Μόδα&Στυλ

Γιάννης Τσεκλένης – Έφη Μελά: 20 φωτογραφίες από τη μεγάλη εποχή τους

Δημιουργίες του Γιάννη Τσεκλένη φορούν, εκτός της Έφης Μελά, η Έλενα Ναθαναήλ και άλλα μοντέλα της εποχής, τότε που ο σχεδιαστής έδωσε παγκόσμια αίγλη στην ελληνική μόδα.

Στις 29 Ιανουαρίου έφυγε από τη ζωή ο διάσημος σχεδιαστής Γιάννης Τσεκλένης. Ήταν 82 ετών.

 

Ο Τσεκλένης, σαν όνομα και σαν αποτέλεσμα της τέχνης του, ήταν πολύ οικείος στον μέσο Έλληνα, στην μέση Ελληνίδα. Έστω σ' εκείνους και σ' εκείνες των λίγο παλαιότερων γενιών. Δεν υπάρχουν Έλληνες, θέλω να πω, που να είναι πάνω από 40 ετών και να μην γνωρίζουν μερικά πολύ βασικά για τον Γιάννη Τσεκλένη.

 

Πως ήταν εκείνος που είχε σχεδιάσει σχολικές ποδιές (για αγόρια και κορίτσια, μαθητές και μαθήτριες) στη δεκαετία του '70, πως είχε ντύσει τις αεροσυνοδούς της Ολυμπιακής Αεροπορίας (1972), έχοντας την απόλυτη εμπιστοσύνη του Αριστοτέλη Ωνάση και πως είχε σχεδιάσει, ανάμεσα σε πολλά άλλα (π.χ. το εσωτερικό και το εξωτερικό λεωφορείων και τρόλεϊ της Αθήνας στα 90s), και τις στολές της ενοποιημένης Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛ.ΑΣ.), στα πρώτα χρόνια του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

 

Τσεκλένης και Μελά σε κοινή πορεία, στα σχεδιαστήρια και τις πασαρέλες, από το 1965 μέχρι το 1972, όταν η Έφη Μελά θα αποσυρθεί από τα «φώτα», και από 'κει και πέρα σ' ένα διαφορετικό επίπεδο, μέσα από μία άλλου τύπου επικοινωνία, έως το τέλος της ζωής του κορυφαίου σχεδιαστή.

 

Κάποιοι μάλλον θα θυμούνται και τον Τζίμη Πανούση, στα μέσα της δεκαετίας του '80, να σατιρίζει την ενοποίηση Αστυνομίας Πόλεων και Χωροφυλακής, αναφερόμενος και στις στολές του Γιάννη Τσεκλένη:

 

«Το τελευταίο που μας κατασυγκίνησε είναι η ενοποίηση των σωμάτων ασφαλείας. Πόσα και πόσα προβλήματα δεν είχαμε; Δεν ήξερες ποιος ήταν από πίσω σου, ήτανε χωροφύλακας, ήτανε αστυνομικός; Τώρα δεν υπάρχει αυτό το πρόβλημα, υπάρχει ένα σώμα, μια ενότητα. Δεν είναι ο δεξιός, ο τσαλακωμένος ο χωροφύλακας που ντρεπόσουνα να πούμε, τώρα έχει τρόπους ωραίους, έχει το τσεκλενάκι του, είναι αριστερός, γράφει ΕΛ.ΑΣ. απάνω το πηλίκιο. Είναι διαφορετικά να σε κυνηγάει το ΕΛ.ΑΣ., έχει άλλη συγκίνηση».

[Από το άλμπουμ Μουσικές Ταξιαρχίες / Τζίμης Πανούσης «Hard Core / Ζωντανή ηχογράφηση στο Κύτταρο», στην EMI / Columbia, το 1985]

 

Η 21χρονη Έλενα Ναθαναήλ φωτογραφίζεται με ρούχα του Γιάννη Τσεκλένη, για το περιοδικό ΕΙΚΟΝΕΣ (Ιούλιος 1968), φωτογραφίες: Ι. Σκουρογιάννη

 

Στα μέσα του '80 ο Γιάννης Τσεκλένης εξακολουθούσε να είναι ένα μεγάλο όνομα στο χώρο της ελληνικής μόδας, έχοντας πίσω του όμως μια τρανή διεθνή καριέρα. Μια καριέρα που είχε ξεκινήσει στα μέσα της δεκαετίας του '60, στην αρχή σε συνεργασία με τον Ντίμη Κρίτσα, για να εκτοξευθεί, πιάνοντας κορυφή τα αμέσως επόμενα χρόνια, όταν θα αυτονομηθεί και θα προχωρήσει μόνος του.

 

Και ήταν τότε (24 Σεπτεμβρίου 1965), όταν οργανώθηκε από το περιοδικό ΜΟΔΑ το «Α Φεστιβάλ Ελληνικής Μόδας», στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, εκεί όπου διάσημα μανεκέν της εποχής (Έφη Μελά, Αντουανέτα Ροντοπούλου, Ελίζαμπεθ Σουγιούλ, Ντιάνα Παπαδάκου, Ντόρα Καλλίτση κ.ά.) παρουσίασαν τη χειμερινή κολεξιόν 1966 (δημιουργίες των Κρίτσα-Τσεκλένη).

 

Και κάπως έτσι, μέσα σε λίγους μήνες, οι Έλληνες σχεδιαστές θα φθάσει να παρουσιάσουν δημιουργίες τους ακόμη και στην Αμερική! Όπως διαβάζουμε σχετικώς στην εφημερίδα Ελευθερία (δημοσιεύματα από τις 12 και 19 Δεκεμβρίου 1965):

 

«Αύριο στις 7:30 το απόγευμα ο Δημήτρης Κρίτσας και ο Γιάννης Τσεκλένης θα παρουσιάσουν σε στενό κύκλο και στο σπίτι του πρώτου τα φορέματα που θα επιδείξουν στην Νέα Υόρκη. Ο Κρίτσας δημιούργησε τα μοντέλα, ο Τσεκλένης σχεδίασε τα μεταξωτά υφάσματα και Ελληνίδες μανεκέν θα τα επιδείξουν στις κομψές του Νέου Κόσμου. Τι άλλο να ζητήση κανείς σαν ελληνική προβολή;».

 

«Δύο από τα πιο αξιόλογα μαννεκέν που διαθέτουμε, η Έφη Μελά και η Αντουανέττα Ροντοπούλου, θα μεταφέρουν στον Νέο Κόσμο μια ελληνική έκφραση που ως τώρα έχει μείνει ανεκμετάλλευτη – τη μόδα. Δημιουργοί της ο Δημήτρης Κρίτσας και ο Γιάννης Τσεκλένης, που ανέλαβαν παράλληλα και την όλη οργάνωση τούτης της επιδείξεως».

 

Η Έφη Μελά στο εξώφυλλο του περιοδικού «Φαντασία ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΜΑ» (1960)
Η Έφη Μελά στο εξώφυλλο του περιοδικού «ΠΡΩΤΟ» (1964)

 

Γιάννης Τσεκλένης και Έφη Μελά συνεργάζονταν από το 1965 (θα παντρεύονταν το 1976), όμως η Έφη Μελά είχε ξεκινήσει μια δεκαετία νωρίτερα την καριέρα της, αφού το 1954 είχε αναδειχθεί «Μις Ελλάς» (με «Σταρ Ελλάς» τότε την Ρίκα Διαλυνά). Αν και η Έφη Μελά δούλευε σαν μοντέλο και την προ-Τσεκλένη εποχή, κάποιοι από εμάς ίσως να την γνωρίζουν περισσότερο μέσα από την επαφή της με τον κινηματογράφο.

 

Στο σινεμά η Έφη Μελά εμφανίστηκε σε 12 ταινίες, με κυριότερες τις «Έγκλημα στα Παρασκήνια» (1960) του Ντίνου Κατσουρίδη, στον ρόλο της ηθοποιού Ρόζας Δελλή, η οποία θα φονευόταν από τον εραστή της (Χρήστος Τσαγανέας) και «Οι Γαμπροί της Ευτυχίας» (1962) του Σωκράτη Καψάσκη, στον ρόλο μιας γαλλίδας τουρίστριας που ξελόγιαζε Ρίζο και Αυλωνίτη στην Ύδρα των beatniks.

 

Τσεκλένης και Μελά σε κοινή πορεία, στα σχεδιαστήρια και τις πασαρέλες, από το 1965 μέχρι το 1972, όταν η Έφη Μελά θα αποσυρθεί από τα «φώτα», και από 'κει και πέρα σ' ένα διαφορετικό επίπεδο, μέσα από μία άλλου τύπου επικοινωνία, έως το τέλος της ζωής του κορυφαίου σχεδιαστή.

 

Ό,τι ακολουθεί περιγράφει την κοινή και την ξεχωριστή διαδρομή του Γιάννη Τσεκλένη και της Έφης Μελά μέσα από 20 φωτογραφίες, με τις αντίστοιχες λεζάντες τους.

 

«Μου ζήτησαν μερικές φωτογραφίες για κάποιο μεγάλο ξένο περιοδικό. Στο στούντιο συνάντησα την Έφη Μελά και τις περούκες της. Το καλύτερο επί τόσα χρόνια φωτομοντέλο της Αθήνας διαθέτει μια πλουσιότατη συλλογή. Για να γελάσουμε διάλεξα αυτή την ξανθή, την ελαφρώς χίππυ. Μου είπαν ό,τι μου πάει... Αυτό ήταν όλο». Έλενα Ναθαναήλ (ΕΙΚΟΝΕΣ, Ιούλιος 1968).
Η Έλενα Ναθαναήλ φωτογραφίζεται με ρούχα του Γιάννη Τσεκλένη, για τις ΕΙΚΟΝΕΣ (Ιούλιος 1968)

 

Διαφήμιση των καταστημάτων Αφοί Λαμπρόπουλοι, με την Έφη Μελά ντυμένη προφανώς με ρούχα του Γιάννη Τσεκλένη (ΓΥΝΑΙΚΑ, Μάιος 1967)
Έφη Μελά και Mei-Ling Chan σε δημιουργίες του Γιάννη Τσεκλένη (ΓΥΝΑΙΚΑ, Μάιος 1967)

 

Έφη Μελά και Mei-Ling Chan, φωτογραφίες του «Στούντιο Fototecnica»
Η Έφη Μελά και η Mei-Ling Chan (ή Μήλιν Τσαν όπως την έγραφαν τότε τα ελληνικά περιοδικά)

 

Έφη Μελά – Mei-Ling Chan με ρούχα σχεδιασμένα από τον Γιάννη Τσεκλένη τον «Αττικό»

 

«Ο Τσεκλένης, το Αιγαίο και τα... καρτούνς» (ΕΠΙΚΑΙΡΑ, Άνοιξη 1973)
Γιάννης Τσεκλένης, Ιούνιος 1967

  

Γιάννης Τσεκλένης, Βυρηττός, φθινόπωρο 1970

 

Ο Γιάννης Τσεκλένης σχεδιάζει για την ναυτιλιακή εταιρεία Chandris America Lines (eBay)

 

Το υπόγειο του καταστήματος υφασμάτων Τσεκλένη – Καργαδούρη επί της Ερμού 12 (Μάιος 1967)

 

Διαγωνισμός για νέους μοντελίστ, προκριματικός (Δεκέμβριος 1968). Θα ακολουθούσε ο τελικός, τον Ιανουάριο 1969, από τον οποίον θα επιλεγόταν ο εκπρόσωπός μας για τον Πανευρωπαϊκό Διαγωνισμό (τον Μάρτιο του ’69 στο Ελσίνκι). Στην κριτική επιτροπή ο Γιάννης Τσεκλένης, η δημοσιογράφος Φανή Πετραλιά, η ηθοποιός Έλλη Λαμπέτη, ο εικαστικός Γιάννης Μόραλης και ο σχεδιαστής Κώστας Μαυρόπουλος (ΓΥΝΑΙΚΑ)

 

Διαγωνισμός Νέων Μοντελίστ Απρίλιος 1970. Στην άκρη αριστερά η Χριστίνα Κυριακοπούλου (από κατάστημα μόδας της εποχής), ο ζωγράφος Γιάννης Μόραλης, η Τζένη Καρέζη, ο Γιάννης Τσεκλένης και η συντάκτρια μόδας Κατερίνα Τερζοπούλου (ΓΥΝΑΙΚΑ)

 

Επηρεασμένος από αφρικανικές μάσκες και ξόανα ο Γιάννης Τσεκλένης «ντύνει» τα βιβλιάρια καταθέσεων της Τράπεζας Εμπορικής Πίστεως. Στη φωτογραφία, με τα γυαλιά και το άφρο μαλλί (περούκα προφανώς), πρέπει να είναι η Έφη Μελά (ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, Μάιος 1971).

 

Σχολική ποδιά της δεκαετίας του ’70 με την υπογραφή του Γιάννη Τσεκλένη (eBay)

 

Έφη Μελά και Mei-Ling Chan. Η Chan ήταν από το Χονγκ-Κονγκ και τότε δούλευε για τον διάσημο Ιταλό σχεδιαστή Emilio Pucci, ο οποίος συνεργαζόταν με τον Γιάννη Τσεκλένη.

Μόδα&Στυλ