''Οι μόνες στιγμές που σκεφθήκαμε σοβαρά ως έθνος, ήταν στις καταστροφές''

To 1989 o Μάνος Χατζιδάκις έδωσε μια συνέντευξη, κι αυτά που είπε είναι, ακόμα, εκπληκτικά επίκαιρα

«Θα μείνουμε λιγάκι σαν νάνοι αλλοτινών καιρών. Και θα το δείτε όταν έρθει η πλήρης ένωση με την Ευρώπη,..»


To 1989 (τότε που το σκάνδαλο Κοσκωτά, η ένωση της Αριστεράς και η σχέση του Αντρέα με τη Μιμή μεσουρανούσαν στην πολιτική ατζέντα) o Μάνος Χατζιδάκις έδωσε μια ραδιοφωνική συνέντευξη. Και είπε πράγματα που 27 χρόνια αργότερα είναι επίκαιρα...

 

—Ζητούμε να μας πείτε πώς βλέπετε εσείς την κατάσταση της σημερινής κοινωνίας; Πολλοί φρονούν ότι περνά σοβαρή κρίση, ότι απειλείται με ηθική σήψη, ίσως με διάλυση, αφήνοντας μας έξω από τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο. Συμμερίζεστε  αυτή την άποψη;

Μ.Χ.: Εγώ δε θα το έλεγα τόσο τραγικά, ότι μας αφήνει απ' έξω. Είναι μια μοιραία κατάληξη ενός κόσμου, που προετοιμάστηκε για την εξαφάνιση του. Κι εκεί νομίζω ότι έχει μεγάλο μερίδιο όλος ο μεταπολεμικός κόσμος και ειδικά ο μεταπολεμικός πολιτικός κόσμος. Δεν προετοιμάστηκε το σπάνιο είδος και το πολύ ακριβό, του ελεύθερου πολίτη. Το είδος του ελεύθερου πολίτη δεν προετοιμάστηκε.

Γι αυτό έγινε και η δικτατορία. Γιατί πότε έγινε η δικτατορία; Το '67. Λοιπόν φανταστείτε,  αν είχαμε αυτό το είδος του ελευθερου πολίτη, θα μπορούσε να σταθεί αυτή η κατηγορία ανθρώπων, τόσο ευτελής, έστω και δέκα μέρες μόνο; Δεν θα μπορούσαν να σταθούν ποτέ. Αλλά, βέβαια για σκεφτείτε ότι ο Έλληνας πολίτης όχι μόνο της πόλης αλλα και της επαρχίας, του χωριού, τί είχε ν' αντιμετωπίσει όλα αυτά τα μεταπολέμικά χρόνια; Τον χωροφύλακα, τον εισαγγελέα, τον παπά. Αυτόν δεν τον αντιμετώπιζε και επί δικτατορίας; Ποιά ήταν η αλλαγή; Γιατί να ξεσηκωθεί;

 

Σήμερα;

ΜΧ: Σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας τέτοιας θητείας.

 

Δεν υπάρχουν ελεύθεροι πολίτες σήμερα κατά τη γνώμη σας;

ΜΧ: Ποιός τους προετοίμασε; Το σχολείο; Ξερουμε πολύ καλά τί προετοιμάζει το σχολείο. Ο στρατός; Ξέρουμε σε τί ανυποληψία ρίχνει τον νέο Έλληνα πολίτη ο στρατός για να του αφαιρέσει και το τελευταίο ίχνος αξιοπρέπειας από πάνω του. Πόσοι είναι εκείνοι που αντέχουν; Οι 10; Οι 20; Με τις σπουδές φεύγουν έξω και τελειώνει. Ποιοί μένουν εδώ;

 

Έτσι όπως το λέτε είναι σαν να μην υπάρχει ελπίδα...

ΜΧ: Εγώ δεν έχω καμμία ελπίδα, παρά αν γίνει κανένα θαύμα. Εγώ δεν πιστεύω ότι έχουμε σήμερα τη δύναμη να επιβιώσουμε.

 

Σαν κρατος θεωρείτε ή σαν εθνική οντότης;

ΜΧ: Ως εθνική οντότης. Θα μείνουμε λιγάκι σαν νάνοι αλλοτινών καιρών. Και θα το δείτε όταν έρθει η πλήρης ένωση με την Ευρώπη, σε ποιά κατάσταση θα βρισκόμαστε. Ποιά είναι η υποδομή, για να υπάρξουν έστω ένα-δύο χαρακτηριστικά στοιχεία της εθνικότητας μας;

 

Και μην ξεχνάμε, οτι σε τελευταία ανάλυση, οι μόνες στιγμές που σκεφθήκαμε σοβαρά ως έθνος, ήταν στις καταστροφές. Ας περάσουμε μια καταστροφή, μπας και σωθούμε σοβαρά.

 

Αναρωτιέμαι αν αυτή η απογοήτευση- αν μπορώ να την χαρακτηρίσω έτσι- που έχετε για το μέλλον, συμβιβάζεται με την έντονη παρουσία σας στα πολιτικά πράγματα, όχι βέβαια άμεσα σαν πολιτικός αλλά με την κριτική σας;

ΜΧ: Είμαι υποχρεωμένος κι αισθάνομαι όσο είμαι ζωντανός, να υπάρχω. Και να υπάρχω με τις δυνάμεις μου, ασυμβίβαστες και με το μυαλό μου καθαρό. Όσο μπορεί να υπάρχει αυτό.

 

"Τιμή εις εκείνους όπου εις την ζωήν των όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες".

ΜΧ: Αλλιώς, αυτό δεν σημαίνει οτι έχω την αισιοδοξία ότι μπορεί ν' αλλάξει τίποτα, ιδιαίτερα στο άμεσο μέλλον. Και μην ξεχνάμε, οτι σε τελευταία ανάλυση, οι μόνες στιγμές που σκεφθήκαμε σοβαρά ως έθνος, ήταν στις καταστροφές. Ας περάσουμε μια καταστροφή, μπας και σωθούμε σοβαρά.

 

Δηλαδή εσείς δε φρονείτε ότι υπάρχει κάποια ελπίδα, κάποια διέξοδος; Τί θα μπορούσε να γίνει κατά τη γνώμη σας;

ΜΧ: Τίποτα. Η πλήρης εξαφάνιση μας. Και θα γίνει. Είμαι βέβαιος.

 

.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

11 τρίβια απ' το πρώτο (πρώτο!) τεύχος της LifO

Mικροπράγματα 11 τρίβια απ' το πρώτο (πρώτο!) τεύχος της LifO

23.11.2019
Πώς κατάφερε η RuPaul να γίνει μία απ' τις πιο επιδραστικές σούπερ-σταρ της δεκαετίας του '10

Mικροπράγματα Πώς κατάφερε η RuPaul να γίνει μία απ' τις πιο επιδραστικές σούπερ-σταρ της δεκαετίας του '10

17.11.2019
Τα 13 πιο συνηθισμένα προβλήματα μεταξύ φίλων

Mικροπράγματα Τα 13 πιο συνηθισμένα προβλήματα μεταξύ φίλων

28.10.2019
6 ξεχωριστοί Δημήτρηδες της Ελλάδας

Mικροπράγματα 6 ξεχωριστοί Δημήτρηδες της Ελλάδας

26.10.2019
Το τέλος του θρυλικού φωτογραφικού Studio Νικολέρη της Θεσσαλονίκης. Αυτή ήταν η ιστορία του.

Mικροπράγματα Το τέλος του θρυλικού φωτογραφικού Studio Νικολέρη της Θεσσαλονίκης. Αυτή ήταν η ιστορία του.

14.10.2019
Παγκόσμια Ημέρα Σκύλου: 20 λόγοι που αγαπάμε τους σκύλους

Mικροπράγματα Παγκόσμια Ημέρα Σκύλου: 20 λόγοι που αγαπάμε τους σκύλους

27.8.2019
ΚΟΥΙΖ: Το είπε η Βίβλος ή το Κοράνι;

Mικροπράγματα ΚΟΥΙΖ: Το είπε η Βίβλος ή το Κοράνι;

20.8.2019
Η σύντομη και απλή ιστορία της υπέροχης Ειρήνης που ζει μόνη στην Κίναρο

Mικροπράγματα Η σύντομη και απλή ιστορία της υπέροχης Ειρήνης που ζει μόνη στην Κίναρο

30.7.2019
«Ξινός, ευαίσθητος, αμυντικός, κλειστός, περίεργος» | O Αντίνοος Αλμπάνης απαντά στο Ερωτηματολόγιο του Προυστ

Mικροπράγματα «Ξινός, ευαίσθητος, αμυντικός, κλειστός, περίεργος» | O Αντίνοος Αλμπάνης απαντά στο Ερωτηματολόγιο του Προυστ

12.7.2019
20 απ' τις πιο παράξενες, ρετροφουτουριστικές στάσεις λεωφορείων της Σοβιετικής Ένωσης

Mικροπράγματα 20 απ' τις πιο παράξενες, ρετροφουτουριστικές στάσεις λεωφορείων της Σοβιετικής Ένωσης

10.7.2019
5 Σχόλια
Ashton Heston III 23.10.2016 | 17:45
Εγώ προσωπικά, κάθε φορά που ακούω ελληνική ραπ, πέραν του ότι ψοφάω στα γέλια (όπως και με την γαλλική ραπ) εύχομαι η εξαφάνισή μας ως έθνος να επιταχυνθεί.

(Δράττομαι της ευκαιρίας, και ερωτώ ευθέως: πως λέγεται αυτός ο ράπερ που διαφήμιζε γιαούρτια; Θεωρείται "σοβαρός" από τους λάτρεις του είδους; Ειλικρινά ρωτάω, και εντελώς από περιέργεια. Ευχαριστώ εκ των προτέρων για την απάντηση).
Network 23.10.2016 | 18:30
Πόσο σοφός και ακόμα επίκαιρος μετά από τόσα τόσα χρόνια! Πραγματικά ζούμε την απόληξη αυτού που περιέγραφε ένας από τους οικουμενικότερους και ευφυέστερους Έλληνες της νεότερης ιστορίας .

Κοινωνία που δεν κατανοεί τους στοιχειώδεις κανόνες δημοκρατίας γίνεται μοιραία θύμα ακόμα και των πλέον ανεπαρκών σε οξύνοια πολιτικών.

Μια εύκολα ελεγχόμενη μάζα που δεν αντιλαμβάνεται την ιστορία το βάθος και τους κώδικες του πολιτισμού που σχημάτισαν πάνω από 20 αιώνες οι πρόγονοι μας , οπου
με ακατανόητο συμπλεγματισμό απέναντι σε ότι ορίζει την εθνική ταυτότητα μετατρέπεται αργά η γρήγορα σε είδος προς εξαφάνιση.


avatar
Psineas 23.10.2016 | 18:33
Kι όμως, σε ένα θέμα έπεσε έξω ο μέγας Μάνος: "Και μην ξεχνάμε, οτι σε τελευταία ανάλυση, οι μόνες στιγμές που σκεφθήκαμε σοβαρά ως έθνος, ήταν στις καταστροφές. Ας περάσουμε μια καταστροφή, μπας και σωθούμε σοβαρά."
Δυστυχώς, όπως είδαμε ούτε αυτό συνέβη. Ούτε στην σημερινή μας καταστροφή καταφέραμε να σκεφθούμε σοβαρά. Κανείς.
avatar
Ανώνυμος/η 24.10.2016 | 02:50
οποιος σκεφτεται σαν εσενα σκεφτεται σοβαρα; Σοβαρεψου. Για κατι σαν εσενα μιλαγε
avatar
Psineas 24.10.2016 | 12:24
Πού ακριβώς διαφωνείτε γιατί ειλικρινά αδυνατώ να σας αντιληφθώ.