Ο Τζέρεμι Άιρονς στο ρόλο του καθηγητή Χιούμπερτ Χιούμπερτ και η Ντομινίκ Σουέιν στο ρόλο της Ντολόρες "Λολίτα" Χέιζ στην ταινία του 1997 που δεν είχε καταφέρει να βρει διανομή στις Ηνωμένες Πολιτείες
Τα σημεία των καιρών

Θα επιτρεπόταν να κυκλοφορήσει η «Λολίτα» του Ναμπόκοφ στην εποχή μας;

Το βιβλίο πάντως είχε γνωρίσει προβλήματα ακόμα και πολύ πριν τα σύγχρονα «μυγιάγγιχτα» ήθη όπως εκφράζονται υποτίθεται από τους millennials

Είναι μια άποψη – ή μάλλον ένα αντανακλαστικό ρεφλέξ στη σύγχρονη «προστατευτική» κουλτούρα - που τείνει να γίνει παροιμιώδης και ρίχνεται πλέον στη συζήτηση με μεγάλη συχνότητα και με διαφορετικά παραδείγματα, από όλο το φάσμα της παγκόσμιας «κλασικής» λογοτεχνίας: «Με τίποτα δεν θα μπορούσε να εκδοθεί το τάδε έργο σήμερα» ή «Πλάκα κάνεις; Στην εποχή μας θα τον είχαν λιντσάρει (τον συγγραφέα ή τον εκδότη)» και ούτω καθεξής...

 

Η πιο συχνή όμως τέτοιου είδους αναφορά έχει να κάνει σίγουρα με την «Λολίτα» του Ναμπόκοφ - για προφανείς λόγους.

 

Ούτε ξέρω κι εγώ πόσες φορές σε κάποια ομήγυρη έχουμε φτάσει στο αβίαστο συμπέρασμα ότι ένα από τα κορυφαία αριστουργήματα της λογοτεχνίας (ή τέλος πάντων αυτή ήταν η κοινή αντίληψη μέχρι πρόσφατα) δεν θα μπορούσε να εκδοθεί ποτέ στην εποχή μας επειδή το «θέμα» του δεν το σηκώνει με τίποτα το σύγχρονο κλίμα όπως αυτό διαμορφώνεται κυρίως από τα «μυγιάγγιχτα» ήθη της γενιάς των αποκαλούμενων millennials (από 22 ως 36 ετών χονδρικά).

 

Ποιος εκδότης θα τολμούσε να εκδώσει το βιβλίο ενός μεσήλικα (ή γέρου) λευκού άντρα για έναν μεσήλικα (ή γέρο) λευκό άντρα ο οποίος χουφτώνει ένα 12χρονο κορίτσι;»

 

Το τελευταίο σημείο είναι ίσως λίγο άδικο. Είμαι αρκετά μεγάλος για να θυμάμαι τι είχε τραβήξει η κινηματογραφική εκδοχή του βιβλίου από τον Άντριαν Λιν το 1997 – όταν ήταν σχεδόν αγέννητοι οι νεότεροι της γενιάς των millennials - ειδικά υπό το φάσμα της «Πολανσκιάδας» που βρισκόταν και τότε σε έξαρση στην Αμερική.

 

Παρότι πρόκειται για ένα κομψό, μελαγχολικό και βασανιστικά σχεδόν διακριτικό έργο – και θα τολμούσα να πω πιο κοντά στο πνεύμα του βιβλίου και γενικά καλύτερη ταινία από την εκδοχή του Κιούμπρικ το 1962 – με διάσημο σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή, δεν μπορούσε να βρει διανομή στις Ηνωμένες Πολιτείες με καμία δύναμη.


Όπως φαίνεται όμως, οι καιροί, είκοσι και πλέον χρόνια μετά, είναι ακόμα πιο ζόρικοι για «αμφιλεγόμενα» αριστουργήματα, ή έστω αυτή φαίνεται να είναι η επικρατούσα αντίληψη - σε μας τους μεγαλύτερους τουλάχιστον.

 

Αυτό το «χάσμα γενεών» με αφορμή την «Λολίτα» αποτυπώθηκε πανηγυρικά σε μια όχι φιλολογική πλέον (πάνε αυτές οι αθώες γατομαχίες) αλλά πολιτισμική κόντρα σε δύο άρθρα που εμφανίστηκαν στον Spectator και στον Guardian αντίστοιχα.

 

Την αρχή έκανε η Rachel Johnson στον Spectator, γράφοντας μεταξύ άλλων ότι στην εποχή μας «οι εκδότες είναι τόσο τρομοκρατημένοι από τον όχλο του Twitter που το χειρόγραφο της 'Λολίτας' θα κατέληγε στα ντουλάπια ή στα σκουπίδια»:

 

«Αν βρισκόταν στην διδακτέα ύλη των φιλολογικών σχολών των πανεπιστημίων σήμερα (και αυτό είναι ένα μεγάλο «αν»), σίγουρα θα προκαλούσε αυτομάτως την επείγουσα προειδοποίηση ότι η υπόθεσή του αφορά τον 'συστηματικό βιασμό ενός μικρού κοριτσιού'.

 

Ποιος εκδότης θα τολμούσε να εκδώσει το βιβλίο ενός μεσήλικα (ή γέρου) λευκού άντρα για έναν μεσήλικα (ή γέρο) λευκό άντρα ο οποίος χουφτώνει ένα 12χρονο κορίτσι;»

 

Επιχειρώντας να απαντήσει η ίδια στο ερώτημα της, άρχισε να πληκτρολογεί "Lolita" στο Google και αμέσως εμφανίστηκε alert προειδοποίηση που έγραφε «προσοχή: η παιδική πορνογραφία είναι παράνομη».


Ακολούθως απευθύνθηκε στο αφεντικό των εκδόσεων Jonathan Cape, Νταν Φράνκλιν, ο οποίος της απάντησε ευθέως: «Όχι. Δεν θα εξέδιδα την 'Λολίτα' με την τρέχουσα κατάσταση του #MeToo και των social media, όπου μπορείς να οργανώσεις και να εξαπλώσεις 'κατακραυγή' στο λεπτό.

 

Δεν θα μπορούσα καν να βρω τρόπο να παρουσιάσω το βιβλίο ενώπιον μιας εκδοτικής επιτροπής 30χρονων, που θα μου δήλωναν 'αν προχωρήσεις στην έκδοση, προχωράμε άμεσα σε ομαδική παραίτηση διαμαρτυρίας'».

 

Η απόκριση της Laura Waddell – η οποία έδειξε περισσότερο να παρεξηγείται από τα βέλη που δέχονται οι millennials στους οποίος ανήκει, οριακά έστω – στον Guardian υπήρξε καίρια, σημειώνοντας καταρχάς ότι η «Λολίτα» εξακολουθεί να βρίσκεται στην διδακτέα ύλη των πανεπιστημίων, για να τονίσει στη συνέχεια ότι και στην εποχή της αρχικής κυκλοφορίας του βιβλίου, είχαν παρουσιαστεί αντίστοιχα ζητήματα σε σχέση με το περιεχόμενό του...

 

«...Εκτός του ότι πρόκειται για αποκύημα φαντασίας, ο πόλεμος που υποτίθεται ότι έχουν κηρύξει οι millennials στη 'Λολίτα' έχει καταντήσει σχήμα λόγου, ανέκδοτο.

 

Κανείς από όσους το χρησιμοποιούν δεν φαίνεται να έχει ρωτήσει τους ίδιους τους millennials για τις σκέψεις τους επί του θέματος – εδώ δεν μπαίνουν καν στον κόπο να συμβουλευτούν το Google σχετικά. Ο αγώνας του Ναμπόκοφ για να εκδοθεί το βιβλίο στον δικό του καιρό, αποτελεί κοινή γνώση, αν έχεις την περιέργεια να το ψάξεις λίγο».

 

Όταν ο Ναμπόκοφ (φωτο) ολοκλήρωσε τη νουβέλα το 1953, ήταν αδύνατο να βρει εκδότη να το κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ για να καταλήξει τελικά στον ατρόμητο γαλλικό εκδοτικό οίκο Olympia Press που εξέδιδε αποκλειστικά σχεδόν βιβλία «τολμηρού» περιεχομένου.

 

«Όταν ολοκλήρωσε τη νουβέλα το 1953, ήταν αδύνατο να βρει εκδότη να το κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ για να καταλήξει τελικά στον ατρόμητο γαλλικό εκδοτικό οίκο Olympia Press που εξέδιδε αποκλειστικά σχεδόν βιβλία «τολμηρού» περιεχομένου. Αμέσως όμως μετά την κυκλοφορία του, απαγορεύτηκε καταρχάς στη Γαλλία και ακολούθως στην Αργεντινή, τη Νέα Ζηλανδία, τη Νότιο Αφρική και την Αυστραλία (όπου και παρέμεινε εκτός χώρας μέχρι το 1965).

 

Στη Βρετανία, όλα τα εισαγόμενα αντίτυπα κατάσχονταν στο τελωνείο μέχρι το 1959 που εκδόθηκε τελικά το βιβλίο, ήταν όμως τόσο έντονες αντιδράσεις ώστε ο εκδότης του, ο βουλευτής των Συντηρητικών Νάιτζελ Νίκολσον, υποχρεώθηκε σε παραίτηση...».

 

«...Διάβασα τα περισσότερα έργα του Ναμπόκοφ ως φοιτήτρια. Το αντίτυπο μου της 'Λολίτας' το αγόρασα χωρίς πρόβλημα από ένα κοινό βιβλιοπωλείο.

 

Ναι, μπορεί να είναι μια έντονα αμήχανη εμπειρία η ανάγνωσή του, πρόκειται πάντως για μια έξοχα γραμμένη και διεισδυτική κριτική ενός αρπακτικού, χειριστικού άντρα.

 

Υπ' αυτή την έννοια, είναι μια ταιριαστή νουβέλα σε μια περίοδο όπου εξετάζουμε τις αποχρώσεις της εξουσίας και συζητάμε επιτέλους ανοιχτά περί σεξουαλικής κακοποίησης. Ίσως οι αναγνώστες του σήμερα θα κατανοήσουν το βιβλίο καλύτερα από ποτέ...»

 

 

Ιδέες
31 Σχόλια
ομόκεντρα 11.3.2019 | 00:27
Να απαγορεύσουμε δηλαδή και αυτό πετράδι της δημοτικής μας μουσικής;

Kάτω στο γιαλό, κάτω στο περιγιάλι
κόρην α, κόρην αγαπώ.
Kόρην αγαπώ, ξανθή και μαυρομάτα
δώδεκα, δώδεκα χρονώ.
Δώδεκα χρονώ, π’ ο ήλιος δεν την είδε
παρά η μάνα της κανέλα τη φωνάζει
κανελόριζα και άνθη της κανέλας
φούντα της μηλιάς τα μήλα φορτωμένη
τ’ άκουσα κι εγώ, πάω να κόψω μήλα
μήλα δεν ηύρα, μόν’ τον καημό που πήρα
πέφτω σ’ αρρωστιά, σε κίνδυνο μεγάλο
φέρτε το γιατρό τον πόνο μου να γιάνει
που με λάβωσε μια κόρη ΄που την Κρήτη
κόρη Κρητικιά, κόρη παπαδοπούλα.
annibas 11.3.2019 | 02:04
Αυτό που με αηδιάζει αυτή την εποχή είναι το πολιτικά ορθό και η τεράστια υποκρισία.
Το to kill a mockingbird το έβγαλαν από τα σχολεία γιατί λέει «νέγρος». Το ρατσιστικό στην Αλαμπάμα του κραχ ήταν «αράπης» και το ευγενικό «νέγρος».
(τώρα είμαστε στο αφροαμερικανος ή σε κάτι ποιο περιγραφικό;)
Οπότε πέρα από την Λολίτα θα πρέπει να απαγορεύσουν και το The Kid του 1921 γιατί ο Chaplin στην ταινία φιλάει ένα παιδί στο στόμα και γιατί στη ζωή του έχει παντρευτεί μία δεκαπεντάχρονη.
Και χαίρομαι που ξαναδιάβασα την Λολίτα το καλοκαίρι.
avatar
Baron von Sternberg 11.3.2019 | 03:06
Στο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, η Ιουλιέτα είναι 13 ετών και ο Ρωμαίος μεταξύ 18 και 23.
Στο Madama Butterfly του Πουτσίνι, η Butterfly ήταν 15 ετών ο δε Pinkerton ήταν αξιωματικός του ναυτικού, και την αφήνει έγκυο.
Το ότι τα ήθη μεταβάλλονται ανάλογα με την εποχή, είναι βέβαια κοινοτοπία. Συχνά ξεχνάμε όμως τι σημαίνει αυτό. Το μόνο που δεν αλλάζει είναι η παρουσία αυτόκλητων εισαγγελέων, στα εκάστοτε ΜΜΕ.
Kαραβάν' 11.3.2019 | 14:13
Θα στο πάω ακόμα πιο μακριά, αν μου επιτρέπεις.
Αυτό που δεν αλλάζει, επειδή βγήκαμε αυτόκλητοι εισαγγελείς, είναι η *επιθυμία* των μεσηλίκων ή και γέρων για ανήλικο ερωτισμό (επειδή όσο και να μας ενοχλεί τα παιδιά κι οι έφηβοι δεν είναι κενοί ερωτισμού).
Για τις πράξεις υπάρχουν ασφαλώς οι νόμοι και πρέπει να τηρούνται αυστηρότατα. Πιο αυστηρά μάλιστα από ό,τι γίνεται.
Τις σκέψεις όμως καμμία αυτόκλητη εισαγγελία δεν μπορεί να τις τιθασεύσει, η επιθυμία προς τον άγουρο ερωτισμό υπάρχει με διάφορες μορφές από την αυγή του χρόνου, μιλώντας ιστορικώς. Δείχνει κάτι αυτό.

Αλλά και κάτι ακόμη: πόσοι από τους αυτόκλητους εισαγγελείς έχουν καθίσει να διαβάσουν την Λολίτα (και δη στο πρωτότυπο), ή γενικά Ναμποκόφ, για να διαπιστώσουν για πόσο εξαιρετικό λογοτέχνημα είναι; Ελάχιστοι.
Πρόκειται για αντανακλαστικό ριφλέξ που καταδιώκει το πλήθος ήδη απο την εποχή του Έζρα Πάουντ. Όμως πάταξον μεν, άκουσον δε....
WLGFQ 11.3.2019 | 11:23
Το υποκριτικό στο όλο ζήτημα γύρω από τη politically correctness είναι πως ό,τι γίνεται δεν γίνεται για τη «βελτίωση της κοινωνίας» αλλά για να κάνουν καριέρα κάποιοι που βρήκαν αυτόν τον τρόπο για να αποκτήσουν άμεση διασημότητα.

Η αγανάκτηση που προκαλεί η παράνοια γύρω από την παράλογη επιβολή περιορισμών στην έκφραση (γιατί περί αυτού πρόκειται) γίνεται μπούμερανγκ για τις ειλικρινείς προσπάθειες καθενός που κινείται με τις καλύτερες των προθέσεων.

Ήδη όποιος «παραβιάζει» τις επιταγές της πολιτικής ορθότητας κερδίζει πόντους σαν ειλικρινής και μη υποκριτής. Δεν θα παραξενευτώ αν παρατηρηθούν κάποια στιγμή φαινόμενα όπως π.χ. οι ίδιοι οι «Αφρο-Αμερικανοί» να διεκδικήσουν να αποκαλούνται «νέγροι».
avatar
psifo-foros 11.3.2019 | 11:59
που ν' ακούσουν για το Μέγα Ανατολικό. Ο Εμπειρίκος στην πυρά, ή θάνατο διά λιθοβολισμού
Kαραβάν' 11.3.2019 | 14:19
Έννοια σου, κι εδώ στο φωτισμένο κοινό της lifo, είχε γίνει ήδη με τα κρεμμυδάκια επίμαχο απόσπασμα. Και μαζί και -ποιός!- ο Λιαντίνης, ως προκρίνων τις παιδεραστικές πρακτικές....

Τα ίδια με τις 11000 Βέργες, την Ιστορία του Ματιού, τη Φιλοσοφία στο Μπουντουάρ...

Όπως σωστά ειπώθηκε πιο πάνω, ορισμένοι επιχειρούν να κάνουν καριέρα βάζοντάς τα με τα θηρία. Έλα όμως που δεν είναι θηρία για μα ορθώσουν ισουψές ανάστημα.
dikai 12.3.2019 | 08:05
Η "Λολίτα" είναι βασισμένη σε μία αληθινή ιστορία αρπαγής και ομηρίας μιας ανήλικης 12-13 χρονών από έναν μεσοκοπο με τραγικό για το παιδί τέλος. Ο συγγραφέας παρουσίασε την ιστορία αυτή από το οπτικό πεδίο του δράστη με κεντρικό σημείο το εκμαυλιστικο ερωτικό κάλεσμα της ανήλικης προς τον μεσήλικα. Το ταλαντο του συγγραφέα εξανεμισε την αλήθεια και έδωσε άλλοθι σε επίδοξους μεσοκοπους εραστές ανηλίκων να δηλώνουν θύματα των νεαρών σειρήνων που δήθεν τους παρεσυραν στην οδό της απωλείας.
Οι ανήλικοι ανήκουν στο πέρασμα της ιστορίας το υπέρτατο σεξουαλικο αντικείμενο και τρόπαιο κάθε αρρενα που σέβεται τον εαυτό του, ιδίως όταν έχει εισέλθει στη μέση ηλικία.
Δεν υπάρχει έλεος στην ανδρική συνείδηση. Το λογοτεχνικό ταλέντο καθαγιαζει και η παιδική σάρκα σαγηνεύει.
Όχι δεν θεωρώ ότι ο Εμπειρίκος, ο Λιαντινης, ο λαϊκός ποιητής και ο καθένας που εκλαμβανει αυτή την συμπεριφορά ως ιστορικό, κληρονομικό και ανδρικό δικαίωμα και προνόμιο.
Και όχι δεν είναι θέμα του πολιτικώς ορθού, δεν είναι σημείο των καιρών, δεν είναι εποχιακή υστερία φεμινιστριων.
Οι άνθρωποι, κάθε ηλικίας, δεν αποτελούν σεξουαλικα αντικείμενα, δοχεία ικανοποίησης οιασδήποτε ερωτικής φαντασίωσης και η λογοτεχνία δεν εξυψωνει ούτε δίνει το δικαίωμα να θεωρούν αποδεκτές στην σημερινή κοινωνία τέτοιες συμπεριφορές.
Στο παρελθόν υπήρχε η δουλεία, ο άνδρας αφέντης είναι δικαίωμα ζωής και θανάτου στη φαμίλια του. Είναι ιστορία, αλλά ανήκει εκεί. Κανένας δεν έχει το δικαίωμα με άλλοθι τη κάθε "Λολίτα" να αξιώνει και να διεκδικεί την απόλαυση της παιδικής και εφηβικής σάρκας.
Kαραβάν' 12.3.2019 | 15:26
Δεν ξέρω κατά πόσον ο αναγνώστης με δύο δράμια μυαλό δεν αντιλαμβάνεται ότι ο ανανταπόδωτος έρωτας, του μεσήλικου ήρωα της Λολίτας, φυσικά και δεν εκπορεύεται από καποιο συνειδητό ερωτικό κάλεσμα της μικρής "σειρήνας" (από μόνο του μια διακειμενική αναφορά του συγγραφέα) αλλα από εμμονή της παθοψυχολογίας του ήρωα. Αυτό φανερώνεται σε πάμπολλα σημεία σε όλο το έργο.

Αν κατανόησα σωστά, το άνωθεν σχόλιο υποστηρίζει ότι η ύπαρξη λογοτεχνίας με τέτοια θεματολογία κανονικοποιεί την παιδεραστία/παιδοφιλία. Ωστόσο αναρωτιέμαι, άραγε με το ίδιο σκεπτικό γιατί δεν υποστηρίζουμε ότι κανονικοποιείται η πόση σπέρματος του Ιησού μέσα στις όστιες της θείας κοινωνίας (Ιστορία του Ματιού), ο μαζοχιστικός βασανισμός του σώματος από ένα ολόκληρο στράτευμα (11000 βέργες*), η πεθεροκτονία (Φιλοσοφία στο Μπουντουάρ) ή ακόμη ακόμη το τσεκούρωμα γραιών σπιτονυκοκύρηδων (Έγκλημα και Τιμωρία), η θυγατροκτονία (Ιφιγένεια εν Αυλίδι), η συζυγοκτονός (Ορέστεια-Αγαμέμνων), η μητροκτονία (Ορέστεια-Χοηφόροι) κλπ κλπ.

Με λίγα λόγια, συχνά η οραγματικά μεγάλη τέχνη είναι δυσάρεστη. Για τον λόγο αυτό άλλωστε κι επιφέρει Αριστοτελική κάθαρση: δεν κανονικοποιεί, αντίθετα μετουσιώνει (πράγμα που αποτελεί και τον βασικό άξονα της εκλεπτυσμένης ερωτικής επιθυμίας) κι επομένως αποκαθάρει. Είναι περίπου το ίδιο αδαές και αφελές να θεωρούμε ότι κάθε ακροατής heavy metal είναι και σατανιστής (κανονικοποίηση της αντι-θρησκευτικότητας;) ή ότι κάθε gamer είναι μονόχνωτος κοινωνιοπαθής σε αμερικάνικη υπόγα στην κάτω Μινεσσότα. Λέει πιο πολλά για όποιον το υποστηρίζει δηλαδή παρά για τον κατηγορούμενο.

Αν επιθυμούμε το σύνολο της τέχνης να ορίζεται από τα teletubbies και "προοδευτικούς" πιασμένους χέρι χέρι να τραγουδούν kumbaya, σταματήστε τον πλανήτη να κατέβω, ευχαριστώ πολύ.

Η μεγαλύτερη ηδονή είναι η ηδονή της ελεύθερης σκέψης.

*τις 11000 Βέργες νομίζω πρόσφατα μετέφρασε ο Κορτώ στα ελληνικά, οπότε δεν είναι μονοκούκι ούτε τα ΛΟΑΤΚΙα, στο πώς "πρέπει" να εκφράζονται, αν αυτό εσφαλμένως ενομίσθη!

Still_in_love_with_Athens 15.4.2019 | 13:39
Εν κατακλείδι βιώνουμε μια επανεπίσκεψη της κουλτούρας υπό ένα συγκεκριμένο πρίσμα, το οποίο επικαλλείται ευαισθησία, αλλά στην πραγματικότητα πουλάει πράγματα κι αυτό. Αν δεν μπορούμε να το παραδεχτούμε, τότε αυτό είναι ύποπτο.
Thumbs up Καραβάν, κι αναρωτιόμουν γιατί χάθηκες! (παρακολουθώ το εν λόγω, δεν σχολιάζω)
βλαχάκι (το) 12.3.2019 | 20:08
Σκέψου να είσαι 11 χρονών και να σε πετυχαίνει ένας 50χρονος σεσημασμένος και προσφάτως αποφυλακισθέντας παιδόφιλος, πάνω σε μία στιγμή μικρής χαζομαρίτσας (κλοπή αντικειμένου αξίας 5cent, "δοκιμασία" από συμμαθήτριες). Σε εκβιάζει με αυτήν την χαζομαρίτσα, λεγοντάς σου ότι είναι απ' το FBI και ότι θα σε πάνε φυλακή! Η οικογένειά σου τα βγάζει δύσκολα πέρα as it is, φοβάσαι. Τελικώς, ο τύπος σε παίρνει μαζί του για 2 χρόνια, αφού σε έχει βάλει να πεις ψέματα στην μητέρα σου ότι είναι πατέρας φίλης και ότι θα πάτε όλοι μαζί σύντομες διακοπές (μπαμπάς δεν...αυτοκτονημένος από τότε που είσαι 6). Ο τύπος σε γυρίζει σ' όλη την αμερική από άκρη σ' άκρη, κακοποιώντας σε σεξουαλικά, προσποιούμενος τον πεθαμένο σου πατέρα. Στα 13 σου πια καταφέρνεις να επικοινωνήσεις με τους δικούς σου που σε ψάχνουν και, όντως, γίνεται καταφερτή η επανένωση. Στο σχολείο που γυρνάς σε προσφωνούν "τσούλα" γιατί δεν είσαι παρθένα (!), ενώ στα 15 καταλήγεις νεκρή από (ίσως σκιώδες) αυτοκινητιστικό.

Αυτή είναι η σύντομη και τραγική ιστορία ζωής της Sally Horner, που εικάζεται ότι έδωσε το καθοριστικό "push έμπνευσης" στον συγγραφέα, το οποίο θέμα όμως, εν γένει, κλωθογύριζε στο μυαλουδάκι του από δεκαετίες πριν.

Αν εκτιμάς την λολίτα ως έργο, δεν είναι κάτι κατακριτέο φυσικά, αλλά καλό είναι να ξέρεις ότι κάποιες πραγματικές λολίτες τις τρώνε τα σκουλήκια, κάπως νωρίς, και -κυρίως- έχοντας ζήσει πολύ άσχημα.

----
"Two New Books Go in Search of the Real Lolita

A pair of upcoming releases shed light on the plight of Sally Horner, an 11-year-old who was kidnapped and assaulted in New Jersey in 1948—and who influenced Vladimir Nabokov’s controversial literary masterpiece"

https://www.google.com/amp/s/www.vanityfair.com/style/2018/07/the-real-lolita-vladimir-nabokov-greenwood-weinman/amp
Kαραβάν' 12.3.2019 | 22:50
Ναι σε όλα όσα λες. Η πραγματικότητα είναι φρικιαστική, ποιός αντιλέγει. Και κατακριτέα.
Εδώ όμως μιλάμε για τέχνη, για fiction, για μυθοπλασία έστω και επί υπόβαθρου αληθείας. Σάμπως το In Cold Blood του Τρούμαν Καπότε δεν βασίζεται σε φρικτές πραγματικές δολοφονίες; Παραμένει αριστούργημα! Δεν βλέπω να φρικάρει η πλάση.

Νομίζω η εμμονή με συγκεκριμένες ειδικά θεματολογίες (ιδιαίτερα εντοπισμένες σε συγκεκριμένους δικαιωματισμούς, όχι όλους) αποσκοπεί σε μια ιδιότυπη damnatio memoriae σε όσα δεν μας αρέσουν. Όμως εξ ορισμου η damnatio memoriae είναι κίνηση απολυταρχίας και σταλινισμού. Εκεί έγκειται η εναντίωσή μου.

Αν οι νικητές του Β' Παγκοσμίου ήταν η άλλη πλευρά το Ημερολόγιο τγς Άννα Φρανκ θα έπρεπε να εξοβελιστεί ατον Καιάδα των μηδέποτε δημοσιευμένων; (with all strings attached henceforth)
Η απαγόρευση του αριστουργήματος δια χειρός Harper Lee στα αμερικανικά σχολεία επειδή αναφέρει φη λέξη νέγρος μήπως τελικα στερεί τους μαθητές από έναν πραγματικά ακέραιο χαρακτήρα, τον Άττικους Φιντς, που καλύτερο πρότυπο αντιμετώπισης της αδικίας αποτελεί από άλλα; Ο Χαλκμπερρυ Φινν δεν καταλήγει σε μια ειρωνική ματιά πάνω στην δουλοκτησία;
Οι Δούλες του Ζενέ είναι τόσο ενοχλητικές άραγε επειδή δεν είναι ένα σύγχρονο ζευγάρι λεσβιών σε συλλογικότητα, αλλα αντίθετα σε σχέση power exchange με την κυρά τους; Είναι ταξικό; Είναι ψυχαναλυτικό; Τι είναι επιτρ´λους το ενοχλητικο;

Μήπως κοιτάμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος; Μιλάμε για τέχνη. Μιλάμε για μετουσίωση. Όχι για μπούσουλα πώς να ζούμε την ζωή μας! Αλλιώς να προσέξω πάρα πολύ σε ποιούς μοναχικούς νεαρούς με τσεκούρια νοικιάζω το διαμερισματάκι... :)
avatar
Ramon Ramone 13.3.2019 | 11:24
Βλαχάκι, if i may, νομίζω πως αυτός που μπορεί να εκτιμήσει ένα λογοτεχνικό έργο για αυτό που είναι, λογικά δεν θα έχει πρόβλημα να αντιληφθεί και να εκτιμήσει σωστά την διαφορά μεταξύ λογοτεχνίας και της συχνά πολύ δυσάρεστης πραγματικότητας. Αυτός που θα το διαβάσει και το μόνο που θα του μείνει είναι μια στύση λογικά έχει άλλα, σοβαρά θέματα, για τα οποία δεν είναι υπεύθυνος ο λογοτέχνης. I go with Caravan.
βλαχάκι (το) 13.3.2019 | 11:57
Κατ' αρχάς -για να μην παρεξηγούμαι- η χρήση του 2ου ενικού προσώπου δεν αφορά, ειδικώς, εσένα Καραβαν :-) (είχα γράψει το σχόλιο πριν, καν, να εμφανιστεί το δικό σου). Κατά δεύτερον, για μένα αλλά και για το ποινικό δίκαιο στις περισσότερες χώρες του κόσμου (έστω και τυπικά), η ασέλγεια και δη σε παίδες και προέφηβα από 13 ετών και κάτω από άτομα με υπερπολλαπλάσια ηλικία, δεν αφορά -προφανώς- κανένα αντικείμενο "δικαιωματισμού". Μόνο δικαίωμα αυτό του παιδιού στην προστασία του. Τρίτον, όπως ήδη δήλωσα: σαφώς δεν είμαι υπέρ της απαγόρευσης του έργου, είμαι υπέρ -όμως- του διαλόγου γύρω από το θέμα, ακόμη και του δυσάρεστου και του να ξέρει κανείς, σε πιο σφαιρικό επίπεδο, τι κουλτούρα καταναλώνει. "Καταναλώστε υπεύθυνα", που λένε. Τέταρτον και τελευταίον, αρκετές φορές το ίδιο το έργο (και ο δημιουργός του) "παίρνουν θέση", κριτικό stance δηλαδή. Δεν είναι "απλά" η περιγραφή του αντικειμένου που προκαλεί αίσθηση, είναι και το πώς θα το πλασάρεις αλλά και τι επιδιώκεις -κρυφά και φανερά- μέσα από αυτό, οπότε δεν αποτελούν ούτε όλα τα έργα «στόχο», παρότι μπορεί να πραγματεύονται τζηζ θέματα ούτε είναι όλα συγκρίσιμα.

careful with that axe, eugene :-)
Kαραβάν' 13.3.2019 | 15:29
Είναι θαυμάσιο, στο προσωπικό μου αξιακό σύμπαν να κάνουμε διάλογο με επιχειρήματα, κι εσύ Βλαχάκι είσαι από τα αγαπημένα άτομα online για να το πράξω μιας και χαίρεις αυτής ακριβώς της εκτίμησης, επομένως δράττομαι της ευκαιρίας. Γράφω απο κινητό, οπότε αιτούμαι επικιείκιας στις επικολλήσεις και ενδεχόμενα typos.

Νομίζω το θέμα είναι πολιτικό, με την ευρεία έννοια. Εξυπακούεται ότι είχα λόγο που ανέφερα τον δικαιωματισμό, περαν της αυτονόητης και προσωπικά σημαντικής (έχω παιδιά κι εγώ η ίδια) προστασίας παιδιων´ κι εφήβων από το νόμο. Ο δικαιωματισμός συνδέεται με την Αριστερά και μιλάει σαν αμερικάνικο πανεπιστήμιο social studies (σε βαθμό υπερδιάφανο).

Ο βασικός λόγος λοιπόν που βάλλεται, κατά την γνώμη μου, η Λολίτα δεν είναι αμιγώς το ίδιο το βιβλίο ή ακόμη κι η θεματολογία του.
Είναι ότι ο Ναμποκοφ είναι λευκός cis straight άντρας και δη μεσήλικος!!

Αν το ίδιο ακριβώς βιβλίο το είχε γράψει ένας ΛΟΑΤΚΙ ή μια μαύρη γυναίκα, ή ακόμη ιδανικότερα μια μαύρη trans αριστερή, να είσαι σίγουρη ότι θα μιλούσε το σύμπαν όλο ολημερίς κι ολονυκτίς για αυτό.

Η παραγωγή έργου δυστυχώς τείνει να ταυτίζεται με τον δημιουργό, πράγμα που εξηγεί γιατι δεν ασχολείται κανείς με τα Cantos του Πάουντ κι ας είπε ο Hemingway ότι "τα καλύτερα έργα του Πάουντ θα ζήσουν όσο ζει η λογοτεχνία". Όμως ο Πάουντ ήταν φασίστας, οπότε δεν ασχολούμαστε, σωστά; Κι όμως έτσι πάει δυστυχώς στους κύκλους της ποπ συζήτησης περί τέχνης~είναι σημαντικό εδώ να παραδεχτούμε ότι ποπ συζήτηση γίνεται περί λογοτεχνίας, ακόμα και από δημοσιογράφους , ακόμη κι από τους κλάδους social studies, δεν είναι φιλόλογοι που έχουν πέσει πάνω στο έργο ή το κάθε έργο που κρίνεται έτσι, γιατί αν ήταν έτσι θα έβλεπαν σίγουρα αυτό που βλέπουμε οι γραφιάδες: μια γλώσσα και γραφή α-δα-μά-ντι-νη.
Δεν είναι το θέμα του βιβλίου που το κάνει σπουδαίο, είναι η τέχνη της γραφής του.Στο τέλος του 4ου αν δεν απατώμαι κεφαλαιου του Οδυσσέα (Τζόυς) ο κύριος Μπλουμ αφοδεύει διαβάζοντας παράλληλα. Το χωρίο δεν είναι χυδαίο, είναι σπουδαίο! Κι αυτό μόνο ο βιβλιόφιλος το αναγνωρίζει, αυτός που αγαπάει την γραφή.

Η καλλιτεχνία είναι που ανέδειξε την Λολίτα ειδικά #1 ανάμεσα στα υπόλοιπα έργα απο 125 συγγραφείς (αρχείο lifo σχετικώς, με μια απλή αναζήτηση)

Η μεγαλύτερη παρανόηση δε είναι ότι πρόκειται για κάποιο σκανδαλιστικό, γαργαλιστικό πορνογράφημα για προκλητικές ηδονές στην παράδοση του Ντε Σαντ, ας πούμε (ο οποίος είχε γράψει και κανα κάρο απολύτως ήπια έργα πέραν των διασήμων εκμαυλιστικών) ΚΑΜΜΙΑ σχέση! Όποιος ελπίζει να προκαλέσει στύση διαβάζοντας την Λολίτα θα μείνει με το πουλί στο χέρι, δεν περιέχει ούτε μισή πορνογραφική σκηνή!
Έχω διαβάσει το βιβλίο από το πρωτότυπο 3 φορές και πιστεύω με την ευαισθησία στις αποχρώσεις ερωτισμού που με διακρίνει θα είχα εντοπίσει χωρία που θα ήταν προκλητικά. Όμως όχι. Η γλώσσα του είναι ακονισμένη σε τέτοιες συχνότητες που δεν επιτρέπουν στο μάτι να χαθεί απέναντι σε φαντασιώσεις.

Όπως γράφει η Χριστίνα Γαλανοπούλου εδώ στην Lifo παλιότερα:

"Η φήμη της κινηματογραφικής εκδοχής της «Λολίτας» του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ έχουν δημιουργήσει την αίσθηση ότι ο δημιουργός της ήταν ένας φιλήδονος συγγραφέας που εκτόνωνε τα απαγορευμένα του ένστικτα, ταλαιπωρώντας τους ήρωες του βιβλίου του.

Καμία σχέση. Ο Ναμπόκοφ από την εποχή που ακόμη εργαζόταν ως καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ είχε τη φήμη του μισάνθρωπου, μια φήμη που με τα χρόνια έπαιρνε τη μορφή ενός δυσάρεστου γέρου που καμάρωνε για τις αντιπάθειες, τις αντιπαραθέσεις και τη φαρμακερή του γλώσσα."

Αλλά και πουθενά αλλού στο έργο του συγγραφέα δεν υπάρχουν ικανές νύξεις για επιθυμία παιδεραστίας, οι διαδόσεις είναι μύθευμα, επειδή υπάρχει προκατάληψη εναντίον του cis λευκού ανδρισμού του συγγραφέα...Δεν αντέχουν σε φιλολογική εξέταση.

Εν κατακλείδι βιώνουμε μια επανεπίσκεψη της κουλτούρας υπό ένα συγκεκριμένο πρίσμα, το οποίο επικαλλείται ευαισθησία, αλλά στην πραγματικότητα πουλάει πράγματα κι αυτό. Αν δεν μπορούμε να το παραδεχτούμε, τότε αυτό είναι ύποπτο. (κι εξηγεί και την αποχώρησή μου από αλλού, ξες εσύ)

βλαχάκι (το) 14.3.2019 | 08:28
...μια μαύρη trans πιθανότατα δεν θα είχε γράψει αυτό το βιβλίο :-) δεν ξέρω τι νόημα έχουν τα εάν, εφόσον δεν. Ειδικώς στα 50s μία μαύρη trans δεν θα είχε το "poder" για κάτι τέτοιο, γιατί εξαρχής δεν θα βρισκόταν στη θέση του Nabokov ...κι όχι εκδοτικό στη Γαλλία, μάλλον ούτε για να το τυπώσει σα διακοσμητικά μοτίβα σε χαρτοπετσέτες στην Τασμανία, δεν έβρισκε ενδιαφέρον/ δυνατότητα.

Ένας μεσήλικος, str8, cis, (ομοφοβικός*) και λευκός άντρας έγραψε για την μικρή λολίτα ...που στριφογυρίζει στο μυαλό του συγγραφέα χρόνια ολόκληρα και στην αγκάλη του πρωταγωνιστού, "who crushes out against her left buttock the last throb of the longest ecstasy man or monster has ever known" ενώσω αυτή τρώει ένα μήλο σαν την "Εύα", oh! so subtle erotisism... Στα πορνογραφικά όρια και δεν ξέρω αν είναι "προβληματικ@" αυτ@ που θα τ@ σηκωθεί/ υγρανθεί, as suggested απ' την φίλτατη εξέδρα. Είναι;

Πάντως, όπως πολύ καλά γνωρίζεις, ο βαθύς ερωτισμός καθόλου δεν χρειάζεται την πορνογραφία για να γίνει καυ/βλωτική, και ειδικώς στην επιτηδευμένη ατέλειά της αγκυρώνει στον εγκέφαλο πιο "αποτελεσματικά" και επίμονα, fixation.

(*) "The gay Nabokov
The novelist never could face the secret that cost his brother his life"
https://www.salon.com/2000/05/17/nabokov_5/

Ο Ezra, δεν ήταν απλά (;) φασίστας, αλλά ενεργός προπαγανδιστής. Το έργο του ή μέρη του έργου του, τελοσπάντων, είναι, μοιραία, συνδεμένα με το πολιτικό. Εννοείται πως ο δημιουργός δεν λειτουργεί ανεξάρτητα του δημιουργήματος, για μένα τουλάχιστον. Η βαθύτερη κατανόηση του δημιουργήματος έχει να κάνει και με την κατανόηση του δημιουργού (και τούμπαλιν). Δεν γνωρίζω πόσοι (δεν) ασχολούνται με το Canto, αλλά δεν βλέπω να υστερεί αναγνώρισης και τα βιβλία του, διατείθενται σε όλα τα βιβλιοπωλεία. Υπάρχει διάλογος, υπάρχει και κριτική. Σε κάθε περίπτωση αυτά τα πράγματα δεν είναι τύποι στο excel, του στυλ "either"/"or".
avatar
Ramon Ramone 15.3.2019 | 09:28
Υπάρχει διάλογος, υπάρχει και κριτική. Σε κάθε περίπτωση αυτά τα πράγματα δεν είναι τύποι στο excel, του στυλ "either"/"or". Πηγή: www.lifo.gr

Όντως. Δεν εννοούσα κάτι τέτοιο, αν κάτι τέτοιο κατάλαβες. Και αν φυσικά αναφέρεσαι στο δικό μου σχόλιο :-)
Kαραβάν' 15.3.2019 | 10:14
Υποχρεώσεις δεν μου επέτρεψαν να είμαι γρηγορότερη. Ας είναι.

Ας προλογίσω λέγοντας ότι συμφωνούμε και οι δύο -και πιστεύω κι η ευρεία πλειοψηφία των αναγνωστών- ότι ΕΥΤΥΧΩΣ έχουμε προχωρήσει από εκείνες τις εποχές, όπου μια μαύρη trans δεν θα μπορούσε να γράψει ένα τέτοιο βιβλίο.
Ας πούμε, ας δούμε τι γράφει ο Pat Califia, που γράφει και καλά, why don't we?
Kι επίσης ας συμφωνήσουμε ότι ΕΥΤΥΧΩΣ που τα βιβλία του Πάουντ είναι ακόμα στα βιβλιοπωλεία, παρόλο που πράγματι θα συμφωνήσω η προσωπική του ιδεολογία και πορεία μου δημιουργεί απώθηση.
Γιατί, όπως λες, η κατάσταση δεν θα έπρεπε να είναι either/or αλλά πέραν της συζήτησης των δυό μας, η οποία κινείται σε πλαίσιο διαλόγου ασφαλώς, κι η κριτική δεκτή, αυτό που διαπιστώνω, και το διαπιστώνω ακόμη περισσότερο από την αναφορά στη συγκεκριμένη φράση που κουτόραισες, είναι ότι ένα αυξανόμενα επικίνδυνο παιχνίδι either/or παίζεται με την Κουλτούρα που είναι ικανό να μας φτάσει σε δυστοπίες τύπου Φάρενάϊτ 451 και δεν θα σταματήσει να με ενοχλεί σφόδρα αυτό. Μια θεώρηση ειδικά σε κινηματικούς κύκλους (αλλά και αριστερούς οψίμως) "ή μαζί μας ή έναντίον μας", ένα δίπολο από αυτά που έχουμε ειδικά στην Ελλάδα λουστεί πλειστάκις, που δεν επιτρέπει σε άτομα που διεκδικούν αναγνωσο-ελευθερία (το "άκουσον δε" που λέγαμε) να μείνουν στην παραλία όπου νιώθουν ότι ανήκουν κατά τ'αλλα, αλλά τους υποδεικνύεται η έξοδος μετά κουβαδακίων προς άλλα αμμώδη -πλην όμως ξένα κι επικίνδυνα- πεδία. Kι αυτό δημιουργεί έναν πολύ εκρηκτικό κίνδυνο backlash (κάτι που ενδεχομένως ζούμε ήδη και πολιτικά αλλά κι ευρύτερα με πατριαρχικά αντανακλαστικά να ξετσουτσουνίζουν πάλι επιθετικά).

Τέλος πάντων, η εντύπωση που μου δημιουργείται, και το επέτεινε το κουοτάρισμα σου επειδή είπα να κάνω ένα google search να ανασύρω ολόκληρο το απόσπασμα για να φανεί ακριβώς ότι δεν πρόκειται για κάποιο χυδαιολόγημα αλλά για μια διεισδυτική σκηνή εσωτερικού μονολόγου, είναι ότι γίνεται πολύς λόγος ΓΙΑ το βιβλίο από ανθρώπους που παπαγαλίζουν κάτι που διάβασαν ενώ ΔΕΝ έχουν διαβάσει ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ βιβλίο (ειρήσθω εν παρόδω, αυτό έγινε φανερό σε παλαιότερη στήλη, όπου όλες καταδίκαζαν το βιβλίο αλλά παραδέχονταν ότι δεν το είχαν διαβάσει!) Mε εντυπωσίασε λοιπόν ότι μια αναζήτηση στο Google Books ανασύρει πάνω-πάνω φεμινιστικά μανιφέστα και ψυχολογικές αναλύσεις περί του βιβλίου, και μάλιστα πρόσφατης εκδοτικής παραγωγής, αλλά όχι το ίδιο το βιβλίο για να επικολλήσω εδώ το επίμαχο απόσμασμα!! Κάτι έχουμε εδώ, ξεκάθαρα! Ενδεικτικά, Memories and Monsters: Psychology, Trauma and Narrative (Severson E., Goodman D., 2008), Feminism in the words of Nail Gaiman (Tara Prescott, Aaron Drucket, 2012), Rereading Heterosexuality (Rachell Caroll, 2012), Refiguring the Father: new feminist reading of patriarchy (Yager, Kowalleski-Wallace, 1989).

Μετά από χρόνια λοιπόν, κατέβασα από το ράφι της βιβλιοθήκης πάλι τη Λολίτα για να πάω στη σελίδα 60 (έκδοση Penguin) και να βρω το αμέσως επόμενο χωρίο, που απευθύνεται, όπως όλο το βιβλίο άλλωστε, στους ενόρκους ενός φανταστικού δικαστηρίου, εξηγώντας τον εσωτερικό μονόλογο του ήρωα:

"Blessed be the Lord, she had noticed nothing! [...]I had stolen the honey of a spasm without impairing the morals of a minor. Lolita had been solipsized. What I had madly possessed was not she, but my own creation, another, fanciful Lolita."

Kατά κάποιο τρόπο σωστά ερμηνεύεται (De La Dorantaye, 2007) ότι αντικειμενοποιείται το υποκείμενο του κοριτσιού. Φαντάζομαι αυτό είναι που ενοχλεί τόσο. Ωστόσο δεν είναι το μοναδικό υποκείμενο που αντικειμενοποιείται στην παγκόσμια λογοτεχνία -το μίσος στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι δυσανάλογο. Αν μη τι άλλο, δεν έχω διαβάσει ποτέ πορνογραφία που κάνει χρήση του όρου "solipsized", θα ορκιζόμουν ότι είναι mutually exclusive! :D

Για το αν ήταν ομοφοβικός ο Nabokov, δεν γνωρίζω, αλλά εκείνη την εποχή και μάλιστα στην Σοβιετία απ' όπου απεχώρησε, και ποιός δεν ήταν; Όπως είπαμε ευ-τυ-χώς έχουμε προχωρήσει ως κοινωνία. Πάντως κρίνοντας από μια αποστροφή του σχετικά με τις εκδοτικές δυσκολίες, κάπου αναφέρει πως τρία είναι τα εκδοτικά ταμπού των αμερικανών εκδοτών της εποχής του, το πρώτο το συγκεκριμένο του δικού του βιβλίου, το δεύτερο "ένας μεικτός γάμος λευκ@-μαύρ@ που είναι πλήρης και πετυχημένος και που καταλήγει σε πολλά παιδιά κι εγγόνια" και το τρίτο "ένας εντελώς άθεος που ζεί μια ευτυχισμένη και χρήσιμη ζωή και πεθαίνει στον ύπνο του στην ηλικία των 106". Δεν μου φαίνεται και για το πρότυπο του παρωπιδισμένου κλισέ ρατσιστο-πατρίς-θρησκεία-οικογένεια τυπάκου...

Aλλά γενικότερα επανέρχεται η κατηγορία στο πρόσωπο του Νabokov, ως γλοιώδους γερομπισμπίκη "που είχε το θέμα του νυμφιδίου στο μυαλό του για χρόνια" (όπως και στα σχόλια εδώ έχει επανειληφθεί ως επιχείρημα πάνω από μία φορά). Μα όλοι οι συγγραφείς έχουν και επεξεργάζονται επί χρόνια σπερματικές (no pun intended) ιδέες επί χρόνια! Γράφει ο Umberto Eco στο "Επιμύθιο στο Όνομα του Ρόδου" ότι σκεπτόταν επί χρόνια πώς να σκοτώσει έναν μοναχό... Πραγματικά, μπορούμε να φανταστούμε τον συμπαθή καθηγητή από την Αλλεσάντρια του Πιεμόντε ότι κατατρυχόταν από την ψυχοπαθολογική επιθυμία του πραγματικού φόνου ενός καλόγερου;;;
Για να μην αναφέρω ότι ο Nabokov σε ανύποπτο χρόνο αναφέρει ότι η πρωταρχική πηγή έμπνευσής του το 1939 ήταν ένα περιστατικό με κάποιο πίθηκο στον ζωολογικό κήπο του Jardin des Plantes, ο οποίος κατόπιν καθοδήγησης ζωγράφισε το πρώτο έργο ενός ζώου, τα...κάγκελα του κλουβιού του!
Αλλά τι ξέρει αυτός μωρέ, σάμπως ήξερε τι τον ενέπνευσε, όχι, εμείς θα σου πούμε τι τον ενέπνευσε! Εμείς ξέρουμε καλύτερα και κατέχουμε την Μοναδική Αλήθεια (ο εμετός του προσυλητισμού που βδελύσσομαι)

Η κατηγορία γερομπισμπικίασης του Nabokov είναι κατηγορία άδικη, που τον καταδιώκει, επειδή είχε την έμπνευση να γράψει το έργο του στο πρώτο ενικό, κι έτσι μας κάνει γκελ στον αποτροπιασμό των δικών μας σεξουαλικών παρενοχλήσεων ως παιδιά-έφηβες-μεγαλύτερες από αντίστοιχους γερομπισμπίκηδες.
Κι εντούτοις ο ίδιος αναγνωρίζει -και συγγνώμη που θα προτιμήσω να επικαλεστώ το δοκίμιο του ίδιου του συγγραφέα σχετικά με την συγγραφή στο πώς συνέλαβε το δημιούργημά του, παρά τους κινηματικούς αναλυτές του- ότι ο Humbert είναι ανώμαλος (άνευ εισαγωγικών), pervert, άλλωστε τον στήνει αφηγηματικά μπροστά σε ενόρκους ενός δικαστηρίου για να απολογηθεί: "Humbert is a foreigner and an anarchist, and there are many things, besides nymphets, in which I disagree with him", καθώς και "Ιt is childish to study a work of fiction in order to gain information about a country, or about a social class, or about the author" , αλλά ακόμα πιο καίρια ότι "No writer in a free country should be expected to bother about the exact demarcation between the sensuous and the sensual.[..] There are gentle souls who would pronounce Lolita meaningliness because it does not teach them anything. I am neither a reader, nor a writer, of didactic fiction, and, despite John Ray's assertion, Lolita has no moral in tow. For me a work of fiction exists only in so far it affords me what I shall bluntly call aesthetic bliss".

Έγραψα ολόκληρη πραγματεία σεντονιαστή περί του aesthetic bliss που μου προκαλεί η γραφή του, τελικώς, ίσως πρέπει να ανοίξω κάποιο λογοτεχνικό blog, να και κάτι που δεν έχω κάνει, lol. Δεν είναι αναγκαίο να συμμερίζομαι την ιδεοληψία του ήρωά του, ούτε να τον δικαιολογώ στο οτιδήποτε επειδή δεν υπάρχει δικαιολογία ούτως ή άλλως, η πράξη ως πράξη IRL είναι αποτροπιαστική. Aλλά οι λογοτεχνικοί ήρωες δεν παθαίνουν κάτι, είναι χάρτινοι. Κι αυτό είναι ένα σπουδαίο επιχείρημα και των σύγχρονων γραφιάδων (πχ. οι ορδές fan fiction writers που ξεφορτώνουν ίσως και τα προσωπικά τους τραύματα σε μια ιδιότυπη ψυχοθεραπεία "του χαρτιού") για την ελευθερία λόγου και σκέψης.

Ας ελπίσουμε όσο υπάρχει στα βιβλιοπωλεία να μπορούν κι άλλοι να το πουν όλο αυτό.
βλαχάκι (το) 15.3.2019 | 21:12
Χαίρε Καραβαν.
ένα σύντομο

"Ποιος δεν ήταν ομοφοβικός;"

...Ίσως κάποιος που δεν θα πέθαινε ο ομοφυλόφιλος αδερφός του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, μπαγλαρωμένος γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο; Ή κάποιος που δεν θα τσίμπαγε μία σεβαστή περιουσία απ' τον ομοφυλόφιλο μπάρμπα του; ...Δεν ξέρω και πάλι. Όλοι έχουμε στεγανά και, ίσως, η ασυμβατότητα των στεγανών δημιουργεί εύλογες αντιπάθειες :-)

Σχετικά με τον Pat οι trans άνδρες, όντως, δεν θεωρούνται τόσο "απειλητικοί" όσο οι cis, αναφορικά. Υπάρχει και η βιολογία, υπάρχει και η στατιστική εγκληματολογία/ profiling. Επίσης αρκετοί transmen -και ανεξαρτήτως σεξουαλικότητας- μπορεί να έχουν γαλουχηθεί στον φεμινιστικό-λεσβιακό-queer χώρο. Υπάρχουν δε και κάποια per ser σκατά που έχει φάει κάποιος όντας έτσι ή αλλιώς. Τίποτε δεν αποκλείεται σ' αυτήν τη ζωή αλλά η ικασία μου θα ήταν πως, ενδεχομένως, δεν θα επέλεγαν αυτό το θέμα.

"(...)που δεν επιτρέπει σε άτομα που διεκδικούν αναγνωσο-ελευθερία (το "άκουσον δε" που λέγαμε) να μείνουν στην παραλία όπου νιώθουν ότι ανήκουν κατά τ'αλλα, αλλά τους υποδεικνύεται η έξοδος μετά κουβαδακίων προς άλλα αμμώδη -πλην όμως ξένα κι επικίνδυνα- πεδία"
Δηλαδή;

Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι η συνείδηση-εσωτερικός διάλογος-φαντασία-κατάσταση σολιψισμού του πρωταγωνιστή, αλλά οι χαρακτήρες Λολίτα και Άναμπελ είναι σε ένα συνεχές proxy: Έχω την Χριστίνα δίπλα μου και δεν μου τραβάει μαλακία αυτή αλλά η φανταστική Χριστίνα που όνειρο ήταν ή φαντάζομαι ότι δαγκάνω τον Μήτσο στα λαιμά όταν ήμασταν παιδιά, αλλά μέσω της Χριστίνας εγώ περιγράφω τον τότε ανήλικο Μήτσο ή τι θα ήθελα να κάνω στην τωρινή ανήλικη Χριστίνα; (Aesthetic bliss pooper. Guilty as charged).
βλαχάκι (το) 15.3.2019 | 21:14
Ραμόν, oui, αναφερόμουν και στο δικό σου σχόλιο, αλλά όχι σ' αυτό το σημείο του δικού μου.
Kαραβάν' 16.3.2019 | 12:15
Καλημέρα Βλαχάκι!

Υou pooped on it all right! :D

Τι εννοούσα:
Μέσα στις ακροδεξιές κουλαμάρες που έχει εκστομίσει ο Milo Yannopoulos είπε και μια αλήθεια, "Οι άνθρωποι δεν ριζοσπαστικοποιούνται από την δική τους πολιτική ομάδα. Ωθούνται στην ακροδεξιά από την αριστερά, όχι από άλλους στην δεξιά».
Αυτό είναι πάρα πολύ επικίνδυνο για όλους τους λόγους που βιώνουμε καθημερινά, και σε διεθνές επίπεδο, και ιδιαίτερα επειδή ο Milo προέρχεται από queer χώρο, που λογικά υποτίθεται δεν θα ήταν φίλα προσκείμενος (ή θα ήταν συην ντουλάπα).
Θα μου πεις και τι πρέπει να κάνει η αριστερά διεθνώς, να τα κάνει όλα γαργάρα και να μιλά σαν εγχειρίδιο χίππικου κοινόβιου μές την θολούρα της ντρόγκας. Οχι, σε καμμία περίπτωση. Καλώς προασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, αρκεί να μην ξεχνά ότι το ίδιο τα προασπίζεται και μια ευρύτερη ομάδα που κυμαίνεται από την κεντροαριστερά ως την κεντροδεξιά, κατά το μάλλον ή ήττον. Το θέμα είναι όταν φοράει το προσηλυτιστικό καλιμαύκι του "εγώ θα σου πω τί θα διαβάζεις" υποτιμά το κριτήριο των οπαδών της και τους σπρώχνει σε πολωτική, εξτρεμιστική αντίθεση. Εκτός αν επιθυμεί να ιδρύσει κατάλογο Librorum Prohibitorum. Πρακτική της...Καθολικής Εκκλησίας. Δεν ξέρω πόσο πιό καθαρά να το πω.
Αντιμετωπίζοντας τους πολίτες ως οπαδούς, ως παιδάκια άνευ κριτικής σκέψης ωθούμε τους διάφορους Milo στην αγκαλιά της alt-right.
Εγώ δεν κινδυνεύω, και μεγάλη είμαι, και liberal είμαι, σε ελεύθερο αγαπησιάρικο περιβάλλον μεγάλωσα, δεν μου είπαν πολλα "μη", οι πολιτοκοινωνικοίεξτρεμισμοί δεν με "καυλώνουν" επομένως για να είμαστε και στο θέμα μας. Ένα pool νέων -και ενδεχόμενα και queer- ατόμων όμως είναι πολύ δεκτικό για δόλωμα, επειδή, όπως γλαφυρά το εξέθεσες, έχουν φάει διάφορα σκ@τά στην ζωή τους χωρίς να φταίνε.
Δεν ξέρω, προβληματίζομαι γενικότερα. :/

Για τους trasmen, transwomen και την queer αισθητικη/προβληματική (που με ενδιαφέρει πολύ κι ακροθιγώς παρακολουθώ στους γραφιάδες του AOW και του Tumblr) ίσως πρέπει να το θίξουμε σε προσωπική αλληλογραφία, μιας και θα κουράσουμε το αναγνωστικό κοινό με το off topic.

avatar
Ramon Ramone 16.3.2019 | 14:52
Μέσα στις ακροδεξιές κουλαμάρες που έχει εκστομίσει ο Milo Yannopoulos είπε και μια αλήθεια, "Οι άνθρωποι δεν ριζοσπαστικοποιούνται από την δική τους πολιτική ομάδα. Ωθούνται στην ακροδεξιά από την αριστερά, όχι από άλλους στην δεξιά». Πηγή: www.lifo.gr

Καραβάν, γεια χαραντάν

Και σόρρυ, αλλά αυτό είναι μισή αλήθεια. Και η μισή αλήθεια είναι ολόκληρο ψέμα. Ψέμα που εν προκειμένω απαλλάσει από ευθύνες τους ακροδεξιούς και τις μεταθέτει εντέχνως στους αριστερούς (ή έστω ακροαριστερούς ή ότι προπαγανδιστικά και εμμονικά ορίζεται τέλος πάντων ως η "αιτία του κακού") λες και οι προσχωρούντες στην ακροδεξιά από αντίδραση να είναι άμοιροι ευθυνών ως individuals, λες και η ακροδεξιοί από μόνοι τους (και όσοι αφελώς ή ενσυνειδήτως παίζουν το παιχνίδι τους) δεν έχουν ευθύνες για τον προσυλητισμό και την προπαγάνδα του μίσους. Ψέμα που λειτουργεί ως πλυντήριο. Αυτό κάνει ο Μάιλο (και ο κάθε Μάιλο που σκέφτεται και μιλάει έτσι). Μπουγάδα. Μόνο που τέτοιοι λεκέδες δεν ξεπλένονται με τίποτα.
Kαραβάν' 16.3.2019 | 21:53
Ramone

αχ όχι, μην μου βάζεις λόγια στο στόμα που δεν ειπα. ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ ότι είναι απαράγραπτη η ευθύνη της επιλογής του ακροδεξιού! Επικογή του είναι να αντιδράσει έτσι, κι ως τέτοια σημαίνει ότι ο επιλέγων φέρει ατόφια την ευθύνη της. Όμως ήθελα να πω περίπου αυτό που είπε ο Ποκοπίκος σε αυτο το κάτωθι σχόλιο προ 3ετίας:

https://m.lifo.gr/articles/people_articles/127539?comment=1791114#1791114

Όσο η αριστερά συσπειρώνει τους δικούς της, δεν πείθει το μεσαίο χώρο, που γίνεται ευάλωτος σε εκμεταλλευτές της επικοινωνίας τύπου Γιαννόπουλος. Μην κοιτάς τους 40+ όπου ανήκω, να κοιτασ´ τους 20+. Αυτοί διαμορφώνουν τον αυριανό κόσμο και πρέπει να επαγρυπνούμε, να έχουν την εργαλειοθήκη να κρίνουν.

Αυτά.
avatar
Ramon Ramone 17.3.2019 | 00:19
Καραβάν,

with all due respect, δεν έβαλα λόγια στο στόμα σου. Σχολίασα αυτό που έγραψες, όπως ακριβώς το έγραψες. Η διατύπωσή σου αφήνει νομίζω περιθώρια παρερμηνείας, όπως ίσως και η δική μου να μην ήταν απολύτως ξεκάθαρη όσον αφορά το αν είχες πρόθεση (που προφανώς δεν είχες, όπως λες) να συμπλεύσεις ακρίτως με την δήλωση του Γιαννόπουλου. Έτσι φαίνεται όμως. Όπως και να 'χει είναι πολύ επικίνδυνο το "μην στενοχωριέστε, δεν φταίτε εσείς που γίνατε ακροδεξιοί, η αριστερά φταίει" (και κατ' επέκταση οι αλλόθρησκοι, οι μετανάστες, οι δικαιωματιστές, οι αναρχικοί, οι φεμινίστριες, οι vegans, οι ΛΟΑΤΚΙ και όποιος άλλος τέλος πάντων ταιριάζει στο παζλ "who's to blame" που δυστυχώς μπορεί να πάει πολύ μακριά). Και, δυστυχώς, παίζει πολύ τελευταία, κυρίως για να δικαιολογηθούν τα αδικαιολόγητα. Και είναι πολύ επικίνδυνο να το παρουσιάζουμε απλουστευτικά ως "αλήθεια", ειδικότερα ως την μία "αλήθεια" που είπε ο Μάιλος (sic) ανάμεσα σε άλλες ακροδεξιές "κουλαμάρες". Γιατί έτσι δεν είναι τίποτε άλλο από μία δικαιολογία, που στην πραγματικότητα βολεύει και χρησιμεύει σε πολύ περισσότερους από αυτόν που την χρησιμοποιεί για τον εαυτό του. Η Αριστερά όντως φταίει για πολλά. Για πάρα πολλά. Ας μην της φορτώνουμε παραπάνω ευθύνες από αυτές που της αναλογούν. Αυτή ήταν η (καλοπροαίρετη) ένσταση μου.

Αυτά κι από μένα. Καλό βράδυ.
Kαραβάν' 17.3.2019 | 14:59
Ramone

ευτυχώς που το διευκρινίσαμε λοιπόν, αφού το κουοτάρισμα αφήνει αμφιβολίες.
Ευελπιστώ ότι μετά και την τελευταία (απαράδεκτη) δήλωση του όπως φαίνεται ψωνισμένου με την φήμη Milo, περί Christchurch, λογικής "αυτοί φταίνε που είναι μουσουλμάνοι" οποιοσδήποτε μη φρενοβλαβής κατανοεί το πόσο ο εξτρεμισμός του, ακόμα και στα λόγια μόνο, δεν είναι καθόλου μαγκιά, αλλά εντελώς έγκλημα.

Καλά να περνάς!
βλαχάκι (το) 18.3.2019 | 07:25
Greetings!

Πάντως το θέμα, νομίζω, ότι είναι γενικότερο του τι διαβάζει, κανείς, ή της "πολιτικής ορθότητας" ...όταν μιλάμε, τουλάχιστον, όχι, μόνον, για ανθρώπους που κάνουν "switch"/"swift" λόγω επαπειλούμενης "ιδεολογίας" και φόβων που εδράζονται σε δυστοπίες, αλλά λόγω και (πιο) επαπειλούμενης διαβίωσης, σε σχέση με πριν (και ανεξάρτητα με το αν κάποιοι άλλες πληθυσμιακές ομάδες από έσω ή από εξω είναι πιο επαπειλούμενες).

"Anti-globalisation has switched from a left to a right-wing issue – what now?"

https://www.manchester.ac.uk/discover/news/anti-globalisation/

----
...Ε, όχι και κουήαρ ο Milo! (Δεν εννοούσα queer ως umbrella term). Τώρα τι να πω για την πάρτη του; Ότι είναι δια τον πέοντα τον παιανίζοντα; Μία σιχαμένη, κομπλεξικιά, αριβίστρια νυφίτσα που παράτησε μία σχολή, τον πέταξαν έξω απ' την άλλη και που βιοπορίζεται "τραβώντας yo-bro μαλακια" στο λαβωμένο ego κάποιων υποκειμένων, εις βάρος -φυσικά- των υπολοίπων; Είναι.

Δηλαδή, πρέπει να ασχοληθεί με έναν τύπο που έχει τέτοιου τύπου απόψεις:

"Birth Control Makes Women Unattractive and Crazy"

https://www.breitbart.com/tech/2015/12/08/birth-control-makes-women-unattractive-and-crazy/

και πολλές άλλες σε παρόμοιο ή χειρότερο βεληνενές; Τι να πιάσεις και τι να αφήσεις; ... Άσε που:

"Yiannopoulos had repeatedly solicited neo-Nazi and white supremacist figures on the alt-right for feedback and story ideas in his work for the website Breitbart. The leaked emails also showed that his book, Dangerous, and many of his Breitbart articles were ghost-written by a Breitbart colleague".

Ένας φίλος μου παλιός μού έλεγε, με γλαφυρό τρόπο, πως δεν το έβρισκε καθόλου σκόπιμο να πηδά σε μία πισίνα γεμάτη με σκατά και να κολυμπά τυφλά κόντρα σ' αυτά επειδή κάπου-κάπως-κάποτε, μπορεί να υπάρχουν και λίγα ψήγματα χρυσού και για να είμαι ειλικρινής, συμφωνώ μαζί του και "ψήγματα χρυσού" δεν διακρίνω στον Μάιλο.

Επίσης:
"Yiannopoulos has been accused of being an apologist for or supporting paedophilia. (...) Yiannopoulos was forced out of his position at Breitbart, his invitation to speak before the Conservative Political Action Conference (CPAC) was revoked, and a contract to publish his autobiography with Simon & Schuster (*και δη την Threshold Editions, an imprint of Simon & Schuster — the publishing division specializing in conservative non-fiction), was cancelled".

"Ο Μάιλο Γιαννόπουλος παραιτήθηκε από το Breitbart μετά τις αντιδράσεις για τα σχόλια που έκανε περί παιδοφιλία"
(...)
Η παραίτηση - για κάποιους αναμενόμενη-  έρχεται λίγες ώρες αφότου έγινε γνωστό πως αρκετοί υπάλληλοι και δημοσιογράφοι της ιστοσελίδας απείλησαν πρώτοι με μαζικές παραιτήσεις και ζήτησαν την απόλυσή του.
(...) προκάλεσε οργή ακόμη και σε αυτούς που *παραδοσιακά στήριζαν τις ακραίες θέσεις του*.

https://m.lifo.gr/now/media/134340

Πέραν των σημαντικότατων θεμάτων που άπτονται των πολιτικών, παρατηρώ και κάποιες τάσεις που μου προκαλούν αηδία. Π.χ. οι αντιδράσεις σε ταινίες από το Roma μέχρι το Ghostbusters (νεότερο) και από το the Favourite μέχρι το Star Wars (νεότερο). Είδα το Ghostbusters, έχοντας σχεδόν πεισθεί ότι θα είναι φόλα (είχαν λυσσάξει με το female cast https://www.google.com/amp/s/www.breitbart.com/tech/2016/07/18/milo-reviews-ghostbusters/amp/ και https://www.google.com/amp/s/www.vox.com/platform/amp/2016/7/20/12226070/milo-yiannopoulus-twitter-ban-explained) ε, λοιπόν δεν ήταν καθόλου. Ήταν (για το είδος πάντοτε) μία αξιοπρεπέστατη και αρκετά χιουμοριστικη ταινία, την οποία αβίαστα ευχαριστήκα. Ναι, γουστάρω και τον bill marey σαν iconic ghostbuster και αυτό δεν εμποδίζει αυτό να γουστάρω και την leslie jones σαν (καραμπουτσακλού :-) ghostbuster. Μερικοί όμως κάνουν λες και οι "τρισκατάρατες προοδευτικές δυνάμεις" τους έχουν γραπώσει τους όρχεις, με καρυοθραύστη και τους στριφογυρνούν γύρω, γύρω.
Kαραβάν' 18.3.2019 | 15:20
Κακώς τον ανεφερα καν τον Milo, μιας κι όλοι συμφωνούμε ότι εκπορνεύεται για την φήμη (μιας και ιδεολογία δεν διακρίνω), τις πομπές του τις γνωρίζω...εμετός.

Πολύ ενδιαφέρουσα η anti-globalisation οπτική που έβαλες.
avatar
Γράφων 12.3.2019 | 10:49
Η ωραία Ελένη ήταν 12 ετών όταν την απήγαγε ο Θησέας.

Να μην πούμε για τον Ρωμαίο και την Ιουλιετα που ήταν και οι δύο teenagers.

Η μόνη μλκ είναι με την εννιάχρονη σύζυγο του προφήτη... Τι απαγορεύεις εκει; Το ισλαμ;
avatar
Με αγάπη D. 17.3.2019 | 21:48
Καραβάν'
Φαντάζομαι τότε ότι εγώ που είχα γράψει κάποτε το παρακάτω, θα πρέπει να καώ στην πυρά... :-)

https://www.lifo.gr/confessions/view/158073
Kαραβάν' 18.3.2019 | 15:23
Όπως έχω ξαναπεί, η σύγκριση παλαιότερωβ εποχών και αντιλήψεων με κριτήριο τις σημερινές οδηγεί σε λανθασμένες αποτιμήσεις τγς ιστορίας.
avatar
Με αγάπη D. 18.3.2019 | 16:22
Πέρα από το κειμενάκι μου πάντως, το ζουμί για μένα κρύβεται στα σχόλια που είχαν γίνει τότε.
Καημένε Ναμπόκοφ! Ίσως να είναι σωστό τελικά να απαγορευτούν κάποια βιβλία, αλλά μόνο για όσους δεν μπορούν να εκτιμήσουν και να κατανοήσουν το τι αυτά γράφουν. :-)