Η Γκρέτα αποτελεί σχεδόν μια συνεκδοχή του παγκόσμιου νεανικού κινήματος για το κλίμα: είναι η θεωρητικός, η μασκότ, η επαναστάτρια, αλλά και το αντιπροσωπευτικό «θύμα» μιας μοχθηρίας εκ μέρους εκπροσώπων των προηγούμενων γενεών,

Γκρέτα Τούνμπεργκ: Η Ζαν Ντ’ Αρκ της κλιματικής αλλαγής

Κάποιοι την θεωρούν «μαριονέτα» ύποπτων κύκλων, όμως η θριαμβευτική άφιξή της Γκρέτα Τούνμπεργκ στη Νέα Υόρκη για την επείγουσα σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα, και η περιοδεία της κατόπιν στη Νότιο Αμερική, επιβεβαιώνουν τη θέση της στην ηγεσία ενός παγκόσμιου στρατού εφήβων ακτιβιστών.

Όταν πάτησε το πόδι της στην αποβάθρα της Νέας Υόρκης στις 28 Αυγούστου, αφού είχε διασχίσει τον Ατλαντικό με ένα ιστιοφόρο μηδενικών εκπομπών ρύπων με σκοπό να συμμετάσχει στην σύνοδο του ΟΗΕ για το κλίμα που θα διεξαχθεί στις 23 Σεπτεμβρίου, η 16χρονη Σουηδή Γκρέτα Τούνμπεργκ δεν ήταν πλέον μόνο το απροσδόκητο έμβλημα μιας γενιάς με οξυμένες οικολογικές ευαισθησίες. Ήταν η Ζαν Ντ΄Αρκ της κλιματικής αλλαγής, ηγέτιδα ενός παγκόσμιου στρατού εκατομμυρίων εφήβων ακτιβιστών.

 

Κατά ένα τρόπο που θα μπορούσε πιθανόν να συμβεί μόνο στην εποχή των social media, η Γκρέτα αποτελεί σχεδόν μια συνεκδοχή του παγκόσμιου νεανικού κινήματος για το κλίμα: είναι η θεωρητικός, η μασκότ, η επαναστάτρια, αλλά και το αντιπροσωπευτικό «θύμα» μιας μοχθηρίας εκ μέρους εκπροσώπων των προηγούμενων γενεών, από τη στιγμή ήδη που τέτοιο καιρό πριν από έναν χρόνο είχε απευθύνει το κάλεσμα της (που έγινε σλόγκαν) προς τους μαθητές για «σχολική αποχή για το κλίμα» (SKOLSTREJK FÖR KLIMATET) κάθε Παρασκευή.

 

Όλη αυτή η δημοσιότητα αναπόφευκτα θα σβήσει κάποια στιγμή. Πιστεύω όμως ότι ακόμα θα προσπαθώ να κάνω ό,τι μπορώ από τη θέση που βρίσκομαι.

Λίγους μήνες μετά, θα μιλούσε στην διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα στο Κατόβιτσε της Πολωνίας, καταλήγοντας ως εξής: «Δεν με ενδιαφέρει καθόλου αν έχω γίνει δημοφιλής. Αυτό που με απασχολεί είναι η δικαιοσύνη και η ζωή στον πλανήτη. Ο πολιτισμός μας θυσιάζεται στο βωμό της απεριόριστης απληστίας ένας μικρού αριθμού ανθρώπων».

 

Πριν από έναν χρόνο είχε απευθύνει το κάλεσμα της (που έγινε σλόγκαν) προς τους μαθητές για «σχολική αποχή για το κλίμα» (SKOLSTREJK FÖR KLIMATET) κάθε Παρασκευή.


Έναν μήνα αργότερα, στο περιθώριο του οργίου πλουτοκρατικής αβρότητας που είναι το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, χρησιμοποίησε ακόμα πιο ευθύ λόγο: «Οι "μεγάλοι" εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι οφείλουμε να δώσουμε ελπίδα στους νέους. Δεν θέλω να ελπίζετε. Θέλω να πανικοβληθείτε. Θέλω να νιώσετε τον φόβο που νιώθω κάθε μέρα. Και κατόπιν να δράσετε, να δράσετε όπως αρμόζει σε μια τέτοια κρίση. Θέλω να δράσετε σα να έχει πάρει το σπίτι φωτιά, επειδή το σπίτι έχει πάρει ήδη φωτιά».

 

Στον σύντομο δημόσιο βίο της, η Γκρέτα έχει απευθύνει ήδη δώδεκα τέτοιους λόγους –που έχουν συγκεντρωθεί σε ένα βιβλίο των εκδόσεων Penguin με τον τίτλο «Κανείς δεν είναι πολύ μικρός για να κάνει τη διαφορά»– παρότι γενικά δεν νιώθει καθόλου άνετα στα πλήθη.

 

Με τον Πάπα Φραγκίσκο στο Βατικανό

 

Το φυσικό της μέσο –όπως και για πολλές άλλες πάσης φύσεως διασημότητες της γενιάς της– είναι το ελεγχόμενο πάλκο των social media. Εκεί είναι που έχει αποκαλέσει «υπερδύναμη» τα ζητήματα υγείας που έχει αντιμετωπίσει, χωρίς να διστάζει να ανοιχτεί σε λεπτομέρειες: Όταν ήταν μικρή, είχε διαγνωστεί όχι μόνο με το σύνδρομο (ή την διαταραχή) Άσπεργκερ, αλλά και με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή καθώς και με αυτό που αποκαλείται «επιλεκτικός αυτισμός». Στα 11 της, εξαιτίας βαθιάς κατάθλιψης για την μοίρα του κόσμου, σταμάτησε να μιλάει και να τρώει. Σ΄ αυτό οφείλεται, όπως λέει η ίδια, η καθηλωμένη ανάπτυξή της που της δίνει την εμφάνιση μιας προέφηβης, ενός χρυσού παιδιού, πρόωρα ώριμου και σοφού.

 

Η επίσκεψη της Γκρέτα στη Νέα Υόρκη έχει και ένα άλλον σκοπό πέρα από την σύνοδο των Ηνωμένων Εθνών, που ξεκινά την ερχόμενη Δευτέρα και στην οποία αναμένεται να δεσμευτούν πολλά έθνη να προβούν επιτέλους σε πολύ πιο δραστικούς περιορισμούς στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από αυτούς που είχαν υποσχεθεί (αλλά αμέλησαν να πραγματοποιήσουν). Η Γκρέτα θα είναι εκεί για την Παγκόσμια Απεργία για το Κλίμα που έχει προκηρυχθεί για τις 20 και για τις 27 Σεπτεμβρίου (τις δύο επόμενες Παρασκευές δηλαδή), την πρώτη όπου καλούνται και οι ενήλικες να συνταχτούν με τους μαθητές του πλανήτη και να προβούν σε στάση εργασίας.

 

Κατά την πρόσαφτη συνάντησή τηε με τον Ομπάμα

 

Δεν θα μπορούσαν να λείπουν φυσικά οι δύσπιστες, καχύποπτες και κακεντρεχείς κριτικές εις βάρος της, που συχνά μοιάζουν συντεταγμένες και μοιάζουν όλες να καταλήγουν στο ίδιο επιμύθιο: Η 16χρονη Γκρέτα δεν είναι «πράσινη προφήτης» αλλά μια μαριονέτα που καθοδηγείται από σκοτεινές δυνάμεις, όπως έχουν κατά καιρούς υπαινιχθεί μέσα που ανήκουν στην ιδιοκτησία του Ρούπερτ Μέρντοχ (μεταξύ αυτών και οι Τάιμς του Λονδίνου). Ο συμπατριώτης της, λαϊκιστής πολιτικός ηγέτης του κόμματος των Σουηδών Δημοκρατών, Τζίμι Άκεσσον, την περιέγραψε πρόσφατα ως «πρακτορείο Δημοσίων Σχέσεων» και ως «δημιούργημα των γονιών της».

 

Το αφήγημα της «μαριονέτας» έχει αποκτήσει τέτοια δυναμική στους κύκλους της ευρωπαϊκής Δεξιάς ώστε ήδη έχει κυκλοφορήσει ένα βιβλίο σχετικά με την ίδια και την οικογένειά της με τίτλο «Η κατασκευή της Γκρέτα Τούνμπεργκ». Ή μάλλον, ένα δεύτερο βιβλίο, αφού στα τέλη της περσινής χρονιάς κυκλοφόρησε και ένα βιβλίο που έγραψαν οι ίδιοι οι γονείς της (η μητέρα της είναι τραγουδίστρια που μάλιστα είχε διαγωνιστεί με την Σουηδία στην Eurovision και ο πατέρας της ηθοποιός) με τίτλο «Σκηνές από την καρδιά», όπου καταγράφεται η δική τους εμπειρία. Φέτος, το βιβλίο ανατυπώθηκε με την προσθήκη 90 επιπλέον σελίδων και του ονόματος της Γκρέτα στο εξώφυλλο και όταν κυκλοφορήσει του χρόνου στην Βρετανία, ο τίτλος θα έχει γίνει «Το σπίτι μας έχει πάρει φωτιά».

 

Η Γκρέτα Τούνμμπεργκ στη Στοκχόλμη

 

Το πρόγραμμα της Γκρέτα για το επόμενο διάστημα είναι εξαιρετικά φορτωμένο. Το προσεχές Σαββατοκύριακο θα συναντηθεί στην Ουάσιγκτον με αρμόδιους νομοθέτες, όπως έχει κάνει ήδη στο Λονδίνο, στις Βρυξέλλες και στη Στοκχόλμη, πριν επιστρέψει στη Νέα Υόρκη για την σύνοδο του ΟΗΕ. Ακολούθως, θα μεταβεί στη Βραζιλία όπου αναμένεται να συγκρουστεί με τον πρόεδρο της χώρας Μπολσονάρο και στη συνέχεια θα πάει στη Χιλή για την διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή που θα γίνει στο Σαντιάγκο.

 

Όταν ρωτήθηκε πριν από λίγες μέρες σχετικά με το πώς βλέπει τον εαυτό της και το έργο της σε πέντε χρόνια, η Γκρέτα Τούνμπεργκ απάντησε: «Νομίζω ότι θα εξακολουθήσω να κάνω...κάτι. Δεν θα φαίνομαι τόσο ενδιαφέρουσα βέβαια στα μάτια των ανθρώπων όπως τώρα. Όλη αυτή η δημοσιότητα αναπόφευκτα θα σβήσει κάποια στιγμή. Πιστεύω όμως ότι ακόμα θα προσπαθώ να κάνω ό,τι μπορώ από τη θέση που βρίσκομαι».

 

Με στοιχεία από το New York

 

Περιβάλλον
ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το μίσος για τα πατίνια

Περιβάλλον Το μίσος για τα πατίνια

9.12.2019
O Tάσος και το χαμογελαστό αξολότλ του – η υδρόβια σαλαμάνδρα που έχει ως κατοικίδιο

Περιβάλλον O Tάσος και το χαμογελαστό αξολότλ του – η υδρόβια σαλαμάνδρα που έχει ως κατοικίδιο

9.12.2019
Το φάσμα του «πλανήτη κλίβανου»

Περιβάλλον Το φάσμα του «πλανήτη κλίβανου»

3.12.2019
Στο φουλ οι ανεμογεννήτριες για το 2030

Περιβάλλον Στο φουλ οι ανεμογεννήτριες για το 2030

30.11.2019
Dancing to save the waters (με τις "Βρυσούλες")

Περιβάλλον Dancing to save the waters (με τις "Βρυσούλες")

29.11.2019
Ο μεγαλύτερος «πράσινος» τοίχος της Ευρώπης θα απορροφά οκτώ τόνους μόλυνσης ετησίως

Περιβάλλον Ο μεγαλύτερος «πράσινος» τοίχος της Ευρώπης θα απορροφά οκτώ τόνους μόλυνσης ετησίως

13.11.2019
Τα «πράσινα» πλοία του μέλλοντος: διαστημικά πανιά, βιονικά σκάφη και καύσιμα απευθείας από τους ωκεανούς

Περιβάλλον Τα «πράσινα» πλοία του μέλλοντος: διαστημικά πανιά, βιονικά σκάφη και καύσιμα απευθείας από τους ωκεανούς

7.11.2019
Πλησιάζοντας τα άγρια ζώα μέχρι ν' ακούσεις την ανάσα τους

Περιβάλλον Πλησιάζοντας τα άγρια ζώα μέχρι ν' ακούσεις την ανάσα τους

30.10.2019
Ντέιβιντ Ατένμπορο: «Έχουμε εξελιχθεί σε επιδημία για τον πλανήτη»

Περιβάλλον Ντέιβιντ Ατένμπορο: «Έχουμε εξελιχθεί σε επιδημία για τον πλανήτη»

28.10.2019
Ταξίδι μεταξύ λάβας και πάγου: Ένας τουρίστας βιώνει την κλιματική αλλαγή μέσα στην καρδιά του παγετώνα

Περιβάλλον Ταξίδι μεταξύ λάβας και πάγου: Ένας τουρίστας βιώνει την κλιματική αλλαγή μέσα στην καρδιά του παγετώνα

27.10.2019
9 Σχόλια
Libretarian 19.9.2019 | 11:19
Ολοι στην εφηβεια μας, ειμασταν οικολογοι και ονειροπολοι. Μετα μεγαλωσαμε κ ειδαμε οτι τιποτα δεν ειναι ασπρο μαυρο και οτι τα σκιερα συμφεροντα ειναι σε ολες τις πλευρες και σταματησαμε να ειμαστε σταυροφοροι για την μια η την αλλη πλευρα.
avatar
Γράφων 20.9.2019 | 06:48
Η ειδοποιός διαφορά είναι το σημείο εφηβείας ενός εκάστου.

Σήμερα είναι λίγο οριακά το πράγμα.
avatar
Harlan 20.9.2019 | 12:37
Είναι συγκινητική η αφ υψηλού συγκατάβαση με την οποία αντιμετωπίζεις μια 16χρονη που κατά την γνώμη σου "θα μεγαλώσει και θα μάθει να μην είναι σταυροφόρος". Σχεδόν δάκρυσα.

Εσύ λοιπόν που δεν είσαι σταυροφόρος "για την μια η την άλλη πλευρά" όπως λες, έχεις αράξει στην καναπεδάρα σου και παραγγέλνεις πιτόγυρα ντηλίβερυ.

Πρόκειται για μια ώριμη, εναργή και σοφή στάση ζωής. Ο κόσμος καίγεται και εσύ ατάραχος στην κοσμάρα σου.
Που δείχνει ότι συγκαταλέγεις τον εαυτό σου στους προνομιούχους.
Η κλιματική αλλαγή αφορά τα φτωχαδάκια.
Eσύ είσαι ένας καταπληκτικός τύπος που δεν πρόκειται να τον αγγίξει ποτέ τίποτα ce n'est pas?

Εξ άλλου το να πάρουμε θέση "υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς" είναι ένα κουραστικό και βαρετό πράγμα. Γιατί να ξεβολευόμαστε τώρα; Πφφφφ, αφού εμείς είμαστε ελίτ.

Υ.Γ. Είτε σου αρέσει είτε όχι, ΠΑΙΡΝΕΙΣ το μέρος της μιας πλευράς. Γιατί σαν αδρανές άτομο (και καλά "ουδέτερότητα") παίζεις το παιχνίδι των πετρελαϊκών εταιρειών, με όλες τις επιπτώσεις.

Το να μην κάνουμε απολύτως τίποτα - επειδή όλα είναι φυσιολογικά και δεν διατρέχει κανένας κίνδυνος - είναι η βασική προτροπή των πετρελαιάδων.
avatar
lemonita 21.9.2019 | 15:45
Δεν ισχύει για όλους μας αυτό. Κι εμείς μεγαλώσοαμε και είδαμε συμφεροντα κλπ κλπ αλλά επιλέγουμε πια να συνοδευουμε τα παιδιά μας πια στις σθγκετρωσεις και να τα μεγαλώνουμε γνωρίζοντας ότ μπορούν να αλλάξουνε πολλά. Η κλιματική αλλαγή δεν έχει να κανει μονο με το τι γινεται σε επιπεδο κυβερνησεων αλλά και με το τι κανει ο καθένας μας. Καλό είναι να παλεύουμε και για τα δυο.
Jonathan R. Mayers 20.9.2019 | 17:06
Είχα αρνητικότατη άποψη για κάποιον που παρατάει το σχολείο για να παίξει με τους μεγάλους, αλλά για τους ιατρικούς λόγους και μόνο, πάσο από εμένα.
Cogito ergo sum 20.9.2019 | 18:13
Δεν υπάρχουν “πλευρές” και ούτε καλούμαστε να αποφασίσουμε ποια θα υποστηρίξουμε. Ούτε έχει νόημα αυτή η τοποθέτηση των “ίσων αποστάσεων”. Δεν είναι καν θέμα ιδεολογικής ή πολιτικής άποψης. Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα, την αρνούνται μόνο κάποιοι γραφικοί ή όσοι βλέπουν να θίγονται τα στενά συμφέροντα τους. Πάμε κατά διαόλου. Το πιο εύκολο είναι να κάθομαι στον καναπέ μου και να σχολιάζω την Γκρέτα.
Jonathan R. Mayers 20.9.2019 | 21:30
Δεν έχει σημασία αν συμφωνείς ή διαφωνείς με την κλιματική αλλαγή. Αυτά ανήκοουν στη σφαίρα της φιλοσοφίας. Η ουσία είναι ότι όποια πλευρά κι αν επιλέξεις το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Οι τύχες του πλανήτη και στις δυο περιπτώσεις είναι στα χέρια των λίγων και των εκλεκτών και όχι στα χέρια των πολλών, όπως έλεγε κι ένας πρώην πρωθυπουργός μας.
Cogito ergo sum 20.9.2019 | 22:39
Όχι δεν είναι φιλοσοφικό θέμα. Είναι γεγονός, επιστημονικά τεκμηριωμένο. Η ειρωνεία προς τους "ονειροπόλους εφήβους" δείχνει άγνοια. Επίσης, πολύ βολικό να θεωρούμε ότι τίποτα δεν μπορούμε να κάνουμε γιατί όλα είναι στα χέρια των ελίτ. Μας απαλλάσσει από κάθε προσωπική ευθύνη.

Συγνώμη, αλλά δεν συμφωνώ. Πριν κρίνετε τους άλλους, κοιτάξτε πρώτα τον εαυτό σας στον καθρέφτη.
Jonathan R. Mayers 21.9.2019 | 18:39
@ Cogito ergo
Whatever όπως λένε και οι νέοι.