Στα '80s, παρά το μόνιμα ασταθές πολιτικό κλίμα και τους διάφορους πρόωρους τοκετούς που θα γεννούσαν τη διάδοχη κατάσταση της Μεταπολίτευσης, ήταν διάχυτη η εντύπωση μιας πορείας προς την ευημερία και την ανασυγκρότηση, χωρίς να εκκρεμούν λογαριασμοί, παρεξηγήσεις και συλλογικές αυταπάτες.
Shortcut

Έτσι που λες για τα ’80s. Από τον Δημήτρη Πολιτάκη

Μοιάζει στραγγαλισμένη από τα στερεότυπά της, ήταν όμως η τελευταία δεκαετία που έβλεπε μπροστά.

Το έχω σκεφτεί να πεταχτώ κάνα δυο φορές να χαζέψω με την απόσταση του χρόνου τα διάφορα τοτέμ και φετίχ της εποχής –όλα σχεδόν απολύτως και βασανιστικά οικεία–, αλλά δεν έχω καταφέρει ακόμα να επισκεφτώ αυτήν τη μεγάλη έκθεση για τα ελληνικά '80s. Η αλήθεια είναι ότι κάτι μου βάζει τρικλοποδιά και μ' εμποδίζει να αναμετρηθώ με κάτι που αναπόφευκτα μοιάζει με ψυχαγωγικό μαυσωλείο για όλη την οικογένεια (να θυμούνται οι παλιοί και να απορούν οι νέοι), κάτι ανάμεσα σε αχανές θεματικό πάρκο και τρενάκι του τρόμου που στη διαδρομή πετάγονται ξαφνικά διάφοροι σκελετοί που γνώρισαν μεγάλες δόξες πριν από 30-35 χρόνια, μεταξύ της Αλλαγής και του «βρώμικου '89» (πάντα μ' άρεσε αυτός ο όρος, είχε ένα Κλιντ Ίστγουντ vibe). Το παίρνω προσωπικά το ζήτημα με τα '80s, δεν με απασχολεί τόσο η αποτύπωσή τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι αλλά πάνω μου. Προέρχομαι σαφώς από κει και από τότε. Υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος μέσα μου που δεν γνώρισε ποτέ κινητό και Ίντερνετ (άντε να το συλλάβουν αυτό οι φρέσκες γενιές, δεν χωνεύεται με τίποτα).


Δεν έχει να κάνει καθόλου με νοσταλγία, απλώς αναγνωρίζει κανείς έναν τόπο καταγωγής πιο σημαντικό από αυτόν που μπορεί να υποδηλώνει το κάθε επίθετο. Μου είναι εντελώς αδύνατο να διανοηθώ ότι θα μπορούσα να έχω περάσει προεφηβεία και εφηβεία (τουτέστιν τα χρόνια μιας ατέλειωτης και αγωνιώδους προσμονής) σε άλλη δεκαετία, όπως μου φαίνεται ασύλληπτο να μην είχα περάσει παιδική ηλικία στα '70s, σε προάστιο με αλάνες, ρέματα και άπλα και μετά σπίτι για φαγητό, σχολική ψιλομελέτη και «Μικρό σπίτι στο λιβάδι» στην τηλεόραση. Φαντάσου, δηλαδή, να ήμουν έφηβος στην πρώιμη Μεταπολίτευση και να έχω μπλέξει με τίποτα ταγάρια και κομματικές νεολαίες ή στα '90s... χμμμ. Τώρα που τα σκέφτομαι, τα '90s πέρασαν και ως μια αγρίως ξεχειλωμένη, παρατεταμένη εφηβεία (ή εφηβική καθήλωση, αν το εξετάσουμε παθολογικά), γι' αυτό όμως μοιάζουν –αν και πολύ πιο fun– πιο θολά και ασήμαντα σε σχέση με τα '80s, απ' όπου νομίζω ότι θυμάμαι τα πάντα.

 

Ποιος θα διοργάνωνε πανηγυρική έκθεση στα '80s για τα ελληνικά '50s; Ουδείς. Το παρελθόν ήταν τότε ένα άχαρο, γκρίζο και υποφωτισμένο σύμπαν, χωρίς νέον και φλούο αποχρώσεις, και μόνο κάποιος παραλυμένος από τη νοσταλγία θα δήλωνε ότι ήταν καλύτερα «τότε». 


Αυτό που έχει μείνει όμως δεν είναι τόσο οι παραστάσεις της εποχής, ούτε η φάση καφετέρια - ντίσκο - φροντιστήριο - βάτες - γκέτες και τα συναφή, αλλά μια μόνιμη εντύπωση, τα βράδια που γυρνούσα στο πατρικό με το τρόλεϊ, ότι υπάρχει μέλλον, μακρύ και αδήλωτο και γεμάτο συναρπαστικές εκπλήξεις και ανατροπές. Δεν ήταν μόνο ότι ήμουν εγώ έφηβος και έβλεπα μπροστά μου επτά ζωές και βάλε, ήταν και η τελευταία φουτουριστική εποχή πριν μηδενίσει το κοντέρ και τα πάρει όλα παραμάζωμα ο μεταμοντέρνος σχετικισμός και ξεκινήσει το γαϊτανάκι με τις πάσης φύσεως αναβιώσεις, ανακυκλώσεις, remake, remodel και reboot. Ποιος θα διοργάνωνε πανηγυρική έκθεση στα '80s για τα ελληνικά '50s; Ουδείς. Το παρελθόν ήταν τότε ένα άχαρο, γκρίζο και υποφωτισμένο σύμπαν, χωρίς νέον και φλούο αποχρώσεις, και μόνο κάποιος παραλυμένος από τη νοσταλγία θα δήλωνε ότι ήταν καλύτερα «τότε». Στα '80s, παρά το μόνιμα ασταθές πολιτικό κλίμα και τους διάφορους πρόωρους τοκετούς που θα γεννούσαν τη διάδοχη κατάσταση της Μεταπολίτευσης, ήταν διάχυτη η εντύπωση μιας πορείας προς την ευημερία και την ανασυγκρότηση, χωρίς να εκκρεμούν λογαριασμοί, παρεξηγήσεις και συλλογικές αυταπάτες.


Θα είχε ίσως πιο πολύ ενδιαφέρον μια αντίστοιχη έκθεση για τα ταμπού και τα τοτέμ των '90s που άπτονται πολύ περισσότερο του τωρινού τέλματος, όχι μόνο ως γενεαλογία της Κρίσης ή ως σημείο απαρχής των δεινών που τραβάμε, και της απόλυτης αδυναμίας μας να συνεννοηθούμε και να βρούμε άκρη τόσο στα εύκολα όσο και στα δύσκολα. Πτωχαλαζόνες ως θριαμβευτές, αναξιοπρεπείς ως losers...

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Shortcut
6 Σχόλια
avatar
Άρης Κωνσταντινίδης 8.2.2017 | 17:24
Πάντως εγώ, που πήγα στην έκθεση με περιέργεια, έφυγα με κατάθλιψη. Το 81 ήμουν 10 χρόνων και το 89 ήμουν 18. Μου ήταν πολύ γνώριμες οι εικόνες που αντίκρισα, αλλά μου φάνηκαν τόσο, μα τόσο, ψεύτικες και ανούσιες. Ήταν μία δεκαετία φτήνιας, ψευτιάς. Δε μ'αρεσε καθόλου που θυμήθηκα πως ενηλικιώθηκε τότε....
avatar
Vardaris 8.2.2017 | 17:49
Μια χαρα ηταν τα '50s, εν αντιθεσει με την απολυτη καταστροφη των 80s. Εκτος αν δεν ειχες μια μεχρι το 81 και στα εδωσε το ΠΑΣΟΚ και ο Τσοβολας βεβαια για να λαδωσεις το αντερακι σου..
ημίθεος 10.2.2017 | 21:31
όντως ωραία ήτανε, πατρίδα, θρησκεία, οικογέβνεια, κομμουνιστοφαγία, χαφιεδισμός, διακοπές με το στανιό στο Νέο Παρθενώνα, κρίμα μια τόσο ωραία εποχή χάθηκε ανεπιστρεπτί...
14:17 8.2.2017 | 20:23
Διαφωνω, φυσικα και εχουν να κανουν με νοσταλγια ολες αυτες οι αεναες, ατελειωτες και ατερμονες ποικιλες αναφορες στη δεκαετια του 80. Η παρελθοντολαγνεια ειναι σημαδι καποιου (ανθρωπου / λαου) που δεν μπορει να παει μπροστα.
Καπου μπαστα!
avatar
Danubio 9.2.2017 | 21:32
Θα διαφωνήσω σε ένα σημείο. Μπορεί η διοργάνωση μιας ολόκληρης έκθεσης για μια παλιότερη δεκαετία να ήταν όντως αδιανόητη εκείνα τα χρόνια (στον ελληνικό τουλάχιστον χώρο), αλλά αυτό σχετίζεται περισσότερο με την εξέλιξη που υπήρξε στο μεταξύ στις αντιλήψεις σε σχέση με το τι σημαίνει μουσείο και περιοδική έκθεση. Όμως, νοσταλγία υπήρχε και το θυμόμαστε πολύ καλά όσοι μεγαλώσαμε τότε, ιδίως σε ό,τι αφορά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, έστω και αν αυτή ήταν κυρίως –αλλά με πολύ έντονο τρόπο– εστιασμένη στην καλλιτεχνική τους έκφραση. Θα θυμίσω εντελώς ενδεικτικά – καθώς υπήρχαν και άλλα παραδείγματα– τους αφιερωμένους στα 50’s (και λίαν ευπώλητους) δίσκους του Πάριου και του Κηλαηδόνη το 1988 (αλλά και τα λάτιν του Νταλάρα έναν χρόνο πριν στο ίδιο περίπου κλίμα είχαν κινηθεί), αλλά και ένα ολόκληρο τεύχος του Ταχυδρόμου, το καλοκαίρι του 1987, αφιερωμένο στη Νοσταλγία, με αφορμή τα 20 χρόνια από την κυκλοφορία του Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band και πλούσιες αναφορές και στο ελληνικό ρετρό (θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον αν οι διοργανωτές της έκθεσης το είχαν βρει και το είχαν εντάξει στην έκθεση).
avatar
Νικος Νικολαιδης - ΣΦ 11.2.2017 | 00:42
Εγω παλι βλεπω μια δημογραφικη διασταση στα 80ς που εδωσε χρωμα στις ζωες μας και την ψυχολογια μας. Ειναι η πρωτη μεταπολεμικη δεκαετια που ο πληθυσμος νιωθει ανετα εκει που εχει μεταναστευσει εσωτερικα. Και δεν ειναι λιγος. Ειναι η μιση χωρα σε μια πολη.
Με το που μπαινει το Πασοκ, για πρωτη φορα η επαρχια και οι κατοικοι αυτης που ειχαν μεταναστευσει στην Αθηνα ενοιωθαν οτι θα μπορουσαν κι αυτοι να συμμετεχουν στα κοινα και κυριως στην ¨Αθηνα". Αυτο εδινε ελπιδα στο λαο μας.

Αυτη η ελπιδα μετατραπηκε σε κρυφο εφιαλτη που η συνειδητοποιηση του εδινε μοναχα μια εκλογη στον περισσοετρο κοσμο : την ομερτα μεσα απο εναν μαζικο "συμφωνημενο" κυνισμο https://www.youtube.com/watch?v=pf0hr2kLghU

Ειναι αρκετα περιεργο οτι η δεκαετια που πραγματικα ειχε εναν αερα αισιοδοξιας και πρακτικα εκανε αρκετο κοσμο να παρει μια ανασα ηταν λοιπον και η δεκαετια που εβαλε τις ριζες για τα σημερινα δεινα που περναμε. Κριμα...


PRINT ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE ΔΗΜΟΦΙΛΗ