Είναι δύσκολο να πούμε ότι τα social media έκαναν την πολιτική συζήτηση πιο εμπνευσμένη... Eικονογράφηση: Dreyk the Pirate/ LIFO
Απόψεις

Υπουργοί του Instagram, πολιτικοί του Twitter και οι «χωματερές» των τρολ

Ποια είναι μια καλή δοσολογία, τώρα που μέρος του κοινού των social media μπουχτίζει και οι φυλές των τρολ καιροφυλακτούν;

Ο πρόεδρος Τραμπ χρωστάει αρκετά την εκλογή του στο Twitter, μα δεν στάθηκε αχάριστος: με τη δραστηριότητά του έδωσε το φιλί της ζωής σε αυτή την πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης.


Τη δεκαετία που πέρασε είδαμε τα social media να απογειώνονται, ζήσαμε το πόσο απορρόφησαν τους πολιτικούς και τώρα βιώνουμε μια περίοδο αναστοχασμού, δύο αντίρροπες τάσεις: ένα τμήμα των ψηφοφόρων παραμένει πωρωμένο με το πληκτρολόγιο και τα σχόλια για πολιτικούς. Όμως ένα αυξανόμενο κομμάτι του φαίνεται να έχει γκώσει από τον θόρυβο, τον θυμό και το εφήμερο που καταπίνει ενέργειες που βλέπουν πέρα από τη μύτη μας.


Στο παιγνίδι έχουν μπει και αρκετοί Έλληνες πολιτικοί που ζουν βάσει της αρχής «δεν υπάρχει κακή δημοσιότητα, υπάρχει μόνο δημοσιότητα». Οι πιο πολλοί ακολουθούν τον δρόμο που ήταν mainstream για πολλούς άλλους χρήστες στις πλατφόρμες κοινωνικών δικτύων: αναμνηστικές φωτογραφίες, και άλλες, οικογενειακές, και πολλά βίντεο με αντίστοιχα θέματα.


Τώρα, εν όψει της επόμενης δεκαετίας, το γήπεδο φαίνεται να αλλάζει. Οι πολίτες εγκαταλείπουν κάποια social media (π.χ. το Facebook). Οι νέοι δεν είναι τόσο φαν ορισμένων από αυτά (ξανά το Facebook). Λόγω «χολής» και μονομανίας αρκετοί έχουν αποστασιοποιηθεί από το Twitter. Στο Instagram, εδώ και περίπου έναν χρόνο, έχει αρχίσει ήδη η «αντεπανάσταση», που ζητάει να το ξανασκεφτούν μέχρι και οι εκπρόσωποι της μόδας, ηθοποιοί, δημοσιογράφοι και influencers. Τους ωθεί να είναι αυθεντικοί, γιατί το στήσιμο και η πόζα έχουν παραγίνει, ο ναρκισσισμός είναι στα άκρα. Αν θες να ξεχωρίσεις, λένε όσοι ψάχνουν τις τάσεις, είναι προτιμότερο να είσαι (και) ο εαυτός σου, με ρυτίδες και «τσαλακώματα», ανθρώπινες αδυναμίες. Λιγότερο wow, όχι μόνο «ευτυχισμένες στιγμές».

 

Τα social media μέχρι τώρα έχουν κουμπί μόνο για το like. Αν είχαν και για το «δεν μου αρέσει» (dislike), οι πολιτικοί θα έβλεπαν και πόσοι χρήστες δεν τους επικροτούν.


Αυτά τα νέα ρεύματα μπορεί να ωθήσουν όσους Έλληνες υπουργούς το ψάχνουν να ανεβάζουν λιγότερες αναμνηστικές φωτογραφίες. Όσο περνά η πρώτη περίοδος «του μέλιτος» της κυβέρνησης και οι πολίτες αρχίζουν να ζητούν έργα, οι χρήστες θα βλέπουν αρνητικά φωτογραφίες τους με εκπροσώπους του τάδε συλλόγου μεταναστών της Αστόριας ή του δείνα σωματείου με καταγωγή από κάποιο χωριό της Πίνδου, αποθαρρύνοντάς τους.


Τα social media μέχρι τώρα έχουν κουμπί μόνο για το like. Αν είχαν και για το «δεν μου αρέσει» (dislike), οι πολιτικοί θα έβλεπαν και πόσοι χρήστες δεν τους επικροτούν. (Facebook και Instagram, που είναι η ίδια εταιρεία, έχουν ξεκινήσει, για δικούς τους λόγους, να βγάζουν το κουμπί του like. Αυτό θα βοηθήσει την εταιρεία να αυξήσει τα έσοδά της, αλλά θα ενθαρρύνει κάποιους απ' όσους σκέφτονται να μειώσουν τη δραστηριότητά τους σε αυτές τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.)


Ορισμένοι πολιτικοί θα συνεχίσουν να επωφελούνται από τα social media, όπως συμβαίνει και με την παρουσία τους στα πρωινάδικα ή σε λαϊκίστικες εκπομπές που «μοιράζουν» αυξήσεις στις συντάξεις. Πρόκειται όμως για ένα «γήπεδο» που θα έχει όλο και πιο πολλούς χαμένους.

 

Συντροφικά μαχαιρώματα

Αν συνεχίσουν οι δυσκολίες στο μεταναστευτικό, οι καθυστερήσεις στις επενδύσεις και τα ζόρια στα γεωπολιτικά, τότε, ακόμα και αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ορθώσει στιβαρή αντιπολίτευση, αυτή θα προκύψει μέσα από το ίδιο το κυβερνητικό κόμμα. Όταν έλθει η ώρα να κριθούν οι υπουργοί για το έργο τους στον επόμενο ανασχηματισμό, δεν είναι βέβαιο ότι θα μετρήσουν για όλους οι εθιμοτυπικές φωτογραφίες στο Instagram, ή στιγμιότυπα από τη συμμετοχή τους σε εκδηλώσεις (πρωτοχρονιάτικες πίτες, συναντήσεις με συλλόγους), ή ο αριθμός των likes. Παρόμοιες φωτογραφίες δεν βοήθησαν τον πρώην υφυπουργό Αντώνη Διαματάρη.

 

 


Κάποιοι πολιτικοί βλέπουν τα οφέλη που έχει ο υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης από τη δραστηριότητά του στα social media. Λαμβάνουν, όμως, υπόψη τους ότι ο κ. Γεωργιάδης είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, καθώς έχει και ιδιαίτερες κατηγορίες υποστηρικτών. Αυτό συμβαίνει γιατί συχνά παίρνει θέση σε αμφιλεγόμενα κοινωνικά θέματα (που έχουν γίνει και ιδεολογικά), όπως πρόσφατα για τις αμβλώσεις, που τραβάνε οπαδούς και πολέμιους. Είναι ο ίδιος μια μηχανή προβολής πολιτικών θέσεων, οπότε έχει και την ευκαιρία, πού και πού, να αναρτά π.χ. φωτογραφίες στο Instagram με αθλητική περιβολή από νικηφόρο αγώνα τένις.

 

 


Κατά τα άλλα, οι εξελίξεις δείχνουν ότι όσοι χρήστες χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα έχουν πιο πολύ χρόνο ή όρεξη να εκφράσουν θυμό ή απαρέσκεια. Δύο φωτογραφίες που ανέβασε ο περιφερειάρχης Γ. Πατούλης την ώρα του αποκλεισμού από τα χιόνια στη Μαλακάσα (30/12/09) έδωσε σε πολλούς την ευκαιρία να σχολιάσουν μια έκτακτη σύσκεψη στο Καπανδρίτι, όπου οι συμμετέχοντες υπηρεσιακοί ήταν δίπλα σε τζάκι, με πολλά πακέτα τσιγάρα και χαλαρή αμφίεση.

 

 


Ο ευρωβουλευτής Γιώργος Κύρτσος αξιοποιεί την εμπειρία του για να υπερασπιστεί επικοινωνιακά την κυβέρνηση, χωρίς να απαντά ή να ενοχλείται από τα συχνά και πολλά επιθετικά σχόλια. Για τον αναπληρωτή υπουργό Γιώργο Κουμουτσάκο, του οποίου αρμοδιότητα είναι το μεταναστευτικό, τα πράγματα έχουν γίνει πιο απλά: απ' όταν ανέλαβε μεγάλο κομμάτι του ο υφυπουργός Αλκ. Στεφανής ή ο νέος υπουργός Ν. Μηταράκης, αντιμετωπίζει λιγότερο θυμό. Πριν από λίγο καιρό, «καλημέρα» να έλεγε στο Twitter, θα δεχόταν μερικές δεκάδες επιθετικά σχόλια για τις μεταναστευτικές ροές.

 

 


Τα σχόλια στις αναρτήσεις του πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη δείχνουν την αποδοχή που έχει η κυβέρνηση. Θετικά τα περισσότερα στο Instagram, ενώ το Twitter στέκεται στο ύψος του με τη δυναμική παρουσία μιας συγκεκριμένης κατηγορίας χρηστών που αναρτούν συχνά σχόλια για το μεταναστευτικό.


Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μπει με κτηνώδη ορμή στα social media το 2012-15, όταν είχε κατηγορηθεί ότι υποστηρίχτηκε και από πολλά τρολ. Από τότε δεν κατάφερε να παρακολουθήσει τις εξελίξεις στα εργαλεία της κοινωνικής δικτύωσης. To κόμμα και οι περισσότεροι βουλευτές του βρίσκονται σε ύφεση μετά τις εκλογές, οι περισσότεροι αρκούνται σε μια διεκπεραιωτική αντιπολίτευση.

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μπει με κτηνώδη ορμή στα social media το 2012-15, όταν είχε κατηγορηθεί ότι υποστηρίχτηκε και από πολλά τρολ. Από τότε δεν κατάφερε να παρακολουθήσει τις εξελίξεις στα εργαλεία της κοινωνικής δικτύωσης.


Αντίστοιχη είναι και η υποδοχή των αναρτήσεων του Αλ. Τσίπρα στο καβγατζίδικο Twitter, όπου αναρτώνται αρκετά σχόλια από εκείνους που τον περιμένουν στη γωνία. Στο αλέγκρο Instagram, όμως, οι περισσότεροι σχολιαστές τού εύχονται να γίνει σύντομα ξανά πρωθυπουργός. Μεικτή η κατάσταση στο Facebook, όπου κάτω από αναρτήσεις-αναλύσεις του πρώην πρωθυπουργού βρίσκεις πολλούς επαίνους και αρκετές επιθέσεις.

 

Πόσο 2015 οι «στρατοί» των τρολ!

Κάποιοι πολιτικοί έχουν μείνει ακόμα στο 2015, όταν ήταν της μόδας τα τρολ. Αυτά τα εργαλεία έχουν κάποια χρησιμότητα ακόμα, κυρίως για το προσωπικό συμφέρον των κομματικών στελεχών που τα χρησιμοποιούν, όχι τόσο για τα κόμματα, στο όνομα των οποίων κάνουν επιθέσεις. Ένα μεγάλο μέρος των χρηστών των κοινωνικών δικτύων έχει υποψιαστεί τι ρόλο παίζουν τα τρολ και είναι ένας από τους λόγους που περιορίζουν την ενασχόλησή τους με το «άθλημα».


Τι αντιπροτείνουν αυτοί που ανιχνεύουν τις τάσεις; Οι πολιτικοί, για να μείνουμε σε αυτή την «πιάτσα», οφείλουν να διαμορφώσουν ένα ολοκληρωμένο πλάνο, ένα μέρος του οποίου θα είναι τα social media. Σε αυτά θα έχουν πολύ επιλεκτικές εμφανίσεις. Ενέχει ρίσκο το να χορεύουν στους ρυθμούς και την αισθητική του Instagram, να συμμετέχουν στη λασπομαχία του Twitter (το Facebook είναι ιδιαίτερη περίπτωση, αφού προβάλλει κυρίως ό,τι είναι πληρωμένο).


Όπως λέει διεθνής μελέτη του The Future Laboratory:

- στο εξής οι ηγέτες θα δίνουν λιγότερη προσοχή στα σχόλια που γίνονται online για τη λήψη αποφάσεων

- οι εφήμερες αναρτήσεις (Instagram stories) είναι ακόμα σέξι, αλλά θα συμβάλουν λιγότερο στη μακροπρόθεσμη ενίσχυση του προφίλ ενός δημόσιου προσώπου


Στον απολογισμό της δεκαετίας για τα social media οι «Financial Times» βάζουν στα θετικά το ότι έδωσαν φωνή σε όλους τους πολίτες. Αλλά είναι δύσκολο, συνεχίζουν, να πούμε ότι έκαναν την πολιτική συζήτηση πιο εμπνευσμένη, τη σχετική έρευνα πιο σχολαστική και το πνεύμα του διαλόγου περισσότερο δημιουργικό.


Τα social media έφτιαξαν κάποιες πολιτικές καριέρες, αλλά τώρα περνάμε στη φάση που δεν φέρνουν μόνο κέρδη αλλά ενίοτε και ζημίες. Όταν η επιθετική συμπεριφορά αρκετών χρηστών δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσει από τη λειτουργία των τρολ ή των bots, θα έχουμε ατυχήματα και θύματα.

Απόψεις
3 Σχόλια
avatar
Psineas 21.1.2020 | 11:19
Να θυμίσουμε και το πρωτοφανές στο είδος του περιστατικό, όπου υπουργός κυβέρνησης (Πολάκης), αφού πρώτα περιποιήθηκε τους δημοσιογράφους, αποκαλώντας τους "παλληκάρια των βόθρων της ενημέρωσης", απειλεί τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας (Στουρνάρας) μέσω facebook, ότι αν σε τρεις μέρες δεν του απαντούσε για το δάνειο του θα...περνούσε από το γραφείο του.
avatar
a simple man 21.1.2020 | 14:40
τι δουλειά έχει αυτή η απαντηση; το θεμα ειναι η γελοία χρήση των social media από τους πολιτικους... εν προκειμένω υπάρχουν μπόλικα πραδειγματα και από τα δύο μεγάλα κόμματα
avatar
cauk 22.1.2020 | 11:36
«Στον απολογισμό της δεκαετίας για τα social media οι «Financial Times» βάζουν στα θετικά το ότι έδωσαν φωνή σε όλους τους πολίτες. Αλλά είναι δύσκολο, συνεχίζουν, να πούμε ότι έκαναν την πολιτική συζήτηση πιο εμπνευσμένη, τη σχετική έρευνα πιο σχολαστική και το πνεύμα του διαλόγου περισσότερο δημιουργικό»

Ακριβώς. Στην πραγματικότητα έφεραν στην επιφάνεια συζητήσεις καφενείου από ανθρώπους χωρίς πολιτικό κριτήριο και στοιχειώδη ευπρέπεια, στις οποίες δεν θα είχε κανείς μας πρόσβαση με διαφορετικό τρόπο. Τα αποτελέσματα γνωστά, πιο εύκολο να σε βρίσουν παρά να σου απαντήσουν με ευπρέπεια. Ακόμα και στο καφενείο παλιότερα, πιο ευγενικά θα μιλούσαν σε έναν ξένο.