ΑΘΗΝΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ 2000:Η πρώτη ημέρα του μετρό

Η πρώτη μέρα λειτουργίας του ΜΜΜ που άλλαξε τη ζωή των Αθηναίων.
ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟ
28.3.2013

Αλλάξαμε πίστα: Η ιστορία με το μετρό ξεκίνησε το 1985 και τελικά έκανε την Αθήνα μια καλύτερη πόλη τις πρώτες μέρες του 2000.

 

Eίχε μία αφύσικη καλοκαιρία στην Αθήνα το Σαββατοκύριακο 29 και 30 Ιανουαρίου 2000. «Μαζί με το μετρό έφτασαν και οι αλκυονίδες» έγραφε η Ελένη Μπίστικα στη στήλη της στην «Καθημερινή».

 

Πραγματικά, για εκείνες τις τελευταίες ημέρες του πρώτου μήνα της νέας χιλιετίας ηκυβέρνηση Σημίτη είχε προγραμματίσει την έναρξη της λειτουργίας των δύο γραμμών του μετρό της Αθήνας. Το υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, για να δώσει πανηγυρικό χαρακτήρα στο μεγάλο γεγονός, επέτρεψε τη δωρεάν μετακίνηση τωνεπιβατών. Η επίσημη δικαιολογία ήταν «να εξοικειωθεί το κοινό με το νέο μέσο».

 

Κανένας, όμως, κυβερνητικός παράγοντας ή στέλεχος της Αττικό Μετρό δεν μπορούσε να φανταστεί αυτό που συνέβη εκείνο το ιστορικό, τελικά, Σαββατοκύριακο: εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου πλημμύρισαν τους 14 απαστράπτοντες σταθμούς, έχοντας κάνει υπομονή οκτώ χρόνια, όσο κράτησαν, δηλαδή, οι εργασίες κατασκευής του σημαντικότερου έργου υποδομής για την Αθήνα μετά τον πόλεμο.

 

Ήμουν ένας από τους χιλιάδες. Μετρώντας τις πρώτες μου εβδομάδες ως εργένης, είχα ξυπνήσει από νωρίς, προσπαθώντας να σπρώξω τον χρόνο όσο πιο πίσω μπορούσα. Με είχε κατακλύσει η έξαψη γι’ αυτήν τη μεγάλη ημέρα της Αθήνας, αλλά δεν ήθελα να είμαι από τους πρώτους, παρέα με ανυπόμονους ηλικιωμένους. Τελικά, κατάφερα να βγω από το σπίτι λίγο μετά τις 9. Έξω, χαρά Θεού. Για να παρατείνω ακόμα περισσότερο την απόλαυση (και την αγωνία), αντί για το προφανές, να περάσω, δηλαδή, απέναντι και να κατέβω στον πιο κοντινό μου σταθμό, αυτόν του Ευαγγελισμού, προτίμησα να περπατήσω μέχρι το Σύνταγμα. Ενδόμυχα πίστευα ότι έπρεπε να αρχίσω την ιεροτελεστία «σωστά»: από το «επίκεντρο» των «εορτασμών», από τον διπλό σταθμό του Συντάγματος, με τα αρχαία και το μικρό του μουσείο. Φτάνοντας στην πλατεία, συνειδητοποίησα ότι είχα κάνει λάθος. Δεν το πίστευα αυτό που έβλεπα. Δέκα το πρωί και ένα ατελείωτο ποτάμι κόσμου ανεβοκατέβαινε με προσοχή και ελεγχόμενο ενθουσιασμό τις σκάλες που οδηγούσαν στον σταθμό. Χαμός! Ενδόμυχα χάρηκα γιατί δεν ήμουν ο μόνος «τρελός» σε αυτή την πόλη. Μπαίνοντας στον σταθμό, ανατρίχιασα. Κυριολεκτικά. Μπορεί και να βούρκωσα, δεν θυμάμαι. Δεν ήταν ότι με είχαν καταλάβει οράματα μεγαλείου και πατριωτισμού. Είχα συγκινηθεί γιατί συνειδητοποιούσα ότι η πόλη που αγαπούσα, η δική μου πόλη, έκανε ένα μεγάλο βήμα μπροστά. Και το ζούσα από τόσο κοντά. Το ξέρω, σε κάποιους πιο ψύχραιμους (και λίγο πιο κυνικούς) αυτή η κοσμοπλημμύρα ίσως να έμοιαζε με πιστοποιητικό επαρχιωτισμού. Μου πέρασε κι εμένα από το μυαλό. Αλλά, τι στο καλό: σε μια πόλη που είχε ταλαιπωρηθεί τόσο πολύ από το κυκλοφοριακό, το απλό γεγονός να πηγαίνεις από το Πεντάγωνο στο Σύνταγμα σε εννιά λεπτά μπορεί να σου φέρει δάκρυα στα μάτια. Εμένα, πάντως, μου έφερε.

 

 

Δεν ξέρω πόσες φορές μπήκα και βγήκα από τρένα και σταθμούς εκείνο το Σάββατο και εκείνη την Κυριακή. Δεν ξέρω πόσους «ψύχραιμους» φίλους μου ξεσήκωσα για να μοιραστούμε αυτό που θεωρούσα εγώ «ιστορία εν τη γενέσει της». Φυσικά, παρά τον παροξυσμό των στιγμών, υπήρχαν παράπονα (κάτι δεν λειτουργούσε σωστά, δεν είχε παντού κυλιόμενες σκάλες, «τι θα κάνουμε εμείς, που είμαστε ηλικιωμένοι» κ.λπ.) και μια υποβόσκουσα γκρίνια για το μικρό δίκτυο σε σχέση με τα αντίστοιχα του Λονδίνου ή της Νέας Υόρκης. Ακόμα και η «Καθημερινή», στο μεγάλο της ρεπορτάζ για τη λειτουργία του μετρό, ήταν μάλλον συγκρατημένη. Να πώς άρχιζε το άρθρο την Τρίτη 1 Φεβρουαρίου: «Υπογείως συναντούσες τον “παράδεισο” του νέου μέσου, στην επιφάνεια της γης όμως την “κόλαση” του “κυκλοφοριακού”. Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος; Εντός και επί των σταθμών του μετρό ξεδιπλωνόταν σε κάθε βήμα ο θαυμαστός κόσμος της πολυτέλειας, της οργάνωσης και της ταχύτητας. Οι εικαστικές δημιουργίες ξεκούραζαν το μάτι, την ίδια στιγμή που η παρουσία των ειδικών σωμάτων ασφαλείας ανά δέκα μέτρα έδινε ένα αίσθημα ασφάλειας».

 

Πραγματικά. Αυτό που σήμερα μοιάζει τόσο φυσικό εκείνες τις δύο ημέρες ήταν ένα μικρό θαύμα. Αισθανόσουν σαν τους Παριζιάνους εκείνης της παρθενικής προβολής των αδελφών Λυμιέρ που έβλεπαν για πρώτη φορά κινηματογράφο και νόμιζαν ότι το τρένο της οθόνης θα ξεστρατίσει και θα τους πατήσει... Από τη Δευτέρα ξεκίνησε η «κανονική» λειτουργία του μετρό, με την υποχρέωση εισιτηρίου που κόστιζε 250 δραχμές (άλλη αιτία γκρίνιας αυτή). Εκείνη την πρώτη Δευτέρα κόπηκαν περίπου 400.000 εισιτήρια. Αυτό που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι Αθηναίοι είναι ότι η ιστορία του μετρό είχε ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’50. Το 1955, επί πρωθυπουργίας Αλέξανδρου Παπάγου, άρχισαν οι πρώτες συζητήσεις, αλλά ήταν το 1963 και με πρωθυπουργό τον Γεώργιο Παπανδρέου που εκπονήθηκε η πρώτη μελέτη: η μελέτη Σμιθ (από το όνομα του αμερικανικού συγκοινωνιακού γραφείου που την εκπόνησε). Σε αυτήν περιγράφεται ένα ολοκληρωμένο σύστημα μαζικών μεταφορών. Το σχέδιο «κόλλησε» λόγω χούντας, δεν προχώρησε λόγω της επτάχρονης δικτατορίας. Με την πτώση της δικτατορίας «ξυπνάμε» σε μία άλλη Αθήνα: τα 30.000 αυτοκίνητα της δεκαετίας του ’50 έχουν γίνει 200.000 και το νέφος αρχίζει να κάνει αισθητή την παρουσία του. Η τότε κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή αποφασίζει να προχωρήσει στην κατασκευή του έργου και κάνει πρόσκληση υποβολής προσφορών. Η σχετική μελέτη ανατίθεται στη γαλλική εταιρεία Sofretu, η οποία καταλήγει στην ιδέα δημιουργίας δύο γραμμών μετρό: από το Περιστέρι στην Ηλιούπολη και από το Αιγάλεω στο Πεντάγωνο. Πρόκειται για τις γραμμές που τελικά υιοθετήθηκαν.

 

Το 1977 αρχίζουν οι πρώτες διερευνητικές εργασίες. Πρόκειται για κάποιες γεωτρήσεις, οι οποίες έμειναν γνωστές ως «τρύπες του μετρό». Το ΠΑΣΟΚ, όταν έρχεται στην εξουσία, παγώνει την υπόθεση, καθώς η προτεραιότητα της «κυβέρνησης της Αλλαγής» είναι η «περιφέρεια» και η «αποκέντρωση». Το 1985, επί υπουργίας Ευάγγελου Κουλουμπή, αποφασίστηκε η εκ νέου έναρξη των εργασιών. Το 1987 προκηρύχθηκε διεθνής διαγωνισμός για την ανάληψη του έργου, από τον οποίο προέκυψε, ως ανάδοχος-κατασκευαστής του έργου, η κοινοπραξία ελληνικών, γαλλικών και γερμανικών εταιρειών με την επωνυμία Ολυμπιακό Μετρό Αθηνών. Μέχρι το 1991 η σχετική σύμβαση δεν είχε υπογραφεί, κάτι που θα συμβεί με την κυβέρνηση Μητσοτάκη επί υπουργίας Στέφανου Μάνου. Το σχετικό νομοσχέδιο ψηφίστηκε από τη Βουλή και το 1992 άρχισαν τα κυρίως έργα. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε παράδοση του έργου το 1997, αλλά φυσικά σημειώθηκε καθυστέρηση τριών ετών. Αν υπάρχει κάτι που θα πρέπει να κρατήσουμε από εκείνα τα χρόνια, δεν είναι άλλο από το κωμικοτραγικό περιστατικό με το περίπτερο που κυριολεκτικά το κατάπιε η γη, όταν ο μετροπόντικας περνούσε από την οδό Πανεπιστημίου... Και δεν ήταν μόνο αυτό: στην οδό Ηλία Ηλιού, στον Νέο Κόσμο, μια πολυκατοικία παρουσίασε στατικά προβλήματα, με αποτέλεσμα οι ένοικοί της να υποχρεωθούν σε μετακόμιση. Όλα αυτά φυσικά ξεχάστηκαν με το πρώτο τρένο που έμπαινε πανηγυρικά στον σταθμό του Συντάγματος.

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
29 Σχόλια
123
anemos77 28.3.2013 | 14:37
Εμενα από εκεινες τις πρωτες μερες λειτουργειας μου εμεινε ο ηχος του συρμού, μου ειχε φανει τοσο εκκωφαντικος, τωρα δεν μου φιανεται. Περγιεργο δεν ειναι;
avatar
James Shamrock 28.3.2013 | 16:52
Εγω ως παιδακι θυμαμαι κατι "αστραπες" που εβλεπα καμια φορα εξω απ το παραθυρο. Ουτε αυτο συμβαινει πλεον...
qpetros 28.3.2013 | 14:52
Αν και ήμουν μικρός τότε, ακόμα το θυμάμαι εκείνο το σαββατοκύριακο. Έμοιαζαν όλα πραγματικά υπέροχα!
Θυμάμαι που είχαμε πάει με τους γονείς μου με το αυτοκίνητο μέχρι το Πεντάγωνο για να πάρουμε το μετρό. Και πόσος κόσμος παντού! Χαμός γινόταν.
Όλα έμοιαζαν τόσο εντυπωσιακά, ειδικά στο Σύνταγμα.
Μιας και τότε μέναμε αρκετά πιο μακριά από όλους τους σταθμούς, για χρόνια η όποια διαδρομή με το μετρό συνέχιζε να μου φαίνεται ως κάτι το "σπέσιαλ".

Και πέρασαν τα χρόνια και πλέον είναι σχεδόν μέρος της καθημερινότητάς μου. Ξέρω σε πόσους σταθμούς όλα τα "σημεία" απ' έξω κι ανακατωτά: πού πρέπει να περιμένω στην τάδε αποβάθρα, πού είναι η έξοδος στην άλλη, ποιες σκάλες βολεύουν, πού πρέπει να κάθομαι στα ροζ βαγόνια όταν κάνει ζέστη κλπ.

Παρόλο που μέσα στα χρόνια έχω δει και άλλα "ξένα" μετρό, παρόλο που σταδιακά αρχίζει και φαίνεται ένα αχνό γκρι βρωμιάς να καλύπτει τους σταθμούς του (παρά την τρελή δουλειά που κάνουν οι καθαριστές), παρά τις όποιες απεργίες, το μετρό το νιώθω τόσο οικείο τόσο κοντά μου. Είναι νομίζω από τα πράγματα που αγαπάω στην Αθήνα.

και είναι πραγματικά περίεργο που μόλις μέσα σε μία δεκαετία και κάτι, κατάφερε και μοιάζει να είναι από τα πιο αναπόσπαστα κομμάτια της πόλης.

Κάθε βόλτα που σέβεται τον εαυτό της εξάλλου πρέπει να συνοδεύεται από άσκοπο σουλάτσο στα στενά, αλλά και από μία τουλάχιστον αναμονή σε αποβάθρα του μετρό!
avatar
tktk 28.3.2013 | 15:19
Μην ξεχναμε οτι η Αθηνα ηταν απο τις πρωτες ευρωπαικες πολεις που ειχαν μετρο: τη γραμμη 1 που ακομα σημερα ο κοσμος τη λεει ηλεκτρικο και ΟΧΙ μετρο !!! Γιατι??? Τι διαφορα εχει? Ο καθε αστικος ηλεκτρικος σιδηροδρομος λεγεται μετρο. Μερικοι λενε ..μα δεν ειναι υπογειος ολοκληρος (ασε που ουτε η μπλε γραμμη ειναι ολοκληρη υπογεια)!!! Σε καμια πολη το μετρο δεν ειναι εξ ολοκληρου υπογειο...απλα εδω αργησαν οι επομενες γραμμες και ο κοσμος ακουγε μετρο (ενω ειχε ηδη απλα μονο μια γραμμη) και το ξερει πια ως υπογειο!!!

Ελληνικη "ερμηνεια" λοιπον του μετρο (βοηθαει στη συγχηση και οι 2 διαφορετικες εταιριες που διαχειριζονται τις 3 γραμμες)...

μαλλον σαν αυτο που ΑΚΟΜΑ και σημερα , τοσα χρονια μετα, δε στεκονται καποιοι δεξια στις κυλιομενες, για να αφησουν αριστερα οσους θελουν να προχωρησουν....μαλλον θα φταιει η Μερκελ!!!

ΥΓ Ας επλισουμε οτι θα μεγαλωσει κι αλλο....ακομα εχουμε τους μισους σταθμους (και λιγοτερους) απ οτι αντιστοιχου πληθυσμου πολεις στην Ευρωπη.
Vangelis1972 28.3.2013 | 19:31
Η σημερινή γραμμή 1 αποτελεί τον "ηλεκτρικό" λόγω συνήθειας, από την αρχική του ονομασία "Ηλεκτρικός Σιδηρόδρομος Αθηνών - Πειραιώς".
avatar
NickPi 29.3.2013 | 15:32
Μάλλον μια ανάγνωση στις οδηγίες των κυλιομένων θα σας εντυπωσιάσει: Η αριστερή πλευρά πρέπει να μένει κενή σε περίπτωση που κάποιος πχ πέσει.

Για όσους βιάζονται υπάρχουν και οι σταθερές κλίμακες...
avatar
george_ath 1.5.2013 | 15:48
για οσουν βιαζονται μπορουν να παμε απο τις κυλιομενες μιας και εκει πας πιο γρηγορα.
avatar
scotto 28.3.2013 | 15:34
Παντως εγω ακομα και σημερα εξακολουθω να το θεωρω "θαυμα" κι'ας εχει γινει πια καθημερινο. Εζησα στο πετσι μου το "ταξιδι ολοκληρο" που επρεπε να κανω την δεκαετια του 8ο για να φτασω απ'το σπιτι μου στο κεντρο, ενω με το μετρο χρειαζομαι 15 λεπτα.
Και παντα ανακουφιζομαι λιγο καθε φορα που ακουω για εναν νεο σταθμο μετρο σε καποιο σημειο. Αυτο ειναι που θεωρω την προσωποποιηση της εξελιξης!
avatar
kirdou 28.3.2013 | 16:37
Αυτό που μου έκανε εντύπωση όταν πρωτομπήκα στο μετρό ήταν η ταχύτητα.Σοκ και δέος αχαχαχα
Alice_Dahlia 28.3.2013 | 16:43
Ωραία χρόνια. Μετρό, εκσυγχρονισμός, μπλε, πράσινες,κόκκινες, ροζ τσιχλόφουσκες στον αέρα, πλασματική ανάπτυξη, πλασματική ευτυχία. Να 'μαστε καλά να γινόμαστε χάλια. Και να τα θυμόμαστε.
Aahaladita 28.3.2013 | 17:15
Ε, καλά τώρα το μετρό πλασματική ανάπτυξη; Δηλαδή για να αυτοτιμωρηθούμε για την κρίση πρέπει να γυρίσουμε στην εποχή του χαλκού;
Aahaladita 28.3.2013 | 17:11
Όσοι πηγαίναμε ακόμη σχολείο όταν πρωτολειτούργησε το μετρό πραγματικά απορούμε πως κινούνταν ο κόσμος στην Αθήνα πριν απ' αυτό.
Alice_Dahlia 30.3.2013 | 20:53
Το ότι κατασκευάστηκε το μετρό (που ΠΡΟΦΑΝΩΣ και είναι άκρως χρήσιμο, δεν αμφισβήτησε κανείς κάτι τέτοιο) δε σημαίνει ότι σηματοδότησε (όπως πολλοί πίστευαν τότε) περίοδο ανάπτυξης για την Ελλάδα. Κι εγώ μαθήτρια ήμουν τότε, αλλά διάβαζα τα πομπώδη και δαφνοστεφανωμένα πρωτοσέλιδα του Τύπου. Νομίζω πως είναι προφανές αυτό που εννοώ. Για εποχή χαλκού δεν έκανα λόγο και δεν καταλαβαίνω γιατί πήρες φόρα. Ας μη διαστρεβλώνουμε αυτό που θέλει να πει κάποιος.
Starscream 3.4.2013 | 01:41
Αφού το Μετρό έγινε στην Αθήνα προφανώς και δεν αφορά την Ελλάδα ολόκληρη. Πάντως πρέπει να ορίσουμε τι εννοούμε ακριβώς με τον όρο ανάπτυξη. Πολλές επιχειρήσεις διευκολύνθηκαν επειδή βρίσκονταν κοντά σε σταθμούς του Μετρό. Ποιος θα κατέβαινε Κεραμεικό αν δεν υπήρχε σταθμός του Μετρό; Τι εννοούμε ως ανάπτυξη; Να έρθει μια κατασκευάστρια ηλεκτρονικών συσκευών στην Ελλάδα λόγω του... Μετρό και να πληρώνει 1000 ευρώ ως κατώτατο μισθό ή να ψηλώσουν οι μπιγκόνιες περισσότερο επειδή έγινε Μετρό;
avatar
Ανώνυμος/η 28.3.2013 | 19:26
http://www.youtube.com/watch?v=BjRD9ADUZTo και ένα βίντεο απο τους AMAN που σχολιάζουν με χιούμορ το μετρό :)
avatar
konstantinoc 28.3.2013 | 21:05
Εγω θυμαμαι απο τα ρεπορταζ στην τηλεοραση εκεινης της μερας,μια ευσωμη κυρια που ειχε παρει θεση μπροστα απο τα ρολα καποιου σταθμου και με το που αρχισανε να ανεβαινουνε τα ρολα,προεταξε με σβελταδα το ποδι της ωστε να ειναι η πρωτη που του κανει ποδαρικο :)
Μπιμπιπ 28.3.2013 | 22:42
Εσείς που λέτε "όταν ήμουν μικρός" και "όταν πήγαινα σχολείο" μόλις με πληγώσατε.
avatar
what-so-ever 3.4.2013 | 17:02
Και εγώ αυτό σκέφτηκα μόλις άρχισα να διαβάζω τα σχόλια. Αν σκεφτείς οτι τώρα πηγαίνω το δικό μου παιδί βόλτα με το μετρό και οτι μου φαίνεται σαν χτες που άνοιξε το μετρό και που όχι δεν ήμουν παιδί τότε και δεν πήγαινα σχολείο....damn it. μεγάλωσα!
123