Ο κομψός καλυκωτός κρατήρας του 4ου π.Χ., απεικονίζεται μία όχι και τόσο γνωστή σκηνή στην αρχαία ελληνική τέχνη, τη σκηνή της Ερωτοστασίας, το ζύγισμα, δηλαδή, των ερώτων και είναι ένα από τα μυστικά αριστουργήματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Φωτο: Φίλιππος Λεμονής/LIFO
Μουσεία&Εκθέσεις

7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκα Μουσεία/ Νο 5.: Ερωτοστασία

Μια καλοκαιρινή ευκαιρία να γνωρίσεις αριστουργηματικά και ιδιαίτερα εκθέματα που ίσως έχεις προσπεράσει

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΓΚΥ ΡΙΓΓΑ

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο είναι το μεγαλύτερο μουσείο της Ελλάδας και ένα από τα σημαντικότερα του κόσμου. Οι πλούσιες συλλογές του, που αριθμούν περισσότερα από 11.000 εκθέματα, προσφέρουν στον επισκέπτη ένα πανόραμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού από τις αρχές της προϊστορίας έως την ύστερη αρχαιότητα. Ποτέ μία επίσκεψη δεν θα είναι αρκετή αλλά, αν είναι να επισκεφτείτε ένα μουσείο μόνο, θα πρέπει να είναι αυτό.

 

Στη Συλλογή Αγγείων και Μικροτεχνίας συναντάμε στον δεύτερο όροφο έναν κομψό καλυκωτό κρατήρα, αντιπροσωπευτικό έργο του αττικού ερυθρόμορφου ρυθμού που χρονολογείται στο 340-330 π.Χ., στο πέρασμα δηλαδή από την κλασική στην ελληνιστική περίοδο. Στον κρατήρα αυτό απεικονίζεται μία όχι και τόσο γνωστή σκηνή στην αρχαία ελληνική τέχνη, η λεγόμενη σκηνή της Ερωτοστασίας, το ζύγισμα, δηλαδή, των ερώτων.

 

Μια νέα γυναίκα, με πλούσια ενδύματα και εντυπωσιακή κόμμωση, κρατάει τη ζυγαριά. Στα σκέλη της βλέπουμε δύο μικρές φτερωτές φιγούρες. Πρόκειται για τον Έρωτα και τον αδερφό του Αντέρωτα. Σύμφωνα με τη Μυθολογία, ο Αντέρως ήταν επίσης γιος του Άρη και της Αφροδίτης. Μορφολογικά, ο Αντέρως μοιάζει με τον αδερφό του, μόνο που έχει πιο μακριά μαλλιά και πιο πλούσια φτερά, σαν της πεταλούδας.

 

Μια νέα γυναίκα, με πλούσια ενδύματα και εντυπωσιακή κόμμωση, κρατάει τη ζυγαριά. Στα σκέλη της βλέπουμε δύο μικρές φτερωτές φιγούρες. Πρόκειται για τον Έρωτα και τον αδερφό του Αντέρωτα. Σύμφωνα με τη Μυθολογία, ο Αντέρως ήταν επίσης γιος του Άρη και της Αφροδίτης. Μορφολογικά, ο Αντέρως μοιάζει με τον αδερφό του, μόνο που έχει πιο μακριά μαλλιά και πιο πλούσια φτερά, σαν της πεταλούδας.

 

Σε άλλες περιγραφές αναφέρεται ότι και αυτός, όπως και ο αδερφός του, κρατούσε ένα χρυσό ρόπαλο ή βέλη. Στη συγκεκριμένη παράσταση δεν σώζεται καλά η δεύτερη μορφή, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ποιος είναι ποιος. Δίπλα της στέκεται ένας νέος που φορά χιτώνα, φέρει πέτασο (ένα είδος καπέλου) στο κεφάλι και παρατηρεί χειρονομώντας. Η παράσταση είναι έργο του «ζωγράφου της Ερωτοστασίας», που πήρε το συμβατικό όνομά του από το αγγείο αυτό.

 
Ορισμένοι αναγνωρίζουν στα πρόσωπα την Αφροδίτη και τον Ερμή. Η σκηνή της Ερωτοστασίας αφήνει ανοιχτό το πεδίο της ερμηνείας της και επειδή τα σωζόμενα εικονογραφικά παραδείγματα είναι λιγοστά αλλά και επειδή γραπτές πηγές δεν την περιγράφουν.

 

Η απεικόνιση της θεάς Αφροδίτης με τον γιο της Έρωτα είναι, φυσικά, ένα συχνά επαναλαμβανόμενο θέμα στην ελληνική τέχνη και πιθανόν μία προσέγγιση με την παρουσία της ζυγαριάς μέσα από τα δικά μας μάτια να είναι σαν το μάδημα μιας μαργαρίτας: όπως αμφιταλαντεύονται τα δύο σκέλη της ζυγαριάς, έτσι και ο ερωτευμένος νέος ελπίζει η πλάστιγγα να γείρει προς τη μεριά που τα μαδημένα πέταλα γράφουν «μ' αγαπάει».


Ή μπορεί να παραπέμπει στο παρακάτω χωρίο από τον Φαίδρο του Πλάτωνα:

 

«[...] όταν ο εραστής του απουσιάζει,

με τον ίδιο τρόπο ποθεί και ποθείται,

αφού τον κατέχει ο Aντέρωτας,

που είναι η αντανάκλαση ‒μέσα στην ψυχή του‒

του έρωτα που εισπράττει από τον εραστή».

 

Πλάτων, Φαίδρος 255d-e

 

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο 4: Η κατάρα του Αντιδίκου

Μουσεία&Εκθέσεις7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο 4: Η κατάρα του Αντιδίκου

3.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναικά μουσεία / Νο3. δειγματολόγιο τεράτων

Αρχαιολογία & Ιστορία7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναικά μουσεία / Νο3. δειγματολόγιο τεράτων

2.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο2. Χούκα εκ Λονδίνου

Μουσεία&Εκθέσεις7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο2. Χούκα εκ Λονδίνου

2.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο1.  Ο  θάνατος σου πάει πολύ

Μουσεία&Εκθέσεις7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο1. Ο θάνατος σου πάει πολύ

1.8.2018
Η Νεικώ της Σικίνου στο μικροσκόπιο - Τι λέει ο Έφορος Αρχαιοτήτων Κυκλάδων για το σπάνιο ταφικό εύρημα

Αρχαιολογία & ΙστορίαΗ Νεικώ της Σικίνου στο μικροσκόπιο - Τι λέει ο Έφορος Αρχαιοτήτων Κυκλάδων για το σπάνιο ταφικό εύρημα

30.7.2018
Ανακάλυψη εβραϊκών μωσαϊκών στο Ισραήλ προσθέτει χρώμα στις βιβλικές αναφορές

Αρχαιολογία & ΙστορίαΑνακάλυψη εβραϊκών μωσαϊκών στο Ισραήλ προσθέτει χρώμα στις βιβλικές αναφορές

27.7.2018
Το μυστήριο πίσω από τους «Αργυρούς Καίσαρες», ένα σετ θρυλικών αναγεννησιακών σκευών

Μουσεία&ΕκθέσειςΤο μυστήριο πίσω από τους «Αργυρούς Καίσαρες», ένα σετ θρυλικών αναγεννησιακών σκευών

19.7.2018
Ηραίο Περαχώρας: ο ναός της  Ήρας Άκραίας κοντά στο Λουτράκι

ΑλμανάκΗραίο Περαχώρας: ο ναός της Ήρας Άκραίας κοντά στο Λουτράκι

19.7.2018
Μια έκθεση στο Βρετανικό μουσείο φέρνει στο φως την ιστορία ενός «ξεχασμένου Ασσύριου βασιλιά»

ΠολιτισμόςΜια έκθεση στο Βρετανικό μουσείο φέρνει στο φως την ιστορία ενός «ξεχασμένου Ασσύριου βασιλιά»

8.7.2018

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η μελλοντική χρήση της παλιάς Λυρικής Σκηνής - Τι αλλάζει με το Μουσείο Μαρία Κάλλας

Μουσεία&Εκθέσεις Η μελλοντική χρήση της παλιάς Λυρικής Σκηνής - Τι αλλάζει με το Μουσείο Μαρία Κάλλας

18.8.2018
Μια πρωτότυπη έκθεση στο V&A του Λονδίνου για την κουλτούρα των videogames

Μουσεία&Εκθέσεις Μια πρωτότυπη έκθεση στο V&A του Λονδίνου για την κουλτούρα των videogames

12.8.2018
Ποιος δάγκωσε το νεκρικό καρβέλι στην αρχαία Αίγυπτο;

Μουσεία&Εκθέσεις Ποιος δάγκωσε το νεκρικό καρβέλι στην αρχαία Αίγυπτο;

5.8.2018
Ο  Γιαννούλης Χαλεπάς επιστρέφει στο χωριό του, στην Τήνο

Μουσεία&Εκθέσεις Ο Γιαννούλης Χαλεπάς επιστρέφει στο χωριό του, στην Τήνο

5.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία / No 7: Το πιστόλι του Καρυωτάκη

Μουσεία&Εκθέσεις 7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία / No 7: Το πιστόλι του Καρυωτάκη

5.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναικά μουσεία/ Νο 6.: Η πόλις θα σε ακολουθεί

Μουσεία&Εκθέσεις 7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναικά μουσεία/ Νο 6.: Η πόλις θα σε ακολουθεί

4.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο 4: Η κατάρα του Αντιδίκου

Μουσεία&Εκθέσεις 7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο 4: Η κατάρα του Αντιδίκου

3.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναικά μουσεία / Νο3. δειγματολόγιο τεράτων

Μουσεία&Εκθέσεις 7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναικά μουσεία / Νο3. δειγματολόγιο τεράτων

2.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο2. Χούκα εκ Λονδίνου

Μουσεία&Εκθέσεις 7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο2. Χούκα εκ Λονδίνου

2.8.2018
7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο1.  Ο  θάνατος σου πάει πολύ

Μουσεία&Εκθέσεις 7 εκθέματα που αξίζει να προσέξετε στα αθηναϊκά μουσεία/ Νο1. Ο θάνατος σου πάει πολύ

1.8.2018