Ποπ αρχαιολογία και ιδεολογική βία

Το πρόβλημα δεν είναι η επανα-θεαματικοποίηση ενός αρχαίου θεάματος, αλλά ο εθνο-ταλιμπάν οργασμός της πολιτικής του εκμετάλλευσης
12.9.2014 | 01:00

Για άλλη μια φορά το συντετριμμένο όραμα της αρχαιολογίας κάνει συντρίμμια το παρόν – η αρχαιολογία (μαζί με τη φιλολογία) έρχεται να καταστρέψει την ικανότητα των ανθρώπων να απολαύσουν ένα ωραίο πράγμα με έναν ουσιαστικά μοντέρνο τρόπο.

  

Δεν θα έπρεπε να μας ενοχλεί η ποπ αρχαιολογία – τα φωτογραφικά ενσταντανέ, το σασπένς και το γκλίτερ που συνοδεύουν την ανασκαφή ενός ταφικού μνημείου-- ''ποπ'' είναι άλλωστε και το αρχικό εύρημα. Οι τάφοι των βασιλιάδων φτιάχτηκαν για το θάμβος, την εντύπωση, το πανηγύρι της μαζικής φαντασίας -- όπως ακριβώς και οι θάνατοι των σταρ – αποτελούσαν μια χολιγουντιανή τσιχλόφουσκα – από μάρμαρο.


Από αυτήν την άποψη ο Ιντιάνα Τζόουνς εκφράζει τη δίνη ενός ταφικού ''μνημείου'' με περισσότερη ακρίβεια από τις μουρλοκακομοίρες φαν του Ροντήρη που σφαδάζουν στην Επίδαυρο. Η αρχαιολογία πρέπει να είναι θέαμα ή να μην είναι τίποτα – δεν παρέχει μια αναμφισβήτητη γνώση για το ''παρελθόν'' -- αποτελεί ένα εκθαμβωτικό ίχνος – και όχι μια αναμετάδοση.


Στην πραγματικότητα – και παρά τη φρενήρη εξέγερση των i-phones -- δεν έχουμε καν βρει ένα αξιόπιστο τρόπο να αναμεταδίδουμε το παρόν. Η κρίση καταξεφτίλισε την αρχαιολογία του παρόντος. Παρά τα άπειρα ''υλικά'' τεκμήρια γύρω μας – παρά τους ειδικούς – η υλική καταστροφή που ζούμε – ενταφίασε την επιστημονικότητα των ''παροντολόγων''-- σήμανε τη απαρχή του τέλους κάθε αντικειμενικής βεβαιότητας για αυτό που μας συμβαίνει εδώ και τώρα. Η ιστορία των ζωντανών (νεκρών) μας διαφεύγει ακόμη πιο σαρκαστικά από την ιστορία των αρχαίων νεκρών.


Έτσι θα γίνει και με τα αρχαιολογικά κατάλοιπα -- στην ουσία θα παραμείνουν ανοιχτοί γρίφοι -- οι ειδικοί θα τσακώνονται από πάνω τους – όπως οι οικονομολόγοι πάνω από το πτώμα της οικονομίας – αλλά το στόμα της σφίγγας θα είναι πάντα αμφίθυμο -- σαν το χαμόγελο μιας σταρ – μια Τζοκόντα από σκόνη. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο τάφος αυτός φτιάχτηκε για να εξαπατήσει. Κάθε γκλαμουράτος τάφος είναι εξ ορισμού ένα μνημείο ψεύδους – ένας ανταγωνισμός ανάμεσα στην εικόνα και τη φθορά – δηλαδή, ο βασικός πρόδρομος των πλαστικών εγχειρήσεων, των selfies και της χολιγουντιανής οθόνης.


Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι η θεαματικοποίηση ενός αρχαίου θεάματος – το πραγματικό σκάνδαλο εδώ είναι το άχαρο ύφος, η απαιδευσιά και η αταλαντοσύνη του σκηνοθέτη – δηλαδή ο εθνο-ταλιμπάν οργασμός της πολιτικής εκμετάλλευσης – το μονόχνωτο ιδεολογικό περίβλημα της αποκάλυψης και το εθνο-κεντρικό της μένος. Για άλλη μια φορά το συντετριμμένο όραμα της αρχαιολογίας κάνει συντρίμμια το παρόν – η αρχαιολογία (μαζί με τη φιλολογία) έρχεται να καταστρέψει την ικανότητα των ανθρώπων να απολαύσουν ένα ωραίο πράγμα με έναν ουσιαστικά μοντέρνο τρόπο. Το παρελθόν μετουσιώνεται σε κανόνα – και όχι σε σπαρακτική ένδειξη της απουσίας κανόνων μέσα στον χρόνο. Πρωθυπουργός και σύμβουλοι επικοινωνίας μετατρέπουν την ανασκαφή σε μια παρέλαση ιδεολογικής βίας και οπισθοδρόμησης – αναπαράγουν χουντικά πρότυπα εθνικής αυτογνωσίας και πουλούν φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Μας υποβάλλουν ένα χαζο-χαρούμενο τρόπο για να φανταζόμαστε (και να γιορτάζουμε) την φθαρτή παρουσία μας μέσα στο χρόνο –με λίγα λόγια - μας απευθύνονται ως απόγονους ενός θαύματος και όχι ως τραγικούς συμμέτοχους μιας απάτης.

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
BIO ΑΡΘΡΑ
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
23 Σχόλια
12
avatar
Kieslowski 12.9.2014 | 02:12
Σωστός ,πρέπει να μπει ένα τέλος σε αυτό το εθνοπαραλήρημα λες και είμαστε οι μόνοι στο κόσμο που έχουμε πέτρες .Και να πεις βρήκανε τίποτα σπουδαίο κανένα πετρέλαιο τίποτα διαμάντια να φάει ο κόσμος ψωμί να έχει δουλειά πάνε και πέφτουν σε μαρμαράκια κολωνίτσες και κάτι καρυοτέτοιες .Ζαμέ ρε φίλε 2014 έχουμε wake up ,έχουμε αρκετά στα μουσεία enough .
avatar
Daniel Deronda 12.9.2014 | 08:41
Δε νομιζω οτι το αρθρο λεει κατι τετοιο. Δεν υποτιμα τα αρχαιολογικα ευρηματα αλλα την εθνικοφασιζουσα προβολη τους και πολιτικη εκμεταλλευση απο μια κυβερνηση που γνωριζει πολυ καλα οτι παραπαιει.
avatar
Spyridon 12.9.2014 | 10:11
Σοβαρα τωρα, κε Kieslowski, τα διαβαζετε αυτα που γραφετε πριν τα στειλετε? Προφανως, για εσας, και η Ακροπολη μονο πετρες ειναι, αφου δεν εχει ουτε διαμαντια ουτε πετρελαιο...Τα θερμα μου συγχαρητηρια!
avatar
Πλήττω 12.9.2014 | 11:42
Θα έρθω να συμφωνήσω με το εθνοπαραλήρημα και με το άρθρο γενικότερα, αλλά ας μην τα ισοπεδώνουμε όλα. Η πολιτισμική και πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι ούτε για την ελίτ ούτε για τους ελληνόπληκτους και όσο συνεχίζει να βγαίνει στην επιφάνεια κι άλλο κομμάτι της ιστορίας, τόσο περισσότερος κόσμος επωφελείται θετικά σε πολλά επίπεδα και σε όλο τον κόσμο.
Κι αν θέλεις να μιλήσουμε ωμά και στο πλαίσιο του καπιταλισμού που αναδεικνύεις "πετρέλαιο, διαμάντια, να έχει δουλειά" αν το καλοσκεφτείς, όσος κόσμος έφαγε και τρώει ψωμί τόσα χρόνια από την Ακρόπολη άλλος τόσος θα φάει και από την Αμφίπολη και από οποιοδήποτε μνημείο πολιτισμού παγκοσμίως.
ΠαύλοςΠ 12.9.2014 | 11:49
Έχεις,ακόμα, δικαίωμα ψήφου? Θεωρείσαι, δηλαδή, ενεργός πολίτης?
avatar
atman 12.9.2014 | 12:12
δεν λεει αυτο το άρθρο αγαπητε... Μα απο φαν του Παγκαλου τι περιμένεις!!!
Dazzling blinds 12.9.2014 | 02:37
Αιρετικό και εύστοχο.
avatar
magic in the moonlight 12.9.2014 | 02:40
Η εποχη της Απομυθοποιησης

και δεν το λεω απαραιτητως για καλο...
avatar
teris 12.9.2014 | 09:09
A ρε καημένε Kieslowski,
εχει πήξει το μυαλό σου όλη μέρα από την ταξική πάλη που από τον άκρατο υλισμό σου , το μόνο σημαντικό για σένα είναι τα διαμάντια και το πετρέλαιο. Πέρα από "το ψωμάκι του λαού" δεν υπάρχει τίποτα γιά σένα που να έχει αξία. Τί να νιώσεις άμα απλά έτυχε να γεννηθείς Ελληνόφωνος σε μια χώρα που πραγματικά μισείς;
avatar
Αντρέας Αντωνίου 12.9.2014 | 15:59
Πραγματικα αδικηθηκε που δε γεννηθηκε Αφρικααν στη Ν. Αφρικη την εποχη του απαρτχαιντ.
Ανήθικος αυτουργός 12.9.2014 | 17:24
@Αντρέας Αντωνίου
Λούτσα? Βούρτσα?
avatar
Vardaris 12.9.2014 | 10:58
Που τον ειδατε τον εθνο-ταλιμπάν οργασμό;; Το οτι βρισκομαστε μπροστα σε μια σημαντικη ανακαλυψη για την ιστορια της Ελλαδας, η οποια μπορει και να συμβαλλει στην εν μερη αποκατασταση της ιστορικης αληθειας, πως ειναι δυνατον να σας ενοχλει, αν δεν ειστε φανατικα εναντιον της ιδιας της χωρας σας;

Τι να κανουμε που υπαρχει, δυστυχως για εσας τους διεθνο-ταλιμπάν, και κατι που λεγεται ιστορικη αληθεια και μνημη.

avatar
Αντρέας Αντωνίου 12.9.2014 | 16:07
Την ιστορικη αληθεια και μνημη νομιζω ολοι την αγαπαμε και τη σεβομαστε αλλα απεχει παρασαγκας απο τα σχολια και την "ενημερωση" που ακουμε στα μεσα και απο διαφορους ιστορικους σαν τον Καργακο. Δεν ειναι δυνατον για παραδειγμα να υπαρχει τοσος κοσμος που να λπανηγυριζει επειδη βρηκαμε τον ταφο του Μ. Αλεξανδρου.
Χέλτερ Σκέλτερ 12.9.2014 | 17:29
Εσείς σίγουρα κύριε Αντωνίου θα κρεμάσετε πλερέζες.
Ο υπόλοιπος πολιτισμένος πλανήτης πάντως θα πανηγυρίζει.
Περαστικά σας και μακριά από τα ρεύματα!
avatar
Daniel Deronda 12.9.2014 | 21:04
Βασικα το σχολιο του κ. Αντωνιου νομιζω οτι αναφεροταν σε ολους αυτους τους ασχετους που δηλωνουν πατριωτες αλλα αγνοουν σε τετοιο βαθμο την αρχαια ελληνικη ιστορια (που κατα τα αλλα θαυμαζουν) ωστε να νομιζουν οτι στην Αμφιπολη ειναι θαμμενος ο Αλεξανδρος. Γιατι οχι τιποτα αλλο, λιγο να σε ενδιεφερε πραγματικα το θεμα, λιγα πραγματα να ηξερες για τον Αλεξανδρο, θα εβλεπες οτι ειναι ιστορικα αδυνατον να εχει ταφει εκει.
Ανήθικος αυτουργός 12.9.2014 | 11:17
Βρίσκω το ζόρι που τραβάνε ορισμένοι Ελληνόφωνοι μισέλληνες της "αριστεράς και της προόδου" πολύ διασκεδαστικό!
avatar
atman 12.9.2014 | 12:12
"Η αρχαιολογία πρέπει να είναι θέαμα ή να μην είναι τίποτα " έλεος...

ή πολύς Ντεμπορ ή καθόλου...

κατα τα αλλα δεν τα αλλα λαθος, την εποχη της Κιμ Καρντασιαν και της παγκοσμιας αγωνιας για το ... iphone 6, δεν ειναι εκτακτο να μας ερχεται ενα μνημειο ματαιοδοξιας που εχει επιζησει 2.300 χρόνια; (συγκριτικα το θέαμα της Κιμ και του iphone 6 θα επιζήσουν καποιες δεκαετιες στην καλύτερη η πρωτη κατι δίμηνα το δευτερο)
Andy Grey 12.9.2014 | 12:41
Πολύ κλάμα και μαράζι!
Και το ότι η Ελλάδα εχει λαμπρή ιστορία και πολιτισμό κατά κάποιο τρόπο αποτελεί άσκηση βίας!
Πολύ κλάμα, μαράζι και κυρίως γραφικότητα!
avatar
mirla2 12.9.2014 | 13:26
Θα συμφωνούσα με το άρθρο μόνο αν περιελάμβανε και προτάσεις εκτός από κριτική-γκρίνια.
Αν με κάτι δεν συμφωνείτε θα ήθελα να γράψετε και πώς θα θέλατε να ήταν.
avatar
Αντρέας Αντωνίου 12.9.2014 | 17:45
Νομιζω οτι η προταση ειναι αυτονοητη και εγκειται στο να κανουμε πολυ απλα το αντιθετο απο αυτο που γινεται τωρα.
avatar
Ανώνυμος/η 12.9.2014 | 15:12
Από τότε που πρωτοεμφανίσθηκε ιστορικά το ενδιαφέρον για τα υλικά κατάλοιπα του παρελθόντος δυστυχώς η αρχαιολογία και ο εθνικισμός ήταν οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Θέλει πολύ μεγάλη καλλιέργεια για να αποκτήσει κανείς την κατάλληλη προοπτική και να τα διαχωρίσει. Ειδικα στην Ελλάδα όπου ο εθνικισμός διαπερνά οριζόντια όλη την κοινωνία.
Χέλτερ Σκέλτερ 12.9.2014 | 17:31
Έχετε μπερδέψει το να μη μισείς τη πατρίδα σου, την καταγωγή σου και τους συμπολίτες σου με τον εθνικισμό.
Επίσης έχετε μπερδέψει τα μπούτια σας.
Δε πειράζει, συμβαίνει και στους καλύτερους...
12
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE ΔΗΜΟΦΙΛΗ