EPA
Πολιτισμός

«Σπασμένα πρόσωπα»: Τα εκμαγεία του Έλγιν αποκαλύπτουν χαμένες πτυχές των γλυπτών του Παρθενώνα

Χαμένες λεπτομέρειες των γλυπτών που υφάρπαξε ο Έλγιν και μετέφερε στην Βρετανία, έρχονται στο φως χάρη στη σάρωση των εκμαγείων

Χαμένες πτυχές και λεπτομέρειες των γλυπτών που υφάρπαξε ο Λόρδος Έλγιν και μετέφερε στην Βρετανία, έρχονται στο φως χάρη σε μία επαναστατική τεχνική σάρωσης των εκμαγείων.

 

Από το 1803 μέχρι το 1812, ο Βρετανός διπλωμάτης μετέφερε πολυάριθμα γλυπτά που αφαίρεσε από τον Παρθενώνα, από τον ναό της Απτέρου Νίκης και άλλους αρχαιολογικούς χώρους. Στο πλαίσιο αυτό, προσέλαβε τεχνίτες που έφτιαξαν εκμαγεία από γύψο. Αργότερα πούλησε τα γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο και, στις δεκαετίες που ακολούθησαν, κάποια από αυτά υπέστησαν μεγάλη φθορά, με αποτέλεσμα να χαθούν πολλές από τις πολύτιμες λεπτομέρειες τους.

 

Μια νέα ανάλυση αυτών των εκμαγείων ρίχνει τώρα φως σε χαρακτηριστικά αυτών των γλυπτών που έχουν πλέον εξαφανιστεί από τα πρωτότυπα. Τρισδιάστατες σαρώσεις αναβιώνουν σβησμένα από τον χρόνο πρόσωπα και το αποτέλεσμα είναι καθηλωτικό.

 

Φιγούρα από την βόρεια ζωοφόρο. Στα αριστερά το κατεστραμμένο πρωτότυπο και δεξιά η 3D σάρωση του εκμαγείου του Έλγιν (Emma Payne/Antiquity)

 

3D απεικόνιση φιγούρας από τη δυτική ζωοφόρο. Πάνω: από το εκμαγείο του Έλγιν, στη μέση από το εκμαγείο του 1872 στο Βρετανικό Μουσείο και κάτω ό,τι έχει απομείνει από το γλυπτό (Emma Payne/Antiquity)

 

Την πρωτοποριακή έρευνα διεξάγει η δρ. Έμα Πέιν, ειδική στην συντήρηση κλασικών αρχαιοτήτων του King's College στο Λονδίνο. Όπως προκύπτει από τις σαρώσεις, τα γλυπτά της δυτικής ζωοφόρου του Παρθενώνα ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση το 1802 από ό,τι είναι σήμερα. «Τα καλούπια του Έλγιν μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμα αρχεία για την κατάσταση των γλυπτών στις αρχές του 19ου αιώνα, πριν τα προβλήματα ρύπανσης της σύγχρονης εποχής», λέει η Πέιν.

 

Ο Έλγιν ετοίμασε καλούπια και για γλυπτά που έμειναν στην Αθήνα. Συγκρίνοντας τις 3D σαρώσεις με τη δυτική ζωοφόρο, που αφαιρέθηκε το 1993 από τον Παρεθνώνα και βρίσκεται πλέον στο Μουσείο των Αθηνών, αποκαλύπτονται χαμένα πρόσωπα και σημάδια από καλέμια. Τα ίχνη αυτά είναι πιθανότατα έργο βανδάλων της βικτωριανής εποχής.

 

Το παράδοξο είναι ότι πλέον αυτά τα καλούπια είναι πιο ακριβή από τα πρωτότυπα γλυπτά και σε αρκετές περιπτώσεις διατηρούν περισσότερες πληροφορίες. Οι αποκλίσεις από τα πολύτιμα αρχαία γλυπτά δεν ξεπερνούν σε πολλές περιπτώσεις το ένα χιλιοστό.

 

Τα γλυπτά της δυτικής ζωοφόρου του Παρθενώνα ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση το 1802 από ό,τι είναι σήμερα (EPA)

 

EPA

 

Η Πέιν σάρωσε επίσης και μία δεύτερη σειρά εκμαγείων, που είχε επιμεληθεί το Βρετανικό Μουσείο στα 1872. Όπως αποδείχτηκε, τα «Ελγίνεια» υπέστησαν μεγαλύτερη φθορά στα πρώτα 70 χρόνια τους στο Μουσείο (μέχρι το 1872), από τον σχεδόν ενάμιση αιώνα που μεσολάβησε έκτοτε. Στην μελέτη της που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Antiquity, σημειώνεται ένας αιώνας ρύπανσης έκανε λιγότερη ζημιά από τους βικτωριανούς βανδάλους. 

 

Ωστόσο ο Παρθενώνας είχε ήδη φθαρεί σε μεγάλο βαθμό, πολύ πριν ο Έλγιν πατήσει τον πόδι του στον Ιερό Βράχο. Τον 3ο μ.Χ αιώνα ο ναός είχε καεί και, τρεις αιώνες αργότερα, πολλά γλυπτά καταστράφηκαν σκοπίμως από Χριστιανούς, που μετέτρεψαν τον Παρθενώνα σε εκκλησία. Τον 13ο αιώνα μ.Χ μετατράπηκε σε τζαμί από τους Οθωμανούς και στα 1687 μία έκρηξη κατέστρεψε μέρος του ναού, που χρησιμοποιείτο εκείνη την εποχή ως πυριτιδαποθήκη.

 

EPA

 

Πολιτισμός

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ακούστε πρώτοι το νέο κομμάτι των 1000mods

Πολιτισμός Ακούστε πρώτοι το νέο κομμάτι των 1000mods

28.3.2020
Φεστιβάλ Αθηνών: Τη Δευτέρα η Κατερίνα Ευαγγελάτου θα ενημερώσει διαδικτυακά για το φετινό πρόγραμμα

Πολιτισμός Φεστιβάλ Αθηνών: Τη Δευτέρα η Κατερίνα Ευαγγελάτου θα ενημερώσει διαδικτυακά για το φετινό πρόγραμμα

27.3.2020
Κάθε βράδυ μια συναυλία ανεβαίνει στη σελίδα του Μεγάρου Μουσικής στο Facebook

Πολιτισμός Κάθε βράδυ μια συναυλία ανεβαίνει στη σελίδα του Μεγάρου Μουσικής στο Facebook

27.3.2020
Online δραστηριότητες για ενήλικες από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Πολιτισμός Online δραστηριότητες για ενήλικες από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

27.3.2020
Η Ριάνα κυκλοφόρησε νέο κομμάτι με τον Partynextdoor - Ακούστε εδώ

Πολιτισμός Η Ριάνα κυκλοφόρησε νέο κομμάτι με τον Partynextdoor - Ακούστε εδώ

27.3.2020
Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ανεβάζει παραστάσεις κάθε Πέμπτη στο YouTube

Πολιτισμός Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας ανεβάζει παραστάσεις κάθε Πέμπτη στο YouTube

27.3.2020
Smartify: Δωρεάν όλες οι ηχητικές περιηγήσεις των μουσείων για το υπόλοιπο του 2020

Πολιτισμός Smartify: Δωρεάν όλες οι ηχητικές περιηγήσεις των μουσείων για το υπόλοιπο του 2020

27.3.2020
Ο Μπομπ Ντίλαν κυκλοφόρησε τραγούδι 17 λεπτών για τη δολοφονία Κένεντι

Πολιτισμός Ο Μπομπ Ντίλαν κυκλοφόρησε τραγούδι 17 λεπτών για τη δολοφονία Κένεντι

27.3.2020
Το Mubi, η πλατφόρμα για τους ταγμένους σινεφίλ, προσφέρει τρεις μήνες streaming με το ποσό των 0.99€

Πολιτισμός Το Mubi, η πλατφόρμα για τους ταγμένους σινεφίλ, προσφέρει τρεις μήνες streaming με το ποσό των 0.99€

27.3.2020
Έφυγε από τη ζωή ο Αντώνης Παπαδόπουλος, o καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας

Πολιτισμός Έφυγε από τη ζωή ο Αντώνης Παπαδόπουλος, o καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας

27.3.2020