Φωτογραφία

Saudades do Brasil: Tα ταξίδια του εθνολόγου Claude Lévi-Strauss στη Βραζιλία (1935-39)

Ο συγγραφέας του κεφαλαιώδους βιβλίου της εθνολογίας «Θλιβεροί Τροπικοί» ήταν από τους πρώτους σοβαρούς μελετητές της ζωής στον Αμαζόνιο.

Το κρεόζωτο με το οποίο είχα αλείψει, πριν ξεκινήσω την εκστρατεία μου, τις αποσκευές μου για να τις προστατεύσω από τους τερμίτες και τη μούχλα, το μυρίζω ακόμα όταν ανοίγω τα σημειωματάριά μου. Σχεδόν αδιόρατο μετά από μισό αιώνα, το ίχνος αυτό με μεταφέρει κατευθείαν στις σαβάνες και τα δάση της κεντρικής Βραζιλίας, αναπόσπαστο συστατικό άλλων μυρωδιών, ανθρώπων, ζώων και φυτών, αλλά και ήχων και χρωμάτων. Επειδή, όσο ισχνή κι αν είναι τώρα, αυτή η μυρωδιά, άρωμα για μένα, είναι το πράγμα το ίδιο, ένα κομμάτι πάντα υπαρκτό αυτού που έζησα.

 

Ίσως επειδή πέρασαν πολλά χρόνια, η φωτογραφία δεν μου μεταδίδει πια τίποτα τέτοιο. Οι εικόνες μου δεν αποτελούν ένα αντικειμενικά και ως εκ θαύματος διαφυλαγμένο τμήμα εμπειριών όπου όλες οι αισθήσεις, οι μυς, το μυαλό ήταν σε επιφυλακή. Είναι μόνο ενδείξεις. Από ανθρώπους, τοπία, γεγονότα, που ξέρω ότι τα είδα και τα γνώρισα. Μετά όμως από τόσο καιρό, δεν θυμάμαι πάντα που και πότε. Τα φωτογραφικά ντοκουμέντα αποδεικνύουν την ύπαρξή τους, χωρίς να μου μεταδίδουν τη μαρτυρία και την αίσθησή τους.

 

Είναι σα να μπορούσαν, αντίθετα μ' αυτό που αισθάνομαι ο ίδιος, να προσφέρουν κάποιο περιεχόμενο σε ένα αναγνωστικό κοινό επειδή δεν ήταν παρών και πρέπει να αρκεστεί σ' αυτή τη βουβή εικονογραφία.

 

Όταν τις ξανακοιτάζω, αυτές οι φωτογραφίες μου δίνουν την εντύπωση ενός κενού, μιας έλλειψης κάποιου πράγματος που ο φακός αδυνατεί ουσιαστικά να καταγράψει. Αντιλαμβάνομαι πόσο παράδοξο είναι να θέλω να τις δημοσιεύσω με καλύτερη εκτύπωση, με άλλο κάδρο απ' αυτό που επέτρεπε παλιότερα το σχήμα των Θλιβερών Τροπικών, και με μια πιο ευρεία επιλογή. Είναι σα να μπορούσαν, αντίθετα μ' αυτό που αισθάνομαι ο ίδιος, να προσφέρουν κάποιο περιεχόμενο σε ένα αναγνωστικό κοινό επειδή δεν ήταν παρών και πρέπει να αρκεστεί σ' αυτή τη βουβή εικονογραφία, και κυρίως επειδή, όλα αυτά, αν τα ξαναβλέπαμε εκεί που ήταν, θα μας φαίνονταν αγνώριστα, κι επειδή από πολλές απόψεις, πολύ απλά, θα είχαν πάψει και να υπάρχουν (...)

 

Πρόλογος του Claude Lévi-Strauss στο φωτογραφικό λεύκωμα Saudades do Brasil (εκδ. Plon, Παρίσι, 1994).

 

 

 

Από τη μέρα που έμεινε μαζί μου, η Λουσίντα είχε συνηθίσει να γαντζώνεται στο ένα μου πόδι.

 

Το φορτηγό μου ακινητοποιήθηκε μία ολόκληρη βδομάδα εξ' αιτίας μιας μηχανικής βλάβης. Έκλεινε τον δρόμο στην κορυφή μιας πολύ απόκρημνης πλαγιάς, όταν έτυχε να περάσει από εκεί ένας Σύριος ή Λιβανέζος πραματευτής που πήγαινε προμήθειες σε κάποιο απομακρυσμένο σημείο, κι αυτός με φορτηγό. Για να μπορέσει να περάσει, χρειάστηκε να σπάσουμε βράχους με τη βαριά.

 

Θα έλεγε κανείς πως αυτή η μικρή κοινωνία, καλά εφοδιασμένη με ζωική και φυτική τροφή, ζούσε μεσ' την ξεγνοιασιά, έχοντας ως βασική της έγνοια τη σωματική της αισθητική.

 

Μερικές οικογένειες nambikwara είναι πολυγαμικές. Αλλά είτε είναι πολυγαμικοί, είτε είναι μονογαμικοί, υπάρχει μεταξύ τους μία χαρούμενη αγάπη. Ανά δύο ... ή ανά τρεις, η τρυφερότητα εκφράζεται ανοιχτά.

 

Κάνουν μπάνιο το πρωί όταν ξυπνούν και σε κάποιες άλλες ώρες της μέρας, εδώ παρέα με τον εθνολόγο.

 

Ένα μικρό κορίτσι ξεθάβει μία βρώσιμη ρίζα, έχοντας πάνω στο κεφάλι της ένα μικρό μαλλιαρό θυληκό πίθηκο, που θα μου ανταλλάξει έναντι κάποιου ποθητού αντικειμένου.

 

Το μικρό ζωάκι, που το βάφτισα Λουσίντα, δεν θα φύγει από κοντά μου μέχρι την επιστροφή μου.

 

 

 

Φωτογραφία

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Στο φως ανέκδοτες φωτογραφίες της Patti Smith και του Robert Mapplethorpe όταν ήταν ακόμα «βρέφη»

Φωτογραφία Στο φως ανέκδοτες φωτογραφίες της Patti Smith και του Robert Mapplethorpe όταν ήταν ακόμα «βρέφη»

19.10.2019
Ένας Έλληνας φωτογράφος ταξίδεψε μέχρι τη Γροιλανδία για να φωτογραφίσει το μεγαλείο των παγόβουνων

Φωτογραφία Ένας Έλληνας φωτογράφος ταξίδεψε μέχρι τη Γροιλανδία για να φωτογραφίσει το μεγαλείο των παγόβουνων

17.10.2019
Ο μοντερνισμός στην αρχιτεκτονική της Μεσογείου

Φωτογραφία Ο μοντερνισμός στην αρχιτεκτονική της Μεσογείου

16.10.2019
Το τέλος του θρυλικού φωτογραφικού Studio Νικολέρη της Θεσσαλονίκης. Αυτή ήταν η ιστορία του.

Φωτογραφία Το τέλος του θρυλικού φωτογραφικού Studio Νικολέρη της Θεσσαλονίκης. Αυτή ήταν η ιστορία του.

14.10.2019
Όταν δεν έχει τι να κάνει στα γυρίσματα, ο Τζεφ Μπρίτζες βγάζει πανοραμικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες

Φωτογραφία Όταν δεν έχει τι να κάνει στα γυρίσματα, ο Τζεφ Μπρίτζες βγάζει πανοραμικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες

11.10.2019
 Όταν οι σκύλοι προσπαθούν να πιάσουν στον αέρα ένα φρίσμπι

Φωτογραφία Όταν οι σκύλοι προσπαθούν να πιάσουν στον αέρα ένα φρίσμπι

10.10.2019
Όταν η μόδα καμουφλάρεται με το background

Φωτογραφία Όταν η μόδα καμουφλάρεται με το background

5.10.2019
Η Suzanne Jongmans μετατρέπει ανακυκλώσιμα υλικά σε περίτεχνα κοστούμια και καπέλα της Αναγέννησης

Φωτογραφία Η Suzanne Jongmans μετατρέπει ανακυκλώσιμα υλικά σε περίτεχνα κοστούμια και καπέλα της Αναγέννησης

5.10.2019
Καυτό λουτρό

Φωτογραφία Καυτό λουτρό

4.10.2019
Ο Maurizio Savini δημιουργεί γλυπτά από τσίχλες

Φωτογραφία Ο Maurizio Savini δημιουργεί γλυπτά από τσίχλες

4.10.2019