Ο Πάνος Χ. Κούτρας που τιμήθηκε χθες με το βραβείο σκηνοθεσίας της Ελληνικής Ακαδημίας κινηματογράφου μιλά στη LIFO

Με αφορμή την ταινία Xenia
3.9.2014

 

Ξέρω και ξέρουμε όλοι ότι στην Ελλάδα υπήρχε πάντα φασισμός και γι’ αυτό θυμώνω πάρα πολύ με όσους το θεωρούν φαινόμενο της κρίσης. Δεν είναι φαινόμενο της κρίσης. Απλώς η κρίση το όξυνε. Είναι μια φασιστική Ελλάδα που μας πάει πίσω πάρα πολλά χρόνια... Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

 

Η τελευταία ταινία του Πάνου Χ. Κούτρα με τον ειρωνικό τίτλο ΧΕΝΙΑ είναι μια οδύσσεια ανά την Ελλάδα του σήμερα, με σύγχρονους Λαιστρυγόνες, Κύκλωπες και Σειρήνες. Είναι η αναζήτηση δύο ανήλικων Αλβανών δεύτερης γενιάς, ενός πατέρα και μιας ταυτότητας. Είναι μια ταινία για το τέλος της αθωότητας, για την ενηλικίωση και για την αδελφικότητα. Τέλος, η ιστορία ενός πατέρα που όφειλε να έχει αναλάβει τις ευθύνες του νωρίς, αλλά δεν τις ανέλαβε ποτέ.

 

Αναλογιζόμενος ότι οι ταινίες σου μοιάζουν με παραμύθια για ενήλικες, ήθελα να σε ρωτήσω αν σου άρεσαν τα παραμύθια όταν ήσουν μικρό παιδί και ποιο ήταν το αγαπημένο σου.

Ήμουν ένα παιδί άρρωστα υπερδραστήριο. Σήμερα θα μου έδιναν ηρεμιστικά – γιατί σήμερα δίνουν στα παιδιά ηρεμιστικά. Δεν καθόμουν, δεν σταματούσα να μιλάω. Το μόνο πράγμα που με ηρεμούσε ήταν να μου λένε παραμύθια και να βλέπω σινεμά. Ήταν τα δύο πράγματα που με ακινητοποιούσαν. Και η τηλεόραση, φυσικά. Να ακούω ή να βλέπω ιστορίες παρά το να τις λέω εγώ ο ίδιος, γιατί τα υπερδραστήρια παιδιά θέλουν συνέχεια να κάνουν κάτι για να τραβάνε την προσοχή. Όταν το ανακαλύψανε, με έστελναν συνεχώς στο σινεμά, όπου ήθελα να βλέπω τις ταινίες που μου άρεσαν ξανά και ξανά. Ο Πινόκιο της Disney ήταν μία από τις ταινίες που με άγγιξαν περισσότερο...


Να γιατί χρησιμοποιείς τόσο συχνά animation. Στα δικά σου «παραμύθια», βέβαια, ξεπηδούν πολλοί εφιάλτες, σε αντίθεση με τα παιδικά.

Δεν είμαι και τόσο σίγουρος! Η Σταχτοπούτα, όπως την έγραψαν οι Γκριμ, είναι κάτι εφιαλτικό. Πάντως, στη σκηνή του δάσους στο ΧΕΝΙΑ σκέφτηκα τον Κοντορεβιθούλη – εικαστικά όμως. Μου αρέσει οι ταινίες μου να λειτουργούν σαν παραμύθια, για μεγάλους ή και μικρούς. Θεωρώ, άλλωστε, τον εαυτό μου πιο πολύ storyteller παρά οτιδήποτε άλλο. Η συγγραφή με συναρπάζει, είναι η ωραιότερη περίοδος της διαδικασίας μιας ταινίας. Είναι το στάδιο κατά το οποίο διασκεδάζω πιο πολύ.

 

Ο Νίκος (Οδυσσέας) ήταν στο πρώτο έτος στη σχολή της Αγίας Βαρβάρας και ο Κώστας (Ντάνι) έδωσε εξετάσεις όσο κάναμε πρόβες. Ήταν ηθοποιοί εν τη γενέσει...


Το φινάλε της «Στρέλλας», που δίχασε το ελληνικό κοινό, μοιάζει να είναι η γέφυρα που τη συνδέει με το ΧΕΝΙΑ. Εκεί επρόκειτο για μία σύγχρονη εκδοχή οικογένειας, ενώ εδώ για την ιστορία μιας διαλυμένης οικογένειας.

Καταρχάς, το τέλος της Στρέλλας δεν δίχασε μόνο τους Έλληνες... Όλες μου οι ταινίες έχουν να κάνουν με την οικογένεια. Το ΧΕΝΙΑ πιο συνειδητά, οι προηγούμενες πιο υποσυνείδητα. Παίρνω πάντα την οικογένεια ως βάση της αφήγησής μου. Δεν υπάρχει κάτι πιο σύνθετο ως σκέψη πίσω από αυτό, εκτός από το ότι είναι από τα θέματα που με έχουν απασχολήσει και προσωπικά. Προέρχομαι από μεγάλη οικογένεια, και από τις δύο πλευρές. Με πολλές ιστορίες, πολλά μυστικά, είναι η ζωή μου. Επίσης, είμαι ένας άνθρωπος που κάνει πολλά χρόνια ψυχανάλυση.


Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στις ταινίες σου.

Αναγκαστικά αυτό έχει σημασία, βγαίνει. Συν του ότι εμένα με βολεύει πάρα πολύ ως αφηγητή, καθώς μια οικογένεια είναι ιδανικό πλαίσιο για να πεις μια ιστορία, ένας μικρόκοσμος μέσα από τον οποίο μπορείς να μιλήσεις για όλα, για τα πάντα. Οπότε είναι μία φόρμα που με βόλεψε.


Και στην ελληνική, όπως και στη μεσογειακή, κοινωνία η οικογένεια είναι θεμελιώδης. Ποια είναι η γνώμη σου για την αρχετυπική ελληνική οικογένεια;

Φτύνω επάνω της! Όπως φτύνω κι επάνω στην Εκκλησία. Απροκάλυπτα όμως. Αυτήν τη στιγμή, δε, με πολύ θυμό. Γιατί πιστεύω ότι είναι ένα από τα μεγάλα κακά αυτής της χώρας. Το δόγμα «Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια» πρέπει κάποια στιγμή να τελειώσει. Πρέπει κάποτε να τελειώνουμε με όλα αυτά!


Πριν, που αναφέρθηκες στη δική σου οικογένεια, έμοιαζες να μιλάς με τρυφερότητα.

Φυσικά. Σέβομαι απόλυτα την οικογένεια του καθενός και τα συναισθήματα που έχει γι' αυτήν. Όπως σέβομαι απόλυτα το γεγονός ότι ο καθένας πρέπει να έχει το δικαίωμα να πιστεύει σε οποιαδήποτε θρησκεία θέλει. Όμως είμαι κατά της θρησκείας, και κατά της οικογένειας, έτσι όπως την αντιλαμβανόμαστε αυτήν τη στιγμή.

 

Οι πρωταγωνιστές της ταινίας «XENIA », Κώστας Νικούλι (Ντάνι) και Νίκος Γκέλια (Οδυσσέας)


Γι' αυτό και «προτείνεις» μια νέα μορφή οικογένειας στη «Στρέλλα»;

Δεν πρότεινα, κατέγραφα μια λογική εξέλιξη των γεγονότων που είχαν προηγηθεί στην ταινία. Δεν ξέρω πώς θα εξελισσόταν η βραδιά, μπορεί στο τέλος να γινόταν της πουτάνας. Δεν είναι αυτό, όμως, το θέμα μου. Εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή γινόταν αυτό.


Στο ΧΕΝΙΑ ο μικρότερος σε ηλικία από τους δύο χαρακτήρες, ο Ντάνι, μοιάζει να ψάχνει να ενώσει τα κομμάτια του παζλ της οικογένειάς του.

Και τα δικά του συγχρόνως, γιατί όταν ψάχνεις κάτι τέτοιο, ψάχνεις τα δικά σου κομμάτια. Ο Ντάνι είναι ένας χαρακτήρας που συνεχώς επανέρχεται στις ταινίες μου και όλοι λένε ότι είμαι εγώ. Είναι ένα παιδί που επωμίστηκε από πολύ νωρίς τον ρόλο του μεγάλου. Αυτό είναι το πιο σκληρό πράγμα που μπορείς να κάνεις στα παιδιά, είτε προέρχονται από διαλυμένη οικογένεια είτε από μια οικογένεια που δεν έχει διαλυθεί ακόμα. Όταν αφαιρείς τον ρόλο του παιδιού από ένα παιδί και του δίνεις αυτόν του ενήλικα, είναι τρομερά σκληρό. Συμβαίνει πολλές φορές σε εγκαταλελειμμένα από τους γονείς τους παιδιά. Ο Ντάνι από πολύ νωρίς έπρεπε να προσέξει τη μητέρα του λόγω του αλκοολισμού της. Τον άφησαν όλοι μόνο του με μια αδύναμη γυναίκα. Ανέλαβε τον ρόλο του προστάτη. Ο Ντάνι, λοιπόν, αποκρούει αυτό τον ρόλο, αρνείται να μεγαλώσει, σαν τον Πίτερ Παν, φτιάχνει έναν φανταστικό κόσμο με το γλειφιτζούρι, με το κουνέλι του τον Ντίντο, ιδέα που πήρα από τη Μίνα Ορφανού που έχει ένα κουνέλι για κατοικίδιο, επεκτείνοντας έτσι την παιδική του ηλικία. Κάνοντας μια πολύ διεστραμμένη συμφωνία με τον ενήλικο εαυτό του. Πρόκειται για ένα διαολεμένα έξυπνο παιδί.


Γιατί επανέρχεται και σε αυτή την ταινία η μορφή ενός ανεύθυνου πατέρα;

Και της μητέρας επίσης. Αυτό, όμως, που με ενδιαφέρει πιο πολύ είναι τα παιδιά. Αυτά που αναγκάζονται να μεγαλώσουν μόνα και εναντίον όλων. Είναι κάτι που με συγκινεί ιδιαίτερα. Εκεί ίσως εντοπίζεται και η σχέση των ιστοριών μου με τα παραμύθια. Αγόρια και κορίτσια μόνα και καταδιωκόμενα στο δάσος, όπως ο Κοντορεβιθούλης και η Κοκκινοσκουφίτσα, στις πόλεις, όπως ο Πινόκιο, στα μεγάλα σπίτια, όπως η Σταχτοπούτα, και πάει λέγοντας.

 

Μία από τις πιο τρυφερές στιγμές είναι η επανένωση των δύο αδελφών με τον φίλο της μητέρας τους και ιδιοκτήτη σκυλάδικου, τον Τάσο, σαν οικογενειακή ευτυχία.
Ο Τάσος ήταν από τους πιο αγαπημένους μου χαρακτήρες. Είναι λιγάκι... το ΧΕΝΙΑ, που όμως τα κατάφερε. Ο Τάσος είναι survivor. Έρχεται από την εποχή του ΧΕΝΙΑ, έχει όλους τους λόγους να γίνει σαν το ΧΕΝΙΑ, να εγκαταλειφθεί. Δεν μπόρεσε να κάνει την καριέρα που ήθελε, είναι από τους ανθρώπους που το όνειρό τους χάθηκε, κυλήσανε μέχρι το χείλος του γκρεμού για να το κυνηγήσουν, δεν πέσανε, αλλά επιστρέψανε μ' έναν πιο πρακτικό τρόπο. Αποδέχτηκαν τον τρόπο που αγαπάνε, βρήκε έναν σύντροφο, τον Άχμαντ κι έγινε ένας υπέροχος ιδιοκτήτης κέντρου.

 

Ένας νοικοκύρης.
Κάπως έτσι! (γέλια) Με τον τρόπο του... ένας νοικοκύρης. Μακάρι να ήταν έτσι όλοι οι νοικοκύρηδες.

 


Αν κάτι χαρακτηρίζει το ΧΕΝΙΑ, είναι το θέμα της φιλίας και της εμπιστοσύνης.

Και της αδελφικότητας μεταξύ αντρών.

 

Φτύνω επάνω στην αρχετυπική ελληνική οικογένεια! Όπως φτύνω κι επάνω στην Εκκλησία. Απροκάλυπτα όμως. Αυτήν τη στιγμή, δε, με πολύ θυμό. Γιατί πιστεύω ότι είναι ένα από τα μεγάλα κακά αυτής της χώρας... Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO


Δεν θα έλεγες ότι η φιλία στην Ελλάδα καταλήγει συχνά στην προδοσία; Ακόμα και μεταξύ «αδελφικών» φίλων;

Γιατί η φιλία στην Ελλάδα είναι σημαντικότερη; Όπως τώρα λένε για το φιλότιμο. Υπάρχει φιλότιμο και στην Αγγλία και στη Γαλλία, παντού. Φιλία υπάρχει επίσης παντού και προδίδεται το ίδιο παντού, σε Ανατολή και Δύση. Για μένα η ταινία μιλάει πάνω απ' όλα για την αδελφικότητα, που εμπεριέχει τη φιλία. Όταν ένας άνθρωπος, γυναίκα, άντρας, παιδί, γέρος, επικοινωνεί με έναν άλλο και αποφασίζουν να αντιμετωπίσουν κάτι μαζί, είτε αυτό είναι η ζωή είτε ο θάνατος είτε μια χαρά είτε μια δυσκολία, σαν συνοδοιπόροι, συνένοχοι, συνάδελφοι, ό,τι θες, αυτό για μένα είναι πάρα πολύ σημαντικό, με συγκινεί και με εμπνέει. Και υπάρχει σε όλες μου τις ταινίες. Από την Επίθεση του γιγαντιαίου μουσακά μέχρι τώρα.


Οπότε, η φιλία με τη μορφή της αδελφικότητας έχει μεγάλη σημασία για σένα...

Εκεί ακούμπησα τα πάντα. Όλο μου το κεφάλαιο το ακούμπησα στη φιλία. Ό,τι έμαθα κι ό,τι έκανα ήταν μέσω άλλων ανθρώπων. Μπορεί στο τέλος να μένεις μόνος και να τα κάνεις όλα εσύ ο ίδιος, ωστόσο θέλω να πιστεύω ότι μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης ήταν πάντα οι άλλοι άνθρωποι που ήταν εκείνη τη στιγμή δίπλα μου. Είτε ήταν η οικογένειά μου είτε ο γκόμενός μου είτε η στενή μου φίλη.


Γιατί επέλεξες να δουλέψεις ακόμα μια φορά με μη ηθοποιούς;

Πρώτα απ' όλα θεωρώ τα παιδιά ηθοποιούς. Εν αντιθέσει με τη Μίνα Ορφανού και άλλους χαρακτήρες σε άλλες μου ταινίες, ο Νίκος (Οδυσσέας) ήταν στο πρώτο έτος στη σχολή της Αγίας Βαρβάρας και ο Κώστας (Ντάνι) έδωσε εξετάσεις όσο κάναμε πρόβες. Ήταν ηθοποιοί εν τη γενέσει. Ακόμα και στους μη ηθοποιούς η αγωνία ή η θέληση του να γίνεις ηθοποιός υποδηλώνει ένα ταλέντο. Έψαχνα δεύτερης γενιάς Αλβανούς, που ήταν ένα στοιχείο αδιαπραγμάτευτο. Ήταν πολιτική απόφαση. Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν 200.000 παιδιά, όχι μόνο Αλβανοί, παιδιά μεταναστών, που έχουν γεννηθεί εδώ και αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ότι δεν έχουν χαρτιά. Για μένα αυτό είναι ανεπίτρεπτο και σκανδαλώδες και θα έπρεπε όλοι οι ψηφοφόροι να το λαμβάνουν υπ' όψιν τους, όταν πρόκειται να αποφασίσουν ποιο κόμμα να ψηφίσουν. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Η Ελλάδα είναι μια χώρα σε κρίση, υπάρχει μια γενιά που θα κουβαλήσει την κρίση και σε 200.000 παιδιά από αυτά αρνούμαστε την ιθαγένεια. Για μένα, λοιπόν, ήταν πάρα πολύ σημαντικό να βρω δύο Αλβανούς δεύτερης γενιάς. Μπορεί να μην έκανα την ταινία. Όπως και με τη Στρέλλα, αν δεν έβρισκα μια πραγματική τρανς.

 

Οι πρωταγωνιστές της ταινίας «XENIA », Κώστας Νικούλι (Ντάνι) και Νίκος Γκέλια (Οδυσσέας)


Αλήθεια, τι είναι η πατρίδα; Οι κάμποι και τα βουνά;

Οι κάμποι και τα βουνά! Τίποτε άλλο. Ο γεωγραφικός χώρος στον οποίο γεννήθηκα.


Δεν σε ενδιαφέρει καθόλου η έννοια της πατρίδας;

Καθόλου! Μάλιστα, είμαι πολέμιος των εθνών. Είμαι εναντίον κάθε είδους εθνικοφροσύνης. Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος ανήκει παντού και θα έπρεπε να έχει την ελευθερία να ανήκει όπου αυτός θέλει, όπου διαλέξει.


Αντιφάσκεις. Δεν έρχεται σε αντίθεση με την ιθαγένεια που ζητάς για τα παιδιά μεταναστών; Τι σημασία έχει πού ανήκουν;

Αφού το θέλουν οι ίδιοι... Θα πολεμήσω μέχρι θανάτου για το δικαίωμα του καθενός να αποκτήσει την ιθαγένεια που θέλει. Το θεωρώ πολύ σημαντικό, δεν είμαι εναντίον αυτού. Κι αυτοί οι άνθρωποι έχουν κάθε λόγο να ανήκουν στην Ελλάδα. Γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ και πρέπει να έχουν ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους Έλληνες. Είναι σκανδαλώδες και τρομερά βίαιο, αγενές και αλαζονικό να μην τους το αναγνωρίζουμε.

 

Σκηνή από την ταινία «XENIA»


Στην ταινία κάνει την εμφάνισή της μια φασιστική δύναμη που σκορπάει τον τρόμο, όπως συμβαίνει εδώ και κάποιο καιρό σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Ντρέπομαι τρομερά γι' αυτό! Είναι ό,τι πιο μπανάλ υπάρχει αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα. Υπάρχουν 500.000 Έλληνες που ψηφίζουν φασιστικά κόμματα. Και δεν είναι μόνο η Χρυσή Αυγή. Είναι κάτι που με θλίβει πάρα πολύ ως άνθρωπο και με εξοργίζει. Δεν το περίμενα ότι θα το ζούσα στην εποχή μου. Ως νέος, γκέι ακτιβιστής πρόλαβα το τέλος του ΑΚΟΕ και υπήρξα ακόμα πιο στρατευμένος στη Γαλλία. Αργότερα δραστηριοποιήθηκα για λίγο στην Ελλάδα, που μου πρόσφερε πολλές συγκινήσεις με το πρώτο Pride. Δεν πίστευα ότι θα το ζήσω στο μέσον της ζωής μου αυτό. Είναι κάτι που με συντρίβει. Ξέρω και ξέρουμε όλοι ότι στην Ελλάδα υπήρχε πάντα φασισμός και γι' αυτό θυμώνω πάρα πολύ με όσους το θεωρούν φαινόμενο της κρίσης. Δεν είναι φαινόμενο της κρίσης. Απλώς η κρίση το όξυνε. Είναι μια φασιστική Ελλάδα που μας πάει πίσω πάρα πολλά χρόνια.


Έχεις υπάρξει θύμα φασιστικής βίας;

Φασιστικής, όχι. Ομοφοβικής, ναι. Μπορεί να προερχόταν και από το ΚΚΕ. Μπορώ να το πω σήμερα μετά από όσα είπε ο Κουτσούμπας. Με προσβάλλει απόλυτα, ως άνθρωπο πρώτα και μετά ως γκέι.


Θεωρείς τις ταινίες σου έκφραση του new greek weird cinema;

Τι να σου πω; Ο κριτικός της «Guardian» με ενέταξε κι εμένα σε αυτό. Μπορεί να είναι greek queer weird cinema...


Σε λένε συχνά και Έλληνα Αλμοδόβαρ.

To ξέρω, αν και δεν είναι από τους σκηνοθέτες που με επηρέασαν, γιατί τον ανακάλυψα αργά. Πάντως, ξέρω ότι είδε τη Στρέλλα και του άρεσε πολύ. Ένας σκηνοθέτης που πραγματικά με επηρέασε είναι ο Τζον Γουότερς. Όπως και ο Μόρισεϊ και ο Γουόρχολ. Όταν είδα το Trash σε ηλικία 14 χρονών στο Στούντιο, το υπόλοιπο της νύχτας ήμουν σε μία κατάσταση υπνωτισμού. Όταν είδα το Pink Flamingos στα 17 στο Λονδίνο, έπαθα πλάκα. Αυτό που λέω πάντα ως γκέι σκηνοθέτης είναι ότι υπάρχει μια queer κουλτούρα που στοιχειοθετείται εδώ και χρόνια, που πάει πίσω στον Άντερσεν, που ξέρουμε ότι έγραψε τη Μικρή Γοργόνα γιατί ο ίδιος ήταν καταπιεσμένος γκέι, και φτάνει μέχρι τον Προυστ και τον Ουάιλντ, τον Τοντ Χέινς, τον Αλμοδόβαρ και τον Φασμπίντερ. Μια τεράστια κουλτούρα που έχει μεγάλη σημασία στην τέχνη και, όπως αντλώ από αυτήν, ανήκω και σ' αυτήν. Όποιος ανήκει σε αυτήν δεν είναι απαραίτητα Αλμοδόβαρ.


Είναι ο συγκερασμός όλων αυτών.

Ακριβώς. Πολλοί μου λένε και για τον Φασμπίντερ. Ειδικά με την Αληθινή Ζωή και τη Στρέλλα. Τον λατρεύω, αν και πολλές του ταινίες δεν βλέπονται. Μοιράζομαι μαζί του την αγάπη του για τον Ντάγκλας Σερκ. Έκανα τη μελέτη μου στην κινηματογραφική σχολή επάνω στον Σερκ και είναι ένας σκηνοθέτης στον οποίο αναφέρονται και ο Φασμπίντερ και ο Αλμοδόβαρ. Αλλά όχι, δεν είναι ότι επηρεάστηκα από τον Αλμοδόβαρ. Από την άλλη, ένας Έλληνας γκέι δεν μπορεί να ξεπεράσει τον Τσαρούχη και τον Χατζιδάκι. Μπορείς να πεις «δεν μου αρέσουνε», αλλά δεν μπορείς να τους ξεπεράσεις. Ακόμα και τον Δαλιανίδη. Στα θερινά σινεμά έβλεπα όλα του τα μιούζικαλ.

 

Είμαι εναντίον κάθε είδους εθνικοφροσύνης. Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος ανήκει παντού και θα έπρεπε να έχει την ελευθερία να ανήκει όπου αυτός θέλει, όπου διαλέξει... Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO


Σ' εσένα εμφανίζεται ως gay icon η Πάτι Πράβο. Η μεγάλη τιμώμενη του ΧΕΝΙΑ.

Όταν ήμουν μικρός, παιζόντουσαν στην τηλεόραση δύο ιταλικά βαριετέ, το Canzonissima και το Mille Luce. Είχα εμμονή με τα σόου και τα φτερά και ειδικά με την Πάτι Πράβο, από τότε. Μετά πέρασα μια περίοδο πανκ, ήμουν πολύ ρέμπελος ως έφηβος, κι έφυγα από το σπίτι. Έμαθα ότι και η Πράβο είχε μια περίοδο πανκ και ήταν χρόνια τζάνκι. Τα χρόνια πέρασαν, δεν ήξερα καν αν ζούσε, έως ότου βρέθηκα το φθινόπωρο του 2005 στη Νάπολη. Πήγα σε όλα τα FΝΑC και στα δισκάδικα και αγόρασα οτιδήποτε είχε σχέση με αυτήν. Λειτούργησε σαν τη μαντλέν του Προυστ. Έψαχνα να ξαναβρώ κάτι κι έπαθα πλάκα με το πόσο τεράστια είναι αυτή η τραγουδίστρια, καθώς η καριέρα της είναι αδιάλειπτη. Πάντα έλεγα να βάλω ένα τραγούδι της, κι όταν άρχισα να κάνω μελέτη για τους Αλβανούς ανακάλυψα τη μεγάλη επιρροή που είχε η ιταλική κουλτούρα στην Αλβανία. Οι γονείς και του Κώστα και του Νίκου ακούνε ιταλική μουσική αυτής της περιόδου. Έτσι, πήγε πακέτο με το ΧΕΝΙΑ και με την παιδική μου ηλικία. Γιατί, εν τέλει, αυτή η ταινία, μέσω αυτών των δύο παιδιών, είναι μια επιστροφή στα παιδικά και εφηβικά μου χρόνια. Ένας αποχαιρετισμός. 

 

Σκηνοθεσία: Πάνος Χ. Κούτρας

Σενάριο: Πάνος Χ. Κούτρας, Παναγιώτης Ευαγγελίδης

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Hélène Louvart, Σίμος Σαρκετζής

Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Πηνελόπη Βαλτή

Κοστούμια: Βασίλης Μπαρμπαρίγος

Ήχος: Fabrice Osinski Μοντάζ: Γιώργος Λαμπρινός

Μουσική: Delaney Blue

Πρωταγωνιστούν: Κώστας Νικούλι, Νίκος Γκέλια, Ρομάνα Λόμπατς, Άγγελος Παπαδημητρίου, Γιάννης Στάνκογλου, Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου

H ταινία XENIA βγαίνει στις αίθουσες στις 2 Οκτωβρίου.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
22 Σχόλια
12
Maggie 3.9.2014 | 13:52
Ο τίτλος του άρθρου όλα τα λεφτά.
και όμως γυρίζει 3.9.2014 | 13:52
Αυτή εδώ είναι μιά πολύ σημαντική συνέντευξη. Λέγονται πολλά και ουσιαστικά γιά την Τέχνη, την Ελλάδα, τον Άνθρωπο.
Αγριεύτηκα από τον τίτλο. Έτσι ξεκομμένος εκπέμπει μίσος. Μέσα στην συνέντευξη εξηγείται από τον θυμό. Εντάξει, αλλά σαν προμετωπίδα αδικεί το περιεχόμενο.
Όλοι ξέρομε γιά ποιά πατρίδα,οικογένεια και θρησκεία μιλάει, αλλά όλοι έχομε κλεισμένη στην καρδιά μας την εξαίρεση που ακυρώνει την αθλιότητα.
Αγαπώ πολύ την μόνη του ταινία που είδα την Στρέλλα και περιμένω πως και τι την ΧΕΝΙΑ.
Καλή συνέχεια !
και όμως γυρίζει 4.9.2014 | 10:03
Μόλις είδα την τυπωμένη μορφή της συνέντευξης. Η επιλογή άλλου τίτλου και η σελιδοποίηση αφήνει το πολύ σημαντικό της περιεχόμενο " να αναπνεύσει" και την επίμαχη φράση να δώσει την μάχη της εκεί που χρειάζεται.
Der Salamander 3.9.2014 | 14:03
Το δόγμα «Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια» πρέπει κάποια στιγμή να τελειώσει. Πρέπει κάποτε να τελειώνουμε με όλα αυτά!


Είναι πολύ λάθος ο συσχετισμός της Εκκλησίας με τον αρχαίο πολιτισμό που είναι η βάση των αξιών του διαφωτισμού, και που η εκκλησία καταπολέμησε -και ας κράτησε μια τυπολατρική, στείρα σχέση με τη αρχαία γλώσσα και γραμματεία. Μ' αυτό το λάθος συνειρμό πρέπει να τελειώνουμε, ότι η ορθόδοξη εκκλησία είναι πρόμαχος του ελληνισμού, και όχι με τις προοδευτικές αξίες της αρχαιότητας, που ιδωμένες μέσα από ένα σημερινό πρίσμα μπορούν να μας βγάλουν από την παρακμή. Επίσης, πρέπει να τελειώνουμε με την υποκουλτούρα που αποβλακώνει τον κόσμο και τον σπρώχνει στην "κατάθλιψη" και τον φανατισμό φασισμών και εκκλησιών. Οι προηγούμενες γενιές των 60s 70s, παρ' όλες τις καλές, δημοκρατικές τους προθέσεις, συνέβαλαν αρκετά στην καταστροφή του πολιτισμού των δυτικών χωρών.

Σ' όσους νέους διαβάζουν το σχόλιο, προτείνω κλείσιμο των λογαριασμών τουίτερ και fb και διάβασμα αρχαίων, που είναι το ζενίθ και η ψυχή της γλώσσας μας, όχι από εθνικισμό αλλά για να μην βουλιάξουμε κι άλλο στη σημερινή αμορφωσιά και επειδή έχουμε έχουμε την τύχη της γλωσσικής εγγύτητας μ' αυτό το τόσο δυνατό εργαλείο πολιτισμού (σκεφτείτε πόσο πιο δύσκολο είναι για έναν αμερικανό ή ιάπωνα να διαβάσει Όμηρο.) Οι αξίες των αρχαίων είναι προοδευτικές και οικουμενικές αν τις δούμε έξω από τη σκοπιά του βαλκάνιου παπά ή χρυσαυγίτη.
avatar
noname 3.9.2014 | 16:25
Οι αξίες των αρχαίων είναι προοδευτικές και οικουμενικές ??????

ουτε προοδευτικες ειναι ουτε οικουμενικες.
με την ιδια εννοια και οι συγχρωνοι πχ ιαπωνες μπορουν να πουν το ιδιο για τα "δικα τους αρχαια μυαλα" και φυσικα θα εχουν δικιο.
ας μην ξεχναμε οτι παρα παρα πολλα στη δυτικη σκεψη καθοριστικαν απο τους δικους μας αρχαιους.
η δυτικη σκεψη ομως δεν ειναι ουτε οικουμενικη ουτε σωστη. οι αρχαιοι ελληνες πρεπει να διαβαζονται κριτικα και οχι σαν ευαγγελιο.
δεν υπαρχει καμια μονη αληθεια,και κανενας μονο τροπος. τα πιο προβαλλομενα μυαλα των αρχαιων(πχ αριστοτελης πλατωνας) εναντι αλλων (επικουρος,κυνικοι) δειχνει την δυτικη επιλογη μεσω του χριστιανισμου. ας πουμε,η διαλεκτικη ειναι κατι που απλα δεν υπαρχει στη φυση. ολα ομως στη δυση βασισονται στην ιδεα της υπαρξης της. αυτη η γραμμη που ξεκινα απο τον αριστοτελη και φτανει στον χεγκελ και στον μαρξ ακομη,αναμικτη απο χριστιανικες ηθικολογιες περι προοδου και καλυτερου αυριο,ειναι μια αιτια του δυτικου ισοπεδωτισμου.
ο τροπος που πρεπει να προσεγγισουμε τους αρχαιους και ποιους απο τους αρχαιους πρεπει να κανουμε επικαιρους ειναι μια αλλη πολυ σοβαρη ιστορια,και εκει πρεπει να δωθει η μεγαλυτερη προσοχη.

οσο για τον κουτρα και της ταινιες του,μια χαρα τα λεει και μια χαρα τα κανει. εχοντας δει τη στρελλα,μπορω να πω ανετα οτι ειναι απο τους καλυτερους κινηματογραφιστες που εχει να δειξει η χωρα,σε πολυ πιο σοβαρο επιπεδο απο το αλλο και καλα νεο αυτιστικο ποπ δηθεν διαφορετικο στυλιζαρισμα μιας παρεας σκηνοθετων ρεκλαμας(λανθιμος,μακριδης,τσαγκαρη κτλ--μονο ο λανθιμος εχει ενα ενδιαφερον στα ποπ ορια του,η κιννετα εχει να πει). αυτο που σιγουρα θεωρω σαν περιοριστικο στο κουτρα ειναι αυτο το γκει στερετοτυπο που μοιαζει να εγκλωβιζεται.
δεν εχω κανενα θεμα με τους γκει,απλα ξεκολλατε απο αυτη την αισθητικη παντιερα γιατι περιοριζει αυτο που λετε.
avatar
Vardaris 3.9.2014 | 14:12
Με αυτο που πραγματικα πρεπει να τελειωνουμε ειναι οι υστεριες και τα στερεοτυπα.

Σε πολλα μερη του κοσμου, οι ανθρωποι αγαπανε τις οικογενειες τους και την πατριδα τους και εχουν ακομπλεξαριστη σχεση μαζι τους. Μην παμε στο αλλο ακρο, επειδη καποτε στην Χουντα καποιοι συνδεσανε αυτα τα θεματα μεταξη τους. Δεν ειναι ολες οι ελληνικες οικογενειες ετσι, ουτε υπαρχει αυτη η τυπικη ελληνικη οικογενεια οπως ισως πριν 30 χρονια στο χωριο..
Μένης 7.9.2014 | 14:24
Εχεις δίκιο.
Διάβασα αυτό στη συνέντευξη: Είμαι εναντίον κάθε είδους εθνικοφροσύνης. Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος ανήκει παντού και θα έπρεπε να έχει την ελευθερία να ανήκει όπου αυτός θέλει, όπου διαλέξει... Πηγή: www.lifo.gr

και λέω: Σωστό αυτό που λέει, αλλά αντίστοιχα, όταν επιλέξει ο καθένας που ανήκει.. δε θα ανήκει εκεί; δε θα αποκτήσει ένα είδος φρονήματος για την 'ομάδα' που επέλεξε;
DimitrisT 3.9.2014 | 14:35
Ο σύγχρονος Ελληνισμός δεν μπορεί να ανασάνει πολιτισμικά, όσο είναι κάτω από τη βαριά σιδερένια μπότα και της Αρχαιότητας και του Βυζαντίου. Σεβόμαστε το παρελθόν, τους ανθρώπους που έζησαν όπως έκριναν και όπως τα έφερε η Ιστορία. Αλλά διατηρούμε εμείς, οι σημερινοί Έλληνες το δικαίωμα να διαμορφώσουμε το σήμερα όπως νομίζουμε και όχι όπως έκριναν άνθρωποι που δε ζουν πια.
Η Ορθοδοξία πολέμησε την Αρχαιότητα και αλλού την ενσωμάτωσε. Χωρίς πάθος, νερόβραστοι καντηλανάφτες του παρελθόντος αν είμαστε, θα είμαστε πάντοτε θλιβερά φολκλόρ απομεινάρια.
Δεν πρέπει να υπερτιμούμε την Παράδοση. Μέσα της είναι το ρουσφέτι, μέσα της το πελατειακό κράτος, που είναι ξεκάθαρα δομημένο πάνω στην Παραδοσιακή Οικογένεια. Υπάρχει κανείς που δεν ξέρει ότι οι πολιτευτές, ειδικά στην περιφέρεια, ψηφίζονται από σόγια ολόκληρα και μετράει το κάθε σόι, ανάλογα με πόσο πολυπληθές είναι; Δεν υπάρχει χώρος στο Άτομο να αυτονομηθεί και να καινοτομήσει. Μεταρρύθμιση της κοινωνίας δεν μπορεί να γίνει χωρίς μεταρρύθμιση της οικογένειας. Ο Πάνος Κούτρας φαντάζομαι δε θα έχει αντίρρηση για την οικογένεια, όπως την οραματίζονταν ο Ψυχίατρος Χειμωνάς "οι οικογένειες είναι ρωγμές, από όπου μπαίνουν οι άνθρωποι στον κόσμο". Το άτομο υπάρχει και σαν μονάδα και μέσα στο σύνολο. Η οικογένεια δεν μπορεί να έχει χαρακτηριστικά φατρίας. Παράδειγμα ο Άδωνις, που παρόλο που ο υιός Μπαλτάκος μπήκε μέσα στη Βουλή και έκανε φασαρία, τον επαίνεσε διότι είχε σαν κίνητρο να υπερασπισθεί -τα κακώς κείμενα σε ό,τι αφορά το σύνδεσμο με τη ΧΑ- του πατέρα του.
Der Salamander 3.9.2014 | 16:31
Η αξία των αρχαίων για εμάς δεν είναι θέμα "παράδοσης" ή τυπολατρίας αλλά θέμα καλλιέργειας της σκέψης, που γίνεται μόνο με καλή γνώση της γλώσσας. Όπως η καρδιά και η ανώτερη έκφραση των αγγλικών είναι ο Shakespeare, έτσι εμείς έχουμε τους αρχαίους, που τυχαίνει να είναι 2.000 χρόνια πιο πίσω. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα διαβάζουμε μόνο αρχαία, - άλλωστε η οικειότητα με τους κλασικούς συγγραφείς μας σπρώχνει να είμαστε οικουμενικοί, προοδευτικοί, να ανοίγουμε τους ορίζοντές μας-, αλλά είναι κι αυτά απαραίτητα αν θέλουμε να έχουμε μια ζωτική σχέση με τη γλώσσα που μιλάμε και να βελτιωθούμε σε θέματα λογικής και αισθητικής. Σχεδόν κάθε φορά που βλέπω σχόλια Ελλήνων σε ξένα φόρουμ, π.χ. του Guardian, ντρέπομαι για την αφέλεια, την ασυναρτησία, τη σκέψη νια-νια... που ξεπερνάει σε αμορφωσιά και άτομα πολλών τριτοκοσμικών χωρών, που οι Έλληνες συνήθως τους έχουν για την πλάκα. Δυστυχώς αυτή είναι η αλήθεια της νεοελληνικής αμορφωσιάς.
DimitrisT 3.9.2014 | 14:48
Παραπέμπω στο πιο πάνω σχόλιό μου. ΝΑΙ, λοιπόν, είναι ΣΤΕΝΟΤΑΤΗ η σχέση της Αρχαϊκής οικογένειας και της δομής της κοινωνίας με τη χρεοκοπία. Και στο ότι το άτομο δεν μπορεί να αυτονομηθεί και να καινοτομήσει και μπορεί να επιβιώνει μόνο μέσα από τη συναλλαγή όλου του σογιού με πολιτευτές. Και -τούτο είναι η πιο βαθιά Στρέβλωση- το άτομο ανταμοίβεται και τιμωρείται, ενσωματώνεται ή περιθωριοποιείται, ανάλογα με αυτό που ΕΙΝΑΙ και όχι αυτό που ΚΑΝΕΙ. Το "ξέρεις ποιός είμαι εγώ ρε" έχει να κάνει με αυτή τη βαθιά στρέβλωση. Εκεί είναι η διαφορά της Ελλάδας του Νικολόπουλου, από το Λουξεμβούργο του Μπετέλ. Ότι το άτομο μπορεί να αναδειχθεί όχι με συστατικές επιστολές "εξαιρέτου ήθους" από Μητροπολίτες, που ανάθεμα κι αν δεις το ήθος, τις περισσότερες φορές δίνονται τέτοιες συστάσεις σε μεγάλους αλητάμπουρες, αλλά ανεξάρτητα από το αν η σεξουαλικότητά του είναι διαφορετική. Κι όμως, ενώ οι κλέφτες κυκλοφορούν με πρόσωπο στην κοινωνία, εγώ θεωρούμαι μίασμα. Σκύλους αποκάλεσε ο Άγιος Γορτυνίας τους ομοφυλόφιλους. Και οι κλέφτες κυκλοφορούν με κύρος στην κοινωνία. Το σε ποιόν αποδίδεται το κύρος, είναι μια συνισταμένη όλων των αντιλήψεων της κοινωνίας. Γι΄αυτό χρεοκοπήσαμε. Μέσα στην Παράδοση είναι όλα τα στραβά, το ρουσφέτι και όλες οι παθογένειες που μας χρεοκόπησαν.
avatar
Ανώνυμος 3.9.2014 | 14:51
Συντηρητισμός από την αντίπερα όχθη.
avatar
anto 3.9.2014 | 15:09
ΚΟΥΤΡΑΣ
Αλήθεια, τι είναι η πατρίδα;

Οι κάμποι και τα βουνά; Οι κάμποι και τα βουνά! Τίποτε άλλο. Ο γεωγραφικός χώρος στον οποίο γεννήθηκα.

Δεν σε ενδιαφέρει καθόλου η έννοια της πατρίδας;

Καθόλου! Μάλιστα, είμαι πολέμιος των εθνών. Είμαι εναντίον κάθε είδους εθνικοφροσύνης. Πιστεύω ότι ένας άνθρωπος ανήκει παντού και θα έπρεπε να έχει την ελευθερία να ανήκει όπου αυτός θέλει, όπου διαλέξει.

ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ
"... Η ευημερία του κράτους είναι η αθλιότητα του πραγματικού έθνους, του λαού. Το μεγαλείο και η ισχύς του κράτους είναι η σκλαβιά του λαού...Το κράτος δεν είναι η πατρίδα. Είναι η αφαίρεση, ο μεταφυσικός, μυστικιστικός, πολιτικός, νομικός μύθος της πατρίδας. Οι λαϊκές μάζες όλων των χωρών αγαπούν βαθιά την πατρίδα τους. Αλλ' αυτό είναι μια φυσική πραγματική αγάπη. Ο πατριωτισμός του λαού δεν είναι ιδέα, αλλά γεγονός... Η πατρίδα, η εθνικότητα, όπως και η ατομικότητα, είναι ένα γεγονός φυσικό και κοινωνικό, ψυχολογικό και ιστορικό ταυτόχρονα. Δεν είναι μια θεωρητική αρχή. Δεν μπορούμε να ονομάσουμε ανθρώπινη αρχή, παρά μόνο ότι είναι καθολικό, κοινό σ' όλους τους ανθρώπους. Η εθνικότητα τους χωρίζει. Δεν είναι λοιπόν αρχή. Αλλά αυτό που είναι η αρχή, είναι ο σεβασμός που ο καθένας πρέπει να έχει για τα φυσικά, πραγματικά ή κοινωνικά γεγονότα. Η εθνικότητα, όπως και η ατομικότητα, είναι ένα από τα γεγονότα αυτά. Οφείλουμε λοιπόν να τη σεβόμαστε. Η καταπίεση της είναι έγκλημα,...γίνεται ιερή αρχή κάθε φορά που απειλείται ή καταπιέζεται. Γι' αυτό λοιπόν αισθάνομαι ειλικρινά και πάντα τον πατριώτη κάθε καταπιεσμένης πατρίδας.
(Γαλλική έκδοση των απάντων Μ. Μπακούνιν, τόμος I, σελ. 225 -227, μετ. Πόλυ Γκέκα, εκδ. Πλέθρον)

"...Ο λαός επίσης είναι από τη φύση του πατριώτης. Αγαπά τη γη όπου γεννήθηκε, το κλίμα μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε...Ο πραγματικός, ζωντανός, ισχυρός, φυσικός πατριωτισμός του λαού, δεν είναι καθόλου εθνικός πατριωτισμός, ούτε καν τοπικός, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος του αποκλειστικά κοινοτικός. Αλλά αγαπά ακόμα τη γλώσσα που μιλά...Ταυτίζεται επίσης με τα έθιμα και τις αληθινές ή λαθεμένες αντιλήψεις της χώρας του. Αν αυτά τα έθιμα, αυτές οι ιδέες κι αυτή η γλώσσα καλύπτουν μια περιοχή, τότε αρχίζει να γίνεται πραγματικά ένας τοπικός πατριώτης. Αν καλύπτουν ένα ολόκληρο έθνος, τότε γίνεται ένας εθνικός πατριώτης. Με την έννοια αυτή, κανείς δεν είναι τόσο βαθιά ούτε τόσο ειλικρινά πατριώτης όσο ο λαός...
(Μ. Μπακούνιν και Ιταλία, 2ο μέρος, σελ. 81-83 μετ. Πόλυ Γκέκα, εκδ. Πλέθρον)

ΚΟΥΤΡΑΣ - ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ 5-0

Μεγάλε τον έριξες στο καναβάτσο !
avatar
atman 3.9.2014 | 15:34
καπου μας τα λεει μπερδεμενα και αντιφατικα. δηλαδη τωρα να ρωτησω εγω: τι τοσο διαφορετικο εχουν τα βουνα και τα λαγκαδια και τα νερα της καλαματας απο την βαρκελωνη, τις θεσσαλονικης απο τη σοφια, της καρδιτσας απο την βοημια;
Τιποτα διαφορετικο ολα ιδια ειναι.
Τοτε γιατι γεννουν ανθρωπους οι οποιοι με τις αδυναμιες και τις δυναμεις τους ειναι διαφορετικοι σε καποιο βαθμο μεταξυ τους, με βαθμο μαλιστα που ισως κανει το κοσμο πλουσιοτερο και οχι φτωχοτερο;
Τους ανθρωπους τους και το πλαισιο καλο ή κακο στο οποιο εχουν διαμορφωθει.
Ο αλβανος δευτερης γενιας δεν εχει δικαιωμα να αισθανεται και διαφορετικος μονο και μονο επειδη γενηθηκε εδω; Δεν λεω για το δικαιωμα στην ιθαγενεια, αυτο ειναι οντως αδιαπραγματευτο, αλλα το δικαιωμα να εχει ενα δεσμο με τις παραδοσεις και την ιστορια των γονιων του.
Το να αποδιδονται μεταφυσικες δυναμεις στο εδαφος ή να αρνειται καθε ενοποιητικο στοιχειο σε ενα σωμα ανθρωπων ειναι οπισθοδρομηση και οχι προοδος. Η ταυτοτητα δεν ειναι κατι ατομικο μονο, ειναι κατι και συλλογικο εφοσον προκυπτει ως αποπειρα ενταξης καπου. Ειναι η αρνηση του ανθρωπινου πολιτισμου να λεμε οτι πατριδα ειναι ο τοπος και τιποτα αλλο. Και αυτο φυσικα θα το πληρωσουμε στο μελλον με επιπλεον βια, οπισθοδρομηση, σκοταδισμο κλπ κλπ κλπ. Ολος αυτος ο κοσμος απο καπου θα πιαστει και συνηθως οταν εσυ αρνεισαι τελικα και ουσιαστικα μια ταυτοτητα (γιατι αυτο κανει αυτη η τοποθετηση) θα του την προσφερουν καποιοι αλλοι τζαμπα και πιο απλη.
avatar
Novel_Splendours 3.9.2014 | 16:15
Αλλά αυτό δεν είναι ρητορική μίσους...
avatar
atman 3.9.2014 | 16:23
ρητορικη hits!
12
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια