ΑΘΗΝΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ Πώς γεννήθηκε η αθηναϊκή Ριβιέρα και το όραμα της ελληνικής ντόλτσε βίτα

Οι πρώτες οργανωμένες (και εξαιρετικού design) παραλίες της Αθήνας.
ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟ
28.3.2013

Οι εγκαταστάσεις των Αστεριών στη Γλυφάδα είναι η πρώτη εφαρμογή οργανωμένου λουτρικού και τουριστικού συγκροτήματος στη μεταπολεμική Ελλάδα. Πρόκειται για πρωτοποριακό έργο, πρότυπο για όλες τις μεταγενέστερες αντίστοιχες οργανωμένες πλαζ της χώρας. (Καρτ ποστάλ της εποχής)

 

Η Γλυφάδα και η Βούλα θα γίνουν η νέα Κυανή Ακτή» προβλέπει η «Καθημερινή» τον Σεπτέμβριο του 1954, δημοσιεύοντας τα σχέδια ενός ευρύτερου ρυθμιστικού προγράμματος αναμόρφωσης του λεκανοπεδίου Αθηνών, με αιχμή την αξιοποίηση των ακτών της Αττικής, ένα «όραμα» πολιτικών, επιχειρηματιών και πολεοδόμων ήδη από τη δεκαετία του ’20 (!). Αναβολή στην αναβολή, διαφωνία στη διαφωνία, πολιτική (ή και πολιτειακή) κρίση στην πολιτική κρίση, πόλεμο στον πόλεμο, τα πράγματα θα πάρουν μια σειρά τη δεκαετία του ’50, όταν η αναπτυξιακή μηχανή της χώρας αρχίζει και παίρνει μπροστά, ενώ ταυτόχρονα ανατέλλει το άστρο του Κωνσταντίνου Καραμανλή (αρχικά ως υπουργού Δημοσίων Έργων, στη συνέχεια ως πρωθυπουργού).

 

Μέχρι τότε, οι τουριστικές υποδομές της χώρας, αλλά και της Αττικής ειδικότερα, ήταν υποτυπώδεις. Το Χίλτον δεν έχει ακόμα χτιστεί, ούτε το Μont Parnes, ενώ είμαστε μακριά και από την εποχή των «Ξενία». Η συγγραφέας του τόμου Ο κόσμος του Εμμανουήλ Βουρέκα (εκδόσεις Μέλισσα) και ερευνήτρια της ελληνικής αρχιτεκτονικής Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη θυμάται στο παραπάνω βιβλίο ποια ήταν η (στενόχωρη) κατάσταση των αθηναϊκών πλαζ πριν από το «θαύμα» που έφεραν τα Αστέρια στη Γλυφάδα, το καλοκαίρι του 1957. «Μια στενόμακρη σειρά καμπίνες, αφρόντιστες, συχνά βρόμικες, κολλημένες στον βράχο της ακτής και μπροστά μια στενή λωρίδα άμμου» σημειώνει η κυρία Αδάμη, φέρνοντας στο μυαλό της την παραλία του Μπάτη στο Παλαιό Φάληρο, που έως τότε θεωρούνταν η καλύτερη πλαζ της Αθήνας.

 

Λεπτομέρεια από εξώφυλλο του περιοδικού «Εικόνες». Νέοι χορεύουν σε beach bar της Γλυφάδας.

 

Η «επανάσταση» ξεκινά με την Ακτή Γλυφάδας. Συνεργάτες αρχιτέκτονες, οι Εμμανουήλ Βουρέκας, Αντώνης Γεωργιάδης και Κωνσταντίνος Δεκαβάλλας. Η διαμόρφωση της ακτής περιλαμβάνει τα αποδυτήρια, ξενοδοχειακό συγκρότημα από bungalows και εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας. Το συγκρότημα των bungalows εξυπηρετείται από δική του είσοδο και από χωριστή, ανεξάρτητη πλαζ. Ένα εστιατόριο-χορευτικό κέντρο τοποθετείται στην άκρη της περιοχής προς την Αθήνα, όσο το δυνατόν πιο μακριά από το ξενοδοχειακό συγκρότημα, ώστε να ενοχλεί ελάχιστα και να μπορεί να λειτουργεί ανεξάρτητα. Εκεί θα δώσει η ΧΕΝ τον Ιούλιο του 1957 τον «μεγαλύτερο μεταπολεμικό χορό της Αθήνας». «Το Μόντε Κάρλο στ’ Αστέρια» θα γράψουν οι «Εικόνες». Δύο χιλιάδες άνθρωποι, ο αφρός της καλής αθηναϊκής κοινωνίας. «Ο Σαρωνικός άστραψε από τέχνη, ομορφιά, πλούτο, φήμη και κέφι». Τρία χρόνια μετά τα εγκαίνια της πλαζ της Γλυφάδας, ο φακός των «Εικόνων» φωτογραφίζει την οργανωμένη παραλία γεμάτη κόσμο και ζωή: «Μια πλαζ που θαυμάζουν και ζηλεύουν ακόμα και οι ξένοι. Η Αθήνα παίρνει το θαλασσινό μπάνιο της με άνεση, με χαρά και ευγένεια». Οι εγκαταστάσεις των Αστεριών στη Γλυφάδα είναι η πρώτη εφαρμογή οργανωμένου λουτρικού και τουριστικού συγκροτήματος στη μεταπολεμική Ελλάδα. Πρόκειται για πρωτοποριακό έργο, πρότυπο για όλες τις μεταγενέστερες αντίστοιχες οργανωμένες πλαζ της χώρας. Θα ακολουθήσουν οι παραλίες της Βουλιαγμένης, η Ωκεανίδα, το Καβούρι και πολλές περισσότερες παραλλαγές στην Αττική και σε όλη την Ελλάδα. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για το πιστοποιητικό εισόδου της χώρας σε μία νέα εποχή εκσυγχρονισμού και ευημερίας, ύστερα από αλλεπάλληλους πολέμους και καταστροφές. Οι πλαζ της Γλυφάδας και της Βουλιαγμένης αποτυπώνουν ένα κλίμα αισιοδοξίας για το μέλλον και το συναντάμε και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες την ίδια εποχή. Oι περισσότεροι από εμάς δεν το ζήσαμε, αλλά πέρασε στο DNA μας μέσα από τις ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του ’60, με τη Μάρθα Καραγιάννη, τον Κώστα Βουτσά και πολλούς άλλους. Η Αθήνα ανακαλύπτει το beach culture και μετά το καλοκαίρι του 1957 τίποτα δεν θα είναι το ίδιο. Οι «Εικόνες» το γνωρίζουν πολύ καλά.

 

Καρτ ποστάλ της εποχής

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
8 Σχόλια
avatar
Marouli 30.3.2013 | 18:29
Θυμάμαι πολύ καλά τις εγκαταστάσεις της Βουλιαγμένης: τις καμπίνες και τα ντους που άρχιζαν να εκτοξεύουν το νερό όταν πατούσες τη σχάρα στο δάπεδο ακριβώς από κάτω τους, δηλαδή η ροή του νερού ξεκινούσε λόγω του βάρους του λουόμενου (σοφό και οικονογικά ευαίσθητο επίσης). Αν δεν κάνω λάθος οι πέραν της μίας ενότητες καμπίνων+ντους διαφοροποιούνταν χρωματικά (με κόκκινο, μπλε κ.ά, λίγο σαν τις κυλιόμενες σκάλες της Ομόνοιας, τώρα που το σκέπτομαι). Δεν το αντιλαμβανόμουν εκείνα τα χρόνια, αλλά συμφωνώ απόλυτα, ήταν πράγματι εξαιρετικά σχεδιασμένος χώρος.
mar01 1.4.2013 | 23:58
Η εποχη του "τσιμεντο=αναπτυξη"...
avatar
etsap 14.8.2015 | 15:29
Ειμαστε ολο αυτια για να ακουσουμε τη δικη σου προταση ιδιου κοστους
avatar
naive? 2.4.2013 | 22:26
Σ'ένα καλοκαιρινό μπαράκι που πήγα φέτος στην Κάρπαθο, στον εξωτερικό τοίχο με μεγάλα γράμματα στην τοπική διάλεκτο, έγραφε : "Εκείνα εφέρα(ν) τούτα", ως αναφορά στην κρίση κλπ. Πηγαίνοντάς το λίγο πιο πίσω, κολλάει με το άρθρο. Οκ με τις υποδομές και το design, αλλά κάπου χάθηκε η μπάλα, και για να βρούμε σήμερα καμιά παραλία της προκοπής πρέπει να φτάσουμε στις άκρες της Ελλάδας :)
sn07 14.8.2015 | 17:53
H Ελλάδα σε 130.000 km2 έχει 13.700 km ακτογραμμή!! Μήπως υπερβάλεται λίγο; Έχουμε χώρο για ανάπτυξη σας διαβεβαιώ!
Ο Νοών... νοείτω 14.8.2015 | 16:35
http://www.protothema.gr/files/1/2013/07/24/ispania/vougiouklaki.jpg
Ο Νοών... νοείτω 15.8.2015 | 07:12
Συμπληρώνω, γιατί μάλλον δεν έγινα κατανοητός, απλώς, με μία φωτογραφία:

"ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ" - ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ για την Αλίκη Βουγιουκλάκη, του Ροβήρου Μανθούλη (ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 1976).

Περιγράφει ο Ροβήρος Μανθούλης:

«Ένα ντοκιμαντέρ για την Αλίκη Βουγιουκλάκη και ό,τι εκείνη, συμβόλιζε εκείνη την εποχή, δημιούργησε ένα τεράστιο πολιτικό πρόβλημα. Ένα στέλεχος της τηλεόρασης και μάλιστα πολύ αγαπημένο πάει και λέει στην πολιτική διεύθυνση ότι θα πέσει η κυβέρνηση με τον σχολιασμό του Κώστα Γεωργουσόπουλου. Και τελικά (το ντοκιμαντέρ) παίχτηκε στη "επόμενη φορά"...».

(Σχολιάσμός του Κώστα Γεωργουσόπουλου κατά τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ):

«Η καριέρα της Αλίκης Βουγουκλάκη έχει την ίδια ηλικία με την παραλιακή λεωφόρο του Σουνίου, το Hilton, το Mont Parnes, το ξήλωμα του τραμ από την Ιπποκράτους και τα τουριστικά Επιδαύρια. Τις Ξενίες (Xenia Hotels), την αστυφιλία και την "μαγική" μετανάστευση. Καρπός αυτής της κοινωνικής αλλοίωσης είναι η Αλίκη Βουγιουκλάκη. Ενσαρκώνει την μετάβαση από την φουφού στην ηλεκτρική κουζίνα, από την στάνη και την μονοκατοικία στην πολυκατοικία, από το κλαρίνο και το σαντούρι στο μαντολίνο και την φυσαρμόνικα του Μάνου Χατζιδάκι. Δεν είναι επίσης τυχαίο το γεγονός πως η είσοδος της στο θέατρο απεικονίζει την ανάλογη είσοδο στην πολιτική του κ. Καραμανλή. Εκείνος εισέβαλε στην πολιτική σκηνή χωρίς πίσω του οικογενειακή πολιτική παράδοση, γιός αγροτών, ως δυναμικός καρπός μιας φθαρμένης πολιτικής παράταξης. Μετά τον θάνατο του Παπάγου η πολιτική διαδοχή, κανονικά, ανήκε στον κ. Στεφανόπουλο. Εκείνη η ζαβολιά διέσπασε για πρώτη φορά την συντηρητική παράταξη».
xouftalo 14.8.2015 | 22:32
Κιοπέογλου!
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια