Aπέναντι στον μιλιταριστικό εθνικιστικό γαλαξία, η στάση δεν μπορεί να είναι ο ευφημισμός
Νικόλας Σεβαστάκης

Το δηλητήριο

H στολή παραλλαγής του εθνικισμού κρύβει τα αληθινά προβλήματα και τις προτεραιότητες του καιρού

Παραφράζοντας την παροιμιώδη αφέλεια του Κοέλιο (που κάποτε, σε καιρούς ανόδου, είχε βρει το κοινό του στη μεσαία τάξη της χώρας μας), όλα σήμερα φαίνεται να συνωμοτούν για να φτιαχτεί ένας χώρος «αντισυστημικού» εθνικισμού. Άνθρωποι που αγαπούν τις στολές, λατρεύουν τις ειδικές δυνάμεις, μισούν οτιδήποτε εξασθενεί τον ανδρισμό και την εκδοχή ελληνικού φρονήματος που αυτοί εκθειάζουν. Δεν είναι όλοι τους ψηφοφόροι της Χρυσής Αυγής, ούτε έχουν, κατ' ανάγκην, καθαρή πολιτική προτίμηση σε υπαρκτά κομματίδια ή κινήσεις του λεγόμενου πατριωτικού χώρου.


Παρ' όλα αυτά, είναι γύρω μας και τους συναντάμε σε συγκεντρώσεις γονέων στο σχολείο, σε συνελεύσεις στην πολυκατοικία, σε μαγαζιά και χώρους συνάντησης. Και, φυσικά, στα κοινωνικά μέσα και στον σχολιασμό των διαδικτυακών σελίδων ‒ μόνο που νομίζω πως έχει γίνει υπερβολικός λόγος για την «ακροδεξιά στα κοινωνικά μέσα», σαν να πρόκειται για κάτι που παράγεται και αναπαράγεται μόνο στο πληκτρολόγιο και στο σύνδρομο παντοδυναμίας των νέων ψηφιακών κοινών.

 
Ο χώρος που έχει δημιουργηθεί εδώ και χρόνια κινείται. Δεν έχει πια διακριτά σύνορα ούτε περιορίζεται σε εξτρεμιστικές και νεοναζιστικές περιπτώσεις. Προσελκύει πολιτευτές, ανθρώπους σε αναζήτηση πολιτικής καριέρας, υποψιασμένους μιμητές της alt right ατζέντας.


Τώρα, με αφορμή τον θάνατο του νεαρού ομογενή από πυρά των Αλβανών αστυνομικών, η συζήτηση επιστρέφει στα του «πατριωτικού χώρου». Μιλάμε για συναισθήματα, δοξασίες και συνθήματα που φτιάχνουν ένα συνεχές, μια καύσιμη πρώτη ύλη. Το κυριότερο είναι όμως ότι ασκούν πίεση στον κορμό της ελληνικής κεντροδεξιάς, ιδίως στη βάση της, αλλά όχι μόνο εκεί. Βλέπει κανείς ένα ενοχικό σύνδρομο στην «καθωσπρέπει» δεξιά απέναντι στους ελληνόψυχους, όπως συχνά ονομάζονται αυτοί οι οπαδοί της ρήξης: της ρήξης με τους Αλβανούς (τώρα), με τους Τούρκους (πάντα), με τους Εβραίους (συχνά) και γενικά με όσους δεν συμφωνούν με τις ιδέες τους.


Ας πούμε καθαρά ότι το θέμα δεν είναι καθόλου ανώδυνο. Κι αυτό γιατί ζούμε σε καιρούς όπου το περιθώριο μπορεί να επηρεάζει την κεντρική πολιτική σκηνή και τις ιδέες που κυκλοφορούν ευρύτερα. Οι γραφικές και ιδιοσυγκρασιακές περιπτώσεις πολλαπλασιάζονται, οι στολές παραλλαγής εμφανίζονται σε περισσότερα προφίλ, το μίσος κυκλοφορεί και χτίζει τα δικά του καθημερινά επεισόδια σύγκρουσης.

 

Όπως είπε και ο Τζο Μπάιντεν, σχολιάζοντας τον «πατριώτη» σταυροφόρο που έστελνε τα δέματα-βόμβες σε προσωπικότητες της αντι-Τραμπ Αμερικής, «words matter». Οι λέξεις έχουν σημασία και βαρύτητα. Γι' αυτό και απέναντι στον μιλιταριστικό εθνικιστικό γαλαξία, όσες ιδεαλιστικές και γαλανόλευκες αναφορές κι αν κάνει εδώ, η στάση δεν μπορεί να είναι ο ευφημισμός. Ούτε φυσικά η έμμεση κολακεία του «υπερβολικού» φρονήματος. Οι δηλώσεις στελεχών της Νέας Δημοκρατίας που είδαν στο τραγικό γεγονός με τον ομογενή τη σύγκρουση μιας ιδιαίτερης εθνικής ευαισθησίας με τον αλβανικό κατασταλτικό μηχανισμό είναι μια μορφή κολακείας που στεγάζει έναν επικίνδυνο σχετικισμό: γιατί ο θερμοκέφαλος εθνικισμός και το σχέδιο διαμελισμού χωρών δεν είναι αθώο ατομικό φρόνημα. Ούτε όταν προέρχεται από υπερπατριώτες Αλβανούς ούτε όταν εκπέμπεται από Έλληνες, ομογενείς ή όχι.

 
Ο χώρος που έχει δημιουργηθεί εδώ και χρόνια κινείται. Δεν έχει πια διακριτά σύνορα ούτε περιορίζεται σε εξτρεμιστικές και νεοναζιστικές περιπτώσεις. Προσελκύει πολιτευτές, ανθρώπους σε αναζήτηση πολιτικής καριέρας, υποψιασμένους μιμητές της alt right ατζέντας. Ένα μείγμα ιδεών που αρχίζει από το Κράτος ως Σωματείο και φτάνει μέχρι μοντέλα λαϊκών πολιτοφυλακών, περνώντας από πιο παραδοσιακά ελληνορθόδοξα και αντιδυτικά στερεότυπα, εμπνέει τους ακτιβιστές και τους αυτοσχέδιους προπαγανδιστές του. Και εδώ και καιρό βλέπουμε ότι δυσκολεύει την ελληνική κεντροδεξιά να απαλλαγεί από τους δικούς της λαϊκιστικούς πειρασμούς.


Ο συγκεκριμένος χώρος, παρά την πανσπερμία των φιλοδοξιών και των σχεδίων που τον διασχίζουν, έχει κάποια κοινά γνωρίσματα: πρώτα απ' όλα, αντιπαθεί και περιφρονεί τη φιλελεύθερη δημοκρατία, ενώ αισθάνεται έλξη για μοντέλα «πλατωνικά», ολιγαρχίες των σοφών ανδρείων ή μονοπρόσωπες χαρισματικές ηγεσίες. Είναι, επίσης, ένας χώρος όπου τόσο η εξωτερική όσο και η εσωτερική πολιτική κρίνεται από κάθετα «ναι» και «όχι», από υποθετικά ανδρείες κινήσεις θάρρους ή εξευτελιστικές/προδοτικές σχέσεις υποταγής. Τέλος, είναι ένας χώρος όπου ανακατεύονται όλα τα μπαχαρικά και ο ιδεολογικός αχταρμάς της εποχής: ιδέες της Νέας Εποχής και παλαιοημερολογίτικα σήματα, στρατηγικές αναλύσεις και αντισημιτικά πρωτόκολλα, η γελοία ελληνική οικογενειολατρία και το μίσος για τους εκσυγχρονιστές που παρουσιάζονται σταθερά ως πράκτορες διεθνών οργανισμών.


Αυτά είναι σκληρά χαρακτηριστικά που τα συναντάμε σε πολλές γωνιές του αστερισμού των «ελληνόψυχων». Γι' αυτόν το λόγο, ανεξάρτητα από τις εκλογικές και πολιτικές βλέψεις κάποιων, δεν έχει νόημα η τύφλωση απέναντί τους. Ούτε μπορεί να δικαιολογηθούν κάποιες στάσεις που υποτιμούν τέτοια φαινόμενα επειδή θεωρούν πως το βασικό μέτωπο είναι με τον αριστερό λαϊκισμό ή την κυβέρνηση.


Τίποτα δεν εμποδίζει κάποιον/α να βλέπει τους διαφορετικούς κινδύνους χωρίς να τους κάνει ένα πράγμα αλλά και χωρίς να καταπίνει τον έναν για να μη χάσει από τα μάτια του τον άλλον. Υπάρχει στην Ελλάδα εθνικιστικός τυχοδιωκτισμός και κακοχωνεμένος «τραμπισμός». Δεν φτιάχτηκε χτες, αλλά σήμερα έχει μαζί του μια διεθνή τάση και τους θυμούς οι οποίοι σωρεύτηκαν και την τελευταία τετραετία των κυβερνήσεων Τσίπρα-Καμμένου.


Οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ή φλερτ με τις «ευαισθησίες» τέτοιου τύπου είναι απλώς μια συνέχιση της δημαγωγικής πολιτικής με άλλο προσωπείο. Μια παγίδευση της χώρας σε μια στολή παραλλαγής που κρύβει τα αληθινά της προβλήματα και τις προτεραιότητες του καιρού.

 

Απόψεις
4 Σχόλια
avatar
Ramon Ramone 31.10.2018 | 11:04
Συγχαρητήρια!
avatar
Γράφων 31.10.2018 | 12:54
Το θεωρώ λογικό σφάλμα να λογίζετε ότι όσοι θεωρούν το έθνος ως βάση της κρατικής οντότητας ότι είναι οι μόνοι που ζουν σε ιδεολογικό αχταρμά. Ή ακόμα και ότι όλοι όσοι πιστεύουν ότι το έθνος είναι η βάση των κρατικών οντοτήτων έχουν όλοι σύγχυση περί της ιδεολογικής τους θέσης.

Κυρίως όταν και εσείς ζείτε σε μία χώρα που την κυβερνούν από σταλινικοί και μαοϊκοί μέχρι χοτζικοί και ριζοσπάστες οικολόγοι (ή έστω έτσι αυτοπροσδιοριζόμενοι) που παράλληλα ζουν σε μια ελεύθερη αγορά. Αυτό είναι ιδεολογικός αχταρμάς. Από αυτό πάσχουμε στην Ελλάδα. Όχι από τον πολύ εθνικισμό. Ο εθνικισμός είναι κακός. Μάλιστα. Αλλά στην Ελλάδα δεν είναι (ακόμα) αυτό το πρόβλημά μας. Αν βέβαια συνεχίσει η διοίκηση της χώρας να γίνεται από αριστερούς υπερόπτες ελιτιστές είναι θέμα χρόνου ο εθνικισμός να γίνει νο1 πρόβλημα.

Το έθνος ΕΙΝΑΙ η βάση του κάθε κράτους. Γι΄ αυτό μιλάμε για εθνικό ύμνο ή εθνική ανεξαρτησία. Γι' αυτό έχουμε νόμους για την υπηκοότητα. Μπερδεύεται η ιδέα του έθνους με αυτή της φυλετικής καθαρότητας (;) ή -σε κάθε περίπτωση- με ένας μένος για τον "άλλον". Ότι όσοι πιστεύουν στο έθνος ως βάση του κράτους ότι πάσχουν από μισαλλοδοξία (σ.σ. δεν είναι θέμα πίστης, το έθνος ΕΙΝΑΙ η βάση του κράτους). Μπαίνουν εξαίφνης όλοι όσοι θέλουν το καλό του έθνους στο ίδιο τσουβάλι με ψεκασμένους και ΧΑίτες. Επιτρέψατέ μου να διαφωνώ καθέτως. Το όλο κείμενο είναι μια περιγραφή του νεοέλληνα. Όχι του εθνικιστή νεοέλληνα. Όλα όσα περιγράφεται είναι γνωρίσματα και της ελληνικής αριστεράς.

Επιτρέψατέ μου να αντιγράψω βάζοντας δικές μου αγκύλες όπου κρίνω σκόπιμο:
"Κάθε θάνατος σαν αυτόν του [Κατσίφα] μας υπενθυμίζει, εν τέλει, πόσο δύσκολα ξεμαθαίνουμε τις δικαιολογίες και τη συνήθειά μας να διαλέγουμε το εμείς ή αυτοί, ακόμα και μπροστά σε έναν νεκρό που πέθανε «από απροσδιόριστους λόγους» [not], αλλά πέθανε άδικα, πέθανε με σκληρότητα αδικαιολόγητη.

Μόνο ξεκινώντας από την άρνηση να βρούμε δικαιολογίες, μόνο τότε μπορούμε να πάμε στη συζήτηση για τα αίτια και για τις βαθύτερες πληγές."
ΠΗΓΗ: https://www.lifo.gr/print/second_thoughts/209197/i-aneipoti-thlipsi-ton-dikaiologion

Όσο αποκρύπτεται συστηματικά ότι ο Τραμπ ήταν η μόνη απάντηση στη δικαιωματίστρια Χίλλαρυ που αιματοκύλησε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο και έφερε το ISIS στο προσκήνιο τόσο θα υπάρχει πόλωση. Όσο γίνεται αβαβά ότι ο εθνικισμός εγείρεται και λόγω της άρνησης των αριστερότροπων κυβερνωσών ελίτ (ναι η Μέρκελ και ο Ομπάμα είναι μέσα σε αυτές) να βάλουν ένα όριο στο άνοιγμα των συνόρων τόσο οι Φαρατζαίοι, οι Μπολοσονάροι και οι Ορμπάνηδες θα ανεβαίνουν. Όσο δεν λέγεται ευθαρσώς ότι ο εθνικισμός ανεβαίνει διότι η Δύση φτωχαίνει, ή έστω έχει πιο δυσοίωνες προοπτικές, διότι πλουταίνει η Άπω Ανατολή τόσο αποπροσανατολίζουμε την κουβέντα σε τσαμπουκά μεταξύ μας.

Το κεφάλι στην άμμο και να δείχνουμε τους "άλλους" δεν βοηθάει. Ζούμε σε εποχές που ο προοδευτικός μαξιμαλισμός του '60 και του '70 είναι ανεδαφικός. Και πως να μην είναι; Είναι σαν να θεωρούμε τις ιδέες του Μεταξά εφαρμόσιμες το 1990 και το 2000.
avatar
Ανώνυμος/η 1.11.2018 | 00:11
O κ. Σεβαστάκης δείχνει να γνωρίζει ποια είναι τα πραγματικά προβλήματα αλλά βρίσκει περιττό να μας τα κατονομάσει. Επίσης μας διαβεβαιώνει πως τα προβλήματα στα οποία αντιδρά η δεξιά δεν είναι παρά περισπασμοί από τα άλλα τα πραγματικά προβλήματα. Ούτε αυτό χρειάζεται να μας το δείξει γιατί μάλλον το θεωρεί εξίσου αυτόδηλο.

Ο αρθρογράφος φαίνεται να έχει πέσει στην παγίδα της κυρίαρχης ιδεολογίας ή ορθοδοξίας . Το πρόβλημα με της κυρίαρχες ιδεολογίες - ορθοδοξίες είναι ότι σύντομα καταλήγουν να αυτοχειροκροτούνται. Μόλις καταστούν ηγεμονικός λόγος, αρχίζουν να απολιθώνονται και σταδιακά χάνουν την
ανταπόκρισή τους με την πραγματικότητα, ή μάλλον διατηρούν επαφή με μία αποκομμένη από τον κόσμο πραγματικότητα. Η κυρίαρχη ιδεολογία επαναπαύεται στο κεκτημένο της, ώστε κανείς πια να μην νιώθει την ανάγκη να
την υπερασπιστεί ουσιαστικά απέναντι στον εχθρικό λόγο, ο οποίος αποκτά πραγματικά ερείσματα. Έτσι και ο αρθρογράφος μοιάζει να πιστεύει ότι αρκεί απλώς να αφορίσει τον "άλλο" πολιτικό λόγο στο όνομα αυτής της ορθοδοξίας,
της φιλελεύθερης δημοκρατίας στην προκειμένη, για να τον αφοπλίσει. Θα ήταν όμως καλό να ξέρει ότι αυτά τα αναθέματα με το καιρό χάνουν την αξία τους και στο τέλος καταλήγουν απλός θόρυβος.

Αυτό που πραγματικά χρειάζεται είναι ουσιαστικός αντίλογος με επιχειρήματα και πειστικές αντιπρότασεις.
avatar
Ramon Ramone 1.11.2018 | 21:43
Με όλο τον σεβασμό, δεν είμαι και τόσο σίγουρος ότι ο λόγος του κ. Σεβαστάκη (και όσων τον υιοθετούν και τον ασπάζονται) είναι ηγεμονικός ή όπως λέτε κυρίαρχη ιδεολογία - ορθοδοξία. Είναι νομίζω πιο ακριβές να πούμε ότι είναι λόγος που αναζητεί τον χώρο του μέσα στην κυριαρχία άλλων πεποιθήσεων, μερικές εκ των οποίων είναι εκ διαμέτρου αντίθετες και καταλαμβάνουν πολύ μεγαλύτερο (ή όλο και μεγαλύτερο) εμβαδόν, ενίοτε μάλιστα ασκώντας ασφυκτική πίεση στους ανταγωνιστικούς λόγους. Ως προς αυτό που ζητάτε στον επίλογο σας και ενώ συμφωνώ μαζί σας, είμαι της άποψης ότι χρειάζεται πολύ μεγαλύτερος χώρος από ένα άρθρο για να ανπτυχθούν τέτοιες σκέψεις. Ίσως να τις αναλύσει σε επόμενα άρθρα - αν τον ενδιαφέρει φυσικά κάτι τέτοιο. Εγώ πάντως θα το ήθελα.

ΥΓ: μου άρεσε το σχόλιο σας.