Το κλασικό νεκροταφείο στις νότιο-ανατολικές υπώρειες του λόφου του Ξώμπουργου.
Φωτογραφίες

Το μεγαλείο της κλασικής γλυπτικής στην Τήνο - Επιτύμβιες στήλες στο Ξώμπουργο έφερε στο φως η ανασκαφή

Επιτύμβιες στήλες στο Ξώμπουργο της Τήνου αποκαλύφθηκαν κατά την ανασκαφή του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίες και δίνουν νέες πληροφορίες για την κλασική γλυπτική του νησιού

Σημαντικός αριθμός επιτύμβιων στηλών, πρωτότυπων έργων των Κλασικών χρόνων, με ανάγλυφη διακόσμηση εξαιρετικής τέχνης σε ορισμένες από αυτές, αποκαλύφθηκε κατά την ανασκαφή του Πανεπιστημίου Αθηνών στο νεκροταφείο των Κλασικών Χρόνων στο Ξώμπουργο της Τήνου.

 

Η σημασία αυτών των γλυπτών είναι μεγάλη, καθώς παρέχουν πληροφορίες για την κατανόηση της κλασικής γλυπτικής της Τήνου. Ως υψηλής ποιότητας έργα, αποτελούν κρίκο ανάμεσα στην ιστορία της αρχαίας γλυπτικής και της παράδοσης της σύγχρονης τηνιακής γλυπτικής.

 

Ο χώρος του νεκροταφείου βρίσκεται στις νότιο-ανατολικές υπώρειες του λόφου του Ξώμπουργου (εικ. 1) και αντιπροσωπεύει το κύριο νεκροταφείο των Κλασικών Χρόνων για τον αρχαίο οικισμό που αναπτυσσόταν στη δυτική και νότια κλιτύ του λόφου. Ο οικισμός, που ιδρύθηκε οχυρωμένος με ένα κυκλώπειο τείχος λίγο πριν το 1000 π.Χ. ως «οικισμός καταφύγιο», αναπτύχθηκε σταδιακά και επεκτάθηκε στη νότια κλιτύ του λόφου και απoτέλεσε τον σημαντικότερο οικισμό της Τήνου και βασικό οικονομικό και πολιτικό κέντρο του νησιού μέχρι την εγκατάλειψή του στο τέλος του 4ου αι. π.Χ..

 

Κεραμοσκεπής τάφος του 5ου αι. π.Χ.

 

Το νεκροταφείο αναπτύσσεται σε δύο διαδοχικά άνδηρα του λόφου εκατέρωθεν ταφικής οδού που οδηγούσε στον οικισμό. Οι τάφοι που έχουν αποκαλυφθεί έως τώρα στο κάτω άνδηρο είναι κυρίως κεραμοσκεπείς (εικ. 2). Yπάρχουν και κιβωτιόσχημοι, καθώς και δύο σαρκοφάγοι (μία πήλινη και μία λίθινη) και αρκετοί εγχυτρισμοί (κυρίως νηπίων). Ανάμεσα στους τάφους υπήρχαν εναγιστικές πυρές. Οι νεκροί ήταν ενταφιασμένοι με λίγα κτερίσματα, συνήθως αγγεία εισηγμένα από την Αττική. Η σήμανση των τάφων σε αυτό το άνδηρο γινόταν με απλούς ανεπεξέργαστους λίθους.

 

Κάτω τμήμα επιτύμβιας στήλης με γυμνό νέο (τέλος 5ου αι. πΧ.)

 

Επιτύμβια στήλη με παράσταση αφηρωϊσμένου άνδρα με τον δούλο του ( 4ου αι. π.Χ.).

 

Αντίθετα, στο άνω άνδηρο υπήρχε κατά μήκος της ταφικής οδού μια σειρά κτιστών, πολυτελών κατασκευών διαφόρων τύπων για τη στήριξη ταφικών μνημείων. Ένας μικρός αριθμός επιτυμβίων στηλών που είχαν βρεθεί παλαιότερα στην περιοχή αποδίδονται στο νεκροταφείο, όμως για πρώτη φορά φέτος βρέθηκε ένας ικανός αριθμός επιτυμβίων στηλών στον χώρο του νεκροταφείου. Όλες βρέθηκαν σε ένα στρώμα καταστροφής του 4ου αι. π.Χ., σπασμένες και πεταμένες, με την κύρια όψη στο έδαφος. Ορισμένες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ιστορία της τηνιακής γλυπτικής, όπως μία στήλη με ανάγλυφη παράσταση γυμνού νέου από την οποία σώζεται μόνον το κάτω τμήμα (εικ.3) και μία άλλη με παράσταση γυμνού γενειοφόρου και πιθανότατα αφηρωϊσμένου άνδρα που συνοδεύεται από μικρό «παίδα» (τον συνήθως ερμηνευόμενο ως δούλο) που κρατά πτηνό (εικ. 4). Πρόκειται για έργο εξαίρετου γλύπτη κατασκευασμένη σε τηνιακό μάρμαρο που αποκόπτεται εύκολα σε επίπεδες επιφάνειες («φυλλιάρικο» ) και ίσως για αυτό το πρόσωπο του ανδρός βρέθηκε λίγο πιο πέρα από τη στήλη (εικ.5).

 

Το πρόσωπο του άνδρα της στήλης εικ. 4 όπως βρέθηκε στο στρώμα καταστροφής.

 

Την ανασκαφή διευθύνει η ομότιμη καθηγήτρια κ. Νότα Κούρου. Χορηγοί της ανασκαφείς είναι η Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής πολιτικής του Υπουργείου Ναυτιλείας και η μη κερδοσκοπική εταιρεία πολιτισμού ΑΙΓΕΑΣ ΑΜΚΕ του Α. και της Μ. Μαρτίνου.

 

Πολιτισμός

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σπάνιος πίνακας του Μονέ πωλήθηκε για 27,6 εκατ. δολάρια

Πολιτισμός Σπάνιος πίνακας του Μονέ πωλήθηκε για 27,6 εκατ. δολάρια

13.11.2019
Βενετία: Ζημιές από την πλημμυρίδα στην Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών

Πολιτισμός Βενετία: Ζημιές από την πλημμυρίδα στην Βιβλιοθήκη του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών

13.11.2019
Αρχαίο ελληνικό αγγείο «επέστρεψε» στην Ελλάδα: Το έπαθλο του Σπύρου Λούη από τον Μαραθώνιο του 1896

Πολιτισμός Αρχαίο ελληνικό αγγείο «επέστρεψε» στην Ελλάδα: Το έπαθλο του Σπύρου Λούη από τον Μαραθώνιο του 1896

13.11.2019
Το Μουσείο Μπενάκη εκθέτει τη σπάνια συλλογή εντυπωσιακών ελληνικών ταπισερί

Πολιτισμός Το Μουσείο Μπενάκη εκθέτει τη σπάνια συλλογή εντυπωσιακών ελληνικών ταπισερί

13.11.2019
Καβάλα: Ενοποιείται ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων 	- Τι σημαίνει η νέα φάση αναμόρφωσής του

Πολιτισμός Καβάλα: Ενοποιείται ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων - Τι σημαίνει η νέα φάση αναμόρφωσής του

13.11.2019
10 πολιτιστικά events που αξίζει να δεις αυτή την εβδομάδα (14-20/11)

Πολιτισμός 10 πολιτιστικά events που αξίζει να δεις αυτή την εβδομάδα (14-20/11)

13.11.2019
Μια νύχτα στην Σαγκάη: O Wong Kar Wai επιμελήθηκε μια νέα ταινία για τον οίκο Saint Laurent

Πολιτισμός Μια νύχτα στην Σαγκάη: O Wong Kar Wai επιμελήθηκε μια νέα ταινία για τον οίκο Saint Laurent

13.11.2019
Ο πίνακας «Η Κυρία με τη γούνα» δεν είναι του Ελ Γκρέκο - Αποκάλυψη για το διάσημο έργο

Πολιτισμός Ο πίνακας «Η Κυρία με τη γούνα» δεν είναι του Ελ Γκρέκο - Αποκάλυψη για το διάσημο έργο

12.11.2019
«Ευτυχία»: Νέο trailer για την ταινία με την ζωή της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου

Πολιτισμός «Ευτυχία»: Νέο trailer για την ταινία με την ζωή της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου

12.11.2019
Στο Μουσείο της Ακρόπολης ο Σι Τζινπίνγκ: Θα στηρίξω την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα

Πολιτισμός Στο Μουσείο της Ακρόπολης ο Σι Τζινπίνγκ: Θα στηρίξω την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα

12.11.2019