Η απομυθοποίηση του ‘21

Η απομυθοποίηση του ‘21

Εμείς, όπως ξέρουμε άπαντες, είμαστε τζιμάνια. Δεν σηκώνουμε μύθο στο σπαθί μας.

Εμείς, όπως ξέρουμε άπαντες, είμαστε τζιμάνια.

Δεν σηκώνουμε μύθο στο σπαθί μας. 

 

Απλώς στη θέση του μύθου που θέλουμε να καταργήσουμε, δημιουργούμε κάποιον άλλο. Πιο μοντέρνο και πιο «προχώ», που λένε κι οι πιτσιρικάδες.

 

Οι συμβολισμοί δεν μας πτοούν.

Ότι μύθος χωρίς γεννεσιουργό αιτία δεν υπάρχει, μας είναι παντελώς αδιάφορο.

 

Ας πούμε, για τον χορό του Ζαλόγγου.

Δεν ήταν ένας και δύο. Πολλά τέτοια γεγονότα συνέβησαν, ιδιαίτερα στη Μακεδονία και τη Θράκη. 

 

Όμως ο μύθος τον τοποθετεί σοφά στον Ζάλογγο κι όχι π.χ. στη Νάουσα για λόγους υψηλού συμβολισμού.

 

Στην Ήπειρο υπήρχε μια όσμωση με τον Αλή Πασά και έπρεπε να καταδειχτεί ότι η σκλαβιά είναι πάντα σκλαβιά και καλύτερος ο θάνατος.

 

Ο λαός πρόσθεσε και έναν τελετουργικό χορό πριν τη θυσία, έτσι που το μήνυμα διασώθηκε στη συλλογική μνήμη.

 

Και ήταν συγκλονιστικό.

Καλύτερα να πεθάνω παρά να αιχμαλωτιστώ και να ζήσω σκλάβος.

 

Δεν μας αρέσει. 

Δεν είμαστε μαλάκες εμείς να τα πιστεύουμε αυτά. Αντίο στην ποίηση, τη σημασία και το μεγαλείο ανώνυμων ανθρώπων.

 

Συμβολική και η 25η Μαρτίου.

Πόση σημασία έχει αν η Επανάσταση άρχισε λίγο πριν ή μετά; Κάθε εορτασμός απαιτεί συγκεκριμένη ημερομηνία.

  

Και για να μην κρυβόμαστε, την 25η Μαρτίου είχε ορίσει με επιστολή του από το 1820  ο Υψηλάντης. Ακριβώς για τον λόγο που δυστροπούμε, την ταύτιση με τη θρησκευτική εορτή.

 

Οι ιδρυτικοί μύθοι κάθε έθνους είναι οργανικής σημασίας για τη συντήρηση του συνεκτικού ιστού. 

 

 Αλλά εμείς εκτός από τζιμάνια, είμαστε και ξερόλες.

 

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ
20 Σχόλια
avatar
σαλιγκάρι 25.3.2018 | 14:30
το θέμα είναι να μην παίρνουμε τον μύθο για πραγματικότητα
καλοί είναι οι μύθοι, οι συμβολισμοί τους έχουν παραπάνω από την την πρέπουσα σημασία. σ' εμάς όμως μέχρι και σήμερα οι μύθοι έχουν αντικαταστήσει την ιστορία.
avatar
atman 26.3.2018 | 14:34
η διαφορα του μυθου απο την πραγματικοτητα ειναι αν η επαναστση ξεκινησε 25 ή 21 ή 23 μαρτιου;;; Συγννωμη αυτος ειναι σχολακισμος του χειριστου ειδους ... Η Αραβικη Ανοιξη ή ο εμφυλιος στην Συρια ποια ακριβως ημερομηνια ξεκινησε;;;
avatar
σαλιγκάρι 26.3.2018 | 18:13
βεβαίως. τα ιστορικά στοιχεία είναι πολύ σημαντικά γιατί και εξηγούν και δίνουν την δυνατότητα να καταλάβουμε τί έγινε και πώς έγινε.
avatar
σαλιγκάρι 26.3.2018 | 18:14
αυτή η γενίκευση που κάνεις, που τα βάζεις όλα στο ίδιο σακί, αλλά και που χλευάζεις είναι φασιστική συμπεριφορά
avatar
fireman 26.3.2018 | 21:20
17 Δεκεμβρίου 2010 ώρα 10:30 π.μ στη πόλη Σιντί Μπουζίντ της Τυνησίας

avatar
Ανώνυμος/η 25.3.2018 | 15:17
Με αυτές σας τις λέξεις καταγράφεται γλαφυρά και εξηγείται ξεκάθαρα όλη, σύσσωμη, η κοινωνικοπολιτική παθογένεια του νεοελληνικού κράτους από την γέννησή του ως τώρα και της οποίας, επιτρέψτε μου, μάλλον είστε σύμπτωμα - τουλάχιστον εγώ αυτό καταλαβαίνω από τα λεγόμενά σας. Όταν ο συνεκτικός ιστός όπως λέτε βασίζεται σε μύθους, είναι απολύτως λογικό και επόμενο αυτός ο ιστός να καταρρεύσει όταν αυτοί οι μύθοι - και δεν μιλώ συγκεκριμένα για το Ζάλογγο αλλά σε γενικότερο πλαίσιο - διαλυθούν. Όταν ταϊζει κανείς ένα λαό με φούμαρα και ψευδαισθήσεις που από την μία κρύβουν και ωραιποιούν λάθη και μειονεκτήματα και από την άλλη υπερτονίζουν τα - υποτιθέμενα ή μη - προτερήματα, αρετές και "δίκια" του έναντι των "άλλων", των "απέναντι", των "κακών", των "βαρβάρων", των υποδεέστερων από εμάς, όπως έχουν κάνει και εξακολουθούν να κάνουν όλοι οι λαϊκιστές (ηγέτες και μη), τότε είναι απολύτως φυσικό αυτός ο λαός, αυτή η άρρωστη κοινωνία, να ζει μέσα σε παραισθήσεις μεγαλείου που τρέφουν τον ίδιο τον λαϊκισμό που τις τρέφει, σε έναν φαύλο κύκλο διολίσθησης προς τον γκρεμό και την οδυνηρή σύγκρουση με την πραγματικότητα, όπου και συντρίβονται με πάταγο. Το βρίσκω λοιπόν τουλάχιστον άστοχο, αν όχι ολέθριο λάθος, μετά από τόσα χρόνια κρίσης, μετά από μια τέτοια σύγκρουση με την πραγματικότητα, να εξακολουθούμε καταστροφικά αυτοβαυκαλιζόμενοι και προφασιζόμενοι την "ποίηση" να ασχολούμαστε και να προωθούμε την εθνική μας μυθολογία (σε όλες της τις μορφές) και όχι την εθνική μας πραγματικότητα. Το μόνο που καταφέρνουμε είναι να συνεχίζουμε, ως άλλοι Σίσυφοι, να κάνουμε την ίδια διαδρομή μπρος - πίσω, τα ίδια λάθη (που επειδή συνεχίζονται έχουν όλο και χειρότερες συνέπειες) και, ταυτόχρονα, τυφλωμένοι από την ίδια μας την αλαζονεία και ωραιοπάθεια να κατηγορούμε πάντα κάποιους "άλλους" για αυτά που μας συμβαίνουν, αρνούμενοι να κοιτάξουμε τον ίδιο μας τον καθρέφτη και χαρακτηρίζοντας αυτούς που μας επισημαίνουν τα προφανή ως "ξερόλες". Σαν να έχουμε μπροστά μας έναν τσιμεντένιο τοίχο πάχους πέντε και μήκους άλλων πέντε μέτρων και αντί να περάσουμε δεξιά ή αριστερά με το αυτοκίνητό μας, εμείς παίρνουμε φόρα, πατάμε τέρμα το γκάζι και πέφτουμε με ορμή στο τσιμεντένιο εμπόδιο. Και μετά κάνουμε όπισθεν και ξαναπέφτουμε πάνω στον τοίχο, βρίζοντας τον τοίχο που δεν παραμερίζει για να περάσουμε και το αυτοκίνητο που δεν αντέχει τις συγκρούσεις με τον τοίχο. Και ξανά, και ξανά. Και βρίσκεται τελικά κάποιος και μας λέει το αυτονόητο:

"Θα το καταστρέψεις το αυτοκίνητο, ρε μάστορα. Θα χτυπήσεις κι εσύ, θα τραυματιστείς. Γιατί δεν περνάς από δίπλα;"

"Άντε, ρε ξερόλα!" σας ακούω να λέτε...
Φερόμενος 25.3.2018 | 22:16
Άνθρωπε μου, στο δια ταύτα, σαφώς και υπήρξε και Ζάλογγο και 25 η Μαρτίου. Η εμμονή στις λεπτομέρειες (π.χ. χόρευαν ή όχι πριν την ΘΥΣΙΑ για την ελευθερία?) προκειμένου να βγάλουμε σώνει και τον ''μύθο'' μας μάρανε.. Αυτό σου λέει. Άλλαξαν οι εποχές δεν κινδυνεύουμε απο τους μύθους μα απο κάτι πολύ χειρότερο: την λήθη...
avatar
Ramon Ramone 25.3.2018 | 23:25
"...δεν μιλώ συγκεκριμένα για το Ζάλογγο αλλά σε γενικότερο πλαίσιο..."
avatar
Ramon Ramone 26.3.2018 | 03:52
Επιλέγετε να δείτε το δάχτυλο και όχι το δάσος του συγκεκριμένου σχολίου, ενώ είναι σαφές νομίζω ότι η αναφορά είναι γενικότερη και δεν περιορίζεται στα της επανάστασης του '21. Επίσης, είναι λάθος, τραγικό λάθος το ότι δεν κινδυνεύουμε από τους μύθους. Πάντα θα κινδυνεύουμε από τους μύθους, ειδικά όταν παίρνουν χαρακτήρα θέσφατου, μεταμορφώνονται σε θεσμούς (π.χ. θρησκεία) και αυτοί που τους πουλάνε και τους αντιπροσωπεύουν (π.χ. εκκλησία) αποκτούν εξουσία και επιρροή. Όσο επιμένουμε να παραμυθιαζόμαστε και να ψάχνουμε να βρούμε ποιός θα μας παραμυθιάσει καλύτερα για να τον αποθεώσουμε (και να τον τιμήσουμε με την ψήφο μας), τόσο θα κουτουλάμε σε τοίχους και θα σπάμε τα μούτρα μας. Καλό είναι λοιπόν να προσπαθούμε να βλέπουμε την πραγματικότητα απογυμνωμένη, στεγνή, δίχως προκαταλήψεις και παραμορφωτικούς φακούς ή καθρέπτες, ειδικά όταν αφορά θέματα αυτογνωσίας, είτε ενός μόνο ατόμου, είτε ενός ολόκληρου έθνους.
Φερόμενος 26.3.2018 | 16:56
Ramon Ramone
Αγαπητέ άλλος χάνει το δάσος (συνολική εικόνα του 1821) για να ασχοληθεί με τα επιμέρους.
Καταρχάς η ίδια η λέξη «μύθος», συχνά με κεφαλαία και ταρατατζούμ, είναι κάτι πάρα πολύ βαρύ. Σημαίνει κατευθυνόμενο ψέμα προπαγάνδας που παραπέμπει σε ανύπαρκτο/αβάσιμο γεγονός. Γνωρίζουμε ωστόσο πως η βάση (γεγονός) υπάρχει. Ίσως η λέξη θρύλος να ήταν κάπου πιο ταιριαστή:
-Το κρυφό σχολειό δεν ήταν (εντελώς) μύθος και κατά τόπους (εκτός αστικών κέντρων) και εποχές είναι πολύ λογικό να υπήρχε. Πηγές υπάρχουν και ενστάσεις στα περί μύθου έχουν αναπτυχθεί εύλογες. Ήδη σχολιαστές εδώ κατά καιρούς έχουν εκφραστεί εμπεριστατωμένα επί του θέματος. Ακόμα και σε περιόδους χαλαρότερης πολιτικής από τους κατακτητές, όταν έχεις έναν Κοσμά Αιτωλό, που πάλεψε -λίαν επιτυχώς- να φέρει στα βουνά τα γράμματα δεν μπορείς να λες για «μύθους της Εκκλησίας» ελαφρά τη καρδία
-Η ημερομηνία 25Η Μαρτίου αναφέρεται και στον Υψηλάντη, και εν τέλει τότε η ζωή χωρίζονταν με βάση τις θρησκευτικές εορτές των Ελλήνων Ορθοδόξων. Το να πεις για πονηρή Εκκλησία, εμφανίζει έναν Ελληνισμό άβουλο και άθρησκο υπό παπαδική κατοχή ξέρω εγώ. Κι όμως, έτσι μειώνεται το ΓΕΓΟΝΟΣ πως τότε ήταν επανάσταση Χριστιανών εναντίων Ισλαμιστών (εξ ού και η επίκληση στην Αγία Τριάδα). Οι εθνικές/τοπικές ταυτότητες, έπονται της θρησκευτικής και συχνά είναι κάπως θολές.
-Άνθρωποι ανατινάχθηκαν σε πυριτιδαποθήκες (Καψάλης στο Μεσολόγγι, Κούγγι κ.α.) γυναίκες πήδηξαν σε γκρεμούς κλπ. αλλά εμείς ασχολούμενοι με την επέτειο τα αγνοούμε όλα αυτά και απλώς κοτσάρουμε με κεφαλαία έναν ΜΥΘΟ μπροστά στο Σούλι απαξιώνοντας εν τέλει το ίδιο το ΓΕΓΟΝΟΣ και όχι μόνον το χορό. Ποιος είναι τώρα ο προπαγανδιστής;
Τα περί φαντασιακού κλπ τα ακούω προσωπικά βερεσέ.
Ναι, υπάρχουν και οι πιστοί ακροατές του Βελόπουλου, υπάρχουν όμως και πιστοί του αποδομητικού δόγματος που σπεύδουν να προσκυνήσουν ευλαβικά και μονόπλευρα οτιδήποτε ανατρέπει το μισητό «κυρίαρχο εθνικό αφήγημα».
Δεν θεωρώ τους μεν λιγότερο επικινδύνους από του δε.
Υ.Γ.: Περί της απόπειρας υποτίμησης των ποιητών-ζωγράφων και αχρήστευσης της έννοιας του συλλογικού θυμικού: Νοιώθω ευτυχής που ο (πολύ σπουδαίος λογοτεχνικά) Σολωμός κατέγραψε ΕΤΣΙ το Μεσολόγγι στους «Ελεύθερους πολιορκημένους» του. Και τον θεωρώ και αυτόν μία είδους «πηγή» πλάι στον Κασομούλη. Ίσως, σημαντικότερη…
avatar
atman 26.3.2018 | 14:38
Ανωνυμε και Ramon προφανως δεν καταλαβατε τιποτα απο το αρθρο και απο το τι ειναι ο Μυθος.

Καπου το ειχα διαβασει καλυτερα αλλα μεσες ακρες το μεταφερω: ο μυθος (οταν εδραζεται σητν πραγματικοτητα) ειναι η αποτυπωση της πραγματικοτητας σε ενα μεσο ικανο να μεταφερθει και να διαδοθει.
Ο Μυθος ειναι το meme της πραγματικοτητας.

Τωρα θα μπορουσα να εξηγησω και αλλα πολλα για την δαιφορα του ΦΑΝΤΑΣΙΑΚΟΥ με το φανταστικο αλλα πρεπει να υπαρχουν και τα αυτια και τα μυαλα και ημορφωση για να τα ακουσει κανεις.

Να προτεινω, αναμεσα στα αλλα, το Σαπιενς του Χαραρι για να αποκαταστησουμε λιγο το τι ειναι φαντασιακο τι μυθος και τι επιδραση εχουν στον πραγματικο κοσμο.

(Τεραστια - ουσιαστικα η ανθρωπινη περιπετεια ειναι η υφανση του φαντασιακου στο πραγματικο)
avatar
Ramon Ramone 26.3.2018 | 17:19
"Επιλέγετε να δείτε το δάχτυλο και όχι το δάσος του συγκεκριμένου σχολίου, ενώ είναι σαφές νομίζω ότι η αναφορά είναι γενικότερη και δεν περιορίζεται στα της επανάστασης του '21."

Είναι τόσο δυσνόητο αυτό; Εγώ δεν κατάλαβα τίποτα ή εσείς από αυτά που διαβάζετε; Πόσο πιο ξεκάθαρο να γίνει ότι η αναγωγή που κάνει ο ανώνυμος σχολιαστής ορμώμενος από τα λόγια του αρθρογράφου αφορά πολύ ευρύτερες έννοιες και όλη την χρονική περίοδο από την γέννηση του ελληνικού κράτους και εντεύθεν; Απορώ, πραγματικά...

Επίσης, μάλλον θα πρέπει να κοιτάξετε τα δικά σας αυτιά, τα δικά σας μάτια και τα δικά σας μυαλά. Όσο για την μόρφωση, νομίζω ότι δεν χρειάζεται να πω κάτι. Ούτε και για την ευγένεια και την μετριοφροσύνη που ξεχειλίζει από το ύφος με το οποίο γράφετε.

Τέλος, το σχόλιό σας μου θύμισε εκείνο το ωραίο δημοτικό τραγούδι που λέει "Τρία πουλάκια κάθονταν στου Διάκου το ταμπούρι, το 'να τηράει τη Λειβαδιά και τα’ άλλο το Ζητούνι, το τρίτο το καλύτερο μοιρολογάει και λέει..." Είχα πολύ καιρό να το θυμηθώ. Να 'στε καλά...
avatar
atman 28.3.2018 | 16:11
Το σχολιο περι ελλιπους μορφωσης δεν ηταν προς καποιο συγκεκριμενο προσωπο - αλλα στο τοπο που διαξαγεται ο δημοσιος διαλογος στην Ελλαδα.

Αντι να κοιταμε πρωτα να μορφωθουμε ουσιαστικα, ντυνομαστε τη στολη του "Προοδευτικου" του "Χωριστη κρατους-εκκλησιας π.χ." (υπαρχουν και οι τουρκοφαγοι αλλα απο αυτους δεν περιμενω μορφωση) με μια σειρα απο αλλα συνθηματα εχοντας παντελη απουσια κατανοησης και γνωσης βασικων και θεμελιωδων πραγματων.

Συνεστησησα (αναμεσα στο πολλα αλλα που θα μπορουσα να συστησω) το βιβλιο του Χαριρι. Το εκανα γιατι δεν μπορει να κανουμε συζήτηση περί Μυθων (και όχι μυθων) χωρις να εχουμε κατανοηση την σημασια του Φαντασιακου (και οχι φανταστικου) στην ανθρωπινη υποθεση.

Δεν μπορουμε να κανουμε συζητηση μορφωμενη και εμπεριστατωμενη αν δεν καταλαβαινουν την λειτουργια του Μυθου, αν ταυτιζουμε το μυθο με το παραμυθι.

Επομενως καθε συζητηση για το αν στο Ζαλλογο χορευαν σαλσα ή ταγκο τη θεωρω στη καλυτερη σχολακισμο στην χειροτερη απυθμενη υποκρισια μικρων ανθρωπων που αδυνατουν να κατανοησουν ακομα και τα βασικα για την ανθρωπινη υποθεση.
avatar
Ramon Ramone 29.3.2018 | 02:49
Ξεκινάτε το σχόλιό σας απευθυνόμενος ονομαστικά στον ανώνυμο σχολιαστή και σε εμένα προσωπικά, οπότε έχω κάθε δικαίωμα να θεωρήσω ότι με προσβάλετε όταν αναφέρεστε σε "μυαλά" και "μόρφωση". Συνεχίζετε δε τις προσβολές σας σε γενικότερο υποτίθεται πλαίσιο και στο επόμενο σας σχόλιο.

Επίσης, ο διαχωρισμός κράτους - εκκλησίας δεν είναι σύνθημα, είναι ανάγκη (όσο κι αν αυτό μοιάζει με σύνθημα). Για έναν σωρό λόγους που ήδη έχουν αναλυθεί διεξοδικά και πολεμούνται λυσσαλέα από εκείνους που έχουν συμφέρον (κυρίως οικονομικό) να τους πολεμήσουν. Και είναι επίσης πραγματική, αληθινή πρόοδος. Χωρίς στολές και εισαγωγικά. Πρόοδος με κεφαλαία.

Από κει κι έπειτα, και, αν όντως δεν καταλαβαίνετε κάτι τόσο εμφανές όσο το ότι ο ανώνυμος σχολιαστής δεν σχολιάζει αυτό καθαυτό το παράδειγμα του '21 που δίνει ο αρθρογράφος αλλά δράττεται από αυτό ως αφορμή για να επεκταθεί και να κάνει ένα γενικότερο σχόλιο για την συνολική παθογένεια - για να μην πω κάτι άλλο - που μας δέρνει ως έθνος εκ γεννετής, τότε δεν έχει κανένα νόημα νομίζω να συνεχίζουμε την συζήτηση. Είναι μάλλον μάταιο...
avatar
fireman 25.3.2018 | 19:52
Πώς τυχαίνει όμως όλοι αυτοί οι μύθοι να είναι συνδεδεμένοι με την εκκλησία και τους εκπροσώπους της. Για να έχουμε σήμερα καθηγητή της θεολογικής σχολής να μας λέει οτι τα 400 χρόνια τουρκοκρατίας ήταν θέλημα θεού για να γλιτώσουμε από τον διαφωτισμό της Ευρώπης. Για να έχουμε σήμερα Αμβρώσιους να μας ορίζουν το πως θα ζήσουμε και την δικαιοσύνη της χώρας να ξεφτιλίζεται μπροστά στη μισαλόδοξη σέχτα. Μπορεί οι μύθοι τον 19 αιώνα να εξυπηρετούσαν κάτι, σήμερα το μόνο που εξυπηρετούν είναι η καθήλωση της χώρας σε μια ιρανικού τύπου θεοκρατία. ... φτάνει
avatar
Ramon Ramone 26.3.2018 | 00:03
"...τα 400 χρόνια τουρκοκρατίας ήταν θέλημα θεού για να γλιτώσουμε από τον διαφωτισμό της Ευρώπης..."

Το έχω ακούσει κι εγώ αυτό. Όχι από παπά ή θεολόγο ή κάποιον που πιστεύει αλλά από άνθρωπο που είναι φίλα προσκείμενος στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Τι να πει κανείς...
avatar
atman 26.3.2018 | 14:38
Γιατι στην προνεωτερικη εποχη αυτος ηταν ενας απο τους κυριαρχους θεσμους;;;;
avatar
atman 28.3.2018 | 16:15
και τον μυθο της Ιρανικου τυπου θεοκρατιας που δηθεν επικρατει στην Ελλαδα δεν μπορω να τον ανεχθω με οποιαδηποτε καλη πιστη - μονο σαν επιχειρημα default sensationalism το ερμηνευω πλεον - ενταξει ειστε "μοντερνοι" (με την εννοια που διναν στα παρωχημενα ... 60ς - απο μια μερια ολη η χωρα μοιαζει να εχει κολλησει στην εποχη του Βερμουτ)

Γιατι αν ανεχθω ενα τετοιο ψεμα σημαινει οτι θα κλεισω τα ματια στις περιπτωσεις κρατων που οντως η εκκλησια επηρεαζει παρα φυση τα δικαιωματα των ανθρωπων.

Οπως πχ η Ιρλανδια και η Πολωνια με την ουσιαστικη απαγορευση των αμβλωσεων αυτες που ειναι νομιμες στην Ελλαδα εδω και κατι δεκαετιες. Αλλα ο μυθος (παραμυθι) δηλαδη τις δηθεν θεοκρατικου τυπου κοινωνιας της Ελλαδας καλα παραμενει παρα τα αποτυπωμενα στους νομους γεγονοτα, δηλ η νομιμοποιηση των αμβλωσεων.
Φερόμενος 25.3.2018 | 22:17
Μπράβο άνθρωπε μου... Ειλικρινά, μπράβο.
avatar
Consigliere_ 27.3.2019 | 03:21
η ειρωνια ειναι οτι οι περισσοτεροι αν οχι ολοι οψιμοι, αναθεωρητες της Επαναστασης του 1821 και πολιτικορεκτιλες, πιστευουν οτι η 'Οκτωβριανη Επανασταση' ηταν οντως επανασταση, το Πολυτεχνειο εριξε την Χουντα,το ΚΚΕ εκανε Εθνικη Αντισταση και η ΕΣΣΔ ηταν δημοκρατικη χωρα.