Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που θα αντιμετωπίσουν αυξημένη λειψυδρία στο μέλλον, προειδοποιεί μια νέα ευρωπαϊκή μελέτη
Περιβάλλον

Η Ελλάδα απειλείται από λειψυδρία - Νέα μελέτη αποκαλύπτει τον κίνδυνο

Τι φοβούνται οι επιστήμονες για το νερό στο μέλλον

Η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών που απειλούνται από λειψυδρία και προβλέπεται να αντιμετωπίσουν αυξημένες ελλείψεις νερού, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Ισπανία, η Ιταλία, η Κύπρος, αλλά και η Τουρκία είναι επίσης μεταξύ των χωρών που αντιμετωπίζουν την ίδια απειλή, τονίζουν οι επιστήμονες.

 

Η έρευνα - που αξιολογεί τις μελλοντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, των αλλαγών στις χρήσεις γης και των συνηθειών στην κατανάλωση του νερού- εκτιμά ότι ενώ από τη μία θα υπάρχουν αυξημένες πλημμύρες, από την άλλη θα επιδεινώνεται η λειψυδρία, ιδίως τα καλοκαίρια.

 

Οι συνέπειες αποδίδονται κατά κύριο λόγο στην κλιματική αλλαγή (σε ποσοστό 80% ως 90%) αλλά και σε άλλους παράγοντες, όπως η χρήση της γης και του νερού (10% ως 20%).

 

Οι ερευνητές προβλέπουν σημαντικές μειώσεις στην αναπλήρωση του υδροφόρου ορίζοντα, ιδίως για την Ελλάδα (προβλέπεται μια ετήσια απώλεια της τάξης των 810 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων νερού), την Ισπανία και την Πορτογαλία, κάτι που σημαίνει μειωμένη διαθεσιμότητα νερού για άρδευση γεωργικών καλλιεργειών, άρα και μειωμένη διαθεσιμότητα τροφίμων.

 

Η αυξανόμενη ξηρασία στον Ευρωπαϊκό Νότο θα οδηγήσει σε ολοένα μεγαλύτερη έλλειψη νερού και σε μειωμένα υδάτινα αποθέματα για τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια σε μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα. Αυτό θα έχει ως συνέπεια, εκτός από τη γεωργία και τα τρόφιμα, να επηρεασθούν αρνητικά επίσης οι τομείς της παραγωγής ενέργειας και των μεταφορών.

 

Για την Ελλάδα -σε περίπτωση ανόδου της θερμοκρασίας κατά δύο βαθμούς- αναμένεται μια ετήσια μείωση της τάξης του 2% στην εισροή υδάτων στα υδροηλεκτρικά εργοστάσια, ενώ αντίθετα για τη βόρεια Ευρώπη προβλέπεται μια αύξηση περίπου κατά 13%. Αν όμως η άνοδος της θερμοκρασίας είναι μεγαλύτερη, έως το τέλος του αιώνα η μείωση στα υδροηλεκτρικά εργοστάσια μπορεί να φθάσει το 10%.

 

Η Ελλάδα και η Κύπρος είναι οι δύο χώρες που -με μια άνοδο της θερμοκρασίας κατά δύο βαθμούς- προβλέπεται να έχουν την μεγαλύτερη πίεση στη διαθεσιμότητα του νερού, καθώς προβλέπεται μια αύξηση περίπου κατά 100% στην αναλογία ζήτησης νερού προς διαθεσιμότητά του (water demand-availability ratio-WEI), δηλαδή θα έχουν την μεγαλύτερη ανισορροπία ζήτησης-προσφοράς νερού στην Ευρώπη.

 

Οι επιστήμονες έκαναν εκτιμήσεις σε βάθος 30 ετών με βάση αφενός ένα αισιόδοξο σενάριο (θα επιτευχθεί ο στόχος της Συμφωνίας των Παρισίων το 2015 για άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας λιγότερο από δύο βαθμούς Κελσίου) και αφετέρου ένα απαισιόδοξο σενάριο (η άνοδος της θερμοκρασίας θα ξεπεράσει τους δύο βαθμούς και μπορεί να φθάσει ακόμη και τους τέσσερις). Αν και στην πρώτη πιο αισιόδοξη περίπτωση οι συνέπειες αναμένονται λιγότερο σοβαρές, παρόλα αυτά πάλι προβλέπονται τόσο περισσότερες πλημμύρες, όσο και μεγαλύτερη λειψυδρία.

 

Συνολικά στις μεσογειακές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (μεταξύ των οποίων η Ελλάδα) ο αριθμός των ανθρώπων που προβλέπεται να επηρεασθούν από την έλλειψη νερού έως το τέλος του αιώνα μας, αν ισχύσει το αισιόδοξο σενάριο, θα αυξηθεί από 85 εκατομμύρια σήμερα, σε 104 εκατομμύρια.

 

Οι χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης θα έχουν στο μέλλον μεγαλύτερα αποθέματα νερού κάθε χρόνο, αλλά και περισσότερες πλημμύρες σε σχέση με τις χώρες της Νότιας Ευρώπης. Η μελέτη προτείνει να ληφθούν περισσότερα προληπτικά μέτρα, ιδίως στη Νότια Ευρώπη, όπως καλύτερη διαχείριση του νερού για άρδευση (ώστε να μη γίνεται σπατάλη του), φύτεμα περισσότερων καλλιεργειών ανθεκτικών στην ξηρασία, αύξηση του τιμολογίου για αγροτική και βιομηχανική χρήση του νερού, ανάπτυξη νέων τεχνολογιών ψύξης στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής (ώστε να καταναλώνουν λιγότερο νερό) κ.α.

 

Η μελέτη προειδοποιεί ότι «αν η ζήτηση νερού παραμείνει στα σημερινά επίπεδα και χωρίς σημαντικές προσπάθειες για εξοικονόμηση νερού, η άνοδος της θερμοκρασίας και η μείωση των βροχοπτώσεων λόγω κλιματικής αλλαγής στη Μεσόγειο θα προκαλέσει ακραίες αυξήσεις στη λειψυδρία. Οι άνθρωποι που ήδη έχουν επηρεασθεί υπό τις παρούσες κλιματικές συνθήκες, στο μέλλον θα έλθουν αντιμέτωποι με πολύ πιο σοβαρή έλλειψη νερού από ό,τι τώρα».

 

Και δεύτερη μελέτη επιβεβαιώνει την απειλή

 

Μια δεύτερη διεθνής έρευνα, με επικεφαλής τον καθηγητή Ασίς Σάρμα του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας της Αυστραλίας, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν σε διάφορα επιστημονικά περιοδικά (Nature Geoscience, Geophysical Research Letters, Scientific Reports, Water Resources Research), επιβεβαιώνει το παράδοξο: τα αποθέματα νερού συρρικνώνονται, ενώ η κλιματική αλλαγή προκαλεί πιο έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες. Η αιτία είναι ότι η άνοδος της θερμοκρασίας οδηγεί σε μεγαλύτερη ξηρασία του εδάφους, ιδίως σε περιοχές ήδη ξηρές.

 

Η μελέτη - η πιο εκτεταμένη διεθνής ανάλυση για τις βροχές και τις ροές των ποταμών μέχρι σήμερα- έλαβε υπόψη της στοιχεία από χιλιάδες σταθμούς παρατήρησης σε 160 χώρες. «Αυτό που δεν περιμέναμε, είναι ότι, παρά τις έξτρα βροχές παντού στον κόσμο, τα μεγάλα ποτάμια σταδιακά στερεύουν. Λιγότερο νερό στα ποτάμια μας σημαίνει λιγότερο νερό στις πόλεις και στα αγροκτήματα. Και πιο ξηρό έδαφος σημαίνει πως οι αγρότες θα χρειάζονται περισσότερο νερό για να μεγαλώσουν τις ίδιες καλλιέργειες. Είναι τρομερά ανησυχητικό ότι κάτι παρόμοιο συμβαίνει παντού στον κόσμο».

 

Οι επιστήμονες έχουν υπολογίσει ότι για κάθε 100 σταγόνες βροχής που πέφτουν στη γη, μόνο οι 36 μετατρέπονται σε «μπλε νερό», δηλαδή εισέρχονται στις λίμνες, στα ποτάμια και στον υδροφόρο ορίζοντα, συνεπώς μπορούν να αξιοποιηθούν για τις ανθρώπινες ανάγκες. Τα υπόλοιπα δύο τρίτα της βροχής γίνονται «πράσινο νερό», δηλαδή κατακρατούνται ως υγρασία από το έδαφος.

 

Όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία του πλανήτη, τόσο περισσότερο νερό εξατμίζεται από το έδαφος, το οποίο έτσι απορροφά μεγαλύτερη ποσότητα της βροχής, με αποτέλεσμα να απομένει όλο και λιγότερο «μπλε νερό» για ανθρώπινη χρήση.

 

«Το πρόβλημα είναι διπλό», τόνισε ο Σάρμα. «Από τη μία ολοένα λιγότερο νερό καταλήγει εκεί όπου μπορούμε να το αποθηκεύσουμε για κατοπινή χρήση. Από την άλλη, οι βροχές γίνονται πιο έντονες, κατακλύζοντας τα συστήματα απορροής στις πόλεις και οδηγώντας σε συχνότερες και πιο έντονες πλημμύρες σε αστικές περιοχές».

 

Οι ερευνητές προτείνουν νέες πολιτικές για το νερό, όπως λιγότερο εντατική χρήση του στη γεωργία, αλλά και υποδομές για την αποθήκευση του νερού των αστικών πλημμυρών, ώστε να μη πηγαίνει χαμένο. Το Τόκιο, που κάποτε πλημμύριζε κάθε χρόνο, πρωτοπορεί σε αυτό τον τομέα, καθώς έχει δημιουργήσει μια μεγάλη υπόγεια δεξαμενή, όπου συσσωρεύονται τα νερά των πλημμυρών και αργότερα αξιοποιούνται. Σήμερα πια η ιαπωνική πρωτεύουσα δεν πλήττεται από πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ παράλληλα έχει περισσότερο διαθέσιμο νερό.

 

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Περιβάλλον

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Περιβαλλοντικός όλεθρος στην Αυστραλία: Οι φωτιές κατέστρεψαν το ένα πέμπτο των δασών

Περιβάλλον Περιβαλλοντικός όλεθρος στην Αυστραλία: Οι φωτιές κατέστρεψαν το ένα πέμπτο των δασών

24.2.2020
Έρχεται περιβαλλοντικό τέλος για όλες τις πλαστικές σακούλες

Περιβάλλον Έρχεται περιβαλλοντικό τέλος για όλες τις πλαστικές σακούλες

22.2.2020
Περιβαλλοντικές οργανώσεις: Το «εφεύρημα» των οικιστικών πυκνώσεων επιβραβεύει τα αυθαίρετα στα δάση

Περιβάλλον Περιβαλλοντικές οργανώσεις: Το «εφεύρημα» των οικιστικών πυκνώσεων επιβραβεύει τα αυθαίρετα στα δάση

21.2.2020
Αποκάλυψη: Το 25% των tweet για την κλιματική αλλαγή είναι από bots

Περιβάλλον Αποκάλυψη: Το 25% των tweet για την κλιματική αλλαγή είναι από bots

21.2.2020
Επιστήμονες προειδοποιούν: Ο άνθρωπος εξαρτάται από τα έντομα -Μειώνονται επικίνδυνα

Περιβάλλον Επιστήμονες προειδοποιούν: Ο άνθρωπος εξαρτάται από τα έντομα -Μειώνονται επικίνδυνα

20.2.2020
Δραματική προειδοποίηση: Η κλιματική αλλαγή θα έχει «σκοτώσει» όλους τους κοραλλιογενείς υφάλους έως το 2100

Περιβάλλον Δραματική προειδοποίηση: Η κλιματική αλλαγή θα έχει «σκοτώσει» όλους τους κοραλλιογενείς υφάλους έως το 2100

20.2.2020
Η Πόλη του Μεξικού σχεδιάζει ένα από τα μεγαλύτερα αστικά πάρκα στον κόσμο - Διπλάσιο του Μανχάταν

Περιβάλλον Η Πόλη του Μεξικού σχεδιάζει ένα από τα μεγαλύτερα αστικά πάρκα στον κόσμο - Διπλάσιο του Μανχάταν

20.2.2020
Μπομπ: Το φλαμίνγκο - σελέμπριτι που έγινε σύμβολο για την προστασία των ζώων

Περιβάλλον Μπομπ: Το φλαμίνγκο - σελέμπριτι που έγινε σύμβολο για την προστασία των ζώων

19.2.2020
SOS για την Ανταρκτική: Η κλιματική αλλαγή προκαλεί μη αναστρέψιμο λιώσιμο των πάγων

Περιβάλλον SOS για την Ανταρκτική: Η κλιματική αλλαγή προκαλεί μη αναστρέψιμο λιώσιμο των πάγων

19.2.2020
Ρώμη και Παρίσι απαγορεύουν τα ρυπογόνα αυτοκίνητα

Περιβάλλον Ρώμη και Παρίσι απαγορεύουν τα ρυπογόνα αυτοκίνητα

19.2.2020
2 Σχόλια
avatar
Ramon Ramone 29.12.2018 | 10:17
Στην Ελλάδα δυστυχώς εδώ και δεκαετίες ο υδροφόρος ορίζοντας αντιμετωπίζεται ως ιδιοκτησία του καθενός και ειδικά σε κάποια μέρη (πχ γεωργικές ή αναπτυσσόμενες οικοδομικά περιοχές που δεν έχουν ακόμη δίκτυο) καθένας έχει και μία γεώτρηση για να ποτίζει τα χωράφια του και να σπαταλάει εγκληματικά το νερό όπως του καπνίσει. Όσοι έχουν εμπειρία από τέτοιες περιοχές γνωρίζουν πολύ καλά τι εννοώ. Η Κρήτη πχ που πάντα αντιμετώπιζε πρόβλημα λειψυδρίας έχει κυριολεκτικά καταστραφεί από αυτό το φαινόμενο. Ίσως θα έπρεπε κάποτε να γίνει μία καταγραφή των ιδιωτικών γεωτρήσεων και βάσει νόμου να κρατικοποιηθούν ή να σφραγιστούν. Να μην έχει απολύτως κανείς δικαίωμα στο νερό πλην του κράτους - ή χωρίς τον έλεγχο του κράτους. Απολύτως κανείς.
avatar
Γράφων 29.12.2018 | 12:00
Στην Ελλάδα δύο θέματα θα έπρεπε να κάνουν πρωτοσέλιδα. Η οικονομία και η κλιματική αλλαγή.

Όλα τα άλλα είναι σπατάλη ενέργειας. Ειναι αποκλειστικά για λαϊκή κατανάλωση.

Για το Βυζάντιο η αντιστροφή μετρηση ξεκίνησε όταν οι Κομνηνοί παρέδωσαν το εμπόριο (τον έλεγχο των θαλασσων) στους Γενουάτες.

Οι μεγάλοι πολιτισμοί της γόνιμης ημισελήνου δεν επανήλθαν ποτέ λόγω της κλιματικής αλλαγής.

Το να ανακαλύπτουμε έριδες αριστεράς - δεξιάς το 2018 ενώ σε λίγο δεν θα έχουμε νερό να ποτίσουμε ενα ζαρζαβάτι είναι γελοίο.