Είμαστε τυχεροί που υπάρχει ως επέτειος κι ας δυσανασχετούμε για την αβάσταχτη τυποποίησή του ή τις προβλέψιμες εθιμικές συγκρούσεις και καταστροφές ανήμερα της «γιορτής» του. Φωτο: Ατελιέ / LiFO
Δ. Πολιτάκης

Εκεί Πολυτεχνείο

Το Πολυτεχνείο έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί ως φετίχ, μαυσωλείο, έθιμο, εργαλείο, άλλοθι, μοχλός ανέλιξης. Είναι αδύνατον, όμως, να ακυρωθεί, γιατί, πάνω απ’ όλα, είναι σύμβολο υπέρβασης τέτοιων ευτελών «χρήσεών» του.

Είχε περάσει η μισή και πλέον δεκαετία του '80 όταν πήγα στη σχολική/μαθητική πορεία για το Πολυτεχνείο που «σημαδεύτηκε» από το όχι κακοπροαίρετο ερώτημα εκπροσώπων κάποιων άλλων σχολείων αν ήμασταν εκκλησιαστικό λύκειο, λόγω ονόματος («Ευαγγελική; Παπάδες είστε, ρε παιδιά;»). Ήδη τότε ο μύθος της κορυφαίας στιγμής του αντιδικτατορικού αγώνα είχε αρχίσει να θολώνει αμυδρά και να χάνει κάτι από την αίγλη που τον περιέβαλλε στα '70s και στην πρώιμη Μεταπολίτευση –χωρίς να αμφισβητείται ακόμα τότε ανοιχτά και δολίως από τους νοσταλγικούς χουντόσπορους που διατηρούσαν χαμηλό προφίλ–, κυρίως λόγω της πασιφανούς εκμετάλλευσής του από πάσης φύσεως κομματικούς και συντεχνιακούς φορείς και από την ανέλιξη στην εξουσία (πρώτη, δεύτερη, τρίτη και τέταρτη) διαφόρων, επιφανών και μη, εκπροσώπων της «γενιάς του Πολυτεχνείου».


Συγχρόνως είχε αρχίσει να εξελίσσεται σε μόδα (ή σε κάποιου είδους αντιδραστική νεανική τάση) η «γαλάζια γενιά», δείγμα του ότι η ιδεολογική, πολιτιστική και αισθητική ηγεμονία της αριστεράς στη νεολαία (αλλά και σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα) είχε αρχίσει να χάνει λάδια.


Μόλις λίγα χρόνια πριν (τον Νοέμβρη του 1983) είχε γράψει ο Μανόλης Αναγνωστάκης το ποίημα «Φοβάμαι», που ξεκινούσε ως εξής: «Φοβάμαι / τους ανθρώπους που εφτά χρόνια / έκαναν πως δεν είχαν πάρει χαμπάρι / και μια ωραία πρωία –μεσούντος κάποιου Ιουλίου– / βγήκαν στις πλατείες με σημαιάκια κραυγάζοντας / "Δώστε τη χούντα στο λαό"»...

 

Έχουμε μπλέξει ανάμεσα σε μια επιχείρηση αναστήλωσης του μετεμφυλιακού αυταρχισμού και σε έναν εξεγερσιακό φονταμενταλισμό που επίσης ανακαλεί εκτός πλαισίου τα εμφυλιακά πάθη και μαζί μ' εμάς έχει μπλέξει και η επέτειος του Πολυτεχνείου σ' αυτόν τον αλληλοσπαραγμό που, ευτυχώς, ακόμα διατηρείται κυρίως στο εικονικό πεδίο.


Υπήρχε, λοιπόν, από τότε μια τάση αμφισβήτησης ή, μάλλον, κυνικής προδιάθεσης απέναντι σε κάτι που από υπερβατικό είχε καταστεί –με την καθιέρωση του επίσημου εορτασμού της επετείου από την κυβέρνηση της Αλλαγής– θεσμικό, «γειωμένο» και, εν τέλει, άλλη μια στάση (αργία) στο ετήσιο εορτολόγιο. Καμία σχέση, όμως, με τη λαίλαπα «αναθεωρητισμού» όχι μόνο του Πολυτεχνείου αλλά κυρίως της ίδιας της απριλιανής δικτατορίας που ζούμε τα τελευταία χρόνια, ειδικά από το ξεκίνημα της κρίσης και μετά.

 

Αυτό το ντροπιαστικό ξέπλυμα της χούντας –που εκτέλεσε εν ψυχρώ νέους και εφήβους εκείνη τη νύχτα, την ώρα που ακουμπούσαν ένα αγνό και αγωνιστικό ιδεώδες που οι περισσότεροι δεν θα συναντήσουμε ποτέ– συντελείται παράλληλα με την κατάχρηση του όρου «χούντα» σε σχέση με αυταρχικού τύπου συμπεριφορές της τωρινής εξουσίας από νεαρά κυρίως άτομα που επιζητούν το «δικό τους Πολυτεχνείο», συγχέοντας κάθε τέτοιες μέρες τις ιστορικές συνθήκες.

 
Όχι ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν κάνει ό,τι μπορεί για να δώσει υπόσταση σε τέτοιου είδους «εύκολη» ρητορεία, με την εξοργιστικά μονότονη επίκλησή της στον νόμο και την τάξη, την αδιάκριτη θωπεία των χειρότερων εθνικιστικών και συντηρητικών ενστίκτων και την επιδεικτική και προκλητική συμπεριφορά των δυνάμεων καταστολής που έχουμε δει τις τελευταίες μέρες (εν όψει Πολυτεχνείου μάλιστα), στο πλαίσιο του συνθήματος «να τελειώνουμε με τις γιάφκες και την ανομία».


Από την άλλη, η χρόνια και παρακμιακή μπαχαλοποίηση πανεπιστημιακών ιδρυμάτων με το άλλοθι του ασύλου που καθιερώθηκε στη μνήμη των αγωνιστών του Πολυτεχνείου δεν βοηθάει σε τίποτα. Η αστυνομία δεν βρήκε ούτε «οπλοστάσιο» ούτε «γιάφκα» ακριβώς στην ΑΣΟΕΕ, βρήκε πάντως βεστιάριο με αξεσουάρ και σκεύη διαδηλωτή έτοιμου για όλα, που δεν θα έπρεπε να έχει λόγο ύπαρξης σε τέτοιο χώρο.


Έχουμε μπλέξει ανάμεσα σε μια επιχείρηση αναστήλωσης του μετεμφυλιακού αυταρχισμού και σε έναν εξεγερσιακό φονταμενταλισμό που επίσης ανακαλεί εκτός πλαισίου τα εμφυλιακά πάθη και μαζί μ' εμάς έχει μπλέξει και η επέτειος του Πολυτεχνείου σ' αυτόν τον αλληλοσπαραγμό που, ευτυχώς, ακόμα διατηρείται κυρίως στο εικονικό πεδίο (στα social media δηλαδή).


Το Πολυτεχνείο έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί ως φετίχ, μαυσωλείο, έθιμο, εργαλείο, άλλοθι, μοχλός ανέλιξης. Είναι αδύνατον, όμως, να ακυρωθεί, γιατί, πάνω απ' όλα, είναι σύμβολο υπέρβασης τέτοιων ευτελών «χρήσεών» του και ο καθένας μπορεί να το προσλαμβάνει με τον ρομαντικό ιδεαλισμό που ταιριάζει στη φύση και όχι στην ατζέντα του. Είμαστε τυχεροί που υπάρχει ως επέτειος κι ας δυσανασχετούμε για την αβάσταχτη τυποποίησή του ή τις προβλέψιμες εθιμικές συγκρούσεις και καταστροφές ανήμερα της «γιορτής» του.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

Απόψεις

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ιουλιανό ημερολόγιο

Δεύτερες ΣκέψειςΙουλιανό ημερολόγιο

27.7.2017
21η Απριλίου 1967: Όσα θυμάμαι από τη μέρα που καταργήθηκε η δημοκρατία

Ελλάδα21η Απριλίου 1967: Όσα θυμάμαι από τη μέρα που καταργήθηκε η δημοκρατία

21.4.2019
Μια αναλυτική παρουσίαση του καλύτερου βιβλίου που έχει γραφεί τα τελευταία χρόνια για τη Γενιά του Πολυτεχνείου

ΒιβλίοΜια αναλυτική παρουσίαση του καλύτερου βιβλίου που έχει γραφεί τα τελευταία χρόνια για τη Γενιά του Πολυτεχνείου

17.11.2018
O Απόστολος Δοξιάδης μιλά (ατρόμητα) στη LIFO για τους μύθους της «γενιάς του Πολυτεχνείου»

ΒιβλίοO Απόστολος Δοξιάδης μιλά (ατρόμητα) στη LIFO για τους μύθους της «γενιάς του Πολυτεχνείου»

3.10.2018
Περικλής Κοροβέσης: Ελεύθερος είναι όποιος προσφέρει στον άλλο τον οργασμό του

ΆνθρωποιΠερικλής Κοροβέσης: Ελεύθερος είναι όποιος προσφέρει στον άλλο τον οργασμό του

28.4.2018
20  σπάνιες φωτογραφίες από το Πολυτεχνείο, 14 έως 19 Νοεμβρίου 1973

Ελλάδα20 σπάνιες φωτογραφίες από το Πολυτεχνείο, 14 έως 19 Νοεμβρίου 1973

17.11.2019
Βασίλης Ραφαηλίδης: Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε σοβαρή αντίσταση κατά της χούντας.

ΑρχείοΒασίλης Ραφαηλίδης: Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε σοβαρή αντίσταση κατά της χούντας.

16.11.2019
Γενιά του '73: Επανάσταση και ποπ κουλτούρα για τα Παιδιά της Δικτατορίας

ΒιβλίοΓενιά του '73: Επανάσταση και ποπ κουλτούρα για τα Παιδιά της Δικτατορίας

11.11.2016
Αφιέρωμα στη Σταματίνα Κανελλοπούλου και τον Ιάκωβο Κουμή, θύματα των ΜΑΤ

Σαν ΣήμεραΑφιέρωμα στη Σταματίνα Κανελλοπούλου και τον Ιάκωβο Κουμή, θύματα των ΜΑΤ

16.11.2018
Χατζιδάκις εν μέσω χούντας: "Είμαι εναντίον του «προετοιμασμένου ηρωϊσμού»"

ΕλλάδαΧατζιδάκις εν μέσω χούντας: "Είμαι εναντίον του «προετοιμασμένου ηρωϊσμού»"

1.1.1970
5 Σχόλια
Citellus citellus 15.11.2019 | 11:07
"Η αστυνομία δεν βρήκε ούτε «οπλοστάσιο» ούτε «γιάφκα» ακριβώς στην ΑΣΟΕΕ"

Αυτό να το πείτε στους στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού που απανθρακωθηκαν μέσα στα τανκς τους από τις μολότοφ κατά τον Φιννοσοβιετικο πόλεμο. Δεν ήξεραν οι καψεροι ότι οι μολότοφ δεν είναι όπλο, και αφέθηκαν φαίνεται να καούν!

Το "διαδηλωτής έτοιμος για όλα" σημαίνει και έτοιμος να δολοφονήσει αστυνομικούς. Τέτοιοι χώροι λοιπόν δεν έχουν θέση όχι μόνο στην ΑΣΟΕΕ αλλά και πουθενά! Όπως θέλω τον επίορκο αστυνομικό στη φυλακή έτσι θέλω και τους επίδοξους δολοφόνους-μπαχαλακηδες.
avatar
Γράφων 15.11.2019 | 14:36
Δεν είναι μπαχαλάκηδες.
Είναι ακροαριστεροί.
Δεν αυτοπροσδιορίζονται ως "μπαχαλάκηδες". Οι ίδιοι αυτοπροσδιορίζονται ως αριστεροί.

Εγώ κάνω ένα σκόντο για το καλό της αριστεράς και τους λέω ακροαριστερούς.

Αλλά ενοχλεί πολύ αυτή η υπόμνηση...
avatar
Γράφων 15.11.2019 | 11:25
"Έχουμε μπλέξει ανάμεσα σε μια επιχείρηση αναστήλωσης του μετεμφυλιακού αυταρχισμού και σε έναν εξεγερσιακό φονταμενταλισμό που επίσης ανακαλεί εκτός πλαισίου τα εμφυλιακά πάθη [...]"

Ποια είναι η απόπειρα αναστήλωσης του μετεμφυλιακού αυταρχισμού; Η έφοδος για έρευνα ναρκωτικών σε κλαμπ; Ή ότι οι μη νόμιμοι μετανάστες αποκαλούνται μη νόμιμοι μετανάστες;

Ζούμε σε μια χώρα που μία ιδεολογική παράταξη με καμία δημοκρατική νομιμοποίηση βγαίνει με καδρόνια να κάνει "πορεία", μπουκάρει σε υπουργεία, κάνει ντου στα πανεπιστήμια, πιάνεται με την γίδα στην πλάτη, εεε, με τα καλάσνικοφ στη γιάφκα αλλά πάλι θα βρούμε να πούμε να πούμε κάτι για "τους άλλους";

Ζούμε στην εποχή που οι πριν από 50 χρόνια ιδεολογικά διωκόμενοι είναι διώκτες. Βίαιοι και μη δημοκρατικά νομιμοποιημένοι.
avatar
atman 15.11.2019 | 13:41
πριν 50 χρονια διωκομενοι ηταν Παπαδογονας Μητσοτακης κλπ -αυτοι που αυτοαποκαλουνται σημερα διωκομενοι εκαναν μπιζνες με την χουντα ή διοριζονταν χωρις διδακτορικα καθηγητες αρχιτεκτονικης
avatar
Άρης Κωνσταντινίδης 15.11.2019 | 15:37
Προσωπικά δε θα μου έλλειπε καθόλου ο ετήσιος "εορτασμός του πολυτεχνείου". Η ίδια η κατάσταση μπάχαλο που δημιουργείται κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, δίνει στην επέτειο όψη τοξικότητας. Καλύτερα να λείπει το λοιπόν, εμανα τουλάχιστον δε θα μου λείψει καθολου.