ΚΡΙΤΙΚΗ

Η Άφιξη

Arrival

Η Άφιξη
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Επιστημονικής Φαντασίας
ΕΤΟΣ: 2016
ΧΩΡΑ: ΗΠΑ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 116
ΧΡΩΜΑ: ΕΓΧΡ.
Σκηνοθεσία: Ντενί Βιλνέβ
Πρωταγωνιστούν: Έιμι Άνταμς, Φόρεστ Γουίτακερ, Τζέρεμι Ρένερ
Δώδεκα μυστηριώδη διαστημόπλοια με εξωγήινους επιβάτες προσγειώνονται σε διάφορα σημεία του πλανήτη μας. Μια ομάδα ειδικών επιστημόνων συστήνεται για να ερευνήσει το συμβάν. Ανάμεσά τους η Λουίζ Μπανκς, μια γλωσσολόγος που καλείται να βοηθήσει στην επικοινωνία με τους εξωγήινους, ενώ ο χρόνος πιέζει και ο κόσμος απειλείται με έναν παγκόσμιο πόλεμο. Η Λουίζ θα πρέπει να πάρει μια απόφαση που θα θέσει σε κίνδυνο όχι μόνο τη ζωή της αλλά και ολόκληρη την ανθρωπότητα.
ΚΡΙΤΙΚΗ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
8.12.2016

Η επιστημονική φαντασία του Καναδού σκηνοθέτη Ντενί Βιλνέβ ξεκινά με αισθηματική διάθεση και παίρνει φιλοσοφική τροπή στο Arrival, την προθέρμανσή του στο sci-fi πριν αναμετρηθεί με ένα ιερό τέρας του είδους στο sequel του Blade Runner. Η πρωταγωνίστρια, μια γλωσσολόγος (καταπληκτική η Έιμι Άνταμς, επείγουσα, ανεπιτήδευτη, χωρίς ίχνος επίδειξης) που έχει χάσει τη μονάκριβη κόρη της, καλείται να μεταφράσει τους ακαταλαβίστικους ήχους που εκπέμπουν οι εξωγήινοι, μια μικρή ομάδα ντροπαλών επτάποδων (φτυστά χταπόδια, αλλά με ένα πλοκάμι λιγότερο, ικανά να πετάξουν το μαύρο ζουμί τους με νόημα, σαν σπουδαγμένες σουπιές) που πάρκαραν λίγο πάνω από το έδαφος τα κατάμαυρα, σαν ωοειδείς μονόλιθους, διαστημόπλοιά τους, σε 12, φαινομενικά τυχαία επιλεγμένα, σημεία της Γης. Μετά τους πρώτους αναγνωριστικούς γύρους, η Λουίζ, με τη μικρή βοήθεια ενός στρατολογημένου επιστήμονα, του μαθηματικού Ίαν, ο οποίος θα αποκαλυφθεί προς το φινάλε, θα αποσπάσει σημεία γραφής από τα πλάσματα, μια μελάνη, που ως άλλο μελάνι θα την οδηγήσει σε μια σειρά από οράματα που σχετίζονται με θραύσματα της δικής της ζωής και θα την παραπέμψουν σε μια, πώς να το πω, ετεροχρονισμένη συνειδητοποίηση – με τη γραφή να ισορροπεί την ηχητική ερμηνεία και να αποστομώνει τους πολεμοχαρείς γήινους που βλέπουν μόνο εχθρούς.

 

Ο Βιλνέβ φαίνεται να έχει αποφασίσει να ασχοληθεί με την αυτογνωσία και όχι με μια εντυπωσιακή απάντηση για το αν υπάρχει ζωή έξω από δω, δίνοντας μια ανακουφιστικά τελεολογική λύση

 

Η δραματική παρεξήγηση της ταινίας κινείται γύρω από το αν τα μυστηριώδη όντα είναι φιλικά ή όχι, εξού και οι στρατιωτικές μονάδες ανά τον κόσμο που βρίσκονται επί ποδός και με το χέρι στη σκανδάλη, αλλά και γύρω από το αν αυτό που επιθυμούν να προσφέρουν είναι δώρο (εργαλείο) ή όπλο, ανάλογα με τη λεπτή ερμηνεία των συμβόλων που αποκωδικοποιούνται με πολύ κόπο μέσα στην ασάφειά τους. Πρόφαση είναι η δράση στην ταινία και ως πρόσχημα λειτουργεί με έναν βαθμό αφαίρεσης που δεν πείθει, ένα «σαν να μην έγινε και τίποτα συνταρακτικό», που κοντράρει τον πυρετώδη πανικό που σπέρνουν τα περιπετειώδη science fiction του σωρού. Την έξυπνη χρήση της εισβολής των εξωγήινων στο ξεκίνημα, που η Λουίζ αντιμετωπίζει σαν είδηση της σειράς στην τηλεόραση, μια και η απώλεια του παιδιού την έχει νεκρώσει εσωτερικά, διαδέχεται μια συνεχιζόμενη αδιαφορία ως προς το πρόδηλο μέγεθος του φαινομένου: άλλο το ότι δεν υπάρχει μείζον γεγονός (που υπάρχει φυσικά), κι άλλο να κάνουμε σαν να μην υπάρχει, για να μη μας μπερδέψουν με την Ημέρα Ανεξαρτησίας.

 

Το Arrival πιστοποιεί το βαθύ χάσμα μεταξύ της επιστημονικής φαντασίας για σκεπτόμενους και των επιστημονικοφανών περιπετειών για παιδιά

 

Το ζητούμενο εδώ είναι ο χρόνος, η μη γραμμική εφαρμογή του και ο συσχετισμός του μηχανισμού της μνήμης με τη γέννηση και τον θάνατο. Ωστόσο, μετά τα πρώτα τρία τέταρτα κλιμάκωσης (την τεχνική του ατμοσφαιρικού χτισίματος που έχουμε δει σε όλες τις ταινίες του), ο Βιλνέβ φαίνεται να έχει αποφασίσει να ασχοληθεί με την αυτογνωσία και όχι με μια εντυπωσιακή απάντηση για το αν υπάρχει ζωή έξω από δω, δίνοντας μια ανακουφιστικά τελεολογική λύση. Μπορεί η ανάβαση των γήινων εθελοντών στη μελανή άκατο, όπως και το θέμα της γλωσσικής επικοινωνίας, να θυμίζει το Στενές επαφές τρίτου τύπου, ο μονόλιθος να κλείνει το μάτι στην Οδύσσεια του Κιούμπρικ, αλλά ο λώρος συνδέεται μέσω της νουβέλας του Τεντ Τσιάνγκ, Story of your life, στην οποία βασίζεται, με το σύμπαν των αιτίων ως απάντηση στα βασικά ερωτήματα, του Τέρενς Μάλικ και την υπολογισμένη, μονοχρωμική επιφάνεια του Κρίστοφερ Νόλαν.

 

Μόνο που το Arrival στο τέλος (της γραφής) εν μέρει απογοητεύει, γιατί δεν έχει ούτε την ποιητική στόφα του Μάλικ, στις εμπνευσμένες του στιγμές, ούτε την καθηλωτική, αναρριχητική αφήγηση του Νόλαν. Ας μην ξεχνάμε πως πριν ο Μάλικ καταλήξει στο Δέντρο της Ζωής και ο Νόλαν στο Interstellar, είχαν κάνει εξαντλητικές πρόβες για να βρουν και να τελειοποιήσουν τον ιδιότυπο λόγο και τη διακριτή εικόνα τους. Το Arrival πιστοποιεί το βαθύ χάσμα μεταξύ της επιστημονικής φαντασίας για σκεπτόμενους και των επιστημονικοφανών περιπετειών για παιδιά. Ο Πόλεμος των Άστρων και οι Στενές Επαφές, που βγήκαν στις αίθουσες την ίδια χρονιά, προέβλεψαν την εξέλιξη, με διαφορετικό εισπρακτικό σκορ – ο Λούκας απόρησε γιατί θριάμβευσε τόσο καθαρά, ενώ ο Σπίλμπεργκ αναρωτήθηκε γιατί ηττήθηκε στα ταμεία. Έκτοτε, η φαντασία που προσφέρει τη δράση στο πιάτο και δεν καίγεται για απαντήσεις κυριαρχεί, ενώ τα διαστημικά διανοήματα τώρα αρχίζουν να πληθαίνουν, αξιοποιώντας την τεχνολογία, με την εικαστική αρτιότητα να συνοδεύει τον προβληματισμό. Ο Ντενί Βιλνέβ αναφέρεται ευπειθώς στους ανήσυχους προκατόχους του, διατηρεί τη στιλπνότητα και τα εργαλεία του και επαναλαμβάνει με καλό γούστο θέματα και εικόνες που ήδη γνωρίζουμε.

12 Σχόλια
 (6 Ψήφοι)
avatar
Ανώνυμος/η 9.12.2016 | 05:09
Αγαπητε κυριε Κουτσογιαννοπουλε.

Διαβασα ενα ολοκληρο αρθρο σας και δεν καταλαβα τελικα αν σας αρεσε η οχι η ταινια. Δεν συνηθιζατε να γραφετε ετσι.
Της δωσατε 2 1/2 αστερια - που σημαινει ξεκαθαρα μετρια, αλλα στο λινκ γραφετε οτι αξιζει την προσοχη μας. Δεν νομιζω ουτε οτι εισαστε ανθρωπος που προτεινει μετριες ταινιες αλλα και ουτε οτι τελικα η ταινια ειναι μετρια.

Δεν δισταζατε να βαλετε μια καλη βαθμολογια εκει που αλλοι συναδελφοι σας εγραφαν κακες κριτικες για να δωσουν βημα σε αυταρεσκα αρθρα επιτηδευμενα δυσαναγνωστης γραφης.

Καποτε καποιοι κριτικοι εθαβαν το Blade Runner με παρομοιο τροπο. Οι διαδοχοι τους το αποθεωνουν τωρα την ιδια στιγμη που θαβουν τα Blade Runner του σημερα. Καποια πραγματα δεν αλλαζουν ποτε.

Εχω την εντυπωση οτι τα συμπτωματα του κλαδου σας εχουν επιρρεασει και εσας.



avatar
kubrick 10.12.2016 | 01:09
Ευχαριστώ πολυ για την εποικοδομητική σας επισήμανση. Σας απαντώ λόγω της ευγένειας σας.
Αν και δεν εχω να προσθέσω κάτι, εξηγούμαι ευχαρίστως:
Είδα την ταινια στην παγκόσμια πρεμιέρα της στη Βενετία χωρίς να εχω διαβάσει άρα και επηρεαστεί απο κριτικές άλλων.
Έγραψα γι' αυτήν αμέσως και δεσμεύομαι απο το αρχικό μου κείμενο του Σεπτεμβρίου, το οποίο φρόντισα ελαφρώς και επέκτεινα, ακριβώς στο ίδιο μήκος κύματος, διορθώνοντας κάποιες λεπτομέρειες.
Η αφήγηση στο Arrival, δεν έχει κανένα πρόβλημα. Με αλλα λόγια βλέπεται άνετα, κυλάει όσο ρευστά επιθυμεί ο δεξιοτέχνης Βιλνέβ. Το θέμα είναι τι θέλει να πει και πόσο πρωτότυπος είναι. Διέκρινα τις επιρροές του και είδα πως δεν υπερβαίνουν τις επινοήσεις του. Με την πλάστιγγα να γέρνει προς τον Μάλικ και την έννοια του χρόνου και της προσωπικής λύτρωσης, έμεινα συνοφρυωμένος στο φινάλε, αλλα όχι και απογοητευμένος. Έκλεισε την ταινια του, κλείδωσε τον κύκλο της ηρωίδας, πάγωσε τη συγκίνηση, ξεθύμανε απο σασπένς.
Μια μεσαία κατάσταση
Επομένως, μια mixed κριτική αντανακλά τη συνισταμένη των θετικών και αρνητικών στοιχείων.
Όσο για το σχόλιο σας περί κλάδου, ούτε καταλαβαίνω τι εννοείτε, ούτε με ενδιαφέρει ή με αφορά η οποιαδήποτε σύγκριση διότι ουδέποτε υπήρξα συντεταγμένος ή παρατεταγμένος. Αν αυτό σας λέει κάτι, χαίρομαι όταν οι ταινίες που δεν μου αρέσουν αρέσουν περισσότερο σε άλλους όσο λυπάμαι όταν οι ταινίες που μου αρέσουν δεν βρίσκουν αποδέκτες,
avatar
Ανώνυμος/η 11.12.2016 | 15:58
Σας ευχαριστω πολυ για την απαντηση.

Ειστε ο μοναδικος κριτικος κινηματογραφου που διαβαζω και καποια απο τα πραγματα που αγαπω στα αρθρα σας ειναι η απλοτητα, η ειλικρινεια, τα ευστοχα σχολια σας και μια ελειψη αυστηροτητας απεναντι σε ταινιες που καταφερνουν να μας κερδισουν εστω λιγο. Εκει και μονο εκει πηγαιναν τα σχολια περι κλαδου γιατι αυτα ειναι χαρακτηριστικα που σας κανουν να ξεχωριζετε.

Την ειδα την ταινια και μου αρεσε πολυ.
Οντως τα τελευταια 10 λεπτα τα ξοδεψε αποσαφηνιζοντας
πραγματα που ειχε ειδη υποννοησει πολυ καλα και περιγραφικα και θα μπορουσε να τα επενδυσει σε συναισθημα η και σε τοσα αλλα σημαντικα πραγματα που αναφερε.

Δεν νομιζω ομως οτι αυτο την κανει μετρια την ταινια.
Μου θυμησε Μαλικ ως προς την κινηματογραφηση στις οικογενειακες στιγμες, αλλα νομιζω οτι ο Μαλικ ειναι πιο αφηρημενος στον τροπο που προσεγγιζει τα θεματα του. Ο Βιλνεβ ηταν πολυ πιο συγκεκριμενος και με επιστημονικες αναφορες, στον βαθμο βεβαια που δεν μας κανει να ξεχναμε οτι αυτο που βλεπουμε να ειναι τεχνη και οχι επιστημη.

Πιστευω ειναι μια ταινια που προσεγγισε ταυτοχρονα πολλα και σημαντικα ζητηματα και το καταφερε με πολυ ωραιο, φιλοσοφικο αλλα και ξεκαθαρο τροπο χωρις να κουρασει καθολου.

Εθιξε θεματα αντιληψης, γλωσσολογιας, τον ρολο τον μιντια και τον ανασφαλη και πολεμοχαρη χαρακτηρα των συγχρονων κοινωνιων

Δεν θα μπορουσα με τιποτα να την χαρακτηρισω μετρια, ουτε να απαιτησω κατι περισσοτερο απο 2 ωρες ταινιας.

4 αστερακια απο εμενα λοιπον.

Καλο υπολοιπο

avatar
ΒρεΜπας...? 9.12.2016 | 12:06
Θα αποφύγω όσο γίνεται τα spoils και θα δώσω tip παρακολούθησης:

ΜΗΝ είστε κουρασμένοι κατά την προβολή!

Είδα το έργο στα όρια των αντοχών μου μετά από μια κουραστική ημέρα και λυπάμαι που δεν μπόρεσα να το απολαύσω όπως του άξιζε. H Amy Adams υποστηρίζει άψογα τον ρόλο της. Η μουσική, η φωτογραφία, η ροή και η αισθητική είναι υποδειγματικές για ταινία που θέλει να δώσει βάθος σε μια θεματολογία που ενδείκνυται για χαζολόι και ποπ-κορν. Ωστόσο -αν είστε κουρασμένοι- θα παίξουν με τις αντοχές σας. Όσο για το (αναγκαίο) χρονολογικό παιχνίδισμα, θα σας αποτελειώσει.

Οι εξωγήινοι είναι μια πρόφαση κι όχι ο σκοπός της ταινίας. Θα μπορούσε να είναι οποιοσδήποτε άλλος ο λόγος που θα επιδείκνυε την πολεμοχαρή φύση και την κοντόφθαλμη λογική του είδους μας. Είναι σίγουρα από τις ταινίες που αποδεικνύουν ότι επιστημονική φαντασία δεν συνεπάγεται και περιπέτεια. Πιο πολύ δράμα θα το χαρακτήριζα. Με κεντρικό νόημα την βαρύτητα των επιλογών στη ζωή μας, ιδιαίτερα όταν γνωρίζουμε εκ των προτέρων τόσο τα θετικά όσο και τα αναπόφευκτα αρνητικά που θα επιφέρουν σε αυτήν. Και εκεί μπαίνει το κομμάτι της αυτογνωσίας. Αξίζει να υποφέρεις τον πόνο για κάποιες στιγμές χαράς, όταν είναι μη διαπραγματεύσιμη η απόλυτη σύνδεσή τους;
fanisoranje 11.12.2016 | 00:07
Όποιος νομίζει ότι πάει να δει μια ταινία με εξωγήινους απατάται. Είναι μια ταινία που επίκεντρό της είναι ο άνθρωπος.
Θα ήθελα πολύ να της βάλω 5 αστέρια, καθώς ήταν μια πολύ καλή ταινία με μια εξαιρετική Amy Adams, αλλά παρότι στο τέλος ήμουν πάρα πολύ ευχαριστημένος από αυτό που είδα, είχα παράλληλα μια αίσθηση ότι θα μπορούσε να είναι ακόμη καλύτερο!
Θα την ξαναδώ σίγουρα.
avatar
Ανώνυμος/η 11.12.2016 | 15:58
CINEFIL 11.2.2017 | 09:23
Τελικά είμαι ο μοναδικός που πιστεύει ότι θα ακολουθήσει και Νο 2?
Angela Rabaouni 2.4.2017 | 17:42
Όποιος δεν έχει δει την ταινία μην διαβάσει το σχόλιο. :)

Η ταινία είναι αριστουγηματική και προσφέρει στον υποψιασμένο θεατή τροφή και για μετά το τέλος της. Η χρονολογική σειρά των γεγονότων διαφέρει από αυτή που παρουσιάζεται αρχικά στην ταινία, κάτι που γίνεται αντιληπτό μετά από τη μέση της ταινίας. Οι εξωγήινοι είναι και εδώ η αφορμή και όχι ο λόγος της ιστορίας. Είναι άλλη μια αλληγορία η οποία στοχεύει στο να ερμηνεύσει τον εσωτερικό μας "κόσμο" και το πώς θα μπορούσε η γνώση μας για το μέλλον να επηρεάσει τις αποφάσεις μας στο παρόν.
Δεν είναι τυχαίο που χρησιμοποιήθηκε μια γυναίκα γλωσσολόγος και μέσω της γλωσσολογίας το θέμα επικοινωνίας με τους εξωγήινους. Βασικά και οι δύο επιλογές θα ήταν οι μόνες που θα μπορούσαν να στηρίξουν την ύπαρξη της ιστορίας. Αναφορικά με τη γλωσσολογία και ότι αναφερεται μέσα στην ταινία είναι επιστημονικά επικυρωμένο και δεν υπάγεται σε περιττά ακατάσχετα λόγια.
Η εκμάθηση μιας νέας γλώσσας όπως αναφέρεται και στην ταινία rewires your brain —επανακαλωδιώνει τον εγκέφαλο—το οποίο και προσφέρει πολλές περισσότερες δυνατότητες σε αυτόν, ακόμα και την δυνατότητα να δείς το μέλλον (σε πολύ προχωρημένη ανάγνωση). Για κάποιους ήταν το “δώρο” των εξωγήινων (και εδώ θα μπορούσε να ερμηνευτεί ώς πραγματικά δώρο, ή η επαφή ή η αναγνώριση και εκμάθηση μιας νέας γλώσσας). Πώς τελικά η γυναικεία ανθρώπινη φύση χρησιμοποιεί αυτή τη “θεία Χάρη” και πώς αυτό θα μπορέσει να το διαχειρηστεί σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο (σε αντίθεση με την αντρική φύση που στην ταινία αντιπροσωπεύται τόσο από τον Μαθηματικό επιστήμονα από την μία όσο και από τον Κινέζο στρατηγό από την άλλη). Τα υπόλοιπα υπόκεινται σε προσωπική ερμηνεία..
avatar
Switters 21.10.2017 | 14:40
"Την έξυπνη χρήση της εισβολής των εξωγήινων στο ξεκίνημα, που η Λουίζ αντιμετωπίζει σαν είδηση της σειράς στην τηλεόραση, μια και η απώλεια του παιδιού την έχει νεκρώσει εσωτερικά"
Αυτό δεν ισχύει SPOILER

Όπως είδαμε μετά τη μέση της ταινίας τα γεγονότα δεν είχαν γίνει γραμμικά όπως παρουσιάστηκαν. Απλώς η Adams τα διηγείται.. Όταν ήρθαν οι εξωγήινοι δεν υπήρχε κανένα μωρό! Ούτε είχε ακόμη το χάρισμα για να προβλέψει το μέλλον και τι θα γίνει με το μωρό. Απλώς παρακολουθεί βαριεστημένα τις ειδήσεις και ίσως είναι ένα σχόλιο στην παθητικότητα του σύγχρονου ανθρώπου προς όλα.. Πόσο διαφέρει το ότι όλα καιγονται τα δάση τοσες φυσικες καταστροφες και απλως τα παρακολουθούμε παθητικά από το τελικά να έρθουν εξωγήινοι.

CITY GUIDE ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CULTURE ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ