Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
Μουσική

Ντόρα Μπακοπούλου: «Είναι απίθανος άνθρωπος ο Σωτήρης Τσιόδρας - δεν είναι μάτσο, δεν είναι νάρκισσος»

Η σπουδαία πιανίστρια μίλησε στη LiFO για την εμπειρία του εγκλεισμού, τη σημασία της τέχνης χωρίς απόσταση, αλλά και τον θαυμασμό της για τον Σωτήρη Τσιόδρα.

Τα πρωινά άφηνε τον ανοιξιάτικο ήλιο να μπαίνει στο σπίτι, καθόταν σε ένα από τα δύο πιάνα που δεσπόζουν στο σαλόνι και ξανακοιτούσε με λαχτάρα τα μεγάλα έργα με τα οποία είχε αναμετρηθεί στο παρελθόν. Στις 6 το απόγευμα συντονιζόταν με το πάνελ των Τσιόδρα- Χαρδαλιά. Τα βράδια συνδεόταν μέσω Skype με την κόρη της στο Λος Άντζελες και νοσταλγούσε τις θρυλικές μουσικές βραδιές που έχει δώσει στα σπίτια της Αθήνας και της Αίγινας.


Πώς χώρεσε, άραγε, το καλλιτεχνικό πνεύμα της διάσημης πιανίστριας και κοσμοπολίτισσας πιανίστριας Ντόρας Μπακοπούλου στους τέσσερις τοίχους ενός διαμερίσματος; Η ξεχωριστή σολίστ με τη σπάνια καριέρα, η δεξιοτέχνις που σπούδασε πιάνο με την προτροπή και ενθάρρυνση του μαέστρου Δημήτρη Μητρόπουλου (εκείνος ήταν που την άκουσε να παίζει στη Νέα Υόρκη σε ηλικία 9 ετών), η αγαπημένη φίλη και συνοδοιπόρος του Μάνου Χατζιδάκι, του Μίκη Θεοδωράκη αλλά και της Μάρτα Άργκεριχ, είδε τα καλλιτεχνικά της όνειρα (μεταξύ αυτών και το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας που διευθύνει) να ματαιώνονται στον βωμό της πανδημίας. «Οι καλλιτέχνες βρίσκονται σε δεινή οικονομική κατάσταση. Το υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να συμπαρασταθεί. Πολιτισμός δεν είναι μόνο τα μουσεία και τα μνημεία. Το γνωρίζουμε όλοι! Ας το αντιμετωπίσουν έμπρακτα. Και πριν από την καραντίνα πολύ δύσκολα τα έβγαζαν πέρα ηθοποιοί και μουσικοί. Τώρα τι θα γίνει, θα βγάλουνε συσσίτια;».


Υπέροχη και κοκέτα, ευγενής και ακαταπόνητη, κάθεται στη βεράντα τυλιγμένη με μια κόκκινη κουβέρτα, μου δείχνει τα κλασικά μπλε μαθητικά τετράδια στα οποία κρατά σημειώσεις και θέλει να με κεράσει παγωτό για να γιορτάσουμε την άνοιξη. Στα γυαλιά της καθρεφτίζεται ο Λυκαβηττός και τα σύννεφα στον ουρανό. Πάνω στα πιάνα είναι ανοιχτές παρτιτούρες του Σούμαν. Από το μυαλό της δεν δραπετεύει λεπτό η ανησυχία για τους συναδέλφους και την ανασφάλεια στον καλλιτεχνικό κόσμο.


«Για άλλη μια φορά με έσωσε η μουσική, που με συντροφεύει. Επανέφερα στη ζωή μου παλιά έργα, ονειρεύτηκα ότι θα ξαναπαίξω μερικές σονάτες του Μπετόβεν και "κυκλοφόρησα" πολύ στην περιοχή του Σούμαν, καθώς ετοιμάζαμε δύο κύκλους τραγουδιών με τον Τάση Χριστογιαννόπουλο. Μου λείπει το γεγονός ότι δεν μπορώ να πάω στο εξοχικό μου στην Αίγινα, να δεχτώ φίλους στο σπίτι, το οποίο ήταν ανέκαθεν γεμάτο ζωή, να αγκαλιάσω κάποιον και να του δώσω ένα φιλάκι. Ο ιός αυτός μετατόπισε όσα θεωρούσαμε αυτονόητα: μας χτύπησε στον αυθορμητισμό, στη συνύπαρξη, και μας ζήτησε να γίνουμε κάποιοι άλλοι».

 

Είναι απίθανος άνθρωπος ο Σωτήρης Τσιόδρας, με γοητεύει ο τρόπος που ξεδιπλώνει γνώσεις και μνήμη. Δεν είναι μάτσο. Δεν είναι νάρκισσος, δεν είναι επιθετικός, δεν είναι πολιτικάντης, δεν είναι επιπόλαιος, δεν είναι ανυπόμονος, δεν είναι, αποδεδειγμένα, ανέραστος, δεν είναι κυνικός, δεν είναι άθεος. Για όλους αυτούς τους λόγους τον αγαπά η Ελλάδα και πρωτίστως οι γυναίκες.

 

— Σας ζόρισε η μοναξιά;

Δεν με ζόρισε όσο άλλους ο κατ' οίκον περιορισμός, καθώς η ζωή μου ανέκαθεν εμπεριείχε την πολύωρη μελέτη, που μπορεί να θεωρηθεί ένα είδος εγκλεισμού. Εμένα τα μέτρα με βρήκαν σύμφωνη. Το γεγονός ότι ζήσαμε τον θλιβερό απολογισμό στο εξωτερικό μάς τρομοκράτησε και συνέβαλε στο να παραμείνουμε συνεπείς στις συστάσεις. Πολύ γρήγορα αισθάνθηκα ευγνωμοσύνη και ασφάλεια που υπήρξε ετοιμότητα και τα κατάλληλα πρόσωπα στη διαχείριση της κρίσης. Ένα μόνο πράγμα με πείραξε: η έμφαση που δόθηκε στην τρίτη ηλικία. Όχι γιατί μας στοχοποιούσαν αλλά, να, ένιωσα μια ενοχή ότι ο κόσμος μπαίνει σε καραντίνα για να σωθούμε εμείς. Η αίσθηση ότι ήμασταν ο λόγος που στερούσαν την ελευθερία από τους νεότερους μού ήταν δυσάρεστη. Με τον διάλογο και τον καιρό κατάλαβα ότι το δίχτυ υπερπροστασίας που απλώθηκε ήταν για να σωθούμε εμείς αλλά και το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Σίγουρα η επιλογή ήταν σωστή, προκειμένου να μην ξέρει το κράτος πού να στριμώξει τα φέρετρα.


— Συντονιζόσασταν στις 6 με τη συνέντευξη Τύπου της επιτροπής διαχείρισης;

Φυσικά, με κούραζε λίγο η αρχή με τους αριθμούς και το πρωτόκολλο, αλλά μετά παρακολουθούσα με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι απίθανος άνθρωπος ο Σωτήρης Τσιόδρας, με γοητεύει ο τρόπος που ξεδιπλώνει γνώσεις και μνήμη. Μάλιστα, έχω γράψει ποια χαρακτηριστικά δεν έχει και τον εκτιμάμε τόσο. Λοιπόν, ιδού τι δεν είναι ο άνθρωπος αυτός: δεν είναι μάτσο. Δεν είναι νάρκισσος, δεν είναι επιθετικός, δεν είναι πολιτικάντης, δεν είναι επιπόλαιος, δεν είναι ανυπόμονος, δεν είναι, αποδεδειγμένα, ανέραστος, δεν είναι κυνικός, δεν είναι άθεος. Για όλους αυτούς τους λόγους τον αγαπά η Ελλάδα και πρωτίστως οι γυναίκες.


— Αν επρόκειτο να του παίξετε κάτι στο πιάνο τι θα διαλέγατε;

Μακάρι να βρεθεί η ευκαιρία να τον ευχαριστήσω, ερμηνεύοντάς του το τελευταίο μέρος από τη Σονάτα για Πιάνο No32 του Μπετόβεν, που είναι σαν προσευχή.


— Σταθήκατε σε δύο χαρακτηριστικά του. Ας ξεκινήσουμε από την πίστη.

Πιστεύω στην αφοσίωση, η οποία δεν υφίσταται χωρίς την πίστη. Προσωπικά, η αφοσίωση που έδειξα στην τέχνη μού ανταπέδωσε ευτυχία. Ήμουν πάντα ερωτευμένη με τα μεγάλα έργα, αλλιώς δεν τα κατακτούσα. Ξέρετε, στην αρχή είχα τη φόρα, την ανεμελιά και τον ενθουσιασμό των νιάτων. Μεγαλώνοντας, κατέληξα πιο συνειδητά σε μία πίστη. Όταν ακούω φράσεις των Μπαχ, Σοπέν και Μότσαρτ, δεν θέλω να τις εξηγήσω με τη λογική. Είναι σαν να υπάρχουν κάπου και ο συνθέτης να τις έκανε δώρο στην ανθρωπότητα. Δεν είμαι άνθρωπος που τρέχει στην εκκλησία, αν και έχω μια μεγάλη πίστη στο πρόσωπο του Χριστού, αλλά δεν αποδέχομαι τον κυνισμό. Η φύση μου κλοτσάει, όταν της αφαιρείς το μυστήριο, τη μαγεία.


— Και ο έρωτας; 

Πολύ σημαντικό στοιχείο. Ήμουν ερωτικό πλάσμα. Δεν υπήρχε περίπτωση να ερωτευτώ χωρίς συναίσθημα. Δεν ήμασταν της περιπέτειας οι γυναίκες της γενιάς μου. Χαίρομαι με την ελευθεριότητα που απολαμβάνει το γυναικείο φύλο σήμερα, αλλά για μένα όλα ξεκινούσαν από την καρδιά. Δεν ζηλεύω τη σύγχρονη πραγματικότητα, τη βρίσκω επιδερμική και νιώθω ότι ο ένας μεταχειρίζεται τον άλλον. Είναι επιδερμικός ο έρωτας χωρίς καρδιοχτύπι, προσμονή, ανίχνευση του συντρόφου. Άλλωστε, δεν μου αρέσουν τα εύκολα. Θυμάμαι μια φορά έναν φίλο, που χορεύαμε μαζί στα πάρτι, έπειτα χαθήκαμε και όταν, άπειρα χρόνια μετά, ξανασυναντηθήκαμε και μιλήσαμε στο τηλέφωνο (έμενε στην Αμερική πια), άρχισε να με ρωτά: «Τι φοράς;», «Πού είσαι τώρα; Τι κάνεις;». Μου φάνηκε τόσο απεχθές, που κόπηκαν μαχαίρι τα τηλεφωνήματα.

 

— Η τεχνολογία, ωστόσο, μας έσωσε την περίοδο της καραντίνας.

Βεβαίως, κι εμένα, όπως όλους. Ωστόσο, μου θύμισε ότι τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη φυσική παρουσία, τη μαγεία του φυσικού ήχου. Ξέρετε, μέχρι τώρα, αν αξιολογούσα τους τρόπους ακρόασης, θα τοποθετούσα στην πρώτη θέση τη ζωντανή συναυλία, έπειτα το CD και τρίτο ένα βίντεο. Μετά την καραντίνα και καθώς στερηθήκαμε την επαφή με το πρόσωπο, ένιωσα πως ο κόσμος θέλει να σε βλέπει ακόμα και αν η ποιότητα της μαγνητοσκόπησης δεν είναι άρτια. Άρα, ίσως οι ηχογραφήσεις να πέφτουν πλέον στην τρίτη θέση. Επίσης, σε ό,τι με αφορά, συνειδητοποίησα πως δυσκολεύομαι να παίξω χωρίς το κοινό. Δεν είναι η μοναξιά αλλά ο κόσμος που επιβάλλει τη συγκέντρωσή μου. Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, δεν καθορίζει η απομόνωση το αποτέλεσμα, αλλά οι θεατές που προκαλούν αυτό το θετικό άγχος που με προστατεύει και με καθοδηγεί εκεί όπου πρέπει.


— Υπάρχει τέχνη μακριά από το κοινό; 

Δεν υπάρχει ούτε τέχνη ούτε αγάπη, αν δεν απευθύνεσαι κάπου.

 

— Σας εξέπληξε η συνέπεια των Ελλήνων; 

Ναι, πολύ, κυρίως των νέων, που υπήρξαν τόσο πειθαρχημένοι. Αναρωτήθηκα πού πήγε όλη αυτή η οργή τους. Πώς και δεν εξέφρασαν τον κακό τους εαυτό; Υπάρχει, όμως, και κάτι άλλο που φανέρωσε η πανδημία: βγήκε στην επιφάνεια το χαμηλό IQ κάποιων ανθρώπων. Τα πράγματα που δεν θέλεις να δεχτείς ή που σε ζορίζουν να τα αποδεχτείς πολύ εύκολα τα αποδίδεις σε θεωρίες συνωμοσίας.


— Κάποιοι αποκάλεσαν «χούντα» τα μέτρα περιορισμού της καραντίνας.

Δεν καταλαβαίνω πώς μπορείς να θεωρείς ότι είναι το ίδιο η πράγμα η επιτήρηση που σκοπό έχει να σε σώσει και εκείνη, η απεχθής, που θέλει να σε φιμώσει και να σε απομονώσει από την κοινωνία. Πολύ τσάμπα μάγκες μού φαίνονται όλοι αυτοί. Υποτιμούν τον αγώνα που δώσαμε όλοι μαζί και, κυρίως, υποβαθμίζουν τη σοβαρότητα μιας χούντας.


— Για τον εαυτό σας τι μάθατε από την καραντίνα;

Στον πόλεμο οι άνθρωποι τρέχουν στα καταφύγια για να σωθούν. Εμείς μείναμε στα σπίτια μας και ήμασταν τυχεροί που τα είχαμε.


— Μετά από τόσο μεγάλη καριέρα, η οποία, όπως καταλαβαίνω, θα συνεχιστεί μόλις βγούμε από την καραντίνα, έχετε κάποιο απωθημένο; 

Ο ανταγωνισμός που κάποτε οδηγεί στον φθόνο με τρομάζει. Μια φρικτή ανάμνηση ήταν απ' όταν επρόκειτο να παίξω στην Πάτρα ένα κοντσέρτο του Σοπέν με τη Συμφωνική της Βαρσοβίας με μαέστρο τον Μενουχίν. Τελειώνοντας την πρόβα, είπα στον υπεύθυνο «κλείδωσε, σε παρακαλώ, το σκαμνί του πιάνου στο ύψος που το θέλω». Μου απάντησε: «Μην ανησυχείτε». Το βράδυ, όταν μπήκε η ορχήστρα και βγήκα στη σκηνή, διαπίστωσα πως κάποιος είχε αλλάξει το ύψος και καθόμουν απρόσμενα ψηλά. Έζησα έναν εφιάλτη εκείνη τη στιγμή. Ευτυχώς, κατάφερα να παίξω καλά.


— Σας λείπει η ζωή στο εξωτερικό;

Όχι, πόσο μάλλον τώρα! Άλλωστε, δεν κατάφερα να ζήσω για μεγάλο διάστημα έξω. Το νευρικό μου σύστημα δεν άντεχε μακριά. Είχα λατρεία για την Ελλάδα.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Μουσική

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Danai τραγουδάει το «Μωρή κοντούλα λεμονιά», με ξενική προφορά και ρέγκε ρυθμό

Μουσική Η Danai τραγουδάει το «Μωρή κοντούλα λεμονιά», με ξενική προφορά και ρέγκε ρυθμό

10.8.2020
Ρίτα Σακελλαρίου: H λαϊκή ντίβα που τα έζησε όλα και πέθανε σαν σήμερα

Μουσική Ρίτα Σακελλαρίου: H λαϊκή ντίβα που τα έζησε όλα και πέθανε σαν σήμερα

6.8.2020
10 ελληνικά άλμπουμ που κυκλοφόρησαν το τελευταίο διάστημα και αξίζουν της προσοχής μας

Μουσική 10 ελληνικά άλμπουμ που κυκλοφόρησαν το τελευταίο διάστημα και αξίζουν της προσοχής μας

2.8.2020
Ο Γιώργος Κουμεντάκης και ο Αλέξανδρος Ευκλείδης μιλούν για την «Επανεκκίνηση» της Λυρικής

Μουσική Ο Γιώργος Κουμεντάκης και ο Αλέξανδρος Ευκλείδης μιλούν για την «Επανεκκίνηση» της Λυρικής

30.7.2020
Δείτε το πεντάλεπτο ντοκιμαντέρ που γύρισαν οι Beatles τον Αύγουστο του 1963 στο Λίβερπουλ

Μουσική Δείτε το πεντάλεπτο ντοκιμαντέρ που γύρισαν οι Beatles τον Αύγουστο του 1963 στο Λίβερπουλ

30.7.2020
«Κατάσταση Πολιορκίας»: Το θρυλικό έργο του Μίκη Θεοδωράκη από το 1968

Μουσική «Κατάσταση Πολιορκίας»: Το θρυλικό έργο του Μίκη Θεοδωράκη από το 1968

29.7.2020
22 πολιτιστικά events που αξίζει να δούμε τον Αύγουστο

Μουσική 22 πολιτιστικά events που αξίζει να δούμε τον Αύγουστο

28.7.2020
Γιάννης Αγγελάκας - Νίκος Βελιώτης: «Eίμαστε φίλοι, ξέρουμε πού πάμε»

Μουσική Γιάννης Αγγελάκας - Νίκος Βελιώτης: «Eίμαστε φίλοι, ξέρουμε πού πάμε»

25.7.2020
Ο ντράμερ των Talking Heads έχει τις χειρότερες αναμνήσεις από τον David Byrne

Μουσική Ο ντράμερ των Talking Heads έχει τις χειρότερες αναμνήσεις από τον David Byrne

24.7.2020
Με φωτιές. Δύο χρόνια απουσίας του Μάνου Ελευθερίου. Από τον Θωμά Κοροβίνη

Μουσική Με φωτιές. Δύο χρόνια απουσίας του Μάνου Ελευθερίου. Από τον Θωμά Κοροβίνη

22.7.2020
2 Σχόλια
avatar
realthinking 10.5.2020 | 20:18
καλώς ή κακώς οι γυναικές ή οι αντρες όταν θέλουν να συνερευθούν, με μάτσο άντρες συνευρίκσονται κατά κύριο λόγο εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Όσο για την αψεγάδιαστη φιγούρα που προσπαθούν με το ζόρι να παρουσιάσουν τα μίντια, υπάρχουν σοβαρές επιστημονικές ενστάσεις ως προς το
1.την αποτροπή χρήσης μασκας τις πρώτες εβδομαδες
2. την υποτίμηση της αξιας των τεστς στον γενικό πληθυσμό έστω και με ήπια συμπτώματα για την σωστή χαρτογράφηση της νόσου
3. ένας βασικός λόγος της διασποράς της νόσου δεν ήταν μόνο τα μέτρα, αλλά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι αποκλεισμένη χώρα απομονωμένη και όχι κόμβος επιστημονικος, εμπορικός, καλλιτεχνικός, κλπ σε αντίθεση με την Ιταλία, την Αγγλία. την Αμερική που είναι.
Τα λέω για μην ξεχνίομαστε και ευλογούμε πάλι τα γένια μας χωρίς λόγο.
VASILY ZAITSEV 10.5.2020 | 21:59
Άτομο του στενού οικογενειακού μου περιβάλλοντος χρειάστηκε πριν από δυο χρόνια τις ιατρικές του υπηρεσίες, μετά από περιπλάνηση σε πολλά ιατρεία ιατρών ανάλογης ειδικότητας.
Πρόκειται για έναν χαμηλών τόνων άνθρωπο , ο οποίος στην περίπτωση τουλάχιστον του οικείου μου προσώπου ήταν απολύτως αποτελεσματικός. Και μάλλον και αρκετά συμπαθής στο περιβάλλον εργασίας του. Γενικά απήλλαξε το οικείο μου πρόσωπο από έναν "μπελλά".
Τώρα το αν πρέπει ή δεν πρέπει να φοράμε μάσκες δεν είναι εύκολο να το πεις. Σίγουρα λειτουργούν σαν μέσο που προφυλάσσει τον άλλο, εμποδίζοντας το κύμα χνότου που εξάγεται κατά την εκπνοή.
Οι γενικότερες ιδιότητες ενός φίλτρου είναι τόσο πολυπαραγοντικές που εγώ (μιλώντας με την οπτική γωνιά ενός μηχανολόγου μηχανικού) ούτως ή άλλως δε θα πολυ-εμπιστευόμουνα την κοινή μάσκα ως φίλτρο για την εισπνοή.
Και ας μην ξεχνάμε και τις αντικρουόμενες θέσεις των παγκόσμιων οργανισμών ειδικά για τη μάσκα.
Και κάτι άλλο ... ναι , η Ελλάδα δεν είναι ίσως βιομηχανικός ή εμπορικός κόμβος αλλά είναι (καλώς ή κακώς) τουριστικός κόμβος άρα καθόλου απομονωμένη. Το αντίθετο μάλιστα.
Αν τα πήγαμε καλά ως τώρα, αυτό οφείλεται επειδή είδαμε έγκαιρα τον κίνδυνο(βλ. Ιταλία) και αντιδράσαμε έγκαιρα λόγω του μειωμένου τουριστικού ρεύματος λόγω εποχής. Μένει τώρα να δούμε και τον οικονομικό λογαριασμό που έρχεται οσονούπω!
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια