβραϊκής καταγωγής λοχαγού Ντρεϊφούς και την αποσιώπηση του πραγματικού ενόχου Εστερχάζι, σε μια υπόθεση εσχάτης προδοσίας που είχε συγκλονίσει τη χώρα στα τέλη του 19ου αιώνα.

 

Ο αγγλικός τίτλος, του βιβλίου του Ρόμπερτ Χάρις πάνω στο οποίο βασίστηκε η ταινία, είναι An Officer and a Spy. Ένας Αξιωματικός κι ένας Κατάσκοπος. Ή, εξίσου σωστά, αξιωματικός και κατάσκοπος, υπονοώντας πως οι δυο ιδιότητες χαρακτηρίζουν ένα και το αυτό πρόσωπο. Ο Αλφρέντ Ντρεϊφούς είναι ο αξιωματικός που κατηγορήθηκε και καταδικάστηκε για κατασκοπεία και δεν εισακούστηκε παρά δύο δίκες και μια απονομή χάριτος αργότερα, παρά την καταφανή αθωότητά του.

 

Πολύ έξυπνα, δεν αφηγείται την ιστορία από τη ματιά του αποκατεστημένου θύματος, αλλά μέσα από τον συνειδητοποιημένο διώκτη, του ρατσιστή που βάζει ωστόσο την αίσθηση του καθήκοντος πάνω από τις προσωπικές του προτιμήσεις.

 

Ωστόσο, ο Ζορζ Πικάρ πρωταγωνιστεί στην ταινία. Είναι ο συνταγματάρχης και καθηγητής του Ντρεϊφούς στη στρατιωτική σχολή, ο οποίος, παρά τις αντισημιτικές του απόψεις (πίστευε ακράδαντα στη λευκή ελίτ) και την αρχική του εμπλοκή στην πλεκτάνη, ήταν εκείνος που πήρε την πρωτοφανή πρωτοβουλία να ξεσκεπάσει με ενδελεχή έρευνα και αντανακλαστικά λαγωνικού τα φαμπρικαρισμένα στοιχεία που ενοχοποιούσαν το θύμα και το πλήρωσε με την καταδίκη του, ως κατάσκοπος, συνεπώς και εχθρός της πατρίδας, μέσα στο ίδιο το αρχηγείο πληροφοριών, στο οποίο προΐστατο!

 

Με το Κατηγορώ ο Πολάνσκι κλείνει, στα 85 του χρόνια, την τριλογία των έργων που συνθέτουν την προσωπικότητά του. Ο Πιανίστας κάλυπτε το πλαίσιο των εφιαλτικών παιδικών του χρόνων. Ο Όλιβερ Τουίστ ήταν το λογοτέχνημα που, μεταφέροντάς το στην οθόνη, περιέγραφε ιδανικά τον εαυτό του: έναν κατατρεγμένο, θύμα των περιστάσεων, που επιβίωσε στις χειρότερες συνθήκες που θα μπορούσε να φανταστεί ο άνθρωπος, πριν από το Ολοκαύτωμα φυσικά. Το Κατηγορώλειτουργεί ως καμπανάκι για έναν αντισημιτισμό που μάλιστα φωλιάζει στη χώρα που τον αγκάλιασε και ποτέ δεν τον πρόδωσε, όταν οι υπόλοιπες καραδοκούν να τον εκδώσουν σε μια, κατ' αυτόν, στημένη κακοδικία που χρονίζει και δεν λέει να κλείσει, όσα χρόνια κι αν περάσουν.

 

Πολύ έξυπνα, δεν αφηγείται την ιστορία από τη ματιά του αποκατεστημένου θύματος, αλλά μέσα από τον συνειδητοποιημένο διώκτη, του ρατσιστή που βάζει ωστόσο την αίσθηση του καθήκοντος πάνω από τις προσωπικές του προτιμήσεις. Ο Ζορζ Πικάρ του Ζαν Ντιζαρντέν είναι ένας ανθρώπινος βράχος μιας άλλης εποχής, που ο Πολάνσκι μας αφήνει λίγες φορές να διακρίνουμε τις ρωγμές που τον οδηγούν στις κρίσιμες αποφάσεις.

 

Ακαδημαϊκά σκηνοθετημένο, όπως και ο Πιανίστας, το Κατηγορώ είναι στακάτο, δεν αναλώνεται σε φλύαρες εμφάσεις, μελοδραματικές μετάνοιες και περιττές θριαμβολογίες για έναν επώδυνο θρίαμβο του δικαίου έναντι της σήψης, έστω και με τεράστια καθυστέρηση, και κλείνει καταπληκτικά, με τους δυο άνδρες σε μια τελευταία συνάντηση, που λέει πολλά για τη διαδρομή που έχει να διανύσει η πολιτεία για την πρακτική εφαρμογή της ισονομίας.

 

 

Clip από την ταινία «Κατηγορώ» του Ρόμαν Πολάνσκι

Σινεμά

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ανταπόκριση από το Βερολίνο: Ποζάροντας για την τέχνη

Σινεμά Ανταπόκριση από το Βερολίνο: Ποζάροντας για την τέχνη

23.2.2020
Μπεν Άφλεκ: «Μακάρι να μην με είχαν δει τα παιδιά μου μεθυσμένο στο διαδίκτυο»

Σινεμά Μπεν Άφλεκ: «Μακάρι να μην με είχαν δει τα παιδιά μου μεθυσμένο στο διαδίκτυο»

19.2.2020
Κάθε άνθρωπος είναι ένας ευεργέτης που παραμένει άγνωστος: Με αφορμή την ταινία του Τέρενς Μάλικ «Μια κρυφή ζωή»

Σινεμά Κάθε άνθρωπος είναι ένας ευεργέτης που παραμένει άγνωστος: Με αφορμή την ταινία του Τέρενς Μάλικ «Μια κρυφή ζωή»

18.2.2020
Η σημασία του οσκαρικού θριάμβου της ταινίας «Παράσιτα»

Σινεμά Η σημασία του οσκαρικού θριάμβου της ταινίας «Παράσιτα»

13.2.2020
Athens Fashion Film Festival: Τα highlights του φετινού τριημέρου μόδας και κινηματογράφου στην Τεχνόπολη

Σινεμά Athens Fashion Film Festival: Τα highlights του φετινού τριημέρου μόδας και κινηματογράφου στην Τεχνόπολη

13.2.2020
Γιάννης Οικονομίδης: «Έχει σπάσει ο τσαμπουκάς του Έλληνα, είναι φοβισμένος, έχει διαψευστεί 100 φορές»

Σινεμά Γιάννης Οικονομίδης: «Έχει σπάσει ο τσαμπουκάς του Έλληνα, είναι φοβισμένος, έχει διαψευστεί 100 φορές»

12.2.2020
10 νοτιοκορεατικές ταινίες που αξίζει να δεις, με αφορμή τον οσκαρικό θρίαμβο των «Παρασίτων»

Σινεμά 10 νοτιοκορεατικές ταινίες που αξίζει να δεις, με αφορμή τον οσκαρικό θρίαμβο των «Παρασίτων»

12.2.2020
Οι Έλληνες που κέρδισαν Όσκαρ

Σινεμά Οι Έλληνες που κέρδισαν Όσκαρ

9.2.2020
Ας είμαστε ρεαλισταί: Ούτε μία «αξέχαστη» ταινία δεν έχει πάρει το μεγάλο Όσκαρ την τελευταία δεκαετία

Σινεμά Ας είμαστε ρεαλισταί: Ούτε μία «αξέχαστη» ταινία δεν έχει πάρει το μεγάλο Όσκαρ την τελευταία δεκαετία

8.2.2020
Οι ξένοι στα Όσκαρ: Τα «Παράσιτα» μπορούν να γράψουν ιστορία

Σινεμά Οι ξένοι στα Όσκαρ: Τα «Παράσιτα» μπορούν να γράψουν ιστορία

8.2.2020