Η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει έρημος - Οι περιοχές που απειλούνται περισσότερο
Περιβάλλον

Η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει έρημος - Οι περιοχές που απειλούνται περισσότερο

Το ένα τρίτο των εδαφών της Ελλάδας υπόκειται σε υψηλό δυνητικό κίνδυνο ερημοποίησης με συγκεκριμένες περιοχές να απειλούνται εντονότερα

Το ένα τρίτο των εδαφών της Ελλάδας υπόκειται σε υψηλό δυνητικό κίνδυνο ερημοποίησης, υποστηρίζει ο ακαδημαϊκός Χρήστος Ζερεφός, με συγκεκριμένες περιοχές, ανάμεσά τους η Πελοπόννησος, να απειλούνται πιο έντονα. 

 

«Η ερημοποίηση συνιστά τεράστια απειλή ειδικά για τη λεκάνη της Μεσογείου. Η γνώση αυτή προέρχεται τόσο από τα μοντέλα προβλέψεων για τα επόμενα 70 με 80 χρόνια όσο και από το παρελθόν. Ο πρώτος που περιέγραψε αυτό το φαινόμενο ήταν ο Αριστοτέλης στα "Μετεωρολογικά" του. Εκεί αναρωτιέται πώς έγινε έρημος η Σαχάρα. Και αναφέρεται σε μια μεγάλη κλιματική αλλαγή για τους μηχανισμούς της οποίας θέτει ερωτήματα», επισημαίνει ο επόπτης του Κέντρου Έρευνας Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, Χρήστος Ζερεφός.

 

Εκατό χώρες στον κόσμο, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, το ένα τρίτο των εδαφών της οποίας υπόκειται σε υψηλό δυνητικό κίνδυνο είναι οι αριθμοί της ερημοποίησης, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, ο οποίος καθιέρωσε την 17η Ιουνίου ως παγκόσμια ημέρα ευαισθητοποίησης για την αντιμετώπιση του φαινομένου.

 

Οι αριθμοί λένε ακόμη πως έως το 2025 περισσότεροι από 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα έρθουν αντιμέτωποι με το πρόβλημα της παντελούς έλλειψης νερού, ενώ τα δυο τρίτα του πλανήτη θα ζουν με την αγωνία της εξάντλησης των αποθεμάτων. Λένε ακόμη πως η ερημοποίηση θα προκαλέσει περισσότερους θανάτους από κάθε άλλη φυσική καταστροφή και πως εξαιτίας του φαινομένου περισσότεροι από 135 εκατομμύρια άνθρωποι θα υποχρεωθούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

 

Αν υπάρχει μια σημαντική διαφορά με το παρελθόν αυτή είναι η ταχύτητα με την οποία εκδηλώνεται το φαινόμενο. Και σε αυτή την ιλιγγιώδη ταχύτητα πρωτεύοντα ρόλο έχει ο άνθρωπος. «Το χαρακτηριστικό της αποσταθεροποίησης του κλίματος που οφείλεται στον άνθρωπο είναι ότι η αποσταθεροποίηση αυτή εκδηλώνεται σε πολύ μικρή χρονική περίοδο. Στο παρελθόν η αλλαγή αυτή ξεκινούσε και ολοκληρωνόταν σε ένα διάστημα χιλιάδων ετών» εξηγεί στο ο κ. Ζερεφός.

 

«Σήμερα ξέρουμε ότι υπήρξε μια παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας στην εποχή του χαλκού, η οποία σύμφωνα με κάποιους μελετητές διήρκησε τριάντα χρόνια και σύμφωνα με άλλους ακόμη και τριακόσια. Είναι η περίοδος που κατέβηκαν οι Δωριείς από τον Βορρά και κατέλαβαν το Άργος και τις Μυκήνες για να αλλάξει η ροή της Ιστορίας» λέει ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός.

 

Η ανατολική Πελοπόννησος, που κατέλαβαν τότε οι Δωριείς, θεωρείται σήμερα υψηλού κινδύνου. Στο κόκκινο βρίσκονται ακόμη όλα τα νησιά του Αιγαίου, καθώς και τμήματα της Στερεάς Ελλάδας και της Εύβοιας, καθώς και της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Θράκης, όπως και η Κεντρική και η Νοτιοανατολική Κρήτη.

 

Επιστρέφοντας στο παρελθόν, άλλες γνωστές περίοδοι ξηρασίας ήταν αυτή που ξεκίνησε περίπου το 100 μ.Χ., ενώ άλλη μία σημειώθηκε κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους. «Πιο πρόσφατα, τη δεκαετία του 1970, ξεκίνησε μια νέα περίοδος ξηρασίας στη Βορειοδυτική Αφρική, η οποία διαρκεί δυστυχώς μέχρι σήμερα. Από εκείνη την περιοχή είχαμε τους πρώτους οικολογικούς πρόσφυγες καθώς εξαιτίας της ξηρασίας επεκτάθηκε η έρημος προς τη Σαβάνα» αναφέρει ο Χρήστος Ζερεφός.

 

«Ξέρουμε ότι ο υδροφόρος ορίζοντας στη Βόρεια Αφρική κατεβαίνει και ότι σε οάσεις όπως είναι η Φαράν, στη χερσόνησο του Σινά, που άλλοτε ανέβλυζε το νερό επίγεια -κι εγώ θυμάμαι ως παιδί- τώρα είναι σε βάθος πάνω από 20 και 30 μέτρα. Το γεγονός ότι αυτή η αλλαγή επισυμβαίνει στη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου σημαίνει πολλά. Το κλίμα πάντα άλλαζε. Αλλά η ανθρώπινη παρέμβαση επέτεινε αυτές τις αλλαγές και γι' αυτό βλέπουμε αυτά τα φαινόμενα» προσθέτει.

 

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο άνθρωπος ευθύνεται κατά 30% με 35% για την αλλαγή του κλίματος. «Εάν δεν κάνουμε κάτι σε λίγο θα ευθύνεται κατά 70% και 80%», προειδοποιεί ο κ. Ζερεφός.

 

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Περιβάλλον

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η πολική αρκούδα που έβαψαν με σπρέι κινδυνεύει να μην ζήσει για πολύ

Περιβάλλον Η πολική αρκούδα που έβαψαν με σπρέι κινδυνεύει να μην ζήσει για πολύ

5.12.2019
Νέα εφαρμογή προβλέπει τις συγκρούσεις που θα ξεσπάσουν για το νερό ένα χρόνο πριν

Περιβάλλον Νέα εφαρμογή προβλέπει τις συγκρούσεις που θα ξεσπάσουν για το νερό ένα χρόνο πριν

5.12.2019
Ύμνος στη φύση: Οι νικητές στον διαγωνισμό φωτογραφίας της Βρετανικής Εταιρείας Οικολογίας

Περιβάλλον Ύμνος στη φύση: Οι νικητές στον διαγωνισμό φωτογραφίας της Βρετανικής Εταιρείας Οικολογίας

4.12.2019
Κλιματική αλλαγή: 50 εκ. άνθρωποι  θα εκτοπίζονται κάθε χρόνο λόγω της υπερχείλισης ποταμών

Περιβάλλον Κλιματική αλλαγή: 50 εκ. άνθρωποι θα εκτοπίζονται κάθε χρόνο λόγω της υπερχείλισης ποταμών

4.12.2019
Μουσείο Πράδο και WWF «πειράζουν» διάσημους πίνακες και προειδοποιούν για την κλιματική αλλαγή

Περιβάλλον Μουσείο Πράδο και WWF «πειράζουν» διάσημους πίνακες και προειδοποιούν για την κλιματική αλλαγή

3.12.2019
Έβαψαν με σπρέι πολική αρκούδα

Περιβάλλον Έβαψαν με σπρέι πολική αρκούδα

3.12.2019
ΟΗΕ: Το 2019 κλείνει την πιο ζεστή δεκαετία που έχει καταγραφεί ποτέ

Περιβάλλον ΟΗΕ: Το 2019 κλείνει την πιο ζεστή δεκαετία που έχει καταγραφεί ποτέ

3.12.2019
Ευρώπη κλιματικώς ουδέτερη ως το 2050 - To σχέδιο που θα τεθεί στη Σύνοδο Κορυφής

Περιβάλλον Ευρώπη κλιματικώς ουδέτερη ως το 2050 - To σχέδιο που θα τεθεί στη Σύνοδο Κορυφής

3.12.2019
Αυτό το μωρό φώκια που παίζει με ένα γυάλινο μπουκάλι έχει ανησυχήσει πολύ τους επιστήμονες

Περιβάλλον Αυτό το μωρό φώκια που παίζει με ένα γυάλινο μπουκάλι έχει ανησυχήσει πολύ τους επιστήμονες

2.12.2019
Βρετανία: 100 κιλά σκουπίδια στο στομάχι νεκρής φάλαινας

Περιβάλλον Βρετανία: 100 κιλά σκουπίδια στο στομάχι νεκρής φάλαινας

2.12.2019
13 Σχόλια
anon2020 17.6.2019 | 13:45
Και φυσικά δεν θα αλλάξει τίποτα στο τρόπο που σκεφτόμαστε.. Τουλάχιστον μην γεννάτε παιδιά και τα φέρετε αντιμέτωπα με αυτό το χάλι..
avatar
Μαύρος Γάτος 17.6.2019 | 16:28
Δυστυχώς, απ' ό,τι φαίνεται, η ανθρωπότητα θεωρεί αδιανόητο το να αλλάξει τον καταστροφικό τρόπο ζωής της και προσπαθεί απλά να προσποιηθεί ότι δεν αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο.
Απλά, σε μερικές περισσότερο σοβαρές χώρες προσπαθούν να βρουν τρόπους για μια κάποια προσαρμογή στην καταστροφή που έρχεται με ταχείς ρυθμούς (τα έως τώρα δεδομένα αποδεικνύουν συνήθως ότι το "μαύρο" σενάριο που πρέπει να υπάρχει σε κάθε δέσμη σεναρίων για την διερεύνηση των προοπτικών φαντάζει τελικά εκ των υστέρων ως μάλλον αισιόδοξο...). Με είχε εντυπωσιάσει η είδηση ότι στη Γαλλία (όπου το κρασί διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομία και στην "εικόνα" της χώρας) γεωπόνοι και αμπελουργοί πειραματίζονται με τις ελληνικές ποικιλίες αγιωργήτικο και αθήρι καθώς θεωρείται ότι οι κλασικές γαλλικές ποικιλίες θα είναι αδύνατον να αντέξουν στο κλίμα των επόμενων δεκαετιών, ενώ το αθήρι κυρίως που αντέχει τη μεγάλη ζέστη των Κυκλάδων και τα σφοδρά μελτέμια ενδέχεται να αποδειχθεί ιδανικό για την μελλοντική περιοχή του Μπορντό.
Αυτά βέβαια αφορούν τα αισιόδοξα σενάρια, καθώς τα απαισιόδοξα προβλέπουν ένα μέλλον που θα θυμίζει Μαντ Μαξ με σφοδρές συγκρούσεις για μερικά βαρέλια νερό και μερικά σακιά τροφίμων.

Αν ξαναπαιχτεί στα θερινά, συνιστώ ανεπιφύλακτα το "Τελευταίο μάθημα" του Σεμπαστιέν Μαρνιέ, μια ταινία που αρχίζει σαν σχολική ταινία και εξελίσσεται σε ένα συναρπαστικό περιβαλλοντικό θρίλερ.
avatar
Γράφων 18.6.2019 | 07:36
Κι ενώ όντως υπάρχουν σοβαρά προβλήματα αλίμονο για όσους μας βάζουν να σπαταλάμε περιττή ενέργεια σε θέματα όπως η πολιτική ταυτοτήτων.
avatar
Μαύρος Γάτος 18.6.2019 | 16:55
To να μάχεσαι για τη σωτηρία του περιβάλλοντος δεν αποκλείει διόλου και το να ασχολείσαι με ζητήματα ταυτοτήτων, δικαιωμάτων, ανισοτήτων, κλπ.
Μάλιστα, (από εμπειρική προσωπική μου παρατήρηση, η οποία δεν διεκδικεί δάφνες κοινωνιολογικής επιστημονικότητας)άτομα που δεν ασχολούνται με ζητήματα ταυτοτήτων, δεν ασχολούνται ούτε και με τα περιβαλλοντικά ζητήματα.
avatar
Γράφων 18.6.2019 | 22:56
Από δική μου παρατήρηση όσοι ασχολούνται με πολιτική ταυτοτήτων είναι τόσο ρηχοί και ανεδαφικοί που μπορούν να ξεφτιλίσουν το πιο σοβαρό πράγμα.

Καλύτερα να μην ασχολούνται με τα σοβαρά.

Ούτε η δική μου παρατήρηση έχει επιστημονικά εχέγγυα. Απλά είναι όντως κάτι που έχω παρατηρήσει.
avatar
Μαύρος Γάτος 19.6.2019 | 16:15
Γράφοντα,
προφανώς δεν συναναστρεφόμαστε τους ίδιους ανθρώπους...
avatar
Γράφων 19.6.2019 | 17:51
θες να μιλήσουμε για γνωστούς και στους δύο; Πχ μέλη της νυν κυβέρνησης ή τον κο Τρεμόπουλο; Για τον καταδικασμένο σε 37 χρόνια ως απατεώνα-οικοπεδοφάγο Βεργή;

Για ποιον δικαιωματιστή-οικολόγο θες να μιλήσουμε που να εκφεύγει της γραφικότητας;
βλαχάκι (το) 19.6.2019 | 10:14
Η περιβαντολλογική μας συνείδηση έχει μείνει ολίγον τι πίσω (μόνο στα σκουπίδια που μπορούμε να δούμε και να μυρίσουμε και στο καυσαέριο, ενώ πάνω από 10% του πληθυσμού δεν βλέπει και κανένα πρόβλημα, γενικώς!) θεωρούμε δε, ότι προστατεύουμε ενεργά το περιβάλλον (δλδ ξεμπερδεύουμε) με ολίγη ανακύκλωση και με το να μην πετάμε τα σκουπίδια όπου λάχει. (Ίσως είναι ενδεικτικό, ίσως και όχι ότι οι οικολόγοι πήραν κάτι σε στυλ 0,9% στις ευρωεκλογές; Δεν ξέρω.)

[Eδώ την άλλην την έκοψαν απ' την εκπομπή επειδή φορούσε t-shirt με ένα μήνυμα για τις εξορύξεις. Και μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί ή να συμφωνεί και να διαφωνεί εν μέρει, ΑΛΛΑ η επιβληθείσα «μούγκα στην στρούγκα» μόνο δημοκρατία δεν θυμίζει].
_________

"LIFE-IP 4 NATURA (LIFE16 IPE/GR/000002)
ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔIATHΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ NATURA 2000, ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Έρευνα Κοινής Γνώμης
Ιούλιος 2018"

βλ. μεγαλύτερο περιβαλλοντικό πρόβλημα της περιοχής
http://oi66.tinypic.com/23idmdz.jpg

Τι ερημοποίηση και κολοκύθια με την ρίγανη;
Καληνύχτα και καλή τύχη.
avatar
Γράφων 19.6.2019 | 12:45
ουκ εν τω πολλώ το ευ αλλά εν τω ευ το πολύ
avatar
Μαύρος Γάτος 19.6.2019 | 16:23
Βλαχάκι,
δυστυχώς, με την κρίση, συνετρίβη το -ήδη ασθενικό- ελληνικό οικολογικό κίνημα.
Αυτή η εξέλιξη απέδειξε με τον πλέον αναμφισβήτητο τρόπο την προτεραιότητα που είχε το περιβάλλον για την ελληνική κοινωνία.
Από την άλλη πλευρά βέβαια, αυτή ακριβώς η κοινωνία κάνει ολοένα λιγότερα παιδιά, οπότε θα έχει να ανησυχεί ολοένα λιγότερο για τον κόσμο που θα τους παραδώσει...
Παρεμπιπτόντως, ο πατέρας του (δυστυχώς) μελλοντικού πρωθυπουργού μας είχε δηλώσει κάποια στιγμή ότι τα μεγάλα εμπόδια για την ανάπτυξη σε αυτήν την χώρα είναι η δασική και η αρχαιολογική υπηρεσία!!!!!!
Ισως θα πρέπει να ερωτηθεί ο γιος του κατά πόσον συμμερίζεται αυτήν την πατρική ιδεολογική κληρονομιά...
βλαχάκι (το) 20.6.2019 | 10:10
“δυστυχώς, με την κρίση, συνετρίβη το -ήδη ασθενικό- ελληνικό οικολογικό κίνημα”

…μα έτσι φαντάζομαι πως είναι, γι' αυτό (δοθείσας της αναλογία πάντοτε) κι εγώ μειδιώ με εμάς που κατακράζουμε κάτι κατακαημένους στις αναπτυσσόμενες χώρες που δεν "σκαμπάζουν" από οικολογία ή απ' τα δεινά του poaching, ξέρω γω (και που τους έχουμε κάνει και χωματερές, με το αζημίωτο).

Παρ’ ολ’ αυτά νομίζω πως δεν υπάρχει και ενημέρωση, δεν υπάρχει -ακριβώς- η αίσθηση του επείγοντος, του μη αναστρέψιμου κατόπιν τάδε deterioration.
Ας πούμε γίνονται τέρατα σε διάφορους ΧΥΤΑ, οι τοπικές κοινωνίες επιβαρύνονται με τρόπους διάφορους (βλ. http://www.kathimerini.gr/962228/gallery/epikairothta/ellada/ta-skoypidia-pnigoyn-to-aigio ή http://www.kathimerini.gr/1004968/article/epikairothta/ellada/ekleise-o-xyta-aigeiras), αλλά όλα αυτά θεωρούνται πολύ τοπικά προβλήματα.
__
Σχετικά με τα δημογραφικά σύμφωνα με τα παρακάτω στοιχεία της eurostat, πάντως (βλ. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/images/0/00/Total_fertility_rate%2C_1960%E2%80%932017_%28live_births_per_woman%29.png)
το fertility rate (live births) ήταν για την Ελλάδα:
1990: 1.39, 2001: 1.23, 2010: 1.48, 2015: 1.33, 2016: 1.38, 2017: 1.35

για την Γερμανία, ενδεικτικά:
2000: 1.38, 2017: 1.57

με τα ίδια πάλι στοιχεία οι χώρες που πέφτουν κάτω από τον μέρο όρο ΕU-28 (1.59), σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, είναι οι: Βουλγαρία, Γερμανία, Ελλάδα, Ισπανία, Κροατία, Ιταλία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Μάλτα, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Σλοβακία … Και μετά Λιχτενστάιν, Ελβετία, Βόρειος Μακεδονία, Αλβανία, Σερβία.

Το μεγαλύτερο δείκτη τον έχει η Γαλλία (2017:1.90) και τον μικρότερο η Μάλτα (2017: 1.26). Ενδεικτικά, επίσης: Ιταλία (2017: 1.32), Ισπανία (2017: 1.31) Κύπρος (2017: 1.32).

Αφενός δεν είμαστε η μύγα μέσα στο γάλα. Clearly. Αφετέρου το λιγότερα παιδιά (σε σχέση με το 1990 και το 2001) δεν το βλέπω απαραίτητα (τόσο, τουλάχιστον, ώστε να επηρεάζει την οικολογική μας συνείδηση και να λέμε δεν γαμιέται, ρε αδερφέ).
__

«Παρεμπιπτόντως, ο πατέρας του (δυστυχώς) μελλοντικού πρωθυπουργού μας είχε δηλώσει κάποια στιγμή ότι τα μεγάλα εμπόδια για την ανάπτυξη σε αυτήν την χώρα είναι η δασική και η αρχαιολογική υπηρεσία!!!!!!»

…Λαμπρά, αλλά για να είμαστε δίκαιοι μιλάμε και για διαφορετικές εποχές. Πάντως, η διαχείριση των υδάτων-ερημοποίηση κ.λπ., ενδεχομένως χρειάζονται πιο δραστικά μέτρα, τι να πω.
λukum (το) 18.6.2019 | 22:09
Η Ευρώπη κάνει ό,τι μπορεί για να αυξήσει τον πληθυσμό της, και ο δυτικός κόσμος τα πάντα να εκδυτικοποιήσει τον τρίτο.

Με τον πληθυσμό να αυξάνεται και τις αγορές να αναπτύσσονται δεν βλέπω πως θα μπορούσε να αντιστραφεί η κλιματική αλλαγή...

avatar
Μαύρος Γάτος 19.6.2019 | 16:29
Το μεγάλο πρόβλημα είναι λιγότερο η αύξηση του πληθυσμού: μεγάλο μέρος των παραγόμενων τροφίμων (κυρίως δημητριακών και ελαιοπρωτεϊνούχων καρπών) προορίζεται για ζωοτροφές για να καλυφθεί η ακόρεστη δίψα για κρέας, αλλά και για την παραγωγή φυτικών καυσίμων για να είναι καθαρός ο αέρας των δυτικών μητροπόλεων (κι άστους να πεινάνε τους φτωχούς του Τρίτου Κόσμου...).
Με μια αλλαγή του οικονομικού και καταναλωτικού μοντέλου, τα τρόφιμα θα έφταναν για πολύ περισσότερους κατοίκους.
Πόσο μαλλον που αυτή η αλλαγή θα προϋπέθετε την άνοδο του μορφωτικού επιπέδου του πληθυσμού και των ελευθεριών που απολαμβάνει (άρα αυτομάτως και των γυναικών), γεγονός που θα ευνοούσε τη σταθεροποίηση σε πρώτη φάση και, ενδεχομένως, ακόμα και τη μείωση του παγκόσμιου πληθυσμού.