ΚΡΙΤΙΚΗ

Θέλημα Θεού

Grâce à Dieu

Θέλημα Θεού
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: Δραματική
ΕΤΟΣ: 2018
ΧΩΡΑ: Γαλλία/Βέλγιο
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 137
ΧΡΩΜΑ: ΕΓΧΡ.
Σκηνοθεσία: Φρανσουά Οζόν
Πρωταγωνιστούν: Μελβίλ Πουπό, Ντενίς Μενοσέ, Σουάν Αρλό
Ο Αλεξάντερ ζει στη Λυόν με τη γυναίκα και τα παιδιά του. Μια ημέρα μαθαίνει τυχαία ότι ο ιερέας που τον κακοποίησε όταν ήταν πρόσκοπος εξακολουθεί να δουλεύει με παιδιά. Αποφασίζει να αναλάβει δράση και τον ίδιο δρόμο ακολουθούν άλλα δύο θύματα του ιερέα.
ΚΡΙΤΙΚΗ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
4.4.2019

Μια κομψή ψυχρότητα κυριαρχεί στην πλούσια φιλμογραφία του Φρανσουά Οζόν, από τις πιο παιγνιώδεις και αισθησιακές του εκδρομές ως τις χιτσκοκικές καταδύσεις του σε δραματουργικούς λαβυρίνθους, πάντα με έμφαση στους ηθοποιούς, στους αμφίσημους ρόλους και στον ανατρεπτικό τους χειρισμό.

 

Το Θέλημα Θεού είναι μια ασυνήθιστη παρέκκλιση από τις σινεφίλ θεματικές του δεξαμενές, κάτι που δεν είναι καθόλου κακό, και μάλιστα έρχεται σε κατάλληλη στιγμή.

 

Το Θέλημα Θεού είναι κατά κάποιον τρόπο ένα κάλεσμα στα όπλα για τον Γάλλο σκηνοθέτη των 8 Γυναικών, μια ψύχραιμη, όπως πάντα άρτια δουλεμένη και εκτελεσμένη καταγγελία για την παιδοφιλία στους κόλπους της Καθολικής Εκκλησίας.

 

Μετά την εμφατική σταυροφορία του εν ενεργεία Πάπα για μηδενική ανοχή στο ζήτημα, ο Οζόν εξετάζει τη νομική και ανθρώπινη συνιστώσα, το βήμα καθαυτό προς την επίλυση του προβλήματος και την απαλοιφή ενός αποστήματος που εξακολουθεί να φλεγμαίνει, παρά τις εγχώριας κατανάλωσης εξαγγελίες.

 

Ο Οζόν προσεγγίζει ολομέτωπα, με πολύ λόγο και απουσία επίδειξης ή προσποίησης το θέμα του μέσα από αληθινά πρόσωπα με αλλαγμένα ονόματα που λειτουργούν σαν ξεχωριστά δείγματα μιας τραγικής συγκάλυψης δεκαετιών, με διαφορετική εξέλιξη στη ζωή τους.

 

Αποδεικνύεται πως, για διαφορετικούς λόγους, δεν είναι καθόλου εύκολο για τα τρία θύματα που πρωταγωνιστούν να λάβουν την ηθική και πρακτική ικανοποίηση που δικαιούνται.

 

Ο πρώτος είναι ο τραπεζικός υπάλληλος Αλεξάντρ, που μόλις μαθαίνει πως ο πατέρας Πρενά, που τον θώπευε στη χριστιανική κατασκήνωση, εξακολουθεί στην ηλικία των 70 ετών να κατηχεί ανήλικα παιδιά, αποφασίζει να αναλάβει δράση.

 

Η σύζυγος και μητέρα των 5 παιδιών του τον υποστηρίζει, αλλά ο Καρδινάλιος τον αδειάζει με τρόπο. Ο δεύτερος, ο φίλος του ο Φρανσουά, αλλάζει την αρχική, αδιάφορη στάση του, αλλά έχει άλλους ενδοιασμούς. Ο τρίτος, και νεότερος της παρέας, ο Εμανουέλ, είναι ένας ευάλωτος άνδρας που παθαίνει πανικό όταν έρχεται αντιμέτωπος με καταστάσεις που τον στρεσάρουν και δεν θέλει να συμμετέχει καθόλου στη διαδικασία εξυγίανσης.

 

Ο Οζόν προσεγγίζει ολομέτωπα, με πολύ λόγο και απουσία επίδειξης ή προσποίησης το θέμα του μέσα από αληθινά πρόσωπα με αλλαγμένα ονόματα που λειτουργούν σαν ξεχωριστά δείγματα μιας τραγικής συγκάλυψης δεκαετιών, με διαφορετική εξέλιξη στη ζωή τους. Ο ένας είναι πιστός καθολικός, ο άλλος ορκισμένος άθεος και ο τρίτος ένας πλάνητας, ηθικά αδιευκρίνιστος.

 

Το ενδιαφέρον στοιχείο που διαχωρίζει το Θέλημα Θεού από το προφανές πρότυπό του, το πρόσφατο Spotlight (μια αφίσα της οσκαρικής αμερικανικής ταινίας μέσα στην ταινία είναι ένα σινιάλο ευγενικής παραδοχής), είναι ο τρόπος που ο Οζόν αλλάζει την οπτική της αφήγησης μέσα από τα πρόσωπα όσο προχωρά η πλοκή, δείχνοντας έτσι πως ένα τέτοιας έκτασης κοινωνικό ζήτημα δεν στρογγυλεύει από μια ομαδική και ηρωική συνέργεια αλλά εξαρτάται από τη δύναμη και τον χαρακτήρα καθενός ξεχωριστά.

3 Σχόλια
 (2 Ψήφοι)
avatar
george k. 5.4.2019 | 08:35
Είδα την ταινία την ίδια ημέρα που βγήκε στις αθηναϊκές αίθουσες έχοντας παρακολουθήσει την εξέλιξη της υπόθεσης διεξοδικά μέσα από τον γαλλικό Τύπο. Ο Γάλλος καθολικός ιεράρχης που καταδικάστηκε για τη συγκάλυψη του σκανδάλου υπέβαλε μετά την καταδίκη την παραίτηση του στον Πάπα Φραγκίσκο για δεύτερη φορά( η πρώτη ήταν όταν αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο), ο οποίος δεν την έκανε δεκτή. Πριν λίγες ημέρες το συμβούλιο των πρεσβυτέρων και το συμβούλιο των διακόνων της αρχιεπισκοπής της Λυών ψήφισαν με πλειοψηφία 48/50 την ανάγκη απομάκρυνσης του ιεράρχη από την ηγεσία της αρχιεπισκοπής. Το ζήτημα βρίσκεται ακόμα σε εκκρεμότητα. Για να έχουμε μια εικόνα για το βάρος της υπόθεσης στη γαλλική κοινή γνώμη ας υποθέσουμε πως είχε γυριστεί μια ανάλογη ταινία στη χώρα μας που θα είχε ως περιεχόμενο προσπάθεια συγκάλυψης σεξουαλικών κακοποιήσεων στη μητρόπολη Θεσσαλονίκης- για παράδειγμα- από έναν ιεράρχη με το δημόσιο εκτόπισμα του μητροπολίτη Ανθίμου. Αυτά για την ιστορία, που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη και μάλιστα όταν βγήκε η ταινία στις γαλλικές αίθουσες στις 20 Φεβρουαρίου ο Καρδινάλιος Μπαρμπαρέν δεν είχε καν καταδικαστεί για την συγκάλυψη. Αυτό συνέβη στις 7 Μαρτίου όπως έγραφε στην οθόνη μετά το τέλος της ταινίας- προσθήκη που έγινε προφανώς μεταγενέστερα.

Μετά λοιπόν από την φλυαρία σχετικά με τα πραγματικά περιστατικά ας περάσουμε στην ίδια την ταινία. Η αυστηρά υποκειμενική μου άποψη είναι πως πρόκειται για ένα πολύ καλό κινηματογραφικό έργο. Καλύτερο από αυτό που περίμενα έχοντας διαβάσει κάποιες κριτικές στον ελληνικό Τύπο. Δείχνει με πειστικό τρόπο τον ρόλο της δημοσιότητας και των κοινωνικών δικτύων στην αποκάλυψη και γνωστοποίηση αξιόποινων πράξεων ιδίως όταν γίνονται στους κόλπους θεσμών υπεράνω πάσης υποψίας όπως η εκκλησία. Η ίδια η ταινία αποτελεί τεκμήριο για τη δύναμη της εικόνας στην κοινωνία μας δεδομένου πως πολλοί άνθρωποι διαμορφώνουν γνώμη για τα ιστορούμενα γεγονότα σχεδόν αποκλειστικά δια μέσου των όσων θα δουν στη συγκεκριμένη ταινία μην έχοντας τον χρόνο και τη διάθεση να ερευνήσουν σε μεγαλύτερο βάθος. Από αυτή την οπτική είναι σαφές πως η ταινία λαμβάνει μια πολύ συγκεκριμένη θέση άσχετα αν αυτή καλύπτεται υπό τον μανδύα μιας ουδετεροφανούς και αντικειμενικοφανούς αφήγησης. Πιστεύω πως το κοινό θα αξιολογήσει το έργο με γνώμονα τις ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις του για τον ρόλο και την αξία της εκκλησίας στη σύγχρονη κοινωνία. Στη Γαλλία έτσι έγινε δεδομένης άλλωστε της εμπλοκής του Καρδιναλίου Μπαρμπαρέν στους ενδογαλλικούς πολιτισμικούς πολέμους με την ενεργό συμμετοχή του στο κίνημα Manif pour tous δηλαδή στη μαζική κινητοποίηση των συντηρητικών και θρησκευόμενων Γάλλων πολιτών κατά της θεσμοθέτησης του γάμου μεταξύ ομοφύλων, η οποία υπήρξε ατελέσφορη αφού ο νόμος τελικά ψηφίστηκε. Τα πραγματικά περιστατικά υπάρχουν βέβαια και οι όποιες πολιτικές σκοπιμότητες δεν αθωώνουν την ιεραρχία απλώς επισημαίνω πως το διακύβευμα της υπόθεσης ξεπερνά το απλό νομικό κομμάτι της αθωότητας και της ενοχής και εμπλέκει πολύ μεγαλύτερης σημασίας κοσμοθεωρητικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις. Όπως άλλωστε λέει και ο Φρανσουά ένας από τους ήρωες της ταινίας και θύμα σεξουαλικής κακοποίησης η επιθυμία του δεν είναι να καταδικαστεί μόνο ο άνθρωπος αλλά και ο θεσμός. Αυτός είναι ο λόγος που μια ανάλογη ταινία θα γυριζόταν δυσκολότερα στη χώρα μας από ότι στη Γαλλία γιατί ο ρόλος και το βάρος του θεσμού είναι διαφορετικά στις δύο αυτές κοινωνίες και η έκταση της εκκοσμίκευσης άλλου βάθους και κλίμακας.

Σε όσους πάντως είναι μέτοχοι ενός ηθικού προβληματισμού αναφορικά με τα σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα και παρακολουθούν την επικαιρότητα ενώ παράλληλα εκτιμούν την κινηματογραφική αποτύπωση ενός ανθρώπινου δράματος συνιστώ ανεπιφύλακτα να παρακολουθήσουν την ταινία για να διαμορφώσουν τα δικά τους συμπεράσματα.
και όμως γυρίζει 14.4.2019 | 13:05

ΣΗΜΕΡΑ 19.6.2019

CULTURE ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ