Design

H άνοδος και η πτώση των ξενοδοχείων Ξενία

Όταν οι ξένοι ανακάλυπταν την αθωότητα του ελληνικού καλοκαιριού

Τα ξενοδοχεία «Ξενία» ήταν μέρος ενός κρατικού προγράμματος το οποίο στόχευε την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Ελλάδας σε παγκόσμιο επίπεδο, υπό την εποπτεία του Ε.Ο.Τ. Το πρόγραμμα είχε τεθεί σε λειτουργία από το 1953 έως το 1967 (αμέσως πριν από την άνοδο της Χούντας, καθώς, με βάση την εφαρμογή του σχεδίου Μάρσαλ, στην Ελλάδα ο τουρισμός αποτελεί μια από τις κινητήριες δυνάμεις για την ανάκαμψη της οικονομίας).

 

Το πρόγραμμα των κρατικών ξενοδοχείων «Ξενία» προαναγγέλλει μια σειρά ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων (ξενοδοχεία, μοτέλ, Τουριστικά Περίπτερα και οργανωμένες πλαζ), κατά μήκος των Εθνικών Οδών, αρχαιολογικών χώρων ή σημείων εξαίρετου φυσικού κάλλους. Έπειτα από την εφαρμογή αυτού του σχεδίου η εικόνα της Ελλάδας μεταφέρεται σε όλη την Υφήλιο.

 

Τα κρατικά «Ξενία», τα τουριστικά περίπτερα, τα μοτέλ, οι οργανωμένες παραλίες και τα camping του Ε.Ο.Τ, οι εγκαταστάσεις του Αστέρα (Βουλιαγμένη, Γλυφάδα, Ρόδος), οι παραθεριστικοί οικισμοί κι οι λουτροπόλεις αποτελούν τον παράδεισο της βαλκανικής χερσονήσου.

 

Τα κρατικά «Ξενία», τα τουριστικά περίπτερα, τα μοτέλ, οι οργανωμένες παραλίες και τα camping του Ε.Ο.Τ, οι εγκαταστάσεις του Αστέρα (Βουλιαγμένη, Γλυφάδα, Ρόδος), οι παραθεριστικοί οικισμοί κι οι λουτροπόλεις αποτελούν τον παράδεισο της βαλκανικής χερσονήσου.

 

Το 1958 ο Άρης Κωνσταντινίδης κτίζει το πρώτο Ξενία στην Άνδρο, το οποίο δημιουργεί τομή στην τυπολογία των ξενοδοχείων που κτίζονται από τον Ε.Ο.Τ. Το 1960 αρχίζει το 1ο πενταετές πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης της χώρας. Βασικές αρχές του η ανάδειξη όχι μόνο των μνημείων της χώρας, αλλά και του φυσικού τοπίου, η ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού (πλαζ, σπορ, κρουαζιέρες), η τουριστική ανάπτυξη νέων περιοχών στην ηπειρωτική χώρα κυρίως, ενώ απευθύνεται πλέον όχι μόνο στα υψηλά αλλά και στα μεσαία κοινωνικά στρώματα. Η Ελλάδα αρχίζει να προβάλλεται στο εξωτερικό με αφίσες και διαφημιστικά φυλλάδια επώνυμων καλλιτεχνών. Οι ξένοι ανακαλύπτουν την αθωότητα του ελληνικού καλοκαιριού.

 

Ξενία Άνδρου τη δεκαετία του 1970. Έργο του Άρη Κωνσταντινίδη (1958)

 

Τα «Ξενία» σχεδιάστηκαν με κοινόχρηστους χώρους να μπορούν να φιλοξενήσουν μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών από αυτόν των ενοίκων. Ήταν λογική της αρχικής σχεδίασης, ώστε το ξενοδοχείο να δέχεται και περαστικούς ή κατοίκους της ευρύτερης περιοχής στο πλαίσιο της καλύτερης ένταξης του ξενοδοχείου στο περιβάλλον του.

 

Τέλη της δεκαετίας του '80, το κράτος αποδείχτηκε ανίκανο στον ρόλο του ξενοδόχου, οι απαιτήσεις στην τουριστική αγορά διαφοροποιήθηκαν και τα «Ξενία» πήραν το δρόμο της μιζέριας και της εγκατάλειψης. Το τελευταίο «Ξενία» υπό κρατική λειτουργία έκλεισε το 1997 στο Παλιούρι. 

 

Το Ξενία στη Χίο

 

Ξενία Μεσολογγίου. Έργο του Ιωάννη Τριανταφυλλίδη (1958)

 

Το Ξενία στα Χανιά που έχει πλέον κατεδαφιστεί.

 

To Ξενία Ιωαννίνων µελετήθηκε από τον Φίλιππο Βώκο και οικοδοµήθηκε από τον Άρη Κωσταντινίδη το 1959. Είχε δοµηµένη επιφάνεια 4.800 τ.µ., 60 δωµάτια και 113 κλίνες. Το 1985 παραχωρήθηκε από τον ΕΟΤ στο Δήµο Ιωαννίνων και πλέον έχει κατεδαφιστεί.

 

Ξενία Καλαμπάκας

 

Ξενία Ναυπλίου. Έργο του Ιωάννη Τριανταφυλίδη (1961)

 

Η παραλία του Ξενία στο Ναύπλιο .

 

Το Παλιούρι βρίσκεται στη Χαλκιδική. Μερικά χιλιόμετρα βορειότερα του οικισμού βρίσκεται η παραλία «Χρούσου» όπου εκεί τοποθετείται το ομώνυμο Ξενία Παλιουρίου, έργο του αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη, το οποίο αποτέλεσε την τελευταία ξενοδοχειακή μονάδα που λειτούργησε υπό αυτή την ονομασία. Ανεγέρθη το 1962 και αποτέλεσε πόλο τουριστών έως τα τέλη της δεκαετίας του '80, όπου και ξεκίνησε η παρακμή καθώς νέες και πιο σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες είχαν κατασκευαστεί στην ευρεία περιοχή της Κασσάνδρας.

 

Ξενία Παλιουρίου Χαλκιδικής. Έργο του Άρη Κωνσταντινίδη (1962)

 

Το ξενοδοχείο «Ξενία» στην Πάτμο και ο κόλπος του Γροίκου. Το άλλοτε σύμβολο της τουριστικής ανάπτυξης του νησιού, που χτίστηκε το 1960 υπό τις οδηγίες του αρχιτέκτονα Μίλτου Δάλλα.

 

Το Ξενία στον Βόλο, δεκαετία 1960-70.

 

Το Ξενία στη Μύκονο. Έργο του του Άρη Κωνσταντινίδη (1960)

Design

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το Γκέτεμποργκ της Σουηδίας θα αποκτήσει ένα ξενοδοχείο-αρχιτεκτονικό ορόσημο με μίνιμαλ αισθητική

Design Το Γκέτεμποργκ της Σουηδίας θα αποκτήσει ένα ξενοδοχείο-αρχιτεκτονικό ορόσημο με μίνιμαλ αισθητική

5.12.2019
Κλασικό Μπλε - Το Ινστιτούτο Pantone ανακοίνωσε το χρώμα της χρονιάς για το 2020

Design Κλασικό Μπλε - Το Ινστιτούτο Pantone ανακοίνωσε το χρώμα της χρονιάς για το 2020

5.12.2019
Χαλαρώνοντας στις ξύλινες σουίτες της Αυστρίας στη μέση ενός κατάλευκου, χιονισμένου δάσους

Design Χαλαρώνοντας στις ξύλινες σουίτες της Αυστρίας στη μέση ενός κατάλευκου, χιονισμένου δάσους

3.12.2019
Μια φλούο πίστα για skating στην Triennale του Μιλάνου

Design Μια φλούο πίστα για skating στην Triennale του Μιλάνου

2.12.2019
Στην εξοχική κατοικία Ευταξία στον Λουτρόπυργο Αττικής: το πρώτο αρχιτεκτονικό έργο του Άρη Κωνσταντινίδη

Design Στην εξοχική κατοικία Ευταξία στον Λουτρόπυργο Αττικής: το πρώτο αρχιτεκτονικό έργο του Άρη Κωνσταντινίδη

2.12.2019
Ένα εστιατόριο στην Πόλη του Μεξικού φωτίζεται με 250.000 LED

Design Ένα εστιατόριο στην Πόλη του Μεξικού φωτίζεται με 250.000 LED

30.11.2019
Αυτά τα έντεκα κοντέινερ συνθέτουν ένα τρομερά καλόγουστο σπίτι 230 τ.μ.

Design Αυτά τα έντεκα κοντέινερ συνθέτουν ένα τρομερά καλόγουστο σπίτι 230 τ.μ.

29.11.2019
Bureau de Change: Το ελληνικό δίδυμο που έχει προκαλέσει σάλο στον διεθνή αρχιτεκτονικό χώρο

Design Bureau de Change: Το ελληνικό δίδυμο που έχει προκαλέσει σάλο στον διεθνή αρχιτεκτονικό χώρο

28.11.2019
Ένα καταφύγιο από μπαμπού μαζεύεται σαν χελώνα για να καταπολεμήσει τα ακραία καιρικά φαινόμενα στις Φιλιππίνες

Design Ένα καταφύγιο από μπαμπού μαζεύεται σαν χελώνα για να καταπολεμήσει τα ακραία καιρικά φαινόμενα στις Φιλιππίνες

27.11.2019
Μια πράσινη, οργανική οροφή στην κοιλάδα Nayon του Εκουαδόρ

Design Μια πράσινη, οργανική οροφή στην κοιλάδα Nayon του Εκουαδόρ

26.11.2019
9 Σχόλια
avatar
Ramon Ramone 15.9.2019 | 12:37
Πέρα από κάποιες περιπτώσεις όπου η αρχιτεκτονική των Ξενία ήταν σε πλήρη αντίθεση με την αισθητική του μέρους όπου βρίσκονταν (πράγμα που έκανε εξαιρετικά δύσκολη την αποδοχή τους από τους ντόπιους, πχ Άνδρος), τα περισσότερα, για όσους τα θυμούνται, ήταν εξαιρετικά δείγματα μοντερνισμού και αρχιτεκτονικού κάλλους με τις λιτές, γεωμετρικές τους γραμμές και εντάχθηκαν αρμονικά στο τοπίο, αστικό ή μη. Το ότι αφέθηκαν να παρακμάσουν και να απαξιωθούν, είτε για να παραχωρηθούν σε ιδιώτες που εξευτέλισαν εν πολλοίς την ιστορία και την αισθητική τους με τις κατοπινές τους παρεμβάσεις, είτε για να κατεδαφιστούν, είναι όνειδος για την χώρα. Οφείλουμε, όλοι μας, ένα νοερό συγγνώμη στον Κωνσταντινίδη και τους υπόλοιπους.
avatar
Μαύρος Γάτος 15.9.2019 | 16:38
"Το ότι αφέθηκαν να παρακμάσουν και να απαξιωθούν, είτε για να παραχωρηθούν σε ιδιώτες που εξευτέλισαν εν πολλοίς την ιστορία και την αισθητική τους με τις κατοπινές τους παρεμβάσεις, είτε για να κατεδαφιστούν, είναι όνειδος για την χώρα"

Ελα όμως που δεν ταίριαζαν διόλου πλέον στην κυρίαρχη κλικιάρικη αισθητική του πούρο-τζιπ-αστακομακαρονάδα-μαιζονέτα-δίμετρο "πιπίνι"...
βλαχάκι (το) 15.9.2019 | 18:05
Δυστυχώς είχα μία απαράδεκτη διαμονη, προσφάτως, σε (πρώην) ξενία. Δεν μου είχε ξαναματατύχει τέτοιο πράγμα. Sui generis, με την καθόλου charming έννοια, ιδιοκτησία και βάζω μία τελεία εδώ.
avatar
Γράφων 15.9.2019 | 21:13
Ο,τι πιο κοντινό στο πρωτότυπο το Theoxenia Ανδρίτσαινας.

Με τα καλά του και τα καλά του. Είναι όπως ήταν τότε. Ακριβώς. Καρφί δεν έχει μπει από τότε...
βλαχάκι (το) 16.9.2019 | 07:28
...Μα το L' embarquement pour Cythère σε σταυροβελονιά καμβά κι όλο το ροκοκό πάνθεον με γκομπλέν σε πίνακες με σπασμένα τζάμια, μα την σαλεμένη μελαχροινή βερσιόν της Βίκη Σταμάτη με το μάτι που γυαλίζει:
Όχι, όχι και πάλι ΟΧΙ, μόνο στους εχθρούς μου θα το πρότεινα και δη την χειρότερη πτέρυγα (την ανατολικιά).
avatar
Γράφων 16.9.2019 | 10:39
Έχω διαμείνει και να το θέσω διακριτικότατα ήταν πολύ... ατμοσφαιρικά. Μόνο που δεν βγήκε ο Λουγκόζι.
βλαχάκι (το) 16.9.2019 | 11:51
Ποιος Λουγκόσι άνθρωπέ μου; Ο Βλαντ ο Ανασκολοπιστής της Βλαχίας θα έβγαινε σε λίγο με ολίγον τι απ' το πολωνικό περιβάλλον του Sanatorium pod Klepsydra, sans the drugs.

Αίσχος!
Κυριάκος Γκλεζάκος 16.9.2019 | 02:41
''ΞΕΝΙΑ'' ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (1959)
1. Αρχιτεκτονική Μελέτη: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια του κ. Φιλίππου Βώκου, Αρχιτέκτονος και Στελέχους της Υπηρεσίας.
2. Επίβλεψις: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια του κ. Σταμέλου Βερδεσοπούλου, Αρχιτέκτονος και Στελέχους της Υπηρεσίας.
3. Κατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΔΟΜΙΚΑ ΕΡΓΑ''.
4. Προϋπολογισμός: 11.000.000 δρχ.
Τας Επιπλώσεις εξετέλεσεν η Α.Β.Ε.Ε. "ΑΘΗΝΑΙΟΣ - ΒΑΡΑΓΚΗΣ".

''ΞΕΝΙΑ'' ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΙΙ (1961)
1. Αρχιτεκτονική Μελέτη: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια του κ. Ιωάννου Τριανταφυλλίδου, Αρχιτέκτονος και Στελέχους της Υπηρεσίας.
2. Στατική Μελέτη: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ'' δια του κ. Επαμεινώνδου Περικλέους Τριανταφυλλίδου, Πολιτικού Μηχανικού Ε.Μ.Π. και Εργολήπτου Δημοσίων Έργων.
3. Επίβλεψις: ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Ο.Τ. δια των κ. κ.:
α) Αρχιτεκτονικά και Στατικά: Γεράσιμος Α. Λιβαδάς, Πολιτικός Μηχανικός.
β) Ηλεκτρομηχανολογικά:
i. Γεώργιος Νικολακάκος, Μηχανολόγος - Ηλεκτρολόγος
ii. Ανδρέας Σιδέρης, Μηχανολόγος - Ηλεκτρολόγος.
4. Κατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ" δια των κ.κ.:
α) Επαμεινώνδας Περικλέους Τριανταφυλλίδης, Πολιτικός Μηχανικός Ε.Μ.Π. και Εργολήπτης Δημοσίων Έργων, Εργοταξιάρχης.
β) Ανδρέας Κολυτός, Εργοδηγός.

"ΞΕΝΙΑ" ΑΝΔΡΟΥ (1956).
Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
"ΞΕΝΙΑ" ΧΙΟΥ
Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΖΑΚΑ.
ΟΔΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ''ΞΕΝΙΑ'' ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ
Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΜΑΡΓΩΜΕΝΟΥ.
"ΞΕΝΙΑ" ΧΑΝΙΩΝ
Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΣΤΑΥΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ
"ΞΕΝΙΑ" ΚΑΛΑΜΠΑΚΑΣ
Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΩΤΟΥ.
''ΞΕΝΙΑ'' ΝΑΥΠΛΙΟΥ
Κατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ''.
''ΞΕΝΙΑ'' ΒΟΛΟΥ
Κατασκευή: ΤΕΧΝΙΚΟΝ ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΣΣΙΟΠΟΥΛΟΥ.
''ΞΕΝΙΑ'' ΜΥΚΟΝΟΥ
Κατασκευή: ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ''ΤΕΧΝΙΚΗ''.
Citellus citellus 16.9.2019 | 09:38
Τα Ξενία σχεδιάστηκαν ώστε να συστήσουν την Ελλάδα στους ξένους και να θέσουν τις βάσεις για να γίνει ο τουρισμός ένας μεγάλος πυλώνας της οικονομίας. Το αποτέλεσμα δείχνει ότι το έργο τους το επιτέλεσαν τέλεια, και οι γκρίνιες για την υποτιθέμενη παραμέληση τους από το κράτος είναι ατοπες. Όπως αναφέρεται σωστά και στο άρθρο, το κράτος δε θα μπορούσε να συνεχίσει να κάνει τον επιχειρηματία σε μια τόσο περίπλοκη και γρήγορα εξελισσομενη αγορά, ούτε και χρειάζονταν. Αυτό που έπρεπε να είχε γίνει ήταν να είχαν ιδιωτικοποιηθεί από το 90', ώστε το κράτος να έπαιρνε ένα καλό αντίτιμο αντί του πινακιου φακής που πιάνουν σήμερα. Ενδεχομένως με πολεοδομικούς περιορισμούς για να διατηρηθεί ο αρχιτεκτονικός τους χαρακτήρας, πράγμα εύκολο. Η ιδεολοληψια όμως του να κρατάμε τα πάντα κρατικά και ας ζημειωνεται το κράτος από το να δουλεύει η αγορά και να ωφελείται το κοινό ταμείο μας πήγε δεκαετίες πίσω και σε αυτόν το τομέα.