ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
TO BLOG ΤΟΥ ΣΤΑΘΗ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΥ

 

―Ποιός τον είδε να πεθαίνει; ―Εγώ, είπε η μύγα! Με το μικρό μου μάτι, εγώ τον είδα να πεθαίνει. 

Μύγες στον παράδεισο

 

Σκηνή από το Walkabout (1971)

 

Υπάρχει μια σκηνή στο Walkabout του Roeg που μου ανοίγει την καρδιά στα πιο ευοίωνα συναισθήματα. Σαν το περιστέρι που έφτασε στο Νώε μετά τον κατακλυσμό.

Είναι η στιγμή που τα δυό αδέλφια, διψασμένα και χαμένα στην έρημο της Αυστραλίας μετά την αυτοκτονία του πατέρα τους, βρίσκονται τυχαία μπροστά σε ένα δέντρο γεμάτο καρπούς. Στη σκιά του πουλιά τραγουδάνε και νερό αναβλύζει από ένα αρτεσιανό φρέαρ. Πίνουν νερό, τρώνε και πλένονται. 

Ένας απλός, ολιγαρκής παράδεισος.

 

Kλικ.

 

 

Αυτό που εντείνει όμως το  νόημα των εικόνων είναι ένα παιδικό τραγουδάκι (δεν ξέρω αν το σκέφτηκε ο Roeg ή ο Βarry)― τόσο αθώο που μοιάζει ξώφαλτσο. 

Eίναι ένα πολύ παλιό παιδικό τραγούδι της Αγγλίας που καταγράφηκε πρώτη φορά το 18ο αιώνα και περιγράφει το θάνατο ενός κοκκινολαίμη από ένα βέλος. 

Παιδικό τραγουδάκι, που περιγράφει την δολοφονία και την ταφή του μικρού πουλιού από ένα στρατό πλάσματα του δάσους, των νερών και του αέρα.

 

Ποιός σκότωσε τον κοκκινολαίμη;

Εγώ, είπε ο σπουργίτης,

Mε το βέλος και το τόξο μου,

Εγώ σκότωσα τον κοκκινολαίμη.

 

Ποιός τον είδε να πεθαίνει;

Εγώ! είπε η μύγα,

Με το μικρό μου μάτι,

Εγώ τον είδα να πεθαίνει.

 

Το ψάρι θα του μαζέψει το αίμα, το σκαθάρι θα του ράψει το σάβανο, η κουκουβάγια θα του σκάψει το τάφο, το περιστέρι θα τον κλάψει, η τσίχλα θα ψάλλει την ακολουθία, ο ταύρος θα χτυπήσει την καμπάνα...

 

Είναι ένα σκοτεινό αριστούργημα οι εικόνες που δημιουργούνται από τα αφελή στιχάκια τα οποία είναι, ορισμένοι λένε, κρυπτικά― γιατί δεν μιλούν για το θάνατο του κοκκινολαίμη (cock robin), αλλά για το θάνατο του Ρομπέν των Δασών (Robin Hood). 

 

Aξίζει να το διαβάσετε ολόκληρο:

 

Who killed Cock Robin?
I, said the Sparrow,
with my bow and arrow,
I killed Cock Robin.
Who saw him die?
I, said the Fly,
with my little eye,
I saw him die.
Who caught his blood?
I, said the Fish,
with my little dish,
I caught his blood.
Who'll make the shroud?
I, said the Beetle,
with my thread and needle,
I'll make the shroud.
Who'll dig his grave?
I, said the Owl,
with my little trowel,
I'll dig his grave.
Who'll be the parson?
I, said the Rook,
with my little book,
I'll be the parson.
Who'll be the clerk?
I, said the Lark,
if it's not in the dark,
I'll be the clerk.
Who'll carry the link?
I, said the Linnet,
I'll fetch it in a minute,
I'll carry the link.
Who'll be chief mourner?
I, said the Dove,
I mourn for my love,
I'll be chief mourner.
Who'll carry the coffin?
I, said the Kite,
if it's not through the night,
I'll carry the coffin.
Who'll bear the pall?
We, said the Wren,
both the cock and the hen,
We'll bear the pall.
Who'll sing a psalm?
I, said the Thrush,
as she sat on a bush,
I'll sing a psalm.
Who'll toll the bell?
I said the Bull,
because I can pull,
I'll toll the bell.
All the birds of the air
fell a-sighing and a-sobbing,
when they heard the bell toll
for poor Cock Robin.
 
Ο Τζον Μπάρι μελοποίησε μόνο δυο στροφές― τη στροφή της μύγας (που είναι και η πιο δραματική― η μύγα είναι αυτή που επιβεβαιώνει το θάνατο του τραγουδιστή κοκκινολαίμη, η μύγα που ζει μες στα ψοφίμια) και τη στροφή της τσίχλας που θα ψάλλει τον επικήδειό του.
Δυόμιση λεπτά κρατάει το ουράνιο, ξαστοχημένο τραγούδι για τον παράδεισο που γλύστρισε απ' τα χέρια των ανθρώπων, και που επιτείνει το βασικό αίσθημα της ταινίας: διωγμένοι από τη Φύση τους οι άνθρωποι γυρνάνε σα χαμένοι στις ερήμους...

 

Δικαίως το φιλμ θεωρείται ένα οικολογικό μανιφέστο, στο πνεύμα του Ρουσώ. Δεν ξέρω αν συμφωνώ. Όμως με συγκινεί.

Κλικ.