Μια κοινωνία δεν μπορεί να αποτελεί ένα ασφαλές και υγιές περιβάλλον συνύπαρξης όταν το ένα φύλο χαμηλώνει τη φωνή του από φόβο και συμμορφώνεται στις ιδέες του άλλου.
Φεμινισμός

«Η φωνακλού»: Ακόμα ένα τοξικό στερεότυπο γυναικείας συμπεριφοράς

Αν θες να φωνάξεις, έχεις την επιλογή να το κάνεις

ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑΣ ΜΑΛΤΕΠΙΩΤΗ

«Από γλυκό του κουταλιού, έγινες στρίγγλα φωνακλού», λέει ένα τραγούδι σε στίχους Λεωνίδα Μπαλάφα. Το τραγούδι με τίτλο «Η φωνακλού» γράφτηκε μόλις έξι χρόνια πριν και έχει μεγάλη απήχηση στο ανδρικό κοινό που το αφιερώνει στις γυναίκες.

 

Στο ελληνικό λεξικό, «φωνακλού» θεωρείται η γυναίκα που ξέρει ότι δεν μπορεί να τραβήξει την προσοχή με την εμφάνιση ή με τον χαρακτήρα της, παρά μόνο με τον θόρυβο που προκαλεί. Θεωρείται αυτή που δίνει δικαιώματα στους άλλους να την προσβάλλουν, γιατί αν δεν ήθελε να την κρίνουν, ας μην ακουγόταν.

 

Είναι αυτή που δεν θεωρείται γυναίκα αρκετά γιατί δεν αποτελεί το όμορφο αντικείμενο σεμνότητας και παθητικού χαρακτήρα, που δεν επιτρέπεται να κάνει αστεία, παρά μόνο να παίζει τον ρόλο του κοινού στις stand-up παραστάσεις των αντρών.

 

Στο ελληνικό λεξικό, «φωνακλού» θεωρείται η γυναίκα που ξέρει ότι δεν μπορεί να τραβήξει την προσοχή με την εμφάνιση ή με τον χαρακτήρα της, παρά μόνο με τον θόρυβο που προκαλεί. Θεωρείται αυτή που δίνει δικαιώματα στους άλλους να την προσβάλλουν, γιατί αν δεν ήθελε να την κρίνουν να μην ακουγόταν

 

 

Φυσικά αυτός ο ορισμός δεν συμπεριλαμβάνει όλες τις γυναίκες, αφού έχει σκοπό να τιμωρήσει με τη σημασία του όσες δεν γεννήθηκαν κατά τα πρότυπα ομορφιάς. Αν ο θόρυβος προέρχεται από μια τρομερά όμορφη κοπέλα είναι αποδεκτός, αφού η κοινωνική ανοχή είναι πάντα ανάλογη με την εξωτερική εμφάνιση.

 

Ευτυχώς για τα νεότερα κορίτσια, η αντίδραση στο άκουσμα της γυναικείας φωνής έχει αρχίσει και αλλάζει.

 

Κάτι ξεχωριστό όμως συνέβη τα τελευταία χρόνια. Σημαντικές προσωπικότητες του σινεμά, όπως η Natalie Portman στην ομιλία της στην εκδήλωση «Power of Women» για το περιοδικό Variety, καλούν για επαναξιολόγηση όλων των χαρακτηρισμών που αποδίδονται σε γυναίκες που δεν συμμορφώνονται στους κανόνες της πατριαρχίας.

 

 

Η Natalie Portman στην ομιλία της στην εκδήλωση «Power of Women» για το περιοδικό Variety.


Τέρμα η κατηγοριοποίηση των γυναικών σε «τρελή» και «σκύλα». «Αν θες να κουτσομπολέψεις, ρώτα τουλάχιστον τι έκαναν σε αυτή τη γυναίκα και αντέδρασε έτσι», λέει η Portman με τη δυνατή φωνή της.


Η ίδια, εξάλλου, σε συνεργασία και με άλλες γυναίκες ακτιβίστριες έχουν ιδρύσει την οργάνωση Time's Up, η οποία υποστηρίζει και εκπροσωπεί νομικά γυναίκες που έχουν υπάρξει θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης.


Στόχος είναι να αποφευχθεί μία ακόμη φίμωση της φωνής των γυναικών, που έχει ως αποτέλεσμα την εκμετάλλευσή τους.


Έχει γίνει πλέον αντιληπτό ότι ο μόνος τρόπος για να ελέγξεις την πληροφορία που σου δίνεται, ή στην περίπτωση προσβολής, που σου επιτίθεται, είναι να αλλάξεις την αντίδρασή σου προς αυτήν. Η αντίδραση σε μια πράξη αλλάζει τη σημασία της. Ένα αστείο είναι αστείο μόνο όταν κάποιος γελάει.


Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα επαναπροσδιορισμού προσβολής είναι το κίνημα της Amber Rose, που έχει ως στόχο την απελευθέρωση της σεξουαλικότητας των γυναικών και της αποβολής του στερεότυπου της «πουτάνας», όπως αποκαλείται συχνά η γυναίκα με ενεργή σεξουαλική ζωή.

 

Κάθε χρόνο νέες γυναίκες παρελαύνουν στην πορεία της Amber Rose, το «SlutWalk».


Κάθε χρόνο νέες γυναίκες παρελαύνουν στην πορεία της Rose, το «SlutWalk», με τη λέξη «slut» γραμμένη στο σώμα τους, στην προσπάθειά τους να αποδείξουν ότι οι λέξεις έχουν το νόημα που τους δίνεις.


Ο μόνος τρόπος για να συμβάλλεις και εσύ στην πλήρη αποβολή του στερεότυπου της «φωνακλούς» είναι η υποστήριξη. Η υποστήριξη προς άλλες γυναίκες.


Τα κινήματα της Rose και της Portman έχουν τόση επιτυχία και επιρροή γιατί υποστηρίζονται από πολλές φωνές.
Πρέπει να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου η ευφυΐα της γυναίκας θα κρίνεται από τα έργα της, από την συναισθηματική της νοημοσύνη και από την αυτοπεποίθηση που εκφράζουν οι πράξεις της.


Ο φεμινισμός είναι ένας χώρος όπου οι γυναίκες υποστηρίζουν η μία την άλλη. Όταν όμως αυτή η υποστήριξη δεν γίνεται σωστά, δημιουργεί ασάφειες και πισωγυρίσματα.


Αυτό συνέβη και με την νεαρή ηθοποιό Emma Watson, η οποία δέχτηκε σκληρή κριτική από άλλες γυναίκες για την εμφάνιση ενός μέρους του στήθους της, στη φωτογράφιση για το περιοδικό Vanity Fair.

 

 

Η Emma Watson απαντά στην σκληρή κριτική που δέχτηκε για τη φωτογράφισή της στο Vanity Fair.

 

Η ευφυής απάντησή της πρέπει να είναι μάθημα σε όλες τις γυναίκες που επιτίθενται σε όσες δεν ταλαιπωρούνται από τις ανασφάλειες που έχουν οι ίδιες, αλλά και μάθημα στις γυναίκες που φοβούνται να αντιμετωπίσουν την κριτική.


«Φεμινισμός είναι να δίνεις στην γυναίκα επιλογή. Δεν είναι ένα ρόπαλο με το οποίο μπορείς να δέρνεις άλλες γυναίκες. Έχει σχέση με την απελευθέρωση και την ισότητα. Δεν μπορώ να καταλάβω τι σχέση έχει το στήθος μου με αυτό».


Αν θες να φωνάξεις λοιπόν έχεις την επιλογή να το κάνεις. Η «φωνακλού» δεν υπάρχει. Η γυναίκα που δεν ακούγεται δεν είναι ούτε έξυπνη, ούτε ευγενική, ούτε περισσότερο γυναίκα. Δεν ξέρουμε τι είναι. Σχεδόν δεν υπάρχει.

Απόψεις
16 Σχόλια
Shady_forest 6.5.2019 | 11:01
Σε ποιο λεξικό βρήκατε αυτόν τον ορισμό?
avatar
Προσωρινώς ο Ποκοπίκος 7.5.2019 | 10:39
Ελα ντε, φωνακλου είναι η γυναικα που φωναζει ολη την ωρα, φωνακλας είναι ο αντρας που φωναζει ολη την ωρα και οι δυο ανευ ουσιαστικου λογου.

Το αρθρο ξεχασε οτι υπαρχει και ο φωνακλας.
avatar
ΦΩΤΕΙΝΗ 6.5.2019 | 11:06
Αναρωτιέμαι πώς θα αντιδρούσε ένας άντρας αν του φεροντουσαν όπως σε μια γυναίκα: Αν κάθεστε φορά που φώναζε του έλεγαν: "Μην κάνεις σαν τρελός.". Αν κάθε φορά που θύμωνε με ένα σεξιστικό αστείο που γίνονταν εις βάρος του του έλεγαν: "Έλα μωρέ μην είσαι τόσο πολιτικώς ορθώς, χιούμορ είναι.".
avatar
Γράφων 6.5.2019 | 11:33
https://el.wiktionary.org/wiki/%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CF%8D

Προφανώς και φωνακλού δεν σημαίνει "η γυναίκα που ξέρει ότι δεν μπορεί να τραβήξει την προσοχή με την εμφάνιση ή με τον χαρακτήρα της, παρά μόνο με τον θόρυβο που προκαλεί". Προφανώς όχι.

Άπαν το άρθρο βασίζεται σε αυθαίρετα συμπεράσματα. "Πουτάνα" δεν σημαίνει τη γυναίκα που που έχει ενεργή σεξουαλική ζωή. "Πουτάνα" στην αργκό σημαίνει την εκμεταλλεύτρια ή την επαγγελματία του σεξ. Αλλά και πάλι μπορούμε να συζητάμε για πάντα διότι ο καθένας από εμάς μπορεί να χρησιμοποιήσει τη λέξη σε διαφορετικό συγκείμενο.

Ο φεμινισμός δεν είναι "να δίνεις στην γυναίκα επιλογή". Αυτό το κάνουν οι εκλογές και τα τηλεκοντρόλ. Ο φεμινισμός είναι πολιτικό κίνημα σοσιαλιστικής-ουτοπικής προέλευσης. Ιδρυθέν από Γάλλο ο οποίος ήταν κατά του πολιτισμού εν γένει.
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Fourier

Αν δεν λέμε αλήθειες δεν πάμε πουθενά. Αν ο φεμινισμός ντύνεται άλλους μανδύες και δεν λέει αλήθεια ότι είναι πολιτικό κίνημα, κομμάτι ευρύτερης πολιτικής θεώρησης, και μάλιστα πολύ συγκεκριμένης προέλευσης, δεν πάμε πουθενά.
Ερωτευμένος Σεξπηρ 7.5.2019 | 18:06
Αυτά ισως είχαν βαση στις ιστορικες απαρχές του φεμινισμού. Τα σύγχρονα φεμινιστικά κινήματα του τρίτου και τετάρτου κύματος είναι απότοκα της καπιταλιστικής ιδεολογίας και του κοινωνικοπολιτικοοικονομικου λιμπεραλισμού. Το "δεν πάμε πουθενά" νομίζω μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε ιδεολογική θεώρηση ριζοσπαστικοποιείται και καταλήγει σε κυνήγι μαγισσών. Ταπεινή υποκειμενικότατη γνώμη μου είναι οτι αυτού του είδους τα κινήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με ρητή περιθωριοποίηση από το σκεπτόμενο τμήμα του κοινωνικού ιστού και όχι με αντιπαράθεση επιχειρημάτων ή ακόμα χειρότερα με την δημιουργία εξίσου ακραίων αντι-ιδεολογιών.
avatar
Γράφων 8.5.2019 | 12:35
Αν καταλαβαίνω καλά αυτό που λες συμφωνώ απόλυτα.

Ο φεμινισμός όμως, στην πιο σαχλή μορφή του, κερδίζει ολοένα έδαφος. Δεν υπάρχει ηλεκτρονικό ΜΜΕ που να μην έχει μια σελίδα, μία στήλη μόνιμα αφιερωμένα στα αερολογικά τσιτάτα του φεμινισμού.

Και οι συζητήσεις αναλώνονται στο ποιος κουτσομπολεύει περισσότερο οι άντρες ή οι γυναίκες και αν ο στρατός ή η εγκυμοσύνη είναι πιο βαρύ πράγμα ή αν κοιτώντας μια γυναίκα είσαι "κακοποιητής".
avatar
no-no 6.5.2019 | 13:08
Μόλις χθες είχαμε μια παρόμοια συζήτηση με μια παρέα. Οι άντρες υποστήριζαν ότι είμαι άτυχη που πηγαίνω σε εταιρία όπου δουλεύουν πολλές γυναίκες. Ρώτησα γιατί το λένε αυτό και ένας είπε ότι "θα έχει και γυναίκες μάνατζερ εκεί και, να, φωνάζουν πολύ". Μάααλιστα...
avatar
pane 6.5.2019 | 16:40
στείλ' τους στη δική μου εταιρία που είναι κυρίως άντρες, κομπλεξισμός στο φουλ (ποιος είναι το αφεντικό ποιου, ή αλλιώς κοκορομαχίες)και απίστευτο κουτσομπολιό, χωρίς καν την επίγνωση ότι κουτσομπολεύουν που κάνει ακόμα πιο χοντροκομμένη τη συμπεριφορά τους
avatar
Γράφων 6.5.2019 | 23:24
Βλέπω απέχετε των τοξικών στερεοτύπων.
avatar
pane 6.5.2019 | 13:36
πόσοι θυμούνται ότι μέχρι το 81 οι μισθοί πχ των δασκάλων ήταν χαμηλότεροι για τις γυναίκες επειδή ήταν γυναίκες; Η θεία μου ακόμα πίνει στην υγειά του Αντρέα
avatar
Γράφων 6.5.2019 | 14:46
Πόσοι θυμούνται ότι μέχρι το 1974 το ΚΚΕ ήταν εκτός νόμου;

Πόσοι θυμούνται ότι μέχρι τον Σημίτη οι γυναίκες παίρναν σύνταξη νωρίτερα;

Πόσοι θυμούνται ότι οι εποχές αλλάζουν;
bagle 9.5.2019 | 01:39
Ding!
Τ'ακούσατε εδώ πρώτα,παιδιά!
Οι εποχές αλλάζουν.
'Ετσι.
Από μόνες τους!
Εμείς το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι κόπυ πάστες το ίδιο μνμ στο ιντερνέτ.
Everybody wins!Κουλουράκια σε όλους!
Νοιώθω την ανάσα του mod στο σβέρκο μου πάλι. :)
avatar
Γράφων 9.5.2019 | 07:11
Ding dong.

Yes they do.

Αν διεκδικείς να καταργηθεί το προικοσυμφωνο το 2019 μάλλον είσαι αλλούνταλλού. Έγινε αυτό το 1982.

Αν σε ενοχλεί που το 1978 οι δασκάλες παίρναν λιγότερα από τους δασκάλους γιατί δε λες ότι αν είχαν παιδιά στα 36 τους (15 χρόνια υπηρεσιας) είχαν πάρει και συνταξη; Γιατί δε λες ότι ο χήρος δεν δικαιούτο τη σύνταξη της αποβιωσάσης συζυγου;

Εδώ η άλλη κάνει ότι δεν ξέρει ότι υπάρχει πληρωμένη άδεια λοχείας, πλάκα μου κανεις;

Ή άλλη έχει αλλάξει τα νοήματα των λέξεων για να μπορέσει να γράψει ένα θυμωμένο άρθρο.

Ο άλλος δεν γουστάρει τον Γιωσαφατ επειδή κάπου πήρε το μάτι του ότι λέει οτι οι μανάδες έχουν ευθύνη για το μεγάλωμα του παιδιού. Και αυτο ειναι -λέει- σεξιστικό.

Η άλλη συζητάει για τον φεμινισμό αλλά αρνείται να τον ορίσει. Έτσι. Για να μιλάμε σε επίπεδο ό,τι νάναι.

Ναι. Όταν μιλάμε, θα μιλάμε ορισμένα. Και θα αναφερουμε τα προβλήματα της εποχής μας. Όχι ό,τι μας είπε η γιαγιά μας ή νομίζουμε οτι ισχύει.

Ding!
avatar
βασιλης βασιλειαδης 6.5.2019 | 18:01
ποσες συνειδητοποιειτε πως μεχρι και το 2019(και για παντα...),η υποχρεωτικη στρατιωτικη θητεια ισχυει μονο για τους ανδρες με μηνιαιο μισθο 10 περιπου ευρω;
να εκανε και αυτην την αλλαγη ο ανδρεας και να εβλεπα ποσες θα πινατε νερο στο ονομα του...
avatar
pane 7.5.2019 | 11:12
έχετε δίκιο, θα πρέπει είτε να καταργηθεί η υποχρεωτική στράτευση, είτε να θεσμοθετηθεί αντίστοιχος μισθός για την εγκυμοσύνη και λοχεία
avatar
Γράφων 7.5.2019 | 13:06
Εεε, τουλάχιστον στο δημόσιο υπάρχει μισθός για λοχεία, ανατροφή και εγκυμοσύνη. Λέγεται άδεια λοχείας, ανατροφής και εγκυμοσύνης. Στον ιδιωτικό τομένα επιδοτείται από τον ΟΑΕΔ. Τον ΟΑΕΔ τον πληρώνουν όλοι οι εργαζόμενοι.

Πάλεψε ο Ματθαίος Γιωσαφάτ γι'αυτό. Αυτός που τον μισούν οι φεμινιστές γιατί είναι φροϋδικός...