Ο Πέτερ Χάντκε δέχεται τους δημοσιογράφους στο σπίτι του έξω από το Παρίσι, μετά την αναγγελία ότι του απονεμήθηκε το φετινό βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας.
B. Σιούτη

Η κατηγορία του Χάντκε ως «εθνικιστή» είναι ό,τι πιο παράλογο μπορούσε να γράψει κανείς για αυτόν

Ούτε την Σρεμπρένιτσα αρνήθηκε ο Χάντκε, ούτε ισχυρίστηκε ποτέ ότι οι Βόσνιοι μουσουλμάνοι σκοτώθηκαν μεταξύ τους.

Το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας για το 2019 στον αυστριακό συγγραφέα Πέτερ Χάντκε, προκάλεσε αντιδράσεις και επιθέσεις, όπως ήταν αναμενόμενο, παρότι όλοι παραδέχονται  ότι το έργο του το άξιζε από καιρό. Η αυστριακή συγγραφέας Ελφρίντε Γέλινεκ μάλιστα, η οποία τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2004, δεν δίστασε να παραδεχτεί ότι θα έπρεπε οπωσδήποτε να του το είχαν απονείμει πριν από εκείνη. 

 

Η «ασυγχώρητη αμαρτία» του Πέτερ Χάντκε είναι ότι τη δεκαετία του ‘90 τόλμησε να διαφοροποιηθεί από την κυρίαρχη νατοϊκή αφήγηση για την υπόθεση της Γιουγκοσλαβίας. Παρότι κατάγεται από τη Γερμανία και τη Σλοβενία, οι οποίες ήταν υπέρ της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας και κατά της Σερβίας, εκείνος διαφώνησε με  τον διαμελισμό της πολυεθνικής Γιουγκοσλαβίας, που σχεδίασαν Γερμανία και ΗΠΑ, όπως και με τον βομβαρδισμό της Σερβίας. Αρνήθηκε την «κατασκευασμένη πληροφόρηση», καθώς «το πρώτο θύμα κάθε πολέμου είναι η αλήθεια». Ταξίδεψε στη Γιουγκοσλαβία, είδε, άκουσε, έμαθε, έβγαλε τα δικά του συμπεράσματα και αντιτάχθηκε στη δαιμονοποίηση των Σέρβων. 

 

Ούτε την Σρεμπρένιτσα αρνήθηκε ο Χάντκε, ούτε ισχυρίστηκε ποτέ ότι οι Βόσνιοι μουσουλμάνοι σκοτώθηκαν μεταξύ τους. Πρόκειται για άλλο ένα ψέμα και το γαλλικό περιοδικό Nouvel Observateur που το έγραψε πρώτο, μηνύθηκε και καταδικάστηκε

 

Κάθε φορά που το ΝΑΤΟ ή μια μεγάλη δύναμη σχεδιάζουν έναν πόλεμο, ή την εισβολή σε μία χώρα, προετοιμάζουν από πριν την κοινή γνώμη, ώστε αυτή να δικαιολογήσει τις ενέργειες τους. Τα ίδια έγιναν και με τον βομβαρδισμό της Σερβίας, του οποίου προηγήθηκε μία εκστρατεία αντισερβικής υστερίας. 

 

Αυτοί που ενοχλήθηκαν από την παρουσία του Χάντκε στην κηδεία του Μιλόσεβιτς, δεν ενοχλήθηκαν εξίσου από την παρουσία των Κλίντον σε εκδηλώσεις των κοσοβάρων κατηγορούμενων για εγκλήματα πολέμου, Θάτσι και Χαραντινάι, για τους οποίους ακόμα και η Κάρλα ντελ Πόντε (γνωστή για τα αντισερβικά της αισθήματα) έχει αποκαλύψει φρικιαστικές λεπτομέρειες.

 

Αλλά ακόμα κι αν διάλεξε λάθος πλευρά ο Χάντκε και οι Σέρβοι δεν ήταν οι «καλοί», ποιο είναι το πρόβλημα; Δεν είναι δικαίωμα του καθένα στην πολιτισμένη δύση να κάνει τις επιλογές του και να εκφράζεται ελεύθερα; Είναι δυνατόν να υπάρχουν διανοούμενοι, που -σαν άλλοι ιεροεξεταστές- να  ζητούν να οδηγηθεί ένας συγγραφέας στην πυρά για τις απόψεις του;Είναι δυνατόν κάποιοι να υποστηρίζουν ότι δεν έπρεπε να πάρει το Νόμπελ, όχι γιατί δεν το αξίζει ως λογοτέχνης, αλλά επειδή είχε άλλη άποψη από αυτή του ΝΑΤΟ και της Γερμανίας για την Σερβία; 

 

Ο Χάντκε εκείνη την εποχή, σηκώθηκε από την πολυθρόνα του και ταξίδεψε μέχρι την άλλη άκρη για να  μάθει την αλήθεια. Με τον δύσκολο τρόπο. Γιατί είχε τεράστιο κόστος για την καριέρα του αυτό που έκανε και κανένα όφελος. Τίποτα δεν θα ήταν πιο εύκολο για εκείνον,  από το να καθίσει στις δάφνες του και να σωπάσει. Αρνήθηκε να το κάνει όμως, αδιαφορώντας για το τίμημα. Όλα όσα έγραψε, μεταφέροντας την αλήθεια όπως την βίωσε εκείνος, εξόργισαν όσους καλλιεργούσαν την δαιμονοποίηση των Σέρβων. Γράφτηκαν τότε απίστευτα πράγματα για αυτόν, σχεδόν σε όλα τα διεθνή ΜΜΕ. Μερικά ξεθάφτηκαν τώρα με αφορμή το Νόμπελ και ξαναβγήκαν στη δημοσιότητα. 

 

Ο Guardian έφτασε να γράψει για αυτόν, σε ένα πρόσφατο δημοσίευμα μετά την ανακοίνωση των βραβείων Νόμπελ, ότι «είχε γοητευτεί από τη σλοβένικη κληρονομιά και είχε γίνει ένθερμος εθνικιστής κατά τη διάρκεια του πολέμου στα Βαλκάνια». Εγραψε επίσης  ότι ο Χάντκε «είχε δηλώσει πως οι μουσουλμάνοι του Σαράγιεβο είχαν σκοτωθεί μεταξύ τους και μετά είχαν κατηγορήσει τους Σέρβους» καθώς και ότι «δεν αποδεχόταν τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα». Όλα αυτά χωρίς στοιχειοθέτηση, χωρίς καμία αναφορά σε πηγή, ή έστω παράθεση κάποιας σχετικής δήλωσης του που να αποδεικνύει τους ισχυρισμούς αυτούς. 

 

Η κατηγορία του Χάντκε ως “εθνικιστή” είναι ό,τι πιο παράλογο μπορούσε να γράψει κανείς για αυτόν. Αν ο γερμανοσλοβένος συγγραφέας ήταν όντως εθνικιστής,  θα υπερασπιζόταν φυσικά τον γερμανικό και τον σλοβενικό εθνικισμό και όχι τη «δικαιοσύνη για την Σερβία». Πώς γίνεται να είσαι εθνικιστής και να λες τα αντίθετα από αυτά που λένε οι εθνικιστές; Πέρα από αυτό, ο Χάντκε υπερασπιζόταν με θέρμη την πολυεθνική Γιουγκοσλαβία και ήταν υπέρ της πολυπολιτισμικής γιουγκοσλαβικής κοινωνίας. 

 

Ούτε την Σρεμπρένιτσα αρνήθηκε ο Χάντκε, ούτε ισχυρίστηκε ποτέ ότι οι Βόσνιοι μουσουλμάνοι σκοτώθηκαν μεταξύ τους. Πρόκειται για άλλο ένα ψέμα και το γαλλικό περιοδικό Nouvel Observateur που το έγραψε πρώτο,μηνύθηκε και καταδικάστηκε  για αυτό  παρότι  συνεχίζουν να το αναπαράγουν πολλά  διεθνή ΜΜΕ μέχρι και σήμερα. 

 

Απόψεις
11 Σχόλια
Cogito ergo sum 15.10.2019 | 11:15
Νομίζω ότι υπάρχει μια απλούστευση τύπου άσπρο-μαύρο στην παραπάνω ανάλυση. Από τη μια μεριά αυτοί που άκριτα δέχονται την αφήγηση του ΝΑΤΟ και από την άλλη αυτοί που κατανοούν τους Σέρβους και δεν πέφτουν θύματα της προπαγάνδας των Αμερικανών. Όμως υπάρχει και μια άλλη οδός.

Όσο ενοχλούμαι από την παρουσία του Χάντκε στην κηδεία του Μιλόσεβιτς, άλλο τόσο με ενοχλούν τα κολλητιλίκια του Κλίντον με τον Θάτσι. Ο Χάντκε μπορεί να υπερασπιζόταν με θέρμη την πολυεθνική Γιουγκοσλαβία, αλλά τον τελευταίοι λόγο είχαν αυτοί που απαρτίζαν αυτό το έθνος. Ναι, ο διαμελισμός της Γιουγκοσλαβίας εργαλοποιήθηκε από τις μεγάλες δυνάμεις, αλλά από την άλλη υπάρχει και το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, το οποίο αρνήθηκαν να σεβαστούν Σέρβοι. Το να καταδικάζω την εθνοκάθαρση της Σρεμπρένιτσα, δεν με κατατάσσει αυτόματα στους υποστηρικτές του ΝΑΤΟ. Δεν έχουμε κανένα χρέος να διαλέξουμε στρατόπεδο, όπως από ότι φαίνεται έκανε ο Χάντκε. Έχουμε χρέος απέναντι στην αλήθεια και τους ανθρώπους.

Φυσικά όλοι ήμαστε ελεύθεροι να εκφράζουμε τις απόψεις μας. Το ίδιο ελεύθεροι ήμαστε και να κριτικάρουμε τις απόψεις των άλλων.
Vasiliki Siouti 15.10.2019 | 12:42
Θα συμφωνήσω μαζί σας. Προσωπικά είμαι κατά αυτής της απλούστευσης άσπρο-μαύρο. Αυτό προσπάθησα να πω. Ισως δεν το κατάφερα. Δεν στηλιτεύω την κριτική στον Χάντκε, την οποία φυσικά και μπορεί να του κάνει ο καθένας και για το έργο του και για τις πολιτικές του απόψεις. Στηλιτεύω την κατασυκόφαντηση του και το λιντσάρισμα που επιχειρήθηκε επειδή πήγε κόντρα στην κυρίαρχη αφήγηση. Και στηλιτεύω και την υποκρισία. Γιατί αν σε ενοχλεί ο Μιλόσεβιτς αλλά όχι ο Ιζετμπέγκοβιτς ή ο Καραντινάι, πρόκειται φυσικά για υποκρισία. Εσείς προφανώς δεν ανήκετε σε αυτή την κατηγορία. Για την επιλογή στρατοπέδου στους πολέμους, έχει πει ο Ερνεστ Χεμινγουέι αλλά θα συμφωνήσω ότι το χρέος όλων μας είναι απέναντι την αλήθεια και τους ανθρώπους, όπως συμφωνώ και με την κατακλείδα σας.
Cogito ergo sum 15.10.2019 | 16:37
"Και στηλιτεύω και την υποκρισία."

Συμφωνώ απολύτως. Προφανώς κάποιοι από τους επικριτές του Χάντκε δεν δείχνουν καθόλου ευαισθησία σε άλλες περιπτώσεις, αναλόγως με το που αποφάσισε να συνταχθεί ο καθένας τους.
Βαγγέλης 15.10.2019 | 13:07
Κ Σιούτη, ψάξτε πόσες ειδήσεις, κι εδώ στη Lifo, ξεκινάνε με τη λέξη οργή (πχ οργή στο διαδίκτυο, έβαψε τον σκύλο του με σπρέι). Γι' αυτή την εποχή μιλάμε. Εννοείται πως θέλουμε να δούμε συγγραφείς να οδηγούνται στην πυρά. Βρισκόμαστε σε παρακμή. Κι η ευρωπαϊκή κεντροαριστερά, στην οποία ανήκει ο Guardian, δυστυχώς σε παρακμή ακόμη μεγαλύτερη.
avatar
atman 15.10.2019 | 17:52
Σημερα ειδα δημοσιευση στον Guardian οπου με υπερτιτλο "7 εταιριες ευθυνονται για το 80% των αεριων του θερμοκηπιου στον πλανητη" με υποτιτλο "7 εταιριες ευθυνονται για την παραγωγη του 80% των αντιστοιχων πετρελαιοειδων " φαση Αυριανη η Ελευθερος Τυπος στην καλυτερη...
Βαγγέλης 15.10.2019 | 19:28
Όταν οι Εργατικοί του Tony Blair και του Gordon Brown, κατέληξαν στον Jeremy Corbyn, τι να περιμένει κανείς από τις εφημερίδες τους; Ας επενδύει το Κέντρο στο θολό δικαιωματισμό/ αντικαπιταλισμό του και θα δούμε πολλούς Trump ακόμη.
Ο Τριγεφυριώτης 15.10.2019 | 15:25
Ο Guardian έχει παρακμάσει εδώ και χρόνια.

Κατά τ' άλλα, πολύς ντόρος για το τίποτα.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι μόνοι χαμένοι της διάλυσης ήταν οι Σέρβοι. Σέρβοι ζούσαν στη μισή σύγχρονη Κροατία (πολλά κομμάτια της ήταν σερβικά!) και φυσικά στο Κοσσυφοπέδιο, όπου το 90% των τοπωνυμίων είναι σλαβικής προελεύσεως.
Για τους Κροάτες και τους Αλβανούς που καταδίωξαν τους Σέρβους ουδείς λόγος...
Μωρέ, κτήνη οι φίλοι μας, οι Σέρβοι. Κτήνη!!
avatar
Hume 16.10.2019 | 17:38
Μπορείς να μας πεις λίγο για τις καταδιώξεις των Κροατών και Αλβανών εις βάρος των Σέρβων; Πότε έγιναν και φυσικά εάν έγιναν, τους λόγους που έγιναν; Αναιρείς τον συλλογισμό σου, γιατί γράφεις Σέρβοι ζούσαν στην μισή σύγχρονη Κροατία, αλλά δεν αναφέρεις ότι Αλβανοί ζούσαν στο Κόσσοβο (το 90% του πληθυσμού εκτιμάται ότι ήταν Αλβανικό ακόμα και επι Τίτο). Επίσης, η μισή Κροατία δεν ήταν ουδέποτε αυτό που περιγράφεις. Υπάρχει μια σεβαστή μειονότητα Σέρβων στην Κροατία και στο Κόσσοβο. Αλήθεια, μιας και το άρθρο μιλάει για υιοθέτησή αφηγήσεων, ο όρος Κοσσυφοπέδιο (και όχι Κόσσοβο που είναι το σωστό) έχεις αναρωτηθεί από που προκύπτει και ποιοι τον χρησιμοποίησαν την δεκαετία του ’90;
Όσο γι’ αυτό που λες, κτήνη οι «φίλοι» (τα εισαγωγικά δικά μου) μας οι Σέρβοι. Όχι, ο Σέρβικος λαός δεν αποτελείται από κτήνη, αλλά η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία των Σέρβων από την απελευθέρωση τους από τους Τούρκους και έπειτα έχει χρησιμοποιήσει ανελέητα ιμπεριαλιστικές πολιτικές (τις περισσότερες φορές σε άμαχους πληθυσμούς) στα Βαλκάνια. Παραδείγματα ήταν οι εθνικιστικοί-ιμπεριαλιστικοί λόγοι της δολοφονίας του Franz Ferdinand. Μέλος του γκρουπ στην δολοφονία ήταν και ο Vaso Čubrilović, που αργότερα έγινε ιστορικός και το 1937 έγραψε ένα άρθρο-λύση “The Expulsion of the Albanians”. Η τακτική (περιγράφετε στο άρθρο) υιοθετήθηκε από τον Μιλόσεβιτς όχι μόνο για τους Αλβανούς του Κοσόβου, αλλά και για άλλες εθνικότητες στην Γιουγκοσλαβία.
Κατά τα άλλα καθόλου πολύ ντόρος για το τίποτα. Εάν ο Νάνος Βαλαωρίτης που απεβίωσε πρόσφατα υποστήριζε Χρυσή Αυγή (που μέλη της είχαν συμμετάσχει στις εθνοκαθάρσεις των Σέρβων την δεκαετία του ’90) πως θα τον αντιμετώπιζε ο κόσμος; Πως αντιμετωπίζουμε τον Σελίν ή τον Χάμσουτ, τον Έζρα Πάουντ ή τον Χαϊντεγκερ για την ανοιχτή υποστήριξη τους στους Ναζί;

Ο Τριγεφυριώτης 19.10.2019 | 15:50

Το 1991 ζούσαν 600.000 Σέρβοι στην Κροατία και συνιστούσαν το 15% του πληθυσμού, στο δε 1/3 των εδαφών συνιστούσαν την απόλυτη πλειονότητα . Το 2011 κατεγράφησαν 190.000 Σέρβοι.
Πού πήγανε οι Σέρβοι, φιλαράκο;
Διακοπές στα Φίτζι;
Μου ζητάς και αποδείξεις...


avatar
Harlan 15.10.2019 | 22:40
Ο Ε. Hemingway ήταν ένας αλκοολικός μεθύστακας και εγκληματίας πολέμου, που πυροβολούσε στο κεφάλι 18χρονους γερμανούς αιχμαλώτους (δεμένους).

Τον πέρασαν από - αμερικάνικο - στρατοδικείο για εγκλήματα πολέμου.
Αλλά οι αιχμάλωτοι ήταν γερμανοί (εμείς οι καλοί, εσείς οι κακοί) και πριν τον πόλεμο σκάρωνε μυθιστορήματα που εξυμνούσan τον αμερικάνικο στρατό - οπότε την έβγαλε με "αθώος λόγω αμφιβολιών".
Στα χειρόγραφα ημερολόγια του περιγράφει ακριβώς το πόσους δολοφόνησε και πως.

Αυτό δεν εμπόδισε την σουηδική ακαδημία να του απονείμει νόμπελ λογοτεχνίας 10 χρόνια μετά την λήξη του πολέμου - για ένα μυθιστόρημα που (προσωπική άποψη) είναι πατάτα.

Οποια και να είναι η γνώμη του Handke για τους σέρβους, σωστή ή λάθος, έχει κάθε δικαίωμα να πάρει το νόμπελ. Οτι και να είπε ή έκανε ο Handke, τουλάχιστον δεν πυροβολούσε δεμένους αιχμαλώτους.
Από την στιγμή που η σ. ακαδημία απονέμει το βραβείο σε ψυχικά διαταραγμένους μεθύστακες εγκληματίες πολέμου, γιατί όχι και στον (κάθε) Handke?
Ο Τριγεφυριώτης 19.10.2019 | 15:54
Συμφωνώ!
Ο Χέμινγουεϊ είναι πολύ χειρότερος!
Τα δε βιβλία του βαρετά κι ανέμπνευστα!