ΚΡΙΤΙΚΗ

Ρόμα

Roma

Ρόμα
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Δραματική
ΕΤΟΣ: 2018
ΧΩΡΑ: ΗΠΑ/Μεξικό
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 135
ΧΡΩΜΑ: Α/Μ
Σκηνοθεσία: Αλφόνσο Κουαρόν
Πρωταγωνιστούν: Γιαλίτζα Απαρίτσιο, Μαρίνα ντε Ταβίρα, Φερνάντο Γκρεντιάγκα
Η ζωή μέσα από τα μάτια μιας νέας οικιακής βοηθού μιας οικογένειας στη Ρόμα, γειτονιά μεσαίας τάξης στην Πόλη του Μεξικού, κατά τη διάρκεια της πολιτικής αναταραχής της δεκαετίας του 1970.
ΚΡΙΤΙΚΗ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
13.12.2018

Χρειάστηκε να ανακαλέσει μνήμες της παιδικής και νεανικής του ηλικίας, καθώς και να ανασυνθέσει κατά προσέγγιση σκηνές που συνέβησαν πριν από σαράντα και πλέον χρόνια, σκαλίζοντας το υποσυνείδητό του, για τις ανάγκες της πιο προσωπικής, εν πολλοίς αυτοβιογραφικής ταινίας του, Roma, που κέρδισε, διά χειρός Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, προέδρου της κριτικής επιτροπής, τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας του 2018, είναι υποψήφια για Χρυσές Σφαίρες Σεναρίου, Σκηνοθεσίας και Ξενόγλωσσης Ταινίας και σίγουρα θα πρωταγωνιστήσει στα επερχόμενα Όσκαρ.

 

Δεν είναι απαραίτητο για έναν μεγάλο σκηνοθέτη να αυτοβιογραφείται ‒ ο Χίτσκοκ και ο Κιούμπρικ δεν το έκαναν ποτέ, και ο Γουέλς, έμμεσα. Αλλά όποτε συμβαίνει αυτό, όπως με τον Φελίνι, και μάλιστα δύο φορές, με το Amarcord και το 8 1/2, τον Γούντι Άλεν με τον Νευρικό Εραστή και τις υπόλοιπες παραλλαγές του ψυχισμού του, τον Μπέργκμαν με το Φάνι και Αλέξανδρος ή με τον Τριφό στα 400 Χτυπήματα, και σίγουρα με τον Καθρέφτη στην κορυφή του είδους, η μεγάλη επιτυχία μεταμορφώνεται σε μικρό καλλιτεχνικό θαύμα.

 

Με χρηματοδότηση του Netflix και επιλεγμένη κινηματογραφική διανομή σε όλο τον κόσμο, πρόκειται για μια κινηματογραφική επιστολή γεμάτη αγάπη και τρυφερότητα προς τις γυναίκες που τον μεγάλωσαν στη μεσοαστική συνοικία Ρόμα της Πόλης του Μεξικού, τις υπηρέτριες και τις νταντάδες που με αυταπάρνηση και γενναιοδωρία, ταπεινά και αθόρυβα, προστάτεψαν και γαλούχησαν γενιές παιδιών.

 

Μια κινηματογραφική επιστολή γεμάτη αγάπη και τρυφερότητα προς τις γυναίκες που τον μεγάλωσαν στη μεσοαστική συνοικία Ρόμα της Πόλης του Μεξικού, τις υπηρέτριες και τις νταντάδες που με αυταπάρνηση και γενναιοδωρία, ταπεινά και αθόρυβα, προστάτεψαν και γαλούχησαν γενιές παιδιών.

 

Παρακολουθώντας, παράλληλα, την προσπάθεια της μητέρας, της Σοφία, που προσπαθεί να κρατήσει κρυφή από τα τρία παιδιά της την ένταση στη σχέση με τον σύζυγο, με την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη της βασικής καμαριέρας, της Κλεό, καθώς ο πατέρας του παιδιού, ένας απερίσκεπτος νέος που ασχολείται με τις πολεμικές τέχνες αρνείται να αναγνωρίσει τη «συμμετοχή» του, ο Κουαρόν παρεμβάλλει στο δράμα οικογενειακών ισορροπιών και διαπροσωπικών σχέσεων το πέρασμα της χώρας του σε μια καινούργια περίοδο, τις αναταραχές και τις διαδηλώσεις, όπως συμπίπτουν με τη μετάβαση των ηρώων στο τέλος της αθωότητάς του, κυριολεκτικά και συμβολικά.

 

Για πρώτη φορά (με εξαίρεση τον Χάρι Πότερ), ο Μεξικανός σκηνοθέτης δεν μπόρεσε να συνεργαστεί με τον Τσίβο, με τον οποίο είχαν ήδη προετοιμάσει όλες τις σκηνές. Με το έμπιστο τρίτο μάτι του στην κάμερα εκτός σχεδίου, ο Κουαρόν, αποφασισμένος να μην εμπιστευτεί ξενόγλωσσο οπερατέρ λόγω της αμεσότητας και των αποχρώσεων της γλώσσας και του ιδιώματος, δεν είχε άλλη επιλογή από το να προσλάβει... τον εαυτό του στην καίρια θέση.

 

Άλλωστε, από την εποχή των μικρού μήκους ταινιών του τη δεκαετία του '80 είχε σκληραγωγηθεί σε όλα τα πόστα, εκτελώντας χρέη μπούμαν, τεχνικού και μοντέρ. Χρησιμοποιώντας την τελευταία κάμερα Alexa, κατόρθωσε να φτιάξει ένα άνευ προηγουμένου μονοχρωματικό γκρίζο, στιλπνό και πηχτό, σχεδόν τρισδιάστατο, ονειρώδες και οπτικά υποβλητικό, ως βασικό πρωταγωνιστή της νοσταλγικής περιήγησής του στο παρελθόν, που απογειώνεται ανατρεπτικά και δυναμικά στην τρίτη πράξη της ταινίας.

 

Με κομψά πανοραμικά πλάνα που καλύπτουν διαυγώς και αδιαλείπτως τον «πραγματικό χρόνο», που μονίμως αναζητά στις συνθέσεις του, ο άνθρωπος που στις δύο προηγούμενες ταινίες του, τα Παιδιά των Ανθρώπων και το Gravity, ατένισε εξεταστικά και κριτικά το μέλλον και το Διάστημα αντίστοιχα, ψάχνοντας τις κατάλληλες απαντήσεις στις ανησυχίες του, βρήκε καταφύγιο στη ζεστή αγκαλιά μιας όχι πάντα ανέφελης παλιότερης εποχής, δηλώνοντας απόλυτα ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα για πρώτη φορά στην καριέρα του. Ταυτόχρονα, και διόλου συμπτωματικά, υπογράφει την καλύτερη ταινία του, ένα μαεστρικό ποίημα ψηφιακού νεορεαλισμού.

7 Σχόλια
 (2 Ψήφοι)
avatar
cosygatos 18.12.2018 | 14:03
Καλή ταινία,, ίσως και πολύ καλή, αλλά με τίποτα αριστούργημα.
Σενάριο; Ένα ψηφιδωτό συμβάντων, δεν υπάρχει καμία κεντρική πλοκή. Αυτό από μόνο του σε κάνει να μην ταυτίζεσαι και να πεις "και λοιπόν";
Χαρακτήρες: ρηχοί και "ξεκάρφωτοι", απίστευτο δεδομένης της μεγάλης διάρκειας της ταινίας. Πχ, γιατί τα παιδιά αγαπάνε τη μία υπηρέτρια και όχι την άλλη, που είναι σαν κομπάρσος; Τι σχέση είχαν τα αντρόγυνο και την παράτησε έτσι απλά; Όλοι οι χαρακτήρες είναι τόσο ελλιπώς περιγεγραμμένοι που καταντούν ψεύτικοι. Και αυτή η πρωταγωνίστρια, η Μανίτα, γιατί είναι μονίμως άνευρη, σα λοβοτομημένη; Ποιό είναι το χαρακτηριστικό της που την κάνει αξιαγάπητη στα παιδιά; Άσε που τα παιδιά δείχνουν περισσότερη στοργή προς αυτή παρά προς τη μάνα τους. Έλεος!
Έχουμε και κλισέ, τον ψευτοφεμινισμό: καλές γυναίκες-η καρδιά της οικογένειας και της χώρας, κακοί άντρες-καταστρέφουν τα πάντα. Ή την κατάργηση των τάξεων, τουλάχιστον εντός της πρωταγωνιστικής οικογένειας.
Έχει και θετικά η ταινία: εντυπωσιακή η απεικόνιση του Μεξικού της εποχής. Εξαιρετική η φωτογραφία. Αριστουργηματική κινηματογράφηση σε πολλές σκηνές (πχ η σκηνή του τοκετού και αυτή του παρολίγον πνιγμού).

Σύνοψη: καλή ταινία. Μέχρι εκεί. Τρομερά υπερτιμημένη. Ψιλοβαρέθηκα...
avatar
Ανώνυμος/η 25.12.2018 | 17:44
Συμφωνω. Αν εξαιρεσεις τη φωτογραφια, απιστευτα υπερτιμημενη ψευτοκουλτουρα.
avatar
atman 28.12.2018 | 11:15
Δεν ειναι ψευτοκουλτούρα, ετσι τα βιωσε ο ανθρωπος και έτσι τα έδειξε. Ο δε πατερας δεν ειναι κακός, ειναι απλά επιπόλαιος - η σκηνη στο ασανσερ του νοσοκομειου ειναι χαρακτηριστική - απο την μια ενδιαφερθηκε μόνος τους απο την αλλη δεν μπορει να αφιερωσει χρονο. Οι δε μονογονεικες οικογενειες (οικογενειες που εχει εγκαταλειψει ο πατερας και από επιλογη μονογονεικες), μεσα στις συγκεκριμενες συνθηκες, ειναι συστατικο στοιχειο της κοινωνικης καταστροφης που βιωνει το Μεξικο και τα γκέτο των ΗΠΑ.


Τεσπα εκανα παρομοια σχολια και σκεψεις μεχρι τη μεση τις ταινιες. What's the fuss? Αλλα δεν μπορεις να μην παραδεχθεις οτι απο τη σκηνη της διαδηλωσεις και ιδιως στην γεννα οτι βλεπεις ενα μεγαλο τεχνιτη του κινηματογραφου.


Και ΟΚ δεν ειναι αδερφοι Ταβιανι, αλλα παρα τις αδυναμιες της εγω βγηκα μετα συγκλονισμενος. Παρολο που δεν γινοταν οντως τιποτα.

Θεωρω δε τη σκηνη του μαιευτηριου την πιο εντονη, ρεαλιστική, αληθινη, συγκλονιστικη σεκανς που εχει περασει ποτε απο τον κινηματογραφο. Πως μπορει μια σκηνη γεννας να ειναι πιο συγκλονιστικη σε ένταση, απο της "δαιμονικης" συλληψης και έντασης σκηνες μάχης του (επισης εξαιρετικου τεχνιτη Spielberg) στο Saving Private Ryan;
Το καταφερε και οντως ειναι μια ταινια απο ενα τεραστιο δημιουργο, με την οποια προσωπική αντίληψη έχω εχω τον θεωρω αυτη τη στιγμη τον ανωτερο σε τεχνική όλων - σε δράση αυτή τη στιγμή και να το συζητήσουμε και για διαχρονικά.
Για καθε κινηματογραφοφιλο η ταινια ειναι must.
βλαχάκι (το) 13.1.2019 | 16:44
@ Cosygatos

"γιατί τα παιδιά αγαπάνε τη μία υπηρέτρια και όχι την άλλη, που είναι σαν κομπάρσος;"

"η Μανίτα, γιατί είναι μονίμως άνευρη, σα λοβοτομημένη; Ποιό είναι το χαρακτηριστικό της που την κάνει αξιαγάπητη στα παιδιά; Άσε που τα παιδιά δείχνουν περισσότερη στοργή προς αυτή παρά προς τη μάνα τους. Έλεος!"

"Έχουμε και κλισέ, τον ψευτοφεμινισμό: καλές γυναίκες-η καρδιά της οικογένειας και της χώρας, κακοί άντρες-καταστρέφουν τα πάντα".


Δεν ξέρω αν είδαμε την ίδια ταινία, εμένα, πάντως, αυτή που είδα δεν μου έβγαλε αγανάκτιση και επιθετικότητα.

Η μία υπηρέτρια, η πρωταγωνίστρια, η Cleodegaria "Cleo" Gutiérrez έρχεται σε πολύ περισσότερη επαφή με τα παιδιά και φαίνεται αυτό. Η άλλη, η Adela, μου θυμίζει οικονόμο σπιτιού καθώς και στις δύο εκδρομές -αν θυμάσαι- η Κλεό είναι αυτή που συνοδεύει την οικογένεια, ενώ η άλλη μένει πίσω.

Η Μανίτα ποια είναι; Μαρίνα είναι η μητέρα.

Το χαρακτηριστικό που κάνει την Κλεό αξιαγάπητη στα παιδιά είναι το γεγονός ότι τα φροντίζει και τα αγαπά πολύ. Τα ξυπνάει με τραγουδάκια το πρωί, τα βάζει το βράδυ στο κρεβάτι τους και τους λέει ιστορίες, ακούει μεταφορικά και κυριολεκτικά τα παιδιά, έχει τον τρόπο της δεν είναι απότομη. Αντί να αποθαρρύνει το μικρό frail looking αγοράκι με τη ζωηρή φαντασία απ' το να λέει ότι δεν μιλά αλλά κάθεται ακίνητος, επειδή είναι "νεκρός", διακόπτει την εργασία της ξαπλώνει κοντά του και λέει το ίδιο με αυτόν.

Τα παιδιά τα δείχνει χα αγαπούν την μαμά και τον μπαμπά τους (τον οποίο στερούνται), αλλά η μαμά μοιάζει να ακροβατεί μεταξύ νευρικής κρίσης και "φυσιολογικότητας" σ' όλη την ταινία πλην προς το τέλος, που φαίνεται να αποδέχεται τα γεγονότα της ζωής της και να αναλαμβάνει ενεργό δράση.

Η Κλεό δεν είναι "άνευρη" είναι μία εξαιρετικά συνεσταλμένη και χαμηλών τόνων ιθαγενής κοπέλα, που απ' το χωριό της στην άνω ραχούλα, βρέθηκε στην πόλη, τα ισπανικά δεν είναι, καν, η μητρική της γλώσσα. Είναι άμαθη και άβγαλτη σεξουαλικώς, μένει έγκυος με τον πρώτο βλάκα που της χάρισε λίγη προσοχή, οι λιγοστές τις (μη) λέξεις στις ερωτήσεις της γνωστής της οικογενείας και σχετικά φιλικής γυναικολόγου, λένε πολλά. Η Adela πληροφορεί την Κλεό ότι έχουν υφαρπάξει την γη της μητέρας της στο χωριό και η Κλεό λέει πως δεν μπορεί να κάνει τίποτε, τι να κάνει άλλωστε μία υπηρέτρια ανύπαντρη και με φουσκωτή κοιλιά και απέναντι και σε ποιους; Είναι, όμως, κι αυτή άνθρωπος, στο τέλος ξεσπά, τι ήθελε, τι όχι. Τι επιλογές, όμως, είχε;

Όσο για τον κλισέ ψευτοφεμινισμό, τι να πω... Μήπως αυτό είναι το πραγματικό σου πρόβλημα με την ταινία; Ο ανήρ σκηνοθέτης, λοιπόν, μέσω μίας ταινίας που περιέχει βιογραφικά στοιχεία ήθελε αυτά να δείξει. Δυστυχώς δεν είναι και σενάριο Ε.Φ. άντρες, σ' αυτήν την ηλικία, να παρατούν οικογένεια και παιδιά για να κάνουν ντόλτσε βίτα με ερωμένες και -σίγουρα- δεν είναι καθόλου σπάνιο κάποιοι να αφήνουν εγκύους κοπέλες και μετά να εξαφανίζονται αποποιούμενοι των ευθυνών τους. Αν εσύ θέλεις να το δεις αυτό ως "επίθεση" σε ολόκληρο το ανδρικό φύλο, πραγματικά σηκώνω τα χέρια ψηλά.
βλαχάκι (το) 13.1.2019 | 17:01
Manita, δεν είναι όνομα αλλά ισοδύναμο του "φιλενάδα", έτσι φώναζε, σε φάσεις, την Κλεό η Αdela.
avatar
atman 28.12.2018 | 11:17
Και κατι ακομα για την ψευτοκουλτουρα: επειδη ειναι σημαντικο να την αναγνωριζουμε οταν υπαρχει ψευτοκουλτουρα αυτη η ταινια δεν ειναι. ειναι η απλη καταγραφη μιας τυπικης ζωης μιας μεγαλοαστικης μεξικανικης οικογενειας.
Ειναι οι αναμνησεις του σκηνοθετη - δεν υποσχεθηκε και δεν παριστανει οτι ειναι κατι δαιφορετικο απο αυτο.

Φυσικα μπορειτε να το βρισκετε βαρετο, στο κατω κατω δεν περιγραφει τιποτα περα απο τα συνηθισμενα. Ειναι δικαιωμα σας, αλλα οχι αυτο ψευτοκουλτουρα δεν ειναι.

Ας μην ισοπεδωνουμε το προσωπικο απλο βιωμα του καθενα ως ψευτοκουλτουρα.
βλαχάκι (το) 13.1.2019 | 15:56
Πολύ καλή ταινία, εννοείται απ' τις καλύτερες της προηγούμενης χρονιάς, με εναλλαγές ευαισθησίας και σκληρότητας στη ζωή αυτής της μεσοαστικής οικογένειας και κυρίως της πρωταγωνίστριας-υπηρέτριας Κλεό, με πλούσιους συμβολισμούς, υπό τον φόντο αυτών των γεγονότων: https://en.m.wikipedia.org/wiki/Corpus_Christi_massacre#Los_Halcones κι όχι μόνο. Εξαιρετική φωτογραφία, αριστοτεχνικοί οι τίτλοι αρχής.

ΣΗΜΕΡΑ 26.8.2019

CITY GUIDE ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CULTURE ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ