Design

Η «αναπνέουσα αρχιτεκτονική» του Kengo Kuma στην Αθήνα

Μια νεωτερική ερμηνεία του παραδοσιακού ιαπωνικού περιπτέρου τσαγιού στον κήπο του Βυζαντινού Μουσείου.

Παράξενη η σύμπτωση του κατ' οίκον εγκλεισμού μας με την κατασκευή στην Αθήνα ενός μικρού, αλλά μοναδικού δείγματος της «αναπνέουσας αρχιτεκτονικής» του κορυφαίου Ιάπωνα αρχιτέκτονα Κένγκο Κούμα με τίτλο «Κουκούλι» (2020). Ο λόγος για την ξύλινη ιαπωνική αίθουσα τσαγιού («Οριμπέ») στον κεντρικό αύλειο χώρο του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου, στη Βασιλίσσης Σοφίας 22. Αυτό το «ζωντανό» και «παλλόμενο» αρχιτεκτόνημα μοιάζει αληθινά να αναπνέει μέσα στον κήπο της Βίλας Ιλίσια.


Το μικρό αρχιτεκτόνημα αποτελεί την υψηλής αισθητικής ιαπωνική απάντηση στο φλερτ του μοντερνισμού με την παράδοση και σχεδιάστηκε από τον Κένγκο Κούμα, τον «Καλατράβα της Άπω Ανατολής», ως αυτόνομο έργο τέχνης αλλά και ως κτίριο συνοδευτικό της σχεδιαζόμενης έκθεσης «Λαμπαδηδρομία προς το Τόκιο - Κληρονομιά & Αφομοίωση». Η εν λόγω έκθεση, που αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας, θα ήταν η συμβολή του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου (σε συνεργασία με το Ιαπωνικό Πολιτιστικό Ινστιτούτο και την Ιαπωνική Πρεσβεία στην Αθήνα) στις εορταστικές εκδηλώσεις της τελετής παράδοσης της Ολυμπιακής Φλόγας των Ολυμπιακών & Παραολυμπιακών Αγώνων - Τόκιο 2020.


Το έργο αυτό επιλέχτηκε για τη μετάβαση του κοινού από τον εξωτερικό χώρο στον εσωτερικό της έκθεσης, γιατί, όπως χαρακτηριστικά τόνισε εξαρχής η διευθύντρια του μουσείου, δρ. Αικατερίνη Π. Δελλαπόρτα: «Είναι μια νεωτερική (τεχνολογικά, πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά) ερμηνεία του παραδοσιακού περιπτέρου τσαγιού και ως εκ τούτου αναδεικνύεται σε σύμβολο του μοντερνισμού της Ιαπωνίας με βαθιές ρίζες στην τοπική παράδοση ως ζωντανό και εξελισσόμενο γίγνεσθαι και αυτήν ακριβώς τη σχέση του χθες με το σήμερα επιλέγει να αναδείξει το μουσείο μας».

 

Το μικρό αρχιτεκτόνημα αποτελεί την υψηλής αισθητικής ιαπωνική απάντηση στο φλερτ του μοντερνισμού με την παράδοση και σχεδιάστηκε από τον Κένγκο Κούμα, τον «Καλατράβα της Άπω Ανατολής», ως αυτόνομο έργο τέχνης αλλά και ως κτίριο συνοδευτικό της σχεδιαζόμενης έκθεσης «Λαμπαδηδρομία προς το Τόκιο - Κληρονομιά & Αφομοίωση».


Όμοιας αντίληψης με το περίπτερο του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, αλλά διαφορετικό κατασκευαστικά, είναι το πρώτο έργο του αρχιτέκτονα στη Γερμανία, συγκεκριμένα στο πάρκο του Μουσείου Εφαρμοσμένων Τεχνών της Φρανκφούρτης επί του ποταμού Μάιν. Στην Αθήνα, η δομή του αρχιτεκτονήματος, διαστάσεων 6,55 μ. x 4,80 μ. x 3,30 μ. (ύψος), αποτελείται από 72 κάθετα πάνελ από κόντρα πλακέ σημύδας, πάχους 1,5 εκ. το καθένα, τοποθετημένα πάνω σε μεταλλική βάση, όπου αόρατα ενσωματώθηκε η εγκατάσταση του νυχτερινού φωτισμού LED, και σε απόσταση 7,5 εκ. μεταξύ τους, ώστε εξωτερικά να δημιουργείται ένα οργανικό σχήμα όμοιο με κουκούλι και μήτρα, ενώ, στο εσωτερικό, το μεταβαλλόμενο φυσικό φως δημιουργεί μυστικιστική εντύπωση σπηλαίου.

 

Οι γνώστες της ιαπωνικής τέχνης στην ανομοιογένεια της εξωτερικής φόρμας του περιπτέρου αναγνωρίζουν επίσης τις επιρροές από την ιαπωνική κεραμική, πιο συγκεκριμένα από τις αγαπημένες κούπες του ειδήμονα του τσαγιού Φουρούτα Οριμπέ (1543-1615), το όνομα του οποίου πήραν όλες οι αντίστοιχες αίθουσες τσαγιού.


Η εκτέλεση του έργου των Αθηνών πραγματοποιήθηκε με τη στενή συνεργασία του αρχιτεκτονικού γραφείου «Kengo Kuma & Associates» (Τόκιο - Παρίσι) και της ομάδας του επίκουρου καθηγητή στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, κ. Παναγιώτη Βασιλάτου.


Ο προϊστάμενος του τμήματος Εκθέσεων, Επικοινωνίας & Εκπαίδευσης του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου, πρωτ. Περίανδρος Ι. Επιτροπάκης, αναφερόμενος στη σπουδαιότητα του έργου, μας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «η ιδιόμορφη δομή του αρχιτεκτονήματος, με την ιδιαίτερη ανάδειξη των λεπτομερειών που συνθέτουν το σύνολο, αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα των αρχιτεκτονικών κατασκευών του Κούμα.

 

Το γνωστό πλέον ως "περίπτερο τσαγιού Κούμα των Αθηνών", ταυτόχρονα κλειστό και ανοιχτό στον περιβάλλοντα χώρο, αναπνέει μαζί με τους επισκέπτες του και δικαιολογεί απόλυτα τον τίτλο του, καθώς προσομοιάζει στα διάφορα κουκούλια των εντόμων (από ξυλοπολτό, χώμα, μετάξι ή φύλλα δένδρου) και, εκτός των άλλων, μας αφορά ως χρονοκάψουλα μετασχηματισμού του χθες σε σήμερα».

 

Σαν κούπα τσαγιού: Οι γνώστες της ιαπωνικής τέχνης στην ανομοιογένεια της εξωτερικής φόρμας του περιπτέρου αναγνωρίζουν τις επιρροές από την ιαπωνική κεραμική, πιο συγκεκριμένα από τις αγαπημένες κούπες του ειδήμονα του τσαγιού Φουρούτα Οριμπέ (1543-1615), το όνομα του οποίου πήραν όλες οι αντίστοιχες αίθουσες τσαγιού. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LifO

 

Κεντρική αυλή - Κήπος Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου

Λεωφ. Βασ. Σοφίας 22

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

Design

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

NONAGRIAM TWINS by A31: Οι κατοικίες στην Άνδρο κέρδισαν την πρώτη θέση στον παγκόσμιο διαγωνισμό αρχιτεκτονικής

Design NONAGRIAM TWINS by A31: Οι κατοικίες στην Άνδρο κέρδισαν την πρώτη θέση στον παγκόσμιο διαγωνισμό αρχιτεκτονικής

9.8.2020
Ψηφίζουμε τον διάφανο πύργο στο Κολωνάκι που διεκδικεί διεθνές βραβείο αρχιτεκτονικής

Design Ψηφίζουμε τον διάφανο πύργο στο Κολωνάκι που διεκδικεί διεθνές βραβείο αρχιτεκτονικής

31.7.2020
 Ένας περιστρεφόμενος πύργος στην καρδιά του Σαν Φρανσίσκο

Design Ένας περιστρεφόμενος πύργος στην καρδιά του Σαν Φρανσίσκο

31.7.2020
5 υπέροχα σπίτια με εσωτερική αυλή

Design 5 υπέροχα σπίτια με εσωτερική αυλή

30.7.2020
Ένα κομψό διαμέρισμα σε διατηρητέο της Θεσσαλονίκης διεκδικεί διεθνές βραβείο - Πώς ψηφίζουμε το πρότζεκτ

Design Ένα κομψό διαμέρισμα σε διατηρητέο της Θεσσαλονίκης διεκδικεί διεθνές βραβείο - Πώς ψηφίζουμε το πρότζεκτ

30.7.2020
Κτίρια σε μικρογραφίες

Design Κτίρια σε μικρογραφίες

27.7.2020
Ψηφίζουμε τις εντυπωσιακές κατοικίες στην Άνδρο που διεκδικούν διεθνές βραβείο για την ελληνική αρχιτεκτονική

Design Ψηφίζουμε τις εντυπωσιακές κατοικίες στην Άνδρο που διεκδικούν διεθνές βραβείο για την ελληνική αρχιτεκτονική

25.7.2020
12 γραφεία σε κήπο για ευχάριστη τηλεργασία

Design 12 γραφεία σε κήπο για ευχάριστη τηλεργασία

22.7.2020
Έτσι θα είναι τα τραμ μετά την πανδημία

Design Έτσι θα είναι τα τραμ μετά την πανδημία

21.7.2020
«Το Αγόρι»: Χειροποίητες ξυλορακέτες θαλάσσης που κατασκευάζονται στο ίδιο στενό στην Καλλιθέα εδώ και 62 χρόνια

Design «Το Αγόρι»: Χειροποίητες ξυλορακέτες θαλάσσης που κατασκευάζονται στο ίδιο στενό στην Καλλιθέα εδώ και 62 χρόνια

18.7.2020
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια