Βρέθηκε ασύλητος τάφος πολεμιστή στην Πύλο
Πολιτισμός

Βρέθηκε ασύλητος τάφος πολεμιστή στην Πύλο

Σπάνια ευρήματα στον τάφο που χρονολογείται από το 1500 π.Χ.

 

Ο Τζακ Λ. Ντέιβις και η Σάρον Ρ. Στόκερ, από το Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι, έφεραν στο φως ένα σπουδαίο εύρημα στην Πελοπόννησο.

 

Ασύλητος, πλούσια κτερισμένος, λακκοειδής τάφος ανακαλύφθηκε το καλοκαίρι από τη διεθνή ομάδα αρχαιολόγων, πλησίον του μυκηναϊκού ανακτόρου του Νέστορα, στον Άνω Εγκλιανό, στη Χώρα του Δήμου Πύλου-Νέστορος.


Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, ο τάφος, ο οποίος ανήκε σε πολεμιστή, χρονολογείται περίπου το 1500 π. Χ. (Υστεροελλαδική ΙΙ περίοδος) και αποτελεί την πιο εντυπωσιακή περίπτωση επίδειξης προϊστορικού πλούτου σε ταφικά μνημεία της ηπειρωτικής Ελλάδας, που έχει έρθει στο φως τα τελευταία 65 χρόνια.

 


Δίπλα στον πολεμιστή είχαν εναποτεθεί: χάλκινο σπαθί με επιχρυσωμένη ελεφαντοστέινη λαβή, χρυσά σφραγιστικά δακτυλίδια και κύπελλα, σπάνια χρυσή αλυσίδα, ασημένια κύπελλα -ορισμένα με χρυσά χείλη-, χάλκινα αγγεία και κύπελλα, χάλκινος αμφορέας, χάλκινες πρόχοι, καθώς και χάλκινες λεκανίδες, περισσότεροι από πενήντα σφραγιδόλιθοι τεμάχια ελεφαντοστού με εγχάρακτες παραστάσεις και περισσότερες από χίλιες ψήφοι από πολύτιμους λίθους. Πολλά από αυτά τα αντικείμενα είναι έργα μινωικής τεχνοτροπίας.


Σύμφωνα με τους ανασκαφείς, οι οποίοι εργάζονται πάνω από 25 χρόνια στην περιοχή, η ανακάλυψη ασύλητου λακκοειδούς τάφου, εντός του οποίου είχε ενταφιασθεί νεαρός άνδρας, ηλικίας 30-35 ετών, που συνοδευόταν από περισσότερα από 1.400 μοναδικά αντικείμενα, είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η υψηλή ποιότητα των αντικειμένων αποδεικνύει ότι η Πύλος, όπως και οι Μυκήνες στη ΒΑ Πελοπόννησο, είχε έντονα επηρεαστεί από τη μινωική τέχνη γύρω στο 1500 π.Χ. Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, το γεγονός ότι δεν βρέθηκε μυκηναϊκή ή μινωική κεραμική στον τάφο.

 


Το ανάκτορο του Νέστορα στο λόφο του Άνω Εγκλιανού, το οποίο καταστράφηκε από πυρκαγιά περίπου το 1200 π.Χ., ανακαλύφθηκε το 1939 από τον Κωνσταντίνο Κουρουνιώτη, διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, και ανασκάφηκε από τον Καρλ Μπλέγκεν, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι. Η ανασκαφή του Μπλέγκεν επικεντρώθηκε κυρίως στην ύστερη φάση του Ανακτόρου του Νέστορα και τα στοιχεία που αφορούσαν την πρώιμη φάση του, δηλαδή πριν από το 1300 π.Χ. είναι σχετικά λίγα. Επικεντρωμένοι κυρίως σε αυτή την πρώιμη σχετικά άγνωστη περίοδο, ο Ντέιβις και η Στόκερ ξεκίνησαν εκ νέου την ανασκαφή στον Άνω Εγκλιανό το Μάιο του 2015 και βρήκαν τη μία από τις τέσσερις πλευρές του τάφου την πρώτη μέρα της ανασκαφής. Ο καθαρισμός και η συντήρηση των ευρημάτων έγινε από το συντηρητή Αλέξανδρο Ζώκο.


Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, στο δάπεδο του τάφου, που είχε διαστάσεις 2,44 μ. μήκος, 1,52 μ. βάθος και 1,22 μ. πλάτος, βρέθηκε σε στάση εκτάδην ο σκελετός ενός ενήλικου άνδρα, τοποθετημένου σε ξύλινο φέρετρο.

 

Όπλα βρέθηκαν στην αριστερή πλευρά του και στο ύψος των ποδιών, κοσμήματα στην δεξιά πλευρά, ενώ, κοντά στο λαιμό βρέθηκε μια μοναδική και θαυμάσια διατηρημένη χρυσή αλυσίδα. Επίσης χρυσά κύπελλα είχαν αποτεθεί επάνω στο στήθος και στο στομάχι του νεκρού. Στη δεξιά πλευρά του σκελετού και γύρω από το κεφάλι, βρέθηκαν πάνω από 1.000 ψήφοι από ημιπολύτιμους λίθους --κορναλίνη, αμέθυστο, αχάτη και χρυσό--, περισσότεροι από πενήντα σφραγιδόλιθοι στην επιφάνεια των οποίων απεικονίζονται θεές, ταύροι με ακροβάτες πιασμένους από τα κέρατά τους (ταυροκαθάψια) καθώς και άλλες δυσερμήνευτες σκηνές. Επίσης, τέσσερα χρυσά σφραγιστικά δακτυλίδια, προσωπικά αντικείμενα κύρους, με εγχάρακτες μινωικές παραστάσεις. Στα πόδια του νεκρού, βρέθηκε ελεφαντοστέινο πλακίδιο με απεικόνιση φτερωτού γρύπα και δίπλα του χάλκινος καθρέπτης με ελεφαντοστέινη λαβή.

 


Κτερίσματα που αρχικά είχαν τοποθετηθεί πάνω στο φέρετρο, διασκορπίστηκαν μετά τη διάλυσή του και θρυμματίστηκαν πάνω στο σκελετό, δυσκολεύοντας έτσι την ανασκαφική εργασία. Στα κτερίσματα που είχαν τοποθετηθεί επάνω από το φέρετρο περιλαμβάνονται επίσης: χάλκινες πρόχοι, μεγάλη χάλκινη λεκάνη, λεπτές λωρίδες χαλκού προερχόμενες ενδεχομένως από την πανοπλία του πολεμιστή και διάτρητοι χαύλιοι αγριόχοιρου από το κράνος του πολεμιστή.


«Ο νεκρός πολεμιστής ήταν προφανώς μια εξέχουσα προσωπικότητα της εποχής του, δηλαδή της πρώιμης μυκηναϊκής περιόδου, περίοδο που οι λακκοειδείς τάφοι των Μυκηνών χρησιμοποιούνταν για τον ενταφιασμό της μυκηναϊκής αριστοκρατίας. Ο πολεμιστής αυτός θα κατοικούσε στην Ακρόπολη του Εγκλιανού, όταν κτίσθηκαν τα πρώτα οικοδομήματα με λαξευμένη τοιχοποιία, σύμφωνα με τα μινωικά πρότυπα, και οι τοίχοι τους διακοσμήθηκαν με νωπογραφίες επηρεασμένες από τη μινωική τεχνοτροπία.

 

Ως εκ τούτου, δεν πρέπει να μας ξαφνιάζει το γεγονός ότι τα περισσότερα από τα 1.400 αντικείμενα που συνόδευαν το νεκρό πολεμιστή είναι μινωικής τεχνοτροπίας ή κατασκευάσθηκαν στην Κρήτη», αναφέρουν οι ανασκαφείς.


Συμπληρώνουν, επίσης, ότι η εναπόθεση τόσων πολλών κοσμημάτων σε ανδρική ταφή αμφισβητεί τη μέχρι τώρα ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι τα κοσμήματα συνόδευαν κυρίως γυναικείες ταφές.


Σχολιάζοντας τη σπάνια ανακάλυψή τους, ο Τζακ Λ. Ντέιβις και η Σάρον Ρ. Στόκερ σημειώνουν ότι το τελευταίο πράγμα που περίμεναν να βρουν το περασμένο καλοκαίρι στην ανασκαφή της Πύλου ήταν ένας μυκηναϊκός λακκοειδής τάφος. Ήταν πράγματι μεγάλη τύχη η ανακάλυψή του δίπλα στο μεγάλο συλημένο θολωτό τάφο IV του Εγκλιανού, ο οποίος είχε μεγάλη διάρκεια χρήσης και περιείχε πολλές ταφές.


Η ανασκαφή στον Άνω Εγκλιανό αποκάλυψε επίσης τα οικοδομικά κατάλοιπα ορισμένων μικρών σπιτιών, μικρό τμήμα από την πρώιμη οχύρωση της ακρόπολης, καθώς και αποθέτη της Μέσης και Ύστερης Εποχής του Χαλκού.


Το ανασκαφικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου τoυ Σινσινάτι (Οχάιο, ΗΠΑ) διεξήχθη από την Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών κατόπιν άδειας του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Όλες οι εργασίες διενεργήθηκαν υπό την άμεση εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 45 αρχαιολόγοι, εξειδικευμένοι επιστήμονες και φοιτητές διαφόρων εθνικοτήτων από πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού.


Το ερευνητικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι στον Άνω Εγκλιανό της Πύλου υποστηρίχθηκε από το Ινστιτούτο Προϊστορικής Αρχαιολογίας, το Louise Taft Semple Fund του Τμήματος Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι και από ιδιώτες χορηγούς.


Ο κατάλογος των ευρημάτων
Χρυσά: Τέσσερα ακέραια χρυσά σφραγιστικά δακτυλίδια, δύο συνθλιμμένα χρυσά κύπελλα, ένα ασημένιο κύπελλο με χρυσό χείλος και μία χρυσή αλυσίδα μήκους 0,76 μ., τα άκρα της οποίας καταλήγουν σε φύλλα κισσού καθώς και αμέτρητες χρυσές ψήφους.


Ασημένια: Έξι ασημένια κύπελλα.


Χάλκινα: Επίμηκες ξίφος με ελεφαντοστέινη λαβή, επικαλυμμένη με χρυσό -σπάνια τεχνική που μιμείται την κεντητική- ήταν τοποθετημένο στο αριστερό στήθος του πολεμιστή. Ακριβώς από κάτω, βρέθηκε εγχειρίδιο με χρυσή λαβή παρόμοιας τεχνικής. Στα πόδια του νεκρού, βρέθηκαν χάλκινα όπλα, επίσης, χάλκινα αγγεία και κύπελλα, αμφορέας, πρόχοι και μία λεκανίδα.


Σφραγιδόλιθοι: Περισσότεροι από πενήντα σφραγιδόλιθοι, πιθανόν κατασκευασμένοι στην Κρήτη, με περίτεχνα εγχάρακτα σχέδια μινωικής τεχνοτροπίας, απεικονίζουν στην επιφάνειά τους θεές, βωμούς, καλάμια, λέοντες, ταύρους, ταυροκαθάψια κ.λπ., μινωικής τεχνοτροπίας.


Ελεφαντοστό: Διάφορα κομμάτια ελεφαντοστού, το ένα απεικονίζει γρύπα με μεγάλα φτερά, το άλλο λέοντα που επιτίθεται σε γρύπα, καθώς επίσης και έξι ελεφαντοστέινα κτένια.


Ψήφοι από πολύτιμους λίθους: Περισσότερες από 1.000 ψήφοι από κορναλίνη, αχάτη, ίασπι, αμέθυστο. Κάποιες από αυτές φαίνεται ότι διακοσμούσαν το σάβανο του νεκρού.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γιάννα Αγγελοπούλου: «Ούτε γράφουμε, ούτε ξαναγράφουμε την Ιστορία»

Πολιτισμός Γιάννα Αγγελοπούλου: «Ούτε γράφουμε, ούτε ξαναγράφουμε την Ιστορία»

3.6.2020
Υπ. Πολιτισμού: Οι νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης και Παιδικού Βιβλίου

Πολιτισμός Υπ. Πολιτισμού: Οι νικητές των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης και Παιδικού Βιβλίου

3.6.2020
«Τρεις Αδερφές» σε σκηνοθεσία Suzanne Kennedy στο ψηφιακό κανάλι του Ιδρύματος Ωνάση

Πολιτισμός «Τρεις Αδερφές» σε σκηνοθεσία Suzanne Kennedy στο ψηφιακό κανάλι του Ιδρύματος Ωνάση

3.6.2020
Η Αλεξία Καλτσίκη και ο Μιχάλης Σαράντης ερμηνεύουν τον «Γυάλινο κώδωνα» της Σύλβια Πλαθ

Πολιτισμός Η Αλεξία Καλτσίκη και ο Μιχάλης Σαράντης ερμηνεύουν τον «Γυάλινο κώδωνα» της Σύλβια Πλαθ

3.6.2020
Επιχορηγήσεις 1,3 εκατ. για δράσεις σύγχρονου πολιτισμού- Η λίστα του ΥΠΠΟ

Πολιτισμός Επιχορηγήσεις 1,3 εκατ. για δράσεις σύγχρονου πολιτισμού- Η λίστα του ΥΠΠΟ

3.6.2020
Μια έκθεση φωτογραφίας για τους λάτρεις των '90s

Πολιτισμός Μια έκθεση φωτογραφίας για τους λάτρεις των '90s

3.6.2020
Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης τραγουδά με παιδιά των Σταγιατών για το νερό- Στηρίζει τον αγώνα τους

Πολιτισμός Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης τραγουδά με παιδιά των Σταγιατών για το νερό- Στηρίζει τον αγώνα τους

2.6.2020
Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας: Έρευνα DNA περιπλέκει τα σενάρια για την προέλευσή τους

Πολιτισμός Χειρόγραφα της Νεκράς Θάλασσας: Έρευνα DNA περιπλέκει τα σενάρια για την προέλευσή τους

2.6.2020
Η Αψίδα του Θριάμβου θα καλυφθεί με 25.000 τ.μ. υφάσματος παρά τον θάνατο του Κρίστο

Πολιτισμός Η Αψίδα του Θριάμβου θα καλυφθεί με 25.000 τ.μ. υφάσματος παρά τον θάνατο του Κρίστο

2.6.2020
Νομοθετική ρύθμιση φαίνεται πως δρομολογεί την επαναλειτουργία των «Αττικόν» και «Απόλλων»

Πολιτισμός Νομοθετική ρύθμιση φαίνεται πως δρομολογεί την επαναλειτουργία των «Αττικόν» και «Απόλλων»

2.6.2020
6 Σχόλια
avatar
Ανώνυμος/η 26.10.2015 | 21:35
ετσι εργαζονται οι σοβαροι αρχαιολογοι. διχως τις γνωμες πρωθυπουργων. ο κος Σαμαρας τι λεει για τα ευρηματα; Για μενα ο μεγαλος ενοικος ειναι αυτος
Νίκος Α. 26.10.2015 | 23:06
νεαρός άντρας 30-35? πλάκα με κάνεις? τότες στα 45 πέθαιναν απο γεράματα. Στα 30-35 θα ήτανε ολόκληρος μπάρμπας στρατηγός
trollolo 27.10.2015 | 09:31
Στην αρχαία Αίγυπτο ίσως πέθαιναν τότε και πιο νωρίς. Έχεις μάθει σε τι ηλικία πέθαναν Έλληνες όπως ο Πλάτωνας, ο Σωκράτης κ.ά.
avatar
lab_rat 27.10.2015 | 13:08
Οι αρχαίοι δε γερνούσαν νωρίτερα. Το μικρό προσδόκιμο ζωής που είχαν οφειλοταν στην τεράστια παιδική θνησιμότητα καθώς και στο ότι και οι ενήλικες μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να πεθάνουν από ασθένειες που σήμερα προλαβαίνουμε ή θεραπεύουμε (με καλή υγιεινή, αποχέτευση, εμβόλια, αντιβίωση κλπ)

Υπήρχαν και τότε ηλικιωμένοι. Κάποιοι τυχεροί επιζούσαν από όλα και φτάναν και τα 70. Ένας άντρας 30 χρονών δεν ήταν μπάρμπας αλλά στην ακμή της ζωής του (και πιθανότερα σε πολύ καλύτερη φυσική κατάσταση από το μέσο σημερνικό αγύμναστο 30άρη)
avatar
Ανώνυμος/η 27.10.2015 | 12:29
Πολλά συγχαρητήρια στον κο Τζακ Ντέιβις και στην ομάδα του. Οι αρχαιολόγοι είναι επιστήμονες και κρίνονται εκ του αποτελέσματος και όχι από το ποιά κυβέρνηση τους στηρίζει ή όχι! Μάλιστα θα έπρεπε οποιαδήποτε κυβέρνηση να στηρίζει αρχαιολόγους που η δουλειά τους έχει προκαλέσει την παγκόσμια προσοχή και τον θαυμασμό!
avatar
Ανώνυμος/η 29.10.2015 | 19:11
παντως αυτο περασε στα αζητητα. Ενω στην Αμφιπολη κτυποιουνται ακομα μεταξυ τους οι κακιασμενες. τι λεει το γραφειο στοιχηματων ;
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια