Απόψεις

Ο γκέι, ο macho, η ευτραφής: Tα στερεότυπα ενός μεσημεριανάδικου

Οι τηλεοπτικοί αστέρες της μεσημβρίας, το άκομψο άνοιγμα τους στο "διαφορετικό" και η αναγκαιότητα της ύπαρξης κλισέ συνεργατών.

Στην politically correct εποχή μας όσοι παρεκκλίνουν από το mainstream πρότυπο μπορεί να προβάλλονται ως καθ' όλα αποδεκτά μέλη της κοινωνίας, στην ουσία όμως εξακολουθούν να χρησιμεύουν είτε ως παραδείγματα προς αποφυγή, είτε ως άλλοι γελωτοποιοί στις αυλές των σύγχρονων βασιλιάδων: των επιτυχημένων.

 

Αν διατρέξει κανείς τις εκπομπές της μεσημεριανής ζώνης αντιλαμβάνεται άμεσα πως υπάρχει συνταγή, σχεδόν δοσομετρημένη, για την ιδανική αυλή που πρέπει να πλαισιώνει τις παρουσιάστριες. Τα κανάλια και οι παραγωγοί κρίνουν απαραίτητη την παρουσία ενός εμφανώς gay άνδρα, μιας παχουλής και “ακομπλεξάριστης” 30something γυναίκας, ενός ελαφρά εκμοντερνισμένου μα φανερά παλαιάς κοπής άντρα και ενός ζεύγους ωραίων, νέων και ελαφρώς αφελών εικοσάρηδων.

 

Αρχικά ο τηλεθεατής ίσως ξεγελαστεί και πιστέψει πως τα πάνελ αυτά έχουν συγκροτηθεί ώστε να αντιπροσωπεύουν το σύνολο της κοινωνίας και επιτέλους να εκφράσουν μια πλουραλιστική φωνή. Η ανεκτικοτητα και η ποικιλομορφία εξάλλου αποτελεί απαραίτητο χαρακτηριστικό προκειμένου τα μεσημεριανάδικα να αποτινάξουν την ρετσινιά του οπισθοδρομικού και βαθιά συντηρητικού τηλεοπτικού προϊόντος, με στόχο να προσελκύσουν ένα πιο διευρυμένο κοινό και φυσικά περισσότερες διαφημίσεις.

 

Η λέξη κλειδί όμως εδώ είναι το "ξεγελαστεί". Γιατί μπορεί πλέον οι οθόνες να μην κατακλύζονται αποκλειστικά από αψεγάδιαστες ξανθιές, πρότυπα νοικοκυράς, συζύγου και μητέρας, ωστόσο οι νεοεισαχθείσες φιγούρες μοιάζουν να υπάρχουν για να επιβεβαιώνουν με τα λεγόμενα και τα ακκίσματα τους όλα τα στερεότυπα των διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων που φαινομενικά εκπροσωπούν.

 

Ο λόγος που επιλέγονται είναι απλός: το τηλεοπτικό κοινό έχει ανάγκη να ακούσει πως όλοι επιθυμούν να ενταχθούν στο τρίπτυχο πατρίς-θρησκεία-οικογένεια, πως όλοι αυτομαστιγώνονται αν δεν έχουν κατορθώσει να αποκτήσουν τέλειο σώμα, πρόσωπο χωρίς ρυτίδες, υπέροχο σπίτι και αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού.

 

Έπειτα από λίγα λεπτά καθίσταται σαφές πως και στις καθημερινές ψυχαγωγικές εκπομπές ισχύει ό,τι ισχύει στο τηλεοπτικό σύμπαν εν γένει: οι ρόλοι είναι μοιρασμένοι και οι κανόνες για το τι λέει ποιος τηρούνται απαρέκκλιτα.

 

Τα ανέφελα πρόσωπα των ευειδών νεαρών μελών της παρέας διαφημίζουν την εργένικη ζωή όπου το ξέφρενο clubbing, οι διακοπές με τους κολλητούς και τα extreme sports βάζουν την σφραγίδα της επιτυχίας στην συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα. Οι όποιες θεματολογικές διαφορές εδώ οφείλονται αποκλειστικά στο φύλο. Τα αγόρια κομπάζουν για τις κατακτήσεις τους σε κάθε πτυχή της ζωής, ενώ τα κορίτσια προτάσσουν μια μη απειλητική εικόνα εστιάζοντας σε comme il faut θέματα εμφάνισης και συμπεριφοράς. 

 

Οι gay μιλάνε σχεδόν αποκλειστικά για μόδα, νέες τάσεις και κουτσομπολιό με τρόπο που ο σωστός ο άντρας, ο βαρύς, θα αποκαλούσε γυναικουλίστικο. Είναι ντυμένοι με πιο flashy τρόπο, ενίοτε μάλιστα χρησιμοποιούν καλιαρντές εκφράσεις προσφέροντας μαζί με την «μετάφραση» τους και μία αίσθηση συνάφειας του μέσου Έλληνα με την ομοφυλόφιλη κοινότητα.

  

Οι ευτραφείς γυναίκες εμφανίζονται σχεδόν πάντα ως loud. Ενσαρκώνουν με μπρίο την καταφερτζού, τη γυναίκα που δεν χαρίζει κάστανα. Συνήθως είναι εκείνες που θα σπάσουν τον πάγο λέγοντας τις "σκληρές αλήθειες", βγάζοντας την υπόλοιπη ομάδα από την δύσκολη θέση, όταν αυτό χρειάζεται, ώστε στη συνέχεια το άμοιρο θύμα που έκανε κάποιο αδιανόητο faux pas να σκυλευτεί από την ομήγυρη. Όταν η περσόνα τους δεν προβάλλει το motto "τα πάχη μου, τα κάλλη μου", χρησιμεύουν και ως μάρτυρες ή ζωντανές αποδείξεις για τις διάφορες δίαιτες και κοσμητικές τεχνικές που πουλάνε οι υπέρλαμπρες παρουσιάστριες.

 

Ο "Άνδρας" του πάνελ είναι πάντα στιβαρός, στρογγυλεμένος macho με ρόλο φωτεινού παντογνώστη σε νομικά ή ιατρικά θέματα. Οι υπόλοιποι συνήθως τον κοιτούν με τον σεβασμό που θα έδειχναν στον Πάτερ Φαμίλια στο κυριακάτικο οικογενειακό τραπέζι. Δεν διστάζει να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι, όταν η συζήτηση αγγίζει σοβαρά κοινωνικά θέματα και δεν φείδεται σεξιστικών αστείων, τα οποία μοιράζει δεξιά κι αριστερά στις μειονεκτούσες φιγούρες που τα υπομένουν γελώντας, θέτοντας εαυτόν για άλλη μία φορά στην θέση της καρικατούρας. Και όλο αυτό είναι οκ, γιατί "'νταξ μωρέ, αγαπιόμαστε, κάνουμε αστειάκια και δεν κρύβεται κάτι άλλο από κάτω".

 

Η πειθήνια συμμόρφωση και αποδοχή των κανόνων αυτών εξηγεί γιατί ποτέ δεν βλέπουμε έναν gay πανελίστα να συζητά καίρια θέματα της LGBT κοινότητας με σοβαρότητα και με στοιχεία, σε μια προσπάθεια πραγματικής ευαισθητοποίησης του mainstream πληθυσμού. Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως ανοιχτά λεσβίες πανελίστριες δεν υπάρχουν ούτε για δείγμα, ίσως επειδή η αναγνώριση της υπαρξής τους έξω από το πλαίσιο της τσόντας για ετεροφυλόφιλους άνδρες θα οδηγούσε σε αυτανάφλεξη την πλειοψηφία του κοινού των εκπομπών αυτών. Δεν ακούμε ποτέ τις πέραν του ιδανικού δείκτη μάζας σώματος γυναίκες να μιλάνε ανοιχτά για το τι σημαίνει να μην χωράς στα περισσότερα ρούχα των καταστημάτων από όπου ψωνίζει η πλειοψηφία των γυναικών ή πως είναι να ντρέπεσαι να γδυθείς με αναμμένο φως μπροστά σε έναν νέο εραστή.

 

Και ο λόγος είναι απλός: το τηλεοπτικό κοινό έχει ανάγκη να ακούσει πως όλοι επιθυμούν να ενταχθούν στο τρίπτυχο πατρίς-θρησκεία-οικογένεια, πως όλοι αυτομαστιγώνονται, αν δεν έχουν κατορθώσει να αποκτήσουν τέλειο σώμα, πρόσωπο χωρίς ρυτίδες, υπέροχο σπίτι και αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού. Μέσω της αναγνώρισης αυτής, οι καθημαγμένοι από την δύσκολη πραγματικότητα τηλεθεατές θα πάρουν τα πάνω τους για να συνεχίσουν να καταναλώνουν το τηλεοπτικό προϊόν και κατά συνέπεια τα διαφημιζόμενα αγαθά.

 

Στην politically correct εποχή μας όσοι παρεκκλίνουν από το πρότυπο αυτό μπορεί να προβάλλονται ως καθ' όλα αποδεκτά μέλη της κοινωνίας, στην ουσία όμως εξακολουθούν να χρησιμεύουν είτε ως παραδείγματα προς αποφυγή, είτε ως άλλοι γελωτοποιοί στις αυλές των σύγχρονων βασιλιάδων: των επιτυχημένων.

 

8 Σχόλια
Maggie 17.5.2016 | 12:00
Γράφεις ωραία και εύστοχα
Living_in_a_material_world 17.5.2016 | 12:10
Τηλεοπτικά υποπροϊόντα..έχουν το κοινό τους θα μου πεις..ναι δυστυχώς έχουν..
avatar
Ανώνυμος/η 17.5.2016 | 16:10
Τέτοια άρθρα είναι που με κρατάνε ακόμα στην Lifo. Μετά από τον καταιγισμό από άρθρα για την Eurovision τις τελευταίες μέρες ή τα δεκάδες άλλα της αποθέωσης του...τίποτα, πέφτεις πάνω σε αυτό το άρθρο που με εξαιρετική γλώσσα, χωρίς υπερβολές και χωρίς να πλατειάζει, αναλύει άψογα ένα θλιβερό κομμάτι της Ελληνικής καθημερινότητας.

Απλά μπράβο στην αρθρογράφο.
avatar
Ανώνυμος/η 17.5.2016 | 20:12
ειπαμε, η τηλεοραση εχει πεθανει και δεν το ξερει. το μεσο κοινο της ειναι πανω απο 45-50. ο μαικιους το χε πει, η τα καναλια ανηκουν σε γερους , αρα απευθυνεται μονο σε γερους. οι γεροι τπτ κακο δεν εχουν, αλλα η τιβι βουτηγμενη στη βλαχια και το κομπλεξ, ειναι μονοσημαντη και αντιδημοκρατικη καθως αποκλειει την πλειοψηφια του κοσμου και προβαλλει προτυπα τα οποια ελαχιστοι αντιπροσωπευουν, οπως αυτα τα στερεοτυπικα που αναφερει το αρθρο. γιατι στην τηλεοραση οι γυναικες πρεπει να ειναι χαζοβιολες με iq φρυγανιας που κλαινε τη ριζα που δεν πετυχε, οι γκευ να "τους φαινεται" και να ειναι φουλ κουτσομποληδες, οι στρειτ να ειναι οι ωραιοι που λενε μαλακιες η ασχημοι 'σεβασμιοι' και οι χοντρουληδες να ειναι 'εξω καρδια'. κ ολοι οι παραπανω βιαζουν τη γραμματικη κ το συντακτικο και αν καποιος τυχει και μιλαει καπως λιγοτερο σαν ουγκ αποθεωνεται ως μαστερ της ελληνικης γλωσσας. βαρεθηκα.
Το καλοκαίρι 17.5.2016 | 22:45
" Ο κόσμος είναι τόσο εξοικειωμένος με τις ανοησίες που του προσφέρονται, που δεν μπορεί να τις απορρίψει, ακόμη κι όταν αναγνωρίζει θαμπά τον πραγματικό τους χαρακτήρα. Αντίθετα, νιώθει υποχρεωμένος να δυναμώσει τον ενθουσιασμό του για να πείσει τον εαυτό του ότι ο εξευτελισμός του είναι η καλή του τύχη".

Τέχνη και μαζική κουλτούρα, Αντόρνο, Λόβενταλ, Μαρκούζε, Χορκχάιμερ
giorgosnystazos 18.5.2016 | 13:30
Τι ωραίο άρθρο και πόσο σύμφωνο με βρίσκει δεν λέγεται...
avatar
zero-gravity 23.5.2016 | 18:49
Πραγματικά όλες αυτές οι εκπομπές προσφέρουν άπειρο υλικό σε σημειολόγους, κοινωνιολόγους κλπ,μόνο έτσι μπορούν να παρακολουθηθούν.
avatar
Γράφων 9.8.2018 | 12:57
Αυτές οι εκπομπές απευθύνονται, βασικά, σε λευκές γυναίκες κ σχεδιάζονται, βασικά, από λευκές γυναίκες... Άρα η μητριαρχία καταπιέζει το LGTBQI+ κίνημα!!! Όλοι μαζί, άντρες, γυναίκες, LGTBQI+, να γκρεμίσουμε τη μητριαρχία!!! Και οι gay στα μεσημεριανά; Τι φάση ρε γμτ; Πάσχουν από εσωτερικευμένο μισανδρισμό!!!

(Είναι ψυχαναλυτικό να λες αναπόδεικτα πράγματα, με πολλά θαυμαστικά, και να ανακαλύπτεις εύκολους εχθρούς που σου φταίνε για όλα! Μ@λ@κες είναι οι χριστιανοί που τα ρίχνουν όλα στον Σατανά;)

ΥΓ Το υπόλοιπο τηλεοπτικό προϊόν φημίζεται για την ποιότητά του, την αντικειμενικότητά του, την εμβρίθεια, την ενδελεχή λεπτολογία. Αν δεν ήταν η μεσημεριανή ζώνη η ελληνική τηλεόραση θα ήταν το απαύγασμα της πνευματικότητος του ανθρώπου, ο ακρογωνιαίος λίθος της νοήσεως του ανθρωπίνου είδους.