Φωτογραφίζοντας τη μαύρη τρύπα: O Έλληνας αστροφυσικός που επαλήθευσε τη θεωρία του Αϊνστάιν
Τech & Science

Φωτογραφίζοντας τη μαύρη τρύπα: O Έλληνας αστροφυσικός που επαλήθευσε τη θεωρία του Αϊνστάιν

Ο αστροφυσικός Δημήτρης Ψάλτης διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στην ανάλυση της πρώτης φωτογραφίας από μαύρη τρύπα

Ένας Έλληνας επιστήμονας της διασποράς, ο Δημήτρης Ψάλτης, καθηγητής Αστρονομίας και Φυσικής του Πανεπιστημίου της Αριζόνας, διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στο νέο μεγάλο Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων (Event Horizon Telescope-EHT), που πήρε την πρώτη φωτογραφία από μια μαύρη τρύπα.

 

Η τερατώδης μαύρη τρύπα, στον γαλαξία Μessier 87, έχει διάμετρο περίπου 40 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων (τρία εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη Γη) και βρίσκεται σε απόσταση 500 εκατομμυρίων τρισεκατομμυρίων χιλιομέτρων.


Ο Δ. Ψάλτης και οι συνεργάτες του ανέλαβαν -για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα- να εξετάσουν κατά πόσο η εικόνα της μαύρης τρύπας επαληθεύει τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν. Γι' αυτό το σκοπό αυτό ανέπτυξαν τα σχετικά «τεστ» και κατέληξαν στη σημαντική διαπίστωση ότι ο Αϊνστάιν για μια ακόμη φορά δικαιώθηκε, καθώς η εικόνα της μαύρης τρύπας τελικά ταιριάζει πολύ καλά στις προσομοιώσεις που είχαν προηγηθεί με βάση τη θεωρία.


Αμέσως μετά τη σημερινή ανακοίνωση, ο ελληνικής καταγωγής αστροφυσικός δήλωσε: «Το Τηλεσκόπιο ΕΗΤ για πρώτη φορά μας επέτρεψε να ελέγξουμε τις προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν γύρω από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες στα κέντρα γαλαξιών. Το μέγεθος και η σκιά (σ.σ. της μαύρης τρύπας του γαλαξία Μ87 που φωτογραφήθηκε) επιβεβαιώνει τις ακριβείς προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν, αυξάνοντας έτσι την εμπιστοσύνη μας σε αυτή τη θεωρία που έχει κλείσει ένα αιώνα. Η απεικόνιση μιας μαύρης τρύπας είναι μόνο η αρχή της προσπάθειας μας να αναπτύξουμε νέα εργαλεία που θα μας επιτρέψουν να ερμηνεύσουμε τα άκρως πολύπλοκα δεδομένα της φύσης».

 

Ο Δημήτρης Ψάλτης γεννήθηκε στις Σέρρες το 1970 και πήρε το πτυχίο Φυσικής από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το 1992. Έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις (1997) και υπήρξε μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν, στο Πανεπιστήμιο ΜΙΤ και στο Ινστιτούτο Προωθημένων Μελετών του Πανεπιστημίου Πρίνστον, ενώ -μεταξύ άλλων διακρίσεων- έχει βραβευθεί από το Ίδρυμα Μποδοσάκη (2005).


Από το 2003 διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, όπου σήμερα είναι καθηγητής Αστρονομίας και Φυσικής. Οι έρευνές του εστιάζονται στον έλεγχο της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας του Αϊνστάιν σε κοσμική κλίμακα, μελετώντας κυρίως τις μαύρες τρύπες και τους αστέρες νετρονίων.

 

Ο κ. Ψάλτης ασχολείται με το Τηλεσκόπιο Ορίζοντα Γεγονότων από τα πρώτα στάδιά του. Με την ερευνητική ομάδα του στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνας ανέπτυξε τα τεστ της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας, που το τηλεσκόπιο ΕΗΤ πραγματοποιεί. Επίσης έχει αναπτύξει αλγόριθμους προσομοίωσης σε υπολογιστές, που προέβλεψαν εκ των προτέρων πώς θα μοιάζουν οι πρώτες εικόνες από τις μαύρες τρύπες.

 

Εκτός από το ΕΗΤ, είναι μέλος στις επιστημονικές ομάδες των αποστολών LOFT του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και NICER της NASA, καθώς του επιστημονικού συμβουλευτικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ στη Βόννη.

 

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τech & Science

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Κορωνοϊός: Θα βοηθήσει η ζέστη του καλοκαιριού; Τι λένε ο ειδικοί

Τech & Science Κορωνοϊός: Θα βοηθήσει η ζέστη του καλοκαιριού; Τι λένε ο ειδικοί

5.4.2020
Ο κορωνοϊός απειλεί (και) την επόμενη γενιά smartphones

Τech & Science Ο κορωνοϊός απειλεί (και) την επόμενη γενιά smartphones

4.4.2020
Τα μέτρα για τον κορωνοϊό μείωσαν τον «σεισμικό θόρυβο» στην Ελλάδα

Τech & Science Τα μέτρα για τον κορωνοϊό μείωσαν τον «σεισμικό θόρυβο» στην Ελλάδα

4.4.2020
Ανακαλύφθηκε το αρχαιότερο στον κόσμο  κρανίο του Homo erectus

Τech & Science Ανακαλύφθηκε το αρχαιότερο στον κόσμο κρανίο του Homo erectus

4.4.2020
Πώς να επιλέξετε το σωστό laptop για την εργασία από το σπίτι

Τech & Science Πώς να επιλέξετε το σωστό laptop για την εργασία από το σπίτι

3.4.2020
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ στη μάχη κατά του κορωνοϊού με σχέδιο ανάπτυξης τεστ αντισωμάτων και πολλές μελέτες

Τech & Science Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ στη μάχη κατά του κορωνοϊού με σχέδιο ανάπτυξης τεστ αντισωμάτων και πολλές μελέτες

3.4.2020
NAS: Ο κορωνοϊός ίσως εξαπλώνεται μέσω του αέρα με την «απλή αναπνοή» - Όχι μόνο με βήχα ή φτέρνισμα

Τech & Science NAS: Ο κορωνοϊός ίσως εξαπλώνεται μέσω του αέρα με την «απλή αναπνοή» - Όχι μόνο με βήχα ή φτέρνισμα

3.4.2020
Πώς μετακινούνται οι πολίτες σε 131 χώρες, με στοιχεία της Google - Σκοπός, η τήρηση της καραντίνας

Τech & Science Πώς μετακινούνται οι πολίτες σε 131 χώρες, με στοιχεία της Google - Σκοπός, η τήρηση της καραντίνας

3.4.2020
Ανακαλύφθηκε ουσία που φέρεται να καταπολεμά τον κορωνοϊό - Δοκιμαστική θεραπεία σε 200 ασθενείς

Τech & Science Ανακαλύφθηκε ουσία που φέρεται να καταπολεμά τον κορωνοϊό - Δοκιμαστική θεραπεία σε 200 ασθενείς

2.4.2020
Οι γάτες μπορούν να κολλήσουν και να μεταδώσουν κορωνοϊό σε άλλες γάτες σύμφωνα με νέα μελέτη

Τech & Science Οι γάτες μπορούν να κολλήσουν και να μεταδώσουν κορωνοϊό σε άλλες γάτες σύμφωνα με νέα μελέτη

2.4.2020
3 Σχόλια
Ορίων 11.4.2019 | 08:47
Είναι αξιοσημείωτο ότι μια μικρή γωνιά της Γης (Σέρρες) έβγαλε δύο από τους πιο σημαντικούς αστροφυσικούς της εποχής μας: την Βίκυ Καλογερά και τον Δημήτρη Ψάλτη. Η κυρία Καλογερά έγινε γνωστή παγκοσμίως το 2015 για την καθοριστική συμμετοχή της στην ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων. Τώρα ο κύριος Ψάλτης συνδέει το όνομα του με μια άλλη μεγάλη ανακάλυψη. Και οι δύο βρίσκονται πια στις ΗΠΑ, βέβαια.
Θεμος 11.4.2019 | 12:51
Θα διαβασουμε καπου αραγε οτι ο Einstein δεν πιστευε οτι μπορουν να υπαρχουν μαυρες τρυπες με singularity (Βαρυτική μοναδικότητα) γιατι ειναι λιγο κωμικο να λεμε οτι επαληθευεται η θεωρια του Einstein οταν η ιδια η singularity μας λεει οτι καπου υπαρχει λαθος.
Cogito ergo sum 11.4.2019 | 18:48
Σωστά.

Η θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν και το τι πίστευε ο ίδιος δεν συμπίπτουν όμως απαραίτητα. Η ΓΣ είναι ένα σύνολο εξισώσεων που περιγράφουν τη δύναμη της βαρύτητας με γεωμετρικούς όρους. Όλες οι συνέπειες αυτών των εξισώσεων δεν έγιναν άμεσα αντιληπτές, γιατί η λύση τους είναι πολλές φορές δύσκολη. Μια τέτοια "δυσάρεστη" συνέπεια είναι και η πρόβλεψη για τις μαύρες τρύπες. Και λέω δυσάρεστη, γιατί σύμφωνα με τις εξισώσεις η ύλη μέσα σε μια μαύρη τρύπα καταρρέει σε ένα σημείο μηδενικής διάστασης και άπειρης πυκνότητας. Αυτός είναι και ο λόγος που οι περισσότεροι φυσικοί πιστεύουν ότι η ΓΣ θα αντικατασταθεί κάποια στιγμή από μια πιο πλήρης θεωρία, η οποία θα αποφεύγει το άπειρο. Ο Αϊνστάιν προφανώς και το καταλάβαινε αυτό και αυτός είναι και ο λόγος που δεν "συμπαθούσε" όλες τις συνέπειες της θεωρίας που ο ίδιος ανακάλυψε.