Πώς το Instagram σκοτώνει την τέχνη
Ψηφιακή Ζωή

Πώς το Instagram σκοτώνει την τέχνη

Τα νέα ψηφιακά ήθη αλλάζουν τον τρόπο που θαυμάζουμε την τέχνη

«Τραβήξτε τις φωτογραφίες σας όσο το δυνατόν γρηγορότερα και μπορείτε να τις αναζητήσετε online. Τα πάντα είναι στο διαδίκτυο».

 

Αυτές ήταν οι οδηγίες που ένας φύλακας έδωσε στους επισκέπτες της Εθνικής Πινακοθήκης των ΗΠΑ την περασμένη Πέμπτη το βράδυ.

 

Μετά την αποκάλυψη των επίσημων πορτρέτων του Μπάρακ και της Μισέλ Ομπάμα στις 12 Φεβρουαρίου, εκατοντάδες άνθρωποι συρρέουν στο μουσείο της Ουάσινγκτον, για να περάσουν μερικά δευτερόλεπτα μπροστά από τους πολυσυζητημένους πίνακες. Σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι ουρές η Portrait Gallery έχει σχεδιάσει ένα σύστημα με οθόνες για όλους όσους θέλουν να δουν τα έργα ζωγραφικής πολύ κοντά.

 

Μπροστά στους πίνακες, οι περισσότεροι έκαναν τρία πράγματα: ύψωσαν το κινητό τους τηλέφωνο για να τραβήξουν μια φωτογραφία, έβγαλαν selfie ή έβαζαν κάποιον να τους φωτογραφίσει με φόντο τα έργα.

 

Αυτό που σχεδόν κανείς δεν έκανε, ήταν να σηκώσει τα μάτια του από το κινητό του τηλέφωνο και χρησιμοποιήσει τον χρόνο που είχε για να θαυμάσει από κοντά τα έργα.

 

 

Και αυτό είναι κάτι που πραγματικά είναι αξιοπερίεργο καθώς στο διαδίκτυο υπάρχουν χιλιάδες φωτογραφίες των έργων, οι οποίες μάλιστα είναι πολύ καλύτερης ποιότητας από τις εικόνες που κάπως βιαστικά προσπαθούσαν να τραβήξουν όλοι.

 

Και όμως αυτή η συμπεριφορά δεν ήταν κάτι πρωτοφανές και δεν έχει  καταγραφεί μόνο στην περίπτωση των πορτρέτων του ζεύγους Ομπάμα. Είναι μια σκηνή που συναντάται όλο και συχνότερα σε όλο τον κόσμο. Τα μουσεία τέχνης και οι επιμελητές δεν δείχνουν να έχουν πρόβλημα με κάτι τέτοιο ενώ οι πινακίδες που έγραφαν απαγορεύεται η λήψη φωτογραφιών έχουν εξαφανιστεί εδώ και καιρό.

 

Πλέον τα μουσεία όχι μόνο ανέχονται τις φωτογραφίες, αλλά πραγματικά τις ενθαρρύνουν ενώ συχνά προτείνουν και δικά τους χάσταγκ.

 

Αυτή είναι μια εντελώς νέα κατάσταση από την εποχή που τα μουσεία και οι γκαλερί τέχνης απαγόρευαν η περιόριζαν τις φωτογραφίες και τις κάμερες για να προστατεύσουν τα έργα, αλλά και την ίδια την εμπειρία.

 

«Η μάχη να το περιορίσεις είναι άνιση», δήλωνε στο ArtNews το 2013 η Νίνα Σάιμον συγγραφέας του The Participatory Museum. Ήταν εκείνη την εποχή που το Instagram άρχισε να επηρεάζει όλες τις πτυχές της σύγχρονης ζωής και ξεκινούσε την κυριαρχία του που σήμερα αλλάζει του κανόνες στο διαδίκτυο.

 

Οι επιμελητές έχουν με τον τρόπο τους «αγκαλιάσει» τα social media ως έναν τρόπο για τους επισκέπτες να ασχολούνται με την τέχνη, εξηγεί η Δρ Kylie Budge, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Western Sydney. «Κάνει την εμπειρία πιο δημοκρατική σε ορισμένα επίπεδα», λέει. «Υπάρχει ένα στοιχείο της συν-δημιουργίας που εμπλέκεται. Με τις διαθέσιμες πλατφόρμες όπως το Instagram, ο άνθρωπος που βιώνει την τέχνη έχει τώρα την ικανότητα να ανταποκρίνεται, να δημιουργεί κάτι άμεσα και να επικοινωνεί την αντίδρασή του».

 

Πλέον τα μουσεία όχι μόνο ανέχονται τις φωτογραφίες, αλλά πραγματικά τις ενθαρρύνουν ενώ συχνά προτείνουν και δικά τους χάσταγκ.

 

 

Φυσικά, αυτή η μετατόπιση στη στάση των μουσείων έκρυβε κάποιους κινδύνους. Οι φρουροί των μουσείων πρέπει να είναι πολύ πιο προσεχτικοί πλέον καθώς οι selfies έχουν προκαλέσει και καταστροφές έργων τέχνης με τα περιστατικά να απασχολούν συχνά την διεθνή ειδησιογραφία.

 

Τα ερωτήματα που θέτει αυτή η νέα εποχή είναι αρκετά και όπως γράφει το Quartz αναρωτιέται κανείς αν ένας καλλιτέχνης αξίζει κάτι παραπάνω από μια ματιά σε μια φωτογραφία σε μια μικροσκοπική οθόνη. Τι συμβαίνει επίσης με την ευκολία στην κριτική έργων;

 

Καθώς οι εικόνες των πορτρέτων των Ομπάμα άρχισαν να διαδίδονται στο ίντερνετ, οι αντιδράσεις και τα σχόλια ήταν κάτι μαζικό και πολύ γρήγορο. Η διοχέτευση της τέχνης οnline τροφοδοτεί μια σειρά περιστασιακών κριτικών, όπου ο καθένας μπορεί χωρίς καν να δει το έργο από κοντά, να πει τη γνώμη του και να δημιουργήσει ίσως ένα meme στο Twitter.

 

 

Μια τεράστια μελέτη του 2001 διαπίστωσε ότι οι επισκέπτες του μουσείου πέρασαν κατά μέσο όρο 17 δευτερόλεπτα κοιτάζοντας ένα έργο τέχνης σε ένα μουσείο, με το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου να ξοδεύεται στην ανάγνωση του κειμένου επεξήγησης του έργου. Με τα social media να είναι πλέον τόσο καθοριστικά, αυτός ο χρόνος εκτιμάται πως έχει μειωθεί και άλλο.

 

Υπήρξε μια εποχή που οι λάτρεις της τέχνης ταξίδευαν μεγάλες αποστάσεις για να δουν ένα έργο τέχνης και με τα δικά τους μάτια να ανιχνεύσουν την ομορφιά του.

 

Πλατφόρμες όπως η virtual museum tours της Google έχουν εξαλείψει την ανάγκη αυτή, επιτρέποντας στους λάτρεις της τέχνης να "επισκέπτονται" τα κορυφαία μουσεία και να βλέπουν τα έργα τέχνης από κοντά. Περίπου....

 

Όμως σχεδόν ποτέ ένα έργο τέχνης δεν μπορεί να είναι το ίδιο αποκαλυπτικό και όμορφο σε μια ψηφιακή φωτογραφία. Μόνο η εμπειρία του να το θαυμάζει κανείς από κοντά αποκαλύπτει όλο το εύρος της δημιουργίας του και πολλές λεπτομέρειες χάνονται ή υποβιβάζονται από τα φίλτρα, το φως της οθόνης και τους άλλους παράγοντες της ψηφιακής αποτύπωσής του.

 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πώς η «Οικονομία της Προσοχής» γεμίζει τις τράπεζες δεδομένων

Ψηφιακή Ζωή Πώς η «Οικονομία της Προσοχής» γεμίζει τις τράπεζες δεδομένων

13.8.2019
Ακούστε τους ήχους του διαστήματος όπως έχουν ηχογραφηθεί από τη Νasa

Ψηφιακή Ζωή Ακούστε τους ήχους του διαστήματος όπως έχουν ηχογραφηθεί από τη Νasa

19.7.2019
Τα σκουπίδια με τα οποία το YouTube έγινε πάμπλουτο

Ψηφιακή Ζωή Τα σκουπίδια με τα οποία το YouTube έγινε πάμπλουτο

13.12.2018
Η βρετανική κυβέρνηση διεξάγει έρευνα για τη δραστηριότητα συγκεκριμένων influencers

Ψηφιακή Ζωή Η βρετανική κυβέρνηση διεξάγει έρευνα για τη δραστηριότητα συγκεκριμένων influencers

27.9.2018
Το τέλος του Instagram, όπως το ξέραμε, πλησιάζει

Ψηφιακή Ζωή Το τέλος του Instagram, όπως το ξέραμε, πλησιάζει

26.9.2018
Ο συνιδρυτής του WhatsApp αποκαλύπτει την κόντρα με τον Ζούκερμπεργκ και γιατί αποχώρησε από το Facebook

Ψηφιακή Ζωή Ο συνιδρυτής του WhatsApp αποκαλύπτει την κόντρα με τον Ζούκερμπεργκ και γιατί αποχώρησε από το Facebook

26.9.2018
Dragonfly - To μυστικοπαθές πρότζεκτ της Google στην Κίνα κατηγορείται για λογοκρισία και παρακολούθηση

Ψηφιακή Ζωή Dragonfly - To μυστικοπαθές πρότζεκτ της Google στην Κίνα κατηγορείται για λογοκρισία και παρακολούθηση

26.9.2018
Το Twitter αλλάζει τους κανονισμούς του για να μπλοκάρει τη δράση των νεοναζί

Ψηφιακή Ζωή Το Twitter αλλάζει τους κανονισμούς του για να μπλοκάρει τη δράση των νεοναζί

26.9.2018
Σεξιστικό κρίθηκε το διάσημο meme «Distracted Boyfriend»

Ψηφιακή Ζωή Σεξιστικό κρίθηκε το διάσημο meme «Distracted Boyfriend»

26.9.2018
Διαχειριστές στο Facebook απροστάτευτοι από βίαιο, πορνογραφικό και σοκαριστικό περιεχόμενο, σύμφωνα με μήνυση

Ψηφιακή Ζωή Διαχειριστές στο Facebook απροστάτευτοι από βίαιο, πορνογραφικό και σοκαριστικό περιεχόμενο, σύμφωνα με μήνυση

25.9.2018
2 Σχόλια
avatar
leonlm 25.2.2018 | 17:18
Ποτε δεν καταλαβα την αναγκη να βγεις μια selfie με εναν πινακα.Η self-ie ειναι η αναγκη.Ο εαυτος
avatar
Ανώνυμος/η 26.2.2018 | 22:26
Μόνο με τους πίνακες ;Πας σε συναυλία και όλοι είναι με την κινητούρα αντί να απολαύσουν τον τραγουδιστή.

Σε λίγα χρονάκια το φέις ,το insta θα βάλουν ταρίφα ...έρχεται.Όλα είναι σχεδιασμένα ,εμείς δε το ξέρουμε και άλλα τόσα που συμβαίνουν σε καθημερινή βάση.