Συνωστισμός υπό άθλιες συνθήκες σε κέντρο κράτησης οικονομικών μεταμαστών στο Ελ Πάσο του Τέξας τον περασμένο Μάρτιο
Απόψεις

Μπορούμε να μιλάμε για σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης χωρίς να προσβάλουμε τη μνήμη του Ολοκαυτώματος;

Παρότι οι άθλιες συνθήκες των κέντρων υποδοχής μεταναστών και προσφύγων στις «πολιτισμένες» χώρες δικαιολογούν τη χρήση του όρου, πολλοί, ειδικά στις ΗΠΑ, πιστεύουν ότι έτσι αμαυρώνεται η μνήμη και περιορίζεται το μέγεθος του Ολοκαυτώματος

Με αφορμή τη χρήση του όρου «στρατόπεδο συγκέντρωσης» από την Αλεξάντρια Οκάσιο-Κόρτεζ αναφορικά με τις άθλιες συνθήκες των κέντρων κράτησης οικονομικών μεταναστών στα νότια σύνορα των Ηνωμένων Πολιτείων, ξέσπασε έντονος «σημειολογικός» πόλεμος σχετικά με το αν «επιτρέπεται» να γίνεται χρήση του όρου στις μέρες μας από τη στιγμή που αυτός έχει ταυτιστεί με το Ολοκαύτωμα. Η αρθρογράφος του New Yorker, Masha Gessen στο κείμενο της με τίτλο «Η πέρα από κάθε φαντασία πραγματικότητα των αμερικανικών στρατοπέδων συγκέντρωσης», υποστηρίζει ότι η χρήση του όρου δεν έχει να κάνει ούτε με τη γλώσσα ούτε με τα γεγονότα, αλλά με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ιστορία, τον εαυτό μας, και τη θέση του εαυτού μας στην ιστορία:

 

«Την προηγούμενη Δευτέρα το βράδυ η βουλευτής Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ από τη Νέα Υόρκη αποκάλεσε τα κέντρα κράτησης μεταναστών «στρατόπεδα συγκέντρωσης». Την επόμενη μέρα στο λογαριασμό της στο Twitter κοινοποίησε ένα πρόσφατο άρθρο του Esquire, στο οποίο η συγγραφέας του βιβλίου, One Long Night: A Global History of Concentration Camps (Μια μεγάλη νύχτα: Παγκόσμια ιστορία των στρατοπέδων συγκέντρωσης), Άντρεα Πίτζερ, έκανε την ίδια ακριβώς παρατήρηση: ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δημιουργήσει ένα 'σύγχρονο σύστημα στρατοπέδων συγκέντρωσης'».

 

«Σύμφωνα με την Πίτζερ, τα κέντρα αυτά μπορούν σαφώς να οριστούν ως στρατόπεδα συγκέντρωσης από τη στιγμή που πρόκειται για χώρους 'μαζικής κράτησης πολιτών χωρίς δίκη΄. Το πλήρες κείμενο της ανάρτησης της Οκάσιο-Κορτέζ ήταν το εξής: 'Η σημερινή κυβέρνηση έχει εγκαταστήσει στα νότια σύνορα της χώρας στρατόπεδα συγκέντρωσης μεταναστών, οι οποίοι κακοποιούνται και αντιμετωπίζουν απάνθρωπες συνθήκες, αρρώστιες, θάνατο. Δεν πρόκειται για υπερβολή αλλά για το πόρισμα υπεύθυνης έρευνας εμπειρογνωμόνων'».

 

«Αμέσως έγινε ο κακός χαμός. Έντονες αντιδράσεις, καυστικά tweets, και μιάμιση μόλις ώρα μετά η βουλευτής Λιζ Τσένεϊ από το Γουαϊόμινγκ της απάντησε στο Twitter: 'Κάνε μας σε παρακαλώ όλους τη χάρη και αφιέρωσε λίγο χρόνο να μάθεις λίγη αληθινή ιστορία. Έξι εκατομμύρια Εβραίοι εξολοθρεύτηκαν στο Ολοκαύτωμα. Προσβάλλεις τη μνήμη τους και ντροπιάζεις τον εαυτό σου με τέτοια σχόλια'».

 

«Η κατάσταση γρήγορα άρχισε να ολισθαίνει προς την αδιέξοδη οδό των αντεγκλήσεων σχετικά με το δόκιμο της χρήσης ιστορικών αναλογιών. Σαπνίως έχουν καλή κατάληξη τέτοιες αντεγκλήσεις και πάντα κλιμακώνονται σε ανταλλαγή κραυγών όταν μπαίνει στη συζήτηση το Ολοκαύτωμα, οι Ναζί ή ο Αδόλφος Χίτλερ. Η μία πλευρά υποστηρίζει ότι τίποτα δεν είναι τόσο κακό όσο το Ολοκαύτωμα, συνεπώς τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί του. Η άλλη πλευρά θεωρεί ότι τα διδάγματα της ιστορίας μπορούν να εμπεδωθούν μόνο μέσω της αναγνώρισης παραλληλισμών ανάμεσα στο τώρα και στο τότε».

 

«Στην πραγματικότητα όμως η σχετική επιχειρηματολογία έχει να κάνει με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την ιστορία και τη θέση μας σ' αυτή. Έχουμε μάθει να βλέπουμε την ιστορία ως κάτι που έχει ήδη συμβεί σε άλλους ανθρώπους. Η δική μας στιγμή, φορτωμένη όπως είναι με λεπτομέρειες προορισμένες να λησμονηθούν, πάντα μοιάζει συγκριτικά μικρότερη. Όσο για την ιστορία, όσο μεγαλύτερο είναι το γεγονός, τόσο πιο έντονη είναι και η μυθοποίηση του».

 

«Παρά τις καλές προθέσεις μας, ο μύθος καταλήγει να γίνει καρικατούρα. Ο Χίτλερ ή ο Στάλιν εμφανίζονται ως μονοδιάστατοι εκπρόσωποι του Κακού – ως πρόσωπα που οι σύγχρονοί τους δεν θα μπορούσαν να τους δουν σαν ανθρώπινα όντα. Το Ολοκαύτωμα ή τα Γκουλάγκ αποτελούν τόσο τερατώδη γεγονότα που και μόνο η ιδέα ότι μπορούμε να εξετάσουμε τις «γκρίζες» περιοχές τους, φαντάζει επίσης τερατώδης. Συνθέτοντας την ιστορία αυτού που δεν θα έπρεπε να έχει συμβεί ποτέ, σφυρηλατούμε την ιστορία αυτού που δεν θα μπορούσε να συμβεί ποτέ. Ή, για να χρησιμοποιήσουμε μια φράση ελαφρώς εκτός πλαισίου, αυτού που δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβεί εδώ, σ' εμάς...».

 

Με στοιχεία από το New Yorker

Απόψεις
4 Σχόλια
βλαχάκι (το) 23.6.2019 | 18:55
Μπορούμε να μιλάμε για σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης χωρίς να προσβάλουμε τη μνήμη του Ολοκαυτώματος;

Ναι, μπορούμε.
Το "concentration camp" κατ' αρχάς δεν είναι μίας και αποκλειστικής χρήσης.

---

(...)
To Andrea Pitzer, author of “One Long Night: A Global History of Concentration Camps,” it is possible, as long as the context is right. And at the southern border today, she said she believes it is.

“Part of what the toll of the Holocaust did was to reset the bar [for atrocity] so that anything short of that wasn’t even in the same universe,” she told The Washington Post. But, she added, “what I can tell you is, across history, every single camp system has said, ‘We are not like those other camps. Also, these people are dangerous,’ or ‘these people deserve it.' Since the Nazi camps, since World War II, people don’t want to use ‘concentration camps’ because they don’t want to be associated with [Nazis.]”

That much was true in the years after World War II as monuments and museums began to memorialize the more than 110,000 Japanese Americans who were forcibly sent to camps behind barbed-wire fences after the federal government labeled them a national security threat. In 1979, for example, a memorial plaque described the Tule Lake camp as a “concentration camp,” eliciting loud objections from the local community near the Oregon-California border. In a 1979 article titled, “What Makes a Concentration Camp?” the Los Angeles Times reported that the community surrounding the former camp did not want to be associated with the atrocities of the Holocaust. Some acknowledged that the conditions at the camp were bad but argued that it “was no Auschwitz or Dachau.”

But for the detainees, who recalled the watch towers and the guards and the threat of being shot and killed if they tried to escape, “concentration camp” was not by any means a stretch.

“The term concentration camp is not inappropriate,” J.J. Enomoto told the Times. “It was far from a normal living situation. I’m sure our fellow Americans will not be hung up on semantics.”
(...)
https://www.google.com/amp/s/beta.washingtonpost.com/nation/2019/06/20/concentration-camps-alexandria-ocasio-cortez-japanese-americans/%3foutputType=amp
avatar
SKYHOOK47 24.6.2019 | 14:22
Θα μπορούσε όμως άνετα να χρησιμοποιήσει τους όρους detention centers ή internment camps και να μην είχε γίνει όλος αυτός ο χαμούλης. Η χρησιμοποίηση λοιπόν του όρου concentration camps έγινε σκόπιμα για να προκαλέσει αντιδράσεις....Ε λοιπόν πέτυχε το σκοπό της,ας μην ζητά και τα ρέστα από πάνω... Η Εβραϊκή κοινότητα έχει κάθε δικαίωμα να διαμαρτυρηθεί...
avatar
Γράφων 24.6.2019 | 08:10
Δυο-τρεις ουσιώδεις διαφορές.
Αλλά πρωτα μια εισαγωγική διευκρίνιση.

Τα τελευταία χρόνια γεννιέται ένας πρωτόγνωρος παραλογισμός. Το βάρος απόδειξης σε οποιοδήποτε λογικό εγχείρημα αντιστρέφεται!

Εχθρός είναι ο νομοταγής που πληρώνει φόρους. Βαφτίζεται απαξιωτικά νοικοκυραίος -προφανώς το φαινόμενο δεν είναι ελληνικο- και ψάχνουμε να τους προσάψουμε ό,τι μπορούμε. Από την αποικιοκρατία στον ναζισμό και από το απαρτχάιντ στο μεγάλο κραχ.

Υπάρχει μια ολόκληρη φιλολογία πάνω σε αυτό. Από το stupid white men στο λευκοί, χριστιανοί άντρες ο κοινός παρανομαστής φωτογραφίζεται με σαφήνεια. Υπάρχει κακός για πάσα χρήση.

Πάμε τώρα στις ουσιώδεις διαφορές. Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης έτσι όπως τα κατανοούσαμε αφορούσαν ήδη πολίτες της χώρας που τους συγκεντρώνε. Αυτό που ορίζει η AOC όχι. Δεν είναι πολίτες οι εκεί διαμένοντες.

Για να καταλήξει στα στρατόπεδα συγκέντρωσης καποιος, έτσι όπως αυτά εννοούνταν στο Ολοκαύτωμα, έπρεπε απλά να έχει γεννηθεί Εβραίος ή να είναι κομμουνιστής ή ομοφυλόφιλος. Εδώ υπάρχει μια μετακίνηση πληθυσμών που καταλήγει στην παράνομη είσοδο σε μια τρίτη χώρα. Η AOC αυτό απλά το παραβλέπει.

Τέλος, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης μετατράπηκαν σε στρατόπεδα εργασίας και μετά μαζικού αφανισμού. Εδώ, καίτοι οι συνθήκες προφανώς απέχουν από το να είναι ιδανικές, υπάρχουν ΜΚΟ και ανεξάρτητοι φορείς που ελέγχουν τα πάντα.

Οι μετανάστες έχουν προβληματα; Προφανώς! Ή άκριτη και αρρυθμιστη μετανάστευση είναι λυση; Προφανώς όχι.

Η λογική της AOC (οποιος δηλώνει ότι έχει προβλήματα αυτομάτως δικαιούται ό,τι ζητησει) έχει θεμελιακά λάθη. Αλλά που να τα εξηγείς...

Το κύμα των ακροαριστερών που τρέφουν τους ακροδεξιους είναι πιο δυνατό από τους "νοικοκυραιους". Εξάλλου είναι γνωστός ο ψογος που συνοδεύει όποιον δεν γουστάρει να συντάσσεται με ακραίες φωνές.

Ανοίξτε τα σύνορα, καταργήστε τα φύλα μπας και ηρεμήσουμε...
βλαχάκι (το) 24.6.2019 | 13:05
I’m a Jewish historian.
Yes, we should call border detention centers “concentration camps.”
It isn’t just accurate. It’s necessary.

https://www.vox.com/first-person/2019/6/20/18693058/aoc-alexandria-ocasio-cortez-concentration-camps-immigration-border