Τι συμβαίνει στο μυαλό των τρομοκρατών. Μια νευροβιολογική προσέγγιση
Επιστήμη

Τι συμβαίνει στο μυαλό των τρομοκρατών. Μια νευροβιολογική προσέγγιση

Πώς πείθεται κάποιος να πυροβολήσει κατά ριπάς αθώους πολίτες;

Πώς πείθεται κάποιος να ναρκοθετήσει το σώμα του με εκρητικά; Να κατασφαγιάσει ή να πυρπολήσει έναν ανυπεράσπιστο, σχεδόν με κινηματογραφικές προδιαγραφές; Πώς πείθεται να πυροβολήσει κατά ριπάς ορδές αθώων που απλά συγκεντρώθηκαν για να παρακολουθήσουν μια συναυλία;

 

Κάτι πρέπει να πηγαίνει πολύ στραβά στο μυαλό αυτών των ανθρώπων και πολύ θα ήθελα μάθω τι σκέφτονται και πώς νιώθουν για τα όσα απεχθή διαπράττουν. Πώς τα ηθικά τους ένστικτα διαστρεβλώνονται τόσο, ώστε να επιδίδονται ανερυθρίαστα σε πράξεις αδιανόητα αλγεινές; Και μάλιστα first-hand experience.

 

Ας διερευνήσουμε ψύχραιμα και αποστασιοποιημένα τους μηχανισμούς που "οπλίζουν" το ανθρώπινο χέρι και κατασιγούν τις μαινόμενες ερινύες της ηθικής, ανοίγωντας αμετάκλητα το κουτί της Πανδώρας.

 

Είναι ο άνθρωπος ένα ον εκ φύσεως ειρηνικό;

 

Ο μετασχηματισμός μη βίαιων ανθρώπων σε κατά συρροή δολοφόνους ανυπεράσπιστων μελών της κοινωνίας είναι μια τραγωδία που επαναλάμβανεται καθ' όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας. Οι λαοί σε καιρούς ειρήνης τείνουν να αποτάσσουν τις ακραίες θηριωδίες και να εφευρίσκουν βολικά αφηγήματα για να ξορκίσουν τα όσα ακατανόμαστα διεπράχθησαν για ανίερους σκοπούς. Η εξιλέωση όμως δεν μπορεί παρά να έλθει μόνο μέσα από την αναπόφευκτη λήθη των μαζών, καθώς η μία γενιά διαδέχεται την άλλη.

 

Συχνά επαναπαυόμαστε στην ψευδαίσθηση ότι ο άνθρωπος είναι ένα ον εκ φύσεως ειρηνικό, που μόνο η έλλειψη εναλλακτικών και η επιβεβλημένη ανάγκη το οδηγεί σε πράξεις βίας και αιματοχυσίας. H ιστορία όμως το διαψεύδει με τον πιο ηχηρό τρόπο. Αναλογιστείτε τις σταυροφορίες των Χριστιανών, τις οργιώδεις σφαγές/λεηλασίες μεταξύ Τούρκων και Ελλήνων, τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και το ολοκαύτωμα, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στο όνομα της κομμουνιστικής ουτοπίας, τον πυρηνικό όλεθρο στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, τον πόλεμο στο Βιετνάμ και τον ψεκασμό του γηγενούς πληθυσμού με τον πορτοκαλί παράγοντα. Τώρα πια, τις ακραίες θηριωδίες του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) απέναντι σε "άπιστους", μικρά παιδιά, γυναίκες και ομοφυλόφιλους.

 

Ανθρώπινες ζωές συνθλίβονται στο ίδιο χωνευτήρι ανείπωτης φρίκης και οδύνης, όταν όλοι θα μπορούσαν να διάγουν ένα βίο ειρηνικό. Να δημιουργούν μέσα από την καθημερινή τους εργασία, να αλληλεπιδρούν αυτοβούλως και να επιδιώκουν ευγενώς τους ιδιαίτερους σκοπούς τους, αλλάζοντας τον κόσμο προς το καλυτερο με ακόμη γρηγορότερο ρυθμό.

 

Βέβαια, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί τη ρήση του Μαρξ, ότι η βία αποτέλεσε τη μαμή της ιστορίας. Αλλά από τη στιγμή που εγκαθιδρύθηκαν τα πρώτα φιλελεύθερα δημοκρατικά καθεστώτα και οι ελεύθερες αγορές επέτρεψαν τη μαζικοποίηση [αν και συχνά άνιση] της υλικής αφθονίας, ένα paradigm shift συνέβη και οι αιματηρές βιαιοπραγίες μοιάζουν να μην έχουν καμία θέση στο σύγχρονο κόσμο. Οι μοντέρνες κοινωνίες εξελίσσονται βάσει ενός χαοτικού συστήματος αυτόβουλων win-win αλληλεπιδράσεων και πετυχημένος είναι αυτός που βελτιώνει τη ζωή πολλών, στην πράξη. [Ιδανικά τουλάχιστον, αλλά όλοι οι κανόνες έχουν εξαιρέσεις].

 

Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να κατανοήσουμε τα νευροβιολογικά/ψυχιατρικά/κοινωνικά αίτια που εξωθούν ανθρώπους, επιρρεπείς σε ψυχικές ασθένειες ή εξαθλιωμένους και ισοπεδωμένους ως άτομα, σε ειδεχθείς πράξεις αιματηρής βίας. Ίσως έτσι καταφέρουμε να αποδαιμονοποιήσουμε το φαινόμενο ISIS και να το αναχαιτίσουμε μέσω μίας συστηματικής προσέγγισης και όχι δια της συμπτωματικής οδού.

 

*Η βάση της παρακάτω ανάλυσης αφορά σε νεαρά άτομα που μεγαλώνουν σε απολυταρχικά περιβάλλοντα ή/και εμπόλεμες ζώνες. Τα βιώματα τους είναι τραυματικά.

 

Bilal Hadfi, 20 ετών. Ένας από τους τζιχαντιστές που επετέθησαν στο Παρίσι.

  

Το παρατεταμένο στρες είναι η αρχή ενός φαύλου κύκλου

 

Η παρατεταμένη έκθεση σε στρεσογόνες ή εκφοβιστικές καταστάσεις τείνει να διαταράσσει το νορμάλ πρότυπο διασύνδεσης μεταξύ των εγκεφαλικών περιοχών, τροποποιεί τη συναπτική διαβίβαση και περιορίζει τους μηχανισμούς μάθησης και τη νευροπλαστικότητα. Αυτό έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες στην ανάπτυξη των ηθικών αρχών ενός ατόμου.

 

Οι μηχανισμοί επιβίωσης μιας τραυματικής εμπειρίας -όπως είναι τα βιώματα σε εμπόλεμες ζώνες- συνοψίζονται ως εξής:

  • Ο ιππόκαμπος κωδικοποιεί και σημαίνει την εισερχόμενη στρεσογόνο πληροφορία ως σημαντική για μακροχρόνια αποθήκευση ή/και άμεσα χρήσιμη από τη μνήμη εργασίας.
  • Τα έντονα συναισθηματικά δεδομένα αποστέλλονται στην αμυγδαλή για περαιτέρω επεξεργασία και εκκρίνεται κορτιζόλη από τους επινεφριδιακούς αδένες, η οποία συρρικνώνει τον ιππόκαμπο και αυξάνει την αμυγδαλή, οδηγώντας σε ένα φαύλο κύκλο ευαισθητοποίησης στο στρες.
  • Ο υποθάλαμος αποκρίνεται στην τραυματική εμπειρία εκκρίνοντας ακόμη περισσότερες ορμόνες του στρες και ο εγκέφαλος εισέρχεται σε μία κατάσταση μειωμένης δεκτικότητας σε νέα ερεθίσματα, στην προσπάθεια του να παραμείνει σε επαγρύπνηση για τις τραυματικές εμπειρίες που έχουν προηγηθεί.
  • Η διέγερση αυτή ευαισθητοποιεί τα νευρικά κύτταρα του μεταιχμιακού συστήματος με αποτέλεσμα να υπερπυροδοτούν σε κάθε υπενθύμιση των δυσεπίλυτων συναισθημάτων απελπισίας, προδοσίας, αποδυνάμωσης και φόβου.
  • Οι τραυματικές αναμνήσεις εντυπώνονται μακροπρόθεσμα σε συνεκτικά νευρωνικά δίκτυα μεταξύ του μεταιχμιακού συστήματος και του κροταφικού λοβού, παράγοντας εμμονικές σκέψεις δια μέσου των αλληλεπιδράσεων τους με την υπερ-δραστήρια έλικα του προσαγώγιου και του κερκοφόρου πυρήνα.

 

Ο βίαιος εγκέφαλος

 

Ακόμη και υγιείς άνθρωποι, χωρίς γενετική ή αναπτυξιακή επιρρέπεια, μπορούν να υποστούν εκτεταμένη εγκεφαλική βλάβη εάν αντιμετωπίσουν έντονες καταστάσεις στρες για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Ένα άτομο το οποίο εκδηλώνει βίαιες, επιθετικές ή σαδιστικές τάσεις είναι πολύ πιθανό να πάσχει από κάποια σοβαρή ψυχική ασθένεια, νευρο-ορμονική ανισορροπία και άλλου είδους νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Οι διαταραχές αυτές είναι διαγνώσιμες ακόμη και με απεικονιστικές μεθόδους του εγκεφάλου, ενώ κάποιες εξ αυτών είναι κλινικά αντιμετωπίσιμες.

 

Όταν η αποδιοργάνωση του εγκεφάλου επιδεινώνεται

 

  • Η ικανότητα μάθησης και αφαιρετικής σκέψης περιορίζονται δραματικά. Το άτομο αποφεύγει συνειρμούς που του προκαλούν δυσφορία και παύει να σκέφτεται αναλυτικά.
  • Το σύστημα κατηγοριοποίησης και ερμηνείας των γεγονότων του εγκεφάλου δυσλειτουργεί, με συνέπεια τα εισερχόμενα ερεθίσματα και οι σχετιζόμενες αναμνήσεις να διαστρεβλώνονται σε ακραίο βαθμό, παθολογικό.
  • Ενισχύεται η διασύνδεση μεταξύ συμπτωματικών γεγονότων και ως εκ τούτου το άτομο έλκεται προς συνομωσιολογικές θεωρήσεις των πραγμάτων.
  • Τα εκτελεστικά κέντρα του εγκεφάλου, επίσης, δυσλειτουργούν, απομειώνοντας τη νοητική ευελιξία, τη λογική σκέψη, την αυτόνομη βούληση, τον έλεγχο του παρορμητισμού και την αντιδραστικότητα.
  • Η άκαμπτη σκέψη εμποδίζει τα άτομα να συνειδητοποιήσουν την αντιληπτική τους ανεπάρκεια.
  • Κοινή είναι η έλλειψη ικανότητας ενσυναίσθησης, εξαιτίας της μειωμένης κοινωνικής και διαπροσωπικής αντίληψης, της δυσκολίας στην αναγνώριση μη-προφορικών σημάτων και της ερμηνείας των συμπεριφορών μόνο από ίδιες εμπείριες.
  • Σταδιακά, υιοθετείται μία αδικαιολόγητα καχύποπτη συμπεριφορική απόκριση στη στάση και γλώσσα του σώματος των άλλων, στον τόνο της φωνής τους και στις εκφράσεις του προσώπου τους.

 

Το τραύμα συνδέεται με τη μισαλλοδοξία

 

Το ανισόρροπο μοτίβο καλωδίωσης των νευρωνικών κυκλωμάτων και η διαμόρφωση της κοινωνικής συμπεριφοράς μέσω εξαρτημένων αντανακλαστικών, είναι πρωταρχικές αιτίες για την αναδυούμενη μισαλλοδοξία, την άκαμπτη σκέψη και τις τάσεις εξτρεμισμού.

 

Οι εγκληματολόγοι ψυχίατροι που έχουν μελετήσει την ιδιοσυγκρασία τυρράνων και των εξτρεμιστών ακόλουθων τους, θεωρούν ότι οι ολοκληρωτικές τάσεις δεν προκύπτουν εν κενώ, αλλά ως φυσική συνέπεια ενός υπανάπτυκτου συναισθηματικού κόσμου και της χωλαίνουσας αντιληπτικής τους ικανότητας. Επιπρόσθετα, δεν είναι σπάνιο να δρουν υπό την επιρροή ψυχωσικών παρορμήσεων και παραληρηματικών πεποιθήσεων.

 

Οι εμμονικές σκέψεις συδαυλίζουν το δογματισμό και τις ακατέργαστες, αντανακλαστικές αποκρίσεις, οδηγώντας σε αυτο-ανατροφοδοτούμενα συναισθήματα μίσους και αμφισβήτησης του "εχθρού". Η εκτόνωση επέρχεται πάντα δια των πράξεων βίας και βαρβαρότητας.

 

Τέλος, πολλοί τύποι ψυχώσεων εμφανίζουν χαρακτηριστικά μεσσιανισμού. Τα άτομα αυτά παραληρούν υπό την αίσθηση ενός ανώτερου σκοπού, νιώθουν ότι έχουν επιλεγεί για την εκπλήρωση μιας ιδιαίτερης αποστολής και το όλο σύμπλεγμα μοιάζει να εκφαίνεται ως μεγαλειώδης αίσθηση παντοδυναμίας. Σε συνδυασμό με προϋπάρχουσες παρανοϊκές αντιλήψεις περί επερχόμενης απειλής και αόρατου εχθρού, καλλιεργούνται όλες οι προϋποθέσεις εκείνες που χαλυβδώνουν επικίνδυνους ηγέτες και φανατικούς ακόλουθους.

 

Η παρατεταμένη έκθεση σε στρεσογόνες ή εκφοβιστικές καταστάσεις τείνει να διαταράσσει το νορμάλ πρότυπο διασύνδεσης μεταξύ των εγκεφαλικών περιοχών

Η εκπαίδευση ενός νεαρού ατόμου σε ένα άκαμπτο δογματικό πλαίσιο καλλιεργεί αισθήματα ντροπής για φυσιολογικές βιολογικές τάσεις του, οδηγώντας το σε εσωτερικές αντιφάσεις και συγκρούσεις. Επομένως, αυτά τα άτομα είτε καταλήγουν να ζουν "διπλές" ζωές, είτε καταπιέζουν μέρη του "εγώ" τους και προβάλλουν τις ενοχές σε άλλα άτομα, θεωρώντας τα "αμαρτωλά".

 

Οι συνέπειες της μισαλλοδοξίας και του φονταμενταλισμού

 

Τα άτομα νεαρής ηλικίας που μεγαλώνουν σε ένα καταπιεστικό περιβάλλον, αποστερούνται σημαντικά ερεθίσματα και εμπειρίες για την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους. Η αποδοχή του εαυτού τους σχετίζεται άρρηκτα με την υπακοή σε αυστηρούς και ανηλεείς κώδικες ηθικής, οι οποίοι συχνά αρνούνται ή δαιμονοποιούν την ανθρώπινη φύση. Η εκπαίδευση ενός νεαρού ατόμου σε αυτό το άκαμπτο δογματικό πλαίσιο καλλιεργεί αισθήματα ντροπής για φυσιολογικές βιολογικές τάσεις του, οδηγώντας το σε εσωτερικές αντιφάσεις και συγκρούσεις. Επομένως, αυτά τα άτομα είτε καταλήγουν να ζουν "διπλές" ζωές, είτε καταπιέζουν μέρη του "εγώ" τους και προβάλλουν τις ενοχές σε άλλα άτομα, θεωρώντας τα "αμαρτωλά".

 

Οι φασίζουσες τάσεις αυτών των ατόμων ενδεχομένως να μην εκδηλώνονται υπό φυσιολογικές συνθήκες κοινωνικών περιορισμών και κανόνων, αλλά όταν επικρατήσουν συνθήκες χάους, πίεση από συνομηλίκους και η "ψυχολογία του όχλου" είναι επιρρεπείς σε εκτροχιασμό και βιαιοπραγίες.

 

Αποστροφή της αβεβαιότητας

 

Κοινό χαρακτηριστικό όσων έχουν μεγαλώσει σε συνθήκες ολοκληρωτισμού είναι η μισαλλοδοξία, η αδυναμία να ελέγξουν τη συνέπεια των αντιλήψεων τους με την πραγματικότητα, η αναζήτηση απλών απαντήσεων σε περίπλοκα θέματα, η αποστροφή σε διλήμματα που δεν έχουν εύκολη απάντηση.

 

Με λίγα λόγια αποζητούν τη βεβαιότητα, μισούν την αβεβαιότητα και αντιστέκονται σθεναρά στη μάθηση νέας πληροφορίας, ίδιως όταν αυτή κοντράρει ευθέως ή πλαγίως τα όσα έχουν διδαχθεί. Ως γνωστόν, η απόκτηση νέας γνώσης οδηγεί πάντα σε αυξημένη συνειδητοποίηση της συνολικής άγνοιας ενός ατόμου, συναίσθημα το οποίο τείνουν να μισούν οι ολοκληρωτικές προσωπικότητες.

 

Αναζήτηση της κοινωνικής ενσωμάτωσης

 

Έρευνες έχουν καταδείξει ότι υπό ορισμένες, μη-κανονικές συνθήκες σχεδόν ο καθένας μπορεί να δράσει ενάντια στις εσωτερικές του αξίες και την ηθική του πυξίδα. Μάλιστα, όταν ένα άτομο συναποτελεί το ελάχιστο μέρος ενός μεγάλου πλήθους, εκμεταλλεύεται την ανωνυμία του και αγνοεί τους κοινωνικούς κανόνες που το καθιστούν υπεύθυνο και υπόλογο για τη συμπεριφορά του.

 

Η εξελικτική μας κληρονομιά μας προδιαθέτει να κατηγοριοποιούμε τους ανθρώπους είτε ως μέλη μιας ομάδας, είτε ως κοινωνικά εξοβελισμένους. Τους τελευταίους τείνουμε να τους απορρίπτουμε ως αδύναμους και ανυπεράσπιστους και γι αυτό το λόγο πιέζουμε τον εαυτό μας να ανήκει κάπου, οπουδήποτε. Αυτό μπορεί να είναι από μία ομάδα ποδοσφαίρου, μέχρι ένα πολιτικό κόμμα, μια μαφιόζικη οργάνωση ή ένα εθνικιστικό κίνημα.

 

Οι κοινωνικές ομάδες, σε επόμενο επίπεδο, διαχωρίζουν η μία την άλλη και υιοθετούν στερεότυπες αντιλήψεις για την "άλλη πλευρά". Αυτό οδηγεί αναπόφευκτα σε περαιτέρω απομόνωση και εμπάθεια μεταξύ των ομάδων και συνιστά τον κύριο λόγο για τον οποίο η πολυπολιτισμικότητα δείχνει να αποτυγχάνει ως ένα βαθμό σε κάποιες κοινωνίες. [Μεγάλο είναι το debate για τις διαφορές μεταξύ Γαλλίας και Αγγλίας ως προς τις εφαρμοζόμενες πολιτικές κοινωνικής ενσωμάτωσης- check "assimilationism vs multiculturalism"].

 

 

Κατήχηση δογματικών αντιλήψεων και τεχνικές υποβολής

 

Ως δογματικές ορίζονται οι αντιλήψεις του ατόμου που δεν ανατρέπονται ακόμη και όταν εκτίθεται σε σωρεία καταφανών αντενδείξεων. Συνήθως, ενσωματώνονται σε ένα αυστηρό ηθικό εποικοδόμημα, το οποίο αποκλείει αξιακούς μετασχηματισμούς και την αλλαγή απόψεων.

 

Διάφορες μέθοδοι χρησιμοποιούνται από ολοκληρωτικές οργανώσεις για να στρατολογήσουν και να εμβαπτίσουν άτομα στην ιδεολογία τους. Οι τεχνικής ιδεολογικής υποβολής περιλαμβάνουν κατήχηση και επιλεκτική έκθεση νέων ατόμων σε περιορισμένο φάσμα ιδεών, συναισθηματική υπερφόρτωση και επιβράβευση μέσω της επιτυχούς κοινωνικής ενσωμάτωσης στο γκρουπ.

 

Άλλες τεχνικές που εφαρμόζονται για την αποτροπή διαφυγής των στρατολογημένων είναι η επιβολή απομόνωσης, η αποστέρηση των αισθήσεων και του ύπνου, η πείνα/δίψα και ο εξευτελισμός, που οδηγούν σταδιακά σε αποδιοργάνωση της προσωπικότητας μέχρι να υποκύψει ξανά στα ιδεώδη και τις πρακτικές του δόγματος.

 

Εκμετάλλευση εξουσίας για την επιβολή ιδεολογικού μονοπωλίου

 

Η εκμετάλλευση της εξουσίας παρατηρείται πάντα σε ολοκληρωτικές ομάδες και οργανωμένες σέχτες, όπου το ιδεολογικό μονοπώλιο είναι ο κανόνας και επιβάλλεται τεχνηέντως. Οι συνθήκες ολοκληρωτισμού, όταν διαχέονται στην κοινωνία, απορρυθμίζουν τις άμυνες της και αποδεικνύονται ωρολογιακή βόμβα σε βάθος χρόνου, ανεξάρτητα από την πολιτική ταυτότητα και την ιδεολογική στάση.

 

Το πλήθος άγεται και φέρεται λόγω των κατασταλτικών μέτρων, ελλείψει νομικού πλαισίου προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και της ελεγχόμενης προπαγάνδας μέσω λογοκρισίας του τύπου. Συνήθως, μάλιστα, καλλιεργείται η ιδέα ενός απειλητικού εχθρού στο εσωτερικό/εξωτερικό, η οποία ενώνει και φανατίζει τη φοβισμένη μάζα. Όσα άτομα αντιστέκονται, "απομακρύνονται" αθόρυβα, πλην παραδειγματικά.

 

Ο φόβος κατάρρευσης των ιδεολογικών αναφορών

 

Φόβος και αισθήματα επερχόμενης απειλής εγείρονται σχεδόν αντανακλαστικά όταν το δόγμα αμφισβητείται από άλλα άτομα ή από νέα δεδομένα. Το δογματικό άτομο απορρίπτει ακόμη και τις ελάχιστα αποκλίνουσες ιδέες, απαξιώνοντας ή εκφοβίζοντας το φορέα της διαφορετικής άποψης. Εάν ο αλλόδοξος δε συμμορφωθεί του αποδίδονται κακεντρεχή κίνητρα, δαιμονοποιείται και μπορεί να υποστεί βιαιότητες με σκοπό τον αφανισμό του. Η εύκολη λύση.

 

Η συλλογική βία ξεσπά

 

Διαδεχόμενες γενιές από νέους που δεν έζησαν ποτέ τη στοργή, παρά μόνο τον άτεγκτο ολοκληρωτισμό (πλεονασμός), χάνουν σταδιακά την ικανότητα να συναισθάνονται τους άλλους και θεωρούν αδύνατη τη συνύπαρξη με άτομα διαφορετικών πεποιθήσεων. Όταν από τόσο εύπλαστη ηλικία υφίστανται ελεγχόμενη προπαγάνδα, ακραία δογματοποίηση και ενσωματώνονται πλήρως στην ψυχολογία του όχλου, τότε η αυταξία τους μηδενίζεται και η συλλογική βία μπορεί να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή ενάντια στον "εχθρό" με τα πιο αποτρόπαια μέσα, ακόμη και με επιθέσεις αυτοκτονίας.

 

Ως δογματικές ορίζονται οι αντιλήψεις του ατόμου που δεν ανατρέπονται ακόμη και όταν εκτίθεται σε σωρεία καταφανών αντενδείξεων.

 

Ο πόλεμος δεν είναι λύση

 

Παραπάνω, επιχείρησα μια ερμηνεία των νευροβιολογικών/ψυχιατρικών/κοινωνικών αιτιών που διαμορφώνουν την ιδιοσυγκρασία όσων νέων στρατολογούνται από ομάδες εξτρεμιστών, όπως η ISIS. Όπως διαφάνηκε, η φτώχεια και η ανελευθερία είναι κρίσιμοι παράγοντες που συμβάλλουν στην ψυχολογική αστάθεια, τον ολοκληρωτισμό και τη βία. Μάλιστα, η ισοπέδωση της αξίας του ατόμου είναι και ο παράγοντας υψηλότερης επικινδυνότητας.

 

Γι αυτό το λόγο θεωρώ πως ο πόλεμος δεν είναι λύση. Πάντα οδηγεί σε φτωχοποίηση και περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση μέρους του πληθυσμού.

 

Τώρα μοιάζει να είναι αργά. Όλα αυτά έχουν ήδη συμβεί και παρακολουθούμε αμήχανα τις απρόβλεπτες συνέπειες των παρεμβατισμών της Δύσης - κατάλοιπο της αποικιοκρατικής εποχής. Οι λύσεις πλέον δεν είναι απλές, ούτε προφανείς. Κανείς δεν γνωρίζει πως να αντιμετωπίσει τον εξτρεμισμό και τις ακραίες εκφάνσεις βιαιότητας που έχουν ριζώσει για τα καλά σε ταλαιπωρημένες, εξαθλιωμένες κοινωνίες.

 

Υ.Γ.: Αν όντως εμπιστευόμαστε τις αξίες του δυτικού πολιτισμού, θα ήταν φρόνιμο να τις διαδίδουμε με λιγότερο αντιφατικά μέσα και οπωσδήποτε όχι με τη χρήση βίας. Οι αιματοχυσίες δεν εξευγένισαν ποτέ κανέναν.

  

Βιβλιογραφία για περαιτέρω μελέτη

 

 

Αν ενδιαφέρεστε για τα πιο πρόσφατα άρθρα μου, έχετε ερωτήσεις ή επιθυμείτε να μου προτείνετε ένα θέμα, μπορείτε να με ακολουθήσετε στο Facebook και να επικοινωνήσετε μαζί μου.

 

17 Σχόλια
avatar
tktk 17.11.2015 | 15:24
Κατάργηση της λογικής, πλύση εγκεφάλου, απόλυτη μη κριτική σκέψη, μίσος για το διαφορετικό και τον "άλλο": ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Αυτή είναι η βάση, προσθεστε και το στρες που αναφερετε και έτοιμο το κοκτέιλ. Μην ξεχναμε τη βάση όμως...
avatar
atman 24.5.2017 | 12:48
Πες τα. Τοσοι Γιεζιντι, Ζωροαστρες, Ινδουιστες, Κομφοκιανοι εχουν ανατιναχτει...

Καλη νευροβιολογια καλες οι απλουστευσεις περι θρησκειων αλλα δεν ειναι οι κοινωνικοπολιτικες και θρησκευτικες συνθηκες ολες ιδιες.
Η ισοπεδωση ειναι το οπιο των διανοητικων τεμπεληδων.
avatar
tktk 24.5.2017 | 14:59
Δεν ανατινάσεσαι αν δεν έχεις πιστέψει σε παραδείσους. Προφανώς αυτό το κάνει η θρησκεία. Προφανώς δεν είναι όλες ίδιες. Όλες όμως διαχωρίζουν τους ανθρωπους σε εμείς και οι άλλοι. Με διάφορες συνεπειες. Από μικρές έως μεγάλες.
Θρησκεία σημαίνει πιστευω στο παράλογο. Δεν κρίνω, δεν καταλαβαίνω τί ψηφίζω, δεν ξερω πως λειτουργεί ο κόσμος, σιχαίνομαι τους άπιστους κλπ κλπ σε διάφορες διαβαθμίσεις. Δε σκοτώνουν όλοι αλλά και ο ινδουισμός και όλες οι θρησκείες κρατάνε τον άνθρωπο δέσμιο. Όλες εχουν αρνητικά. Ενω τα θετικά τους μπορείς να τα χεις και χωρίς αυτές. Και πολύ καλύτερα.
Απλώς θεωρείτε τη θρησκεία αναπόσπαστο κομματι του ανθρώπου. (Και της ταυτότητας του;;;;) Δεν είναι. Καλλιεργείται, και πάντα σκόπιμα.
Δε θα σταματήσουν όλοι οι πολεμοι και οι φόνοι, αλλά χωρίς θρησκείες θα απαλλαχτούμε από πολλούς. Και κυρίως θα αρχισουν πιο πολλοι ανθρωποι να σκέφτονται και να κρίνουν.
Αλιόσα 24.5.2017 | 20:21
Τκτκ . Εμένα που πιστεύω σε παράδεισο και δεν ανατινάζομαι πού με βάζεις; αντιλαμβανεσαι πως η ρητορική σου μπορεί να φλερτάρει άγρια με καταστάσεις που περιγράφει το παραπάνω άρθρο;; αντιλαμβανεσαι πως σταυροφόροι μπορούν να υπάρξουν ΚΑΙ χωρίς θεό/θεούς;;
avatar
tktk 25.5.2017 | 00:51
Αλιόσα
Εχω ήδη απαντήσει στο σχόλιό μου. Δεν είναι όλοι οι πιστοί επιβλαβείς. Ειδικά όταν η πλάστιγγα ενός έθνους γέρνει προς την αθεία.
Εξηγώ ότι ΔΕΝ ανατιναζονται όλοι, αλλά συντηρούν μύθους και συμφεροντα που στηρίζονται σ αυτούς. Και μόνο που δεν αμφισβητείς τα παραμύθια της θρησκείας, τους είσαι χρήσιμος.
Και μαζί με άλλους κρατάς πίσω την ανθρωπότητα.
Δε θα σε κάνω να αλλάξεις με τη βία. Δεν κινδυνευεις απο μένα. Εγω κινδυνευω απο σένα, όχι φυσικά με βόμβες.
Σε λιγότερο βαθμό και σε άλλα ζητήματα.
Η θρησκεία δυστυχώς δεν είναι προσωπική. Γίνεται συλλογική και επιβάλλει νόμους, νοοτροπίες, συμμαχίες, πολιτική.
Και φυσικά επισης εξήγησα οτι δε θα τελειώσουν οι βόμβες με το τελος των θρησκειών.
Θα χει γίνει όμως ενα μεγάλο θετικό βήμα.
avatar
Γιώργος59 26.5.2017 | 22:11
Αυτό είναι ρατσιστικό tktk.Εγώ που είμαι μάρτυρας του Ιεχωβά και δεν ανατινάζεται κανένας από την θρησκεία μου και η οποία αντιμετωπίζει διακρίσεις από παντού γιατί να καταργηθεί η θρησκεία μου;Το Ισλάμ είναι αυτό που κάποιοι πιστοί του ανατινάζονται σε αυτη την θρησκεία πρέπει να κανείς κριτική.
avatar
Ανώνυμος/η 17.11.2015 | 18:31
Ω! μα τότε θα υπάρχει και το κατάλληλο φάρμακο με το οποίο θα τους ψεκάζουμε ή θα τους το χορηγουμε με χάπι μόλις βγαίνουν απο το τζιχαντιστικό κατηχητικό, και θα γίνονται με μιας ...αγγελούδια!!
θαρχονται θα μας άγκαλιάζουν θα μας φιλούν στο στόμα και θα μας προσφέρουν λουλούδια. Κι εμείς θα τα βάζουμε στην κάνη του προτεταμένοπυ και τόσο φιλικού σε μας Καλάσνικοφ...

nn40 17.11.2015 | 23:29
Πρέπει να είναι κανείς έξυπνος άνθρωπος για να γίνει κυνικός, και σοφός για να είναι αρκετά έξυπνος ώστε να μην το κάνει.

Fannie Hurst, 1889-1968, Αμερικανίδα συγγραφέας
avatar
Ανώνυμος/η 18.11.2015 | 00:15
Aγαπητέ οι νευροβιολογικές, νευροφυχολογικες θεωρίες για την ερμηνεια ψυχικών"εκτροπών" έχουν οπωσδήποτε θέση σε κάθε συζήτηση που μελετουμε συμπεριφορες. Αλλα... δεν απαντουν στα πάντα. Οπως δεν απαντα η νευρογενετική ή μοριακή βιολογία.Δεν υπαρχει όσο κι αν έχει επιχειρηθεί καποιο patern-προτυπο του serial killer, του παρανοϊκού, του καταλαμβανόμενου απο αμόκ που προβαίνει σε μαζική δολοφονία αγνωστων του ανθρώπων....
Εδω χύθηκε αίμα πολύ αναίτια όπως γίνεται σε κανονικό πόλεμο μναχα που το σκηνικό έιναι η πόλη. Η δε ερμηνεία που δίνεται έιναι αν μη τι άλλο απλουστευτική και φρικτά μηχανιστική -λες και μιλάμε για τα κυκλωματα ενός βενζινοκινητήρα- άκαιρη και πρόχειρη.
Και δεν είμαι κυνικός. Ούτε κατ' ελάχιστον σοφός εννοείται . Απλως είρων όταν χρειάζεται!
alx3 17.11.2015 | 22:09
Πολύ ενδιαφέρον το αναλυτικότατο άρθρο και σεβαστές οι αξίες του δυτικού πολιτσμού, αλλά-όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα- παραμένουν "αρχές του δυτικού πολιτισμού" και ουδεμία εφαρμογή έχουν σε ανθρωποειδή όπως αυτά του ISIS.
"Βία στη βία της εξουσίας των τζιχαντιστών", είναι μονόδορομος. Πρόκειται για "καμένους εγκέφαλους", άλλη λύση δεν υπάρχει και καλό είναι να το αντιληφθούμε, πέρα από θεωρίες, καθότι, άλλο το ευκτέο κι άλλο το εφικτό.
avatar
ΠΟΛΙΤΗΣ 18.11.2015 | 19:23
Ο Αριστογείτων έχει δίκιο. Αν κανείς ξέρει ακριβώς τι φταίει για κάτι είναι πιθανό ότι θα μπορούσε να βρει και τη λύση. Πείτε μου παρακαλώ: τι ακριβώς συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν δημιουργούνται μεσσιανικά πρότυπα/συναισθήματα/τάσεις; (Είναι φανερό ότι μπορούν να ακολουθήσουν εκατό παρόμοιες ερωτήσεις).
avatar
Ανώνυμος/η 19.11.2015 | 01:27
Είναι πλέον γνωστό μετά από μελέτες και πειράματα ψυχιατρων στο θέμα φόνος,στο υποκείμενο,τους τρόπους κλπ πως φόνος από φόνο έχει διαφορά. Εννοώ στην ευκολία η τη δυσκολία κάποιου στη διαπραξη του . Εδώ αναφέρατε μια αποδεδειγμενα από τις "ευκολοτερες"οπως έχει αποδειχθεί δηλαδή μέσω όπλου από απόσταση, κι αυτό επειδή ο θύτης δεν έχει "άμεση" επαφή με το θύμα λιγοστευοντας έτσι τις όποιες αναστολές του . θυμηθείτε τώρα τις εικόνες που ανέβαζαν στο διαδίκτυο,όπου έβαζαν ζωντανούς ανθρώπους σε σιδερένια κλουβιά και τους έκαιγαν ζωντανούς,ή τις εν ψυχρώ σφαγές με μπαλταδες και μαχαίρια δίπλα στη θάλασσα,σε σημείο που η θάλασσα είχε αλλάξει χρώμα,η έβαζαν ανθρώπους σε κλουβιά και τούς έριχναν από κοντινή απόσταση με.....αντιαρματικα!!!Μόνο οργανισμός (για το άνθρωπος έχω αμφιβολίες ) πολύ κατώτερος πνευματικά,εντελώς αμόρφωτος,με ψυχικές διαταραχές ή και υπό την επιρροια βαρέων ουσιών ίσως θα διεπρατε (έχει αποδειχθεί ότι όχι μόνο δεν είναι κατά αλλά γίνεται ευρεία χρήση οπιοδειδων και Lsd και υπάρχουν τα video αιχμαλωτου που βρισκόταν κυριολεκτικά σε άλλον κόσμο).Είναι ίσως οι μόνοι (οι τζιχαντιστες) σε αυτόν τον πλανήτη που δεν έχουν καταλάβει για ποιον δουλεύουν και ποιος πραγματικά ωφελειται από όλη αυτή την κτηνωδία..Σίγουρα πάντως κανένας Αλλάχ. .
Φλύαρος 19.11.2015 | 14:52
Δεν έχω το επιστημονικό υπόβαθρο για να κρίνω την νευρολογική προσέγγιση του θέματος. Για το ψυχολογικό/κοινωνιολογικό θα ήθελα να προσθέσω:

Ο φασισμός επιβάλλεται με συστηματική βία, ακόμα κι αν δεν υπάρχει πόλεμος ή εμφύλια σύρραξη. Πρώτοι οι ίδιοι οι βασανιστές και εκτελεστές βασανίζονται και κακοποιούνται τακτικά ώστε να αποκτηνωθούν. Παράλληλα η συστηματική προπαγάνδα σβήνει κάθε ίχνος κριτικής σκέψης καθιστώντας αδιανόητο έγκλημα κάθε παρέκκλιση από την ιδεολογία (Ναζιστική, Σαρία κτλ). Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι ο αντίπαλος (Εβραίος, Χριστιανός, Μουσουλμάνος κτλ) παύει να είναι άνθρωπος στην σκέψη του βασανιστή/εκτελεστή. Όσες τύψεις έχει ένας φυσιολογικός άνθρωπος λιώνοντας μια κατσαρίδα τόσες ή και λιγότερες έχει μέσα στην παράνοια του και ο φανατικός εκτελεστής/βασανιστής όταν εκτελεί τα αποτρόπαια εγκλήματα του.

Επίσης η μετάθεση της ευθύνης σε κάποια ανώτερη (πάντοτε απρόσωπη) αρχή όπως Στρατός, Θρησκεία, Κόμμα εξασφαλίζει ότι ακόμα και η παραμικρή αμφιβολία ή ίχνος τύψης δικαιολογείται από το υπέρτατο Καθήκον προς την αρχή. Ο εκτελεστής/βασανιστής ισχυρίζεται ότι: "Εκτελούσα εντολές" με εντολοδόχο τον όποιο θεό ή ανώτερο και επομένως είναι απαλλαγμένος από κάθε προσωπική ευθύνη. Ιδιαίτερα στον θρησκευτικό φονταμενταλισμό πρέπει να τονιστεί η χρήση της θεϊκής εντολής που είναι υπεράνω όλων των γήινων εξουσιών.

Υ.Γ. Αν και δεν έχω σπουδάσει ψυχολογία το παρακάτω πείραμα (που ήταν και θέμα εργασίας μου ως φοιτητής) έχει μείνει ανεξίτηλο στην μνήμη μου:

https://en.wikipedia.org/wiki/Milgram_experiment
avatar
xristosd 24.5.2017 | 12:11
" Η βάση της παρακάτω ανάλυσης αφορά σε νεαρά άτομα που μεγαλώνουν σε απολυταρχικά περιβάλλοντα ή/και εμπόλεμες ζώνες. Τα βιώματα τους είναι τραυματικά.
Πηγή: www.lifo.gr

Το άτομο που έκανε την επίθυεση δεν είναι στην κατηγορία
avatar
Ανώνυμος/η 25.5.2017 | 03:17
Κατά τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, ένας από τους δράστες της πρόσφατης επίθεσης είναι 23 χρονών, γεννήθηκε στη Βρετανία αλλά έλκει την καταγωγή του από τη Λιβύη. Αυτό σημαίνει ότι πριν έξι χρόνια, δηλ. όταν ήταν 17 χρονών, είδε τη γενέθλια χώρα του να καταστρέφει ολοκληρωτικά ως κράτος, μαζί με τη Γαλλία, μέσω ενός ανελέητου βομβαρδισμού, σε μισό καλοκαιρι μόνο, τη χώρα καταγωγής του με πρόσχημα το δυνάστη Γκαντάφι, ο οποίος δύο χρόνια νωρίτερα είχε παρελάσεις θριαμβευτικά στη Ρώμη ως άλλος Αύγουστος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Τα σχέδια των διεθνών παικτών αλλάζουν και έτσι τέθηκε η ταφόπλακα στη Λιβύη. Άραγε δεν επηρέασε αυτό τον 17χρονο τότε αγγλοτραφή νέο, μεγαλωμένο σε οικογενεια από τη Λιβύη; Χθες διάβασα ότι η τρομοκρατία εναντιώνεται στην ελευθερία του καπιταλισμού, σήμερα σε βρετανική εφημερίδα ότι φταίει η ελευθερία που σημστοδοτεί μια γυναίκα μουσική καλλιτέχνις κλπ κλπ. Οτιδήποτε δηλαδή για να ξεχάσουμε ότι το Η.Β., μιαχώρα με πολλή μόρφωση, επί 16 συναπτά έτη βομβαρδίζει σχεδόν όλεε τις γειτονικές μας χώρες. Και καίει ανθρώπους ζωντανούς, οι οποίοι εργαζόμενοι στη βάση του Λίνκονσιρ πατάνε κουμπιά που στέλνουν μη επανδρωμένα ιπτάμενα οχήματα να κάψουν ζωντανούς ανθρώπους σε άλλη γωνιά του πλανήτη. Πολλοί από αυτούς που είναι υπεύθυνοι είναι άθεοι, αλλά δεν βλέπω αυτό να μειώνει τα εγκλήματά τους. Η Γαλλία είναι μια επιθετικά αθεϊστική χώρα, ως κράτος, και διαπράττει εγκλήματα από τη Λιβύη στη Γαλλία (ξεχάσαμε που ξεπήδησε ο "ελεύθερος συριακός στρατός;). Η μόρφωση, ως τεχνική γνώση, δεν βοηθά. Αυτό που χρειάζεται είναι καλλιέργεια και κριτική σκέψη, που όμως να συνάδει με ένα πλέγμα ηθικών αξιών. Εξου και τα περί θρησκειών και αθεΐας τα ακούω ολίγον τι βερεσέ. Έχω δει τερατώδη πράγματα και από τους μεν και τους δε.
Anonymous Guest 25.5.2017 | 07:39
Στρεσογόνες καταστάσεις, καταπίεση, τραυματικές εμπειρίες λόγω πολέμου κτλπ. Οκ. Πες τώρα απλά δεν έχουν μυαλό και γεννήθηκαν έχοντας μέσα τους μια ψυχασθένεια σοβαρή που απλά περίμενε να ενεργοποιηθεί απο κάποιον σαν το Ισλαμικό Κράτος. Γιατί άλλη εξήγηση δεν υπάρχει καθώς δεν προέρχονται όλοι οι "ιεροί μαχητές" απο τέτοια περιβάλλοντα. Ξέρετε πόσοι καλοζωισμένοι νέοι Ευρωπαίοι με νορμαλ γονείς έτσι ξαφνικά ασπάστηκαν το ακραίο Ισλάμ και μια μέρα απλά εξαφανίστηκαν και πήγαν στα εδάφη του ΙΚ σε Συρία, Ιρακ και Λιβύη? ΧΙΛΙΑΔΕΣ! Ο βομβιστής του Μαντσεστερ αν και απο την Λιβυη ήταν γεννημένος και μεγαλωμένος στην Βρετανία. Και τότε στο Παρίσι ίδια περίπτωση. Όλοι....Ευρωπαίοι. Πήγαν κάτω, γύρισαν και τώρα αποτελούν απειλή.Καλές οι θεωρίες, οι αρχές του δυτικού κόσμου, τα ευχολόγια και οι μακρυγορίες αλλά είναι ήδη αργά. Το ΙΚ υπάρχει και είναι εδώ/εκεί. Η βία δεν είναι λύση, ναι. Υπο κανονικές συνθήκες. ΓΙΑ ΑΡΧΗ ωστόσο είναι!! Δημοκρατία, δικαιώματα, απλή φυλάκιση σαν ποινή κτλπ είναι άγνωστα γιαυτούς. Όπως κάποτε η Ναζιστική Γερμανία δεν γινόταν να σταματηθεί δίχως βιαια αντεπίθεση έτσι και τώρα οι τζιχαντιστές (πίσω απ τους οποίους υπήρχαν/υπάρχουν συμφέροντα αλλά πλεον οι μαχητές είναι εκτός ελέγχου). Δεν πρέπει να δείξουμε οίκτο. Να αφανιστούν απο προσώπου Γης πρέπει.

Όσο εμείς στην Δύση συζηταμε, κοιτάμε και χαϊδευουμε τα αυτιά των τζιχαντιστών με στρατιωτικές επιθέσεις της πλάκας και χιλιάδες ανεπιτήρητους υπόπτους, το ΙΚ μας επιτίθεται ενώ καθημερινά κατασφάζει, βασανίζει και τρομοκρατείτον αθώο άοπλο λαό της Συρίας, του Ιράκ και της Λιβυής σιγά σιγά (κριμα ομορφα ιστορικα και ειρηνικα κρατη καταστραφηκαν εν μια νυκτί). Με στεναχωρεί πραγματικά αυτό. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί έρχονται ακόμα Πρόσφυγες (και μαζί αρκετοί λαθραίοι) όταν η Δύση αφήνει ΟΛΌΚΛΗΡΑ ΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΛΑΟΥΣ στο έλεος της καταστροφής. Εμάς θα μας άρεσε εαν σε πόλεμο με την Τουρκία και ενώ θα χάναμε να βλέπουμε ΕΕ και ΝΑΤΟ και ΟΗΕ πχ να μας γράφουν κανονικότατα? Όχι.

Αν θέλουμε να σταματήσει η προσφυγιά (που ούτως ή άλλως δύσκολα ταιριάζουν με εμάς, έτσι είναι) και να μην συνεχιστεί η άνοδος της Ακροδεξιάς τότε πρέπει να πάψουν οι πολέμοι εκεί κάτω.

Είδα το ΝΑΤΟ - 28 κρατών παρακαλώ - θα μπει στον διεθνή Συνασπισμο κατα του ΙΚ. Εαν παλι δεν γινει κατι τοτε ελεος θαναι αληθεια οι συνομωσιολογ. Θεωριες γιατι ολοκληρο ΝΑΤΟ δυσκολα να μην υπερτερει εναντι του ΙΚ....θεμα θελησης ειναι.
avatar
lotus 25.5.2017 | 19:13
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος ειναι ένα από τα πιο περίπλοκα και ενδιαφέροντα θαύματα της φύσης. Μια ερώτηση μονο θα ήθελα να κάνω, από νευρολογικής άποψης: εφόσον μια συμπεριφορά καθορίζεται από το ανάλογο "μοτίβο" ενός αριθμου νευρωνικων κυκλωμάτων με βάση τα βιώματα που έχει ένας άνθρωπος κατά την ανάπτυξη του, γίνεται να αλλάξει ριζικά αυτό το μοτίβο σε έναν ενήλικα ή πιο απλά, μπορεί ένας άνθρωπος που έχει μεγαλώσει στα πρότυπα του Isis, με ψυχανάλυση, φάρμακα κλπ, να αλλάξει την αντίληψη του για τον κόσμο γύρω του; Ή ακόμα πιο απλά, υπάρχει ελπίδα;