25 έρημα ρετροφουτουριστικά μνημεία της Γιουγκοσλαβίας (ποιάς;)

Αποπνέουν αλλόκοτη μεγαλοπρέπεια για να δείξουν την εμπιστοσύνη τους στη δύναμη της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.

Οι κατασκευές αυτές ανατέθηκαν από τον πρόεδρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας Josip Broz Tito, στις δεκαετίες '60 και '70 για να τιμήσουν τους τόπους όπου έλαβαν χώρα οι μάχες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ή υπήρξαν στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Τα μνημεία είχαν σχεδιαστεί από διαφορετικούς γλύπτες (Dušan Džamonja, Vojin Bakić, Miodrag Živković, Jordan και Iskra Grabul, για να αναφέρουμε μερικούς) και διάφορους αρχιτέκτονες (Bogdan Bogdanović, Gradimir Medaković...). Στη δεκαετία του 1980 προσέλκυαν εκατομμύρια επισκέπτες κάθε χρόνο. Μετά τη διάλυση της Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αφέθηκαν στη μοίρα τους και η συμβολική τους σημασία χάθηκε.
30.9.2015 | 13:00

 

Από το 2006 έως το 2009, ο φωτογράφος Jan Kempenaers περιόδευσε σε όλη την περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας (σήμερα Κροατία, Σερβία, Σλοβενία, Βοσνία και Ερζεγοβίνη, κλπ.) με τη βοήθεια ενός χάρτη μνημείων του 1975, φέρνοντας μπροστά στα μάτια μας μια σειρά από μελαγχολικές, αλλά εντυπωσιακές εικόνες.

 

 

 

Podgarić
Petrova Gora
Kosmaj
Tjentište
Kruševo
Kozara
Grmeč
Ilirska Bistrica
Jasenovac
Sanski Most
Niš
Košute
Korenica
Knin
Makljen
Tjentište
Kolašin
Kadinjača
Mitrovica
Brezovica
Kamenska
Ostra
Sisak
Nikšić
Sinj
Zenica

 

 

Οι φωτογραφίες του θέτουν ένα ερώτημα: μπορούν αυτά τα πρώην μνημεία να εξακολουθούν να θεωρούνται έργα τέχνης; Από τη μία η φυσική τους ερειπωμένη κατάσταση αλλά και η θεσμική αμέλεια αντανακλούν μια γενικότερη κοινωνική και ιστορική φθορά. Και από την άλλη εξακολουθούν να διαθέτουν αλλόκοτη ομορφιά χωρίς όμως συμβολική έννοια.

 

 

 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ
36 Σχόλια
12
Πι Μπουρλέ 13.11.2012 | 14:53
Το μέλλον απ' το παρελθόν.
Εφόσον χτίστηκαν ως έργα τέχνης, παραμένουν έργα τέχνης. Το είδος της χρήσης δεν απαξιώνει την καλλιτεχνική αξία, η τελευταία είναι αυθύπαρκτη.
Μόνο που ίσως το συμβολικό τους βάρος έχει μετατραπεί πια σε ιστορικό.
avatar
Ανώνυμος/η 13.11.2012 | 15:48
Βλέποντας τα μνημεία αναρρωτίεμαι πως μια τόσο σπουδαία ομοσπονδία θυσιαστηκε για το κέρδος των ευρωπαικών εταιρίων και εμεις δεν πηραμε πρέφα....
avatar
dkcrete 3.3.2015 | 17:03
Μια χαρα πρεφα πηραμε, ειμαστε ομως μερος του κερδους των ευρωπαικων εταιρειων και ως εκ τουτου, δεν βγαλαμε κιχ. Αλλωστε μεριδιο απο την πιτα τσιμπησαν και Ελληνικες εταιρειες.
avatar
Ανώνυμος/η 13.11.2012 | 16:22
καλά να δεις που το 3048 που θα έχουν γίνει όλα στάχτη και μπούρμπερη, ο τότε πολιτισμός θα ανακαλύψει τα απομεινάρια από κανά τέτοιο κτίριο και θα σπάει το κεφάλι του για το τι ήταν, τι εξυπηρετούσε, σε ποιον απευθυνόταν κτλ, όπως κάνουμε εμείς σήμερα με το Στονχετζ, τα κεφάλια στα Νησιά του Πάσχα και διάφορα άλλα.

Προτείνω να μπει επεξηγηματικό αυτοκολλητάκι για τις μελλοντικές γενιές και να γράφει με κεφαλαία:

SOCIALISM: FAIL!
avatar
Ανώνυμος/η 14.11.2012 | 08:47
χμ, πρόχειρη σημειολογία στο πόδι: βάσει αποτελεσμάτων από τα ΝΑΙ (37) και τα ΟΧΙ (26) στο άνωθεν σχόλιο (τουλάχιστον μέχρι 8:41 μμ στις 11/4), ποσοστό 41,2 τοις εκατό, πιστεύει πως το "πείραμα" του Σοσιαλισμού στην Ανατολική Ευρώπη, υπήρξε επιτυχημένο. Ίσως επειδή αφορούσε τις ζωές των άλλων και όχι τις δικές μας...
Tsu-tsu 14.11.2012 | 11:46
τα δύο σου σχόλια, ίσως καλύτερa από το αφιέρωμα! ωραίος! :D
Renton 30.11.2014 | 15:19
χμ, πρόχειρη σκέψη. Νομίζεις ότι επειδή παραθέτεις την άποψη σου (απλή παράθεση, χωρίς αιτιολογία χωρίς τίποτα και γραμμένη στα Αγγλικά για εντύπωση(?) ), αυτή είναι και σωστή, και όποιος διαφωνεί έχει μαύρα μεσάνυχτα?
avatar
dkcrete 3.3.2015 | 16:59
Μια χαρα πηγαιναν τα πραγματα στην πρωην Γιουγκοσλαβια, απλα ο δυτικος δακτυλος διελυσε μια πραγματικα μεγαλη χωρα.
Για την καλυτερη ενημερωση σου, οι Γιουγκοσλαβοι δεν ηταν στο ανατολικο μπλοκ οπως η πλειοψηφια πιστευει ακομα και σημερα. Ειχαν πληρη ελευθερια μετακινησης, ακομα και χωρις VISA στις ΗΠΑ (εμεις εδω στην Ελλαδα τελειωσαμε με αυτο το θεμα το 2006 αν δεν με απατα η μνημη μου). Ειχαν στιβαρη οικονομια και βαρια βιομηχανια, την οποια ακομα συντηρουν. Αν εισαι μικρης ηλικιας, δεν θα θυμασαι τους Γιουγκοσλαβους να κατεβαινουν στη βορεια Ελλαδα και να γεμιζουν τα αυτοκινητα τους με ψωνια απο τα Ελληνικα καταστηματα επειδη τα εβρισκαν τρομερα φθηνα.
Ακομα και σημερα τα κρατη που δημιουργηθηκαν απο τη διαλυση της χωρας, ειναι αρκετα μπροστα σε υποδομες απο τη χωρα μας, παρ' ολο που η Σερβια ας πουμε εχει υποστει μεγαλες καταστροφες απο νατοικους βομβαρδισμους και ενα 10ετες εμπαργκο.
Καλο ειναι να σταματησουμε καποια στιγμη να εχουμε αποψη απο γραπτα και να την αποκτησουμε με τα ιδια μας τα ματια. Επισης καλο ειναι να μην κρινουμε τις χωρες με βαση τις μεσες αποδοχες, αλλα με το επιπεδο των δομων τους. Σε διαβεβαιω πως η Σερβια και η Σλοβενια που εχω επισκεφθει, ειναι αρκετες κλασεις ανωτερες χωρες απο τη δικη μας.
avatar
tktk 30.9.2015 | 23:30
Έμειναν πίσω ως οικονομία, πολύ πριν τη διαλυσή τους. Και το κυριότερο, ζούσαν σε ανελεύθερο καθεστώς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Μην τρελαθούμε κιόλας...
Gargarokrotida 1.10.2015 | 16:30
Θα ήταν πιο εύκολο να τους ρωτήσεις αν πήγαιναν όλα μια χαρά. Δίπλα ειναι. Μετά έλα πες μας τι σου είπαν.
avatar
silly 30.9.2015 | 17:42
Μακάρι να αποτυγχάναμε και εδώ όπως ο σοσιαλισμός στη Γιουγκοσλαβία! Δεν θα αναφερθώ στα στοιχειώδη, του πώς ήταν δηλαδή η Γιουγκοσλαβία σε σχέση με το μπλοκ του "σιδηρούν παραπετάσματος" (λίγη έρευνα δεν έβλαψε ποτέ κανέναν) αλλά στο σήμερα:

Πόλεις όπως το Βελιγράδι, το Ζάγκρεμπ και τη Λιουμπλιάνα θα τις ζήλευε και ο πιο εκλεκτικιστής αστός Αθηναίος, ποδηλατόδρομοι, τεράστιες εκτάσεις δημοσίου χώρου (πάρκα, μνημεία κλπ.) που σφύζουν από ζωή όλο το 24ωρο, σεβασμός στο δημόσιο χώρο από επιχειρήσεις (τραπεζάκια, πάρκινκ κλπ.), μουσεία και γκαλερί γεμάτα κόσμο (όχι από τουρίστες), ουρά μιαμισάωρη για να προλάβεις φοιτητικό εισιτήριο στην όπερα Σάββατο απόγευμα (γύρω στο 3ευρο αναλογικά), ανοιχτά φεστιβάλ και συναυλίες που μετά δεν βλέπεις ούτε ένα σκουπίδι, ούτε ένα μπυρόκουτο πεταμένο κάτω, μποτιλιάρισμα θα βρεις μόνο Παρασκευή ή Σάββατο βράδυ, κι αυτό σε 1-2 δρόμους, ελάχιστα αυτοκίνητα γενικά, μέσα μαζικής συγκοινωνίας παλιά και βρώμικα, αλλά εκτεταμένα και απολύτως λειτουργικά, παντού δημόσια γήπεδα μπάσκετ, τένις, skate-parks προσεγμένα, καθαρά και φωτισμένα μέχρι αργά, γεμάτα κόσμο που αθλείται (πολύ fitness γενικά, αλλά φαίνεται γνήσιο, όχι ψυχαναγκαστικό και lifestyle όπως εδώ)... Κουλτούρα και κοσμοπολιτισμός που ο μικροαστός (στα μυαλά) Έλληνας ούτε τον ονειρεύεται, και μιλάμε για χώρες που μέχρι πριν 10-15 χρόνια είχαν πολέμους επί πολέμων, εμπάργκο και βομβαρδισμούς...

Ακόμα και στη σαπίλα τους, βλέπεις μια ειδοποιό διαφορά (οι αντίστοιχες ταγκιές τύπου Παρτιζανάρα ολέ ΠΟΤΕ σε ιστορικά κτίρια, αγάλματα κλπ. ή Σέρβος εθνικιστής με τατουάζ σφυρί που διαλύει έναν αγκυλωτό σταυρό) απ, ό,τι έχει συνηθίσει το μάτι μας. Και αν δεν ήταν τόσο φρέσκος ο πόλεμος, με τις εθνικιστικές εξάρσεις και μια ροπή προς την απαξίωση (νεολαία που πίνει πολύ, trash media και βεβιασμένη προσπάθεια μιμητισμού του δυτικού καταναλωτισμού και θεάματος), μπροστά σε αυτές τις χώρες θα ήμασταν όχι Μπανανία, και 'γω δεν ξέρω τι...
avatar
V.B. 13.11.2012 | 16:51
ωραίο άρθρο... http://www.lifo.gr/team/u15584/31850 και πρωτότυπο...
chrysalifourfour 13.11.2012 | 17:10
Ο τσελεμεντές του μπετόν-αρμέ ένα πράμα. Κι όμως, κάποτε αυτό ήταν υψηλή τέχνη, όπως και τα πολύ υψηλά ιδανικά του σοσιαλισμού. Ηθικό δίδαγμα: η τέχνη πάντα εκφράζει την εποχή της και ως τέτοια πρέπει να κρίνεται.
avatar
Ανώνυμος/η 13.11.2012 | 21:20
"Κι όμως, κάποτε αυτό ήταν υψηλή τέχνη"

ego akoma etsi to vlepo
chrysalifourfour 14.11.2012 | 12:30
Δεν είπα ότι δεν μου αρέσει, το βρίσκω πρωτοπόρο ακόμη και για το παρόν. Η υψηλή όμως τέχνη ορίζεται ευρύτερα ως τέτοια από το ότι δεν περιορίζεται γεωγραφικά και σημειολογικά. Και ναι μεν συμβολίζει την ιδέα της επανάστασης με έρεισμα τις μάχες της τέως Γιουγκοσλαβίας, αλλά αυτό που μένει στο τέλος (το μέλλον δηλαδή) είναι το καθαρά αισθητικό τους μέρος. No hard feelings here
Boris kidric 13.11.2012 | 21:01
Αν γνωρίζατε λίγη γιουγκοσλαβική ιστορία, θα μπορούσατε να καταλάβετε το συμβολισμό τους. Κυρίως είναι σε τοποθεσίες όπου έγιναν μάχες, σε τόπους μαζικών σφαγών,κυρίως των σέρβων οι οποίοι σφαγιάστηκαν μαζικά από τους Ουστάσι (κροάτες φασίστες) αλλά και τόπους όπου σημειώθηκαν οι πρώτες εξεγέρσεις εναντίον των κατοχικών δυνάμεων. Για αυτό και όλα αυτά τα τεράστια μνημεία, έχουν την τάση να δείχνουν προς τα πάνω, συμβολίζοντας έτσι την εξέγερση. Άλλα εμπνέονται από τη γεωγραφία της περιοχής, όπως εκείνο που μοιάζει με φαράγγι και συμβολίζει τη μάχη στη Σιούτεσκα. Πολλά συμβολίζουν υψωμένες γροθιές. Ο όγκος ήταν να υποθέσω της εποχής και αν δεν κάνω λάθος συμβόλιζε την δύναμη των ανθρώπων.
the mad hatter 13.11.2012 | 21:53
επιμορφωτικό το σχόλιο σου..ευχαριστώ
avatar
Ανώνυμος/η 13.11.2012 | 22:09
polako Boris..
Δεν ήταν θύματα μόνο οι Σέρβοι
Επίσης η Γιουγκοσλαβία δεν ήταν μόνο οι Σέρβοι.
Ακριβώς επειδή υπάρχει κόσμος που δεν ξέρει, καλό θα ήταν να μην αναφέρουμε μόνο την μια πλευρά
Boris kidric 14.11.2012 | 17:09
Αγαπητέ, αναφέρομαι στα θύματα της Ουστάσα το καλοκαίρι του 1941. Όπως θα γνωρίζεις, οι σφαγές από τον Απρίλη του 1941 ως τον Ιούλη του 1941 ήταν μαζικότατες, όπως και οι απελάσεις κτλ κτλ. Αυτή η πολιτική των φασιστών οδήγησε τους σέρβους της Κροατίας και της Βοσνίας (του ανεξάρτητου κροατικού Κράτους δηλαδή), να ξεσηκωθούν, σχετικά πρόωρα, το καλοκαίρι του 1941. Προφανώς και δεν ήταν μόνο οι σέρβοι θύματα, ούτε ισχυρίστηκα κάτι τέτοιο, ούτε είπα πως η Γιουγκοσλαβία ήταν μόνο οι σέρβοι και απορώ πώς έβγαλες αυτό το συμπέρασμα. Απλά κάποια μνημεία στις φωτογραφίες είναι αφιερωμένα στη μνήμη αυτών των θυμάτων.
avatar
Ανώνυμος/η 13.11.2012 | 21:22
apo geometriki apopsi einai ekseasia!!! poli omorfa
avatar
Ανώνυμος/η 13.11.2012 | 22:36
Θα μπορούσαν να είναι εικόνες από ταινία του Ταρκόφσκι.

Πολύ εντυπωσιακά
Αναστάσιος 13.11.2012 | 23:17
Θα θελα να μπω στο 5 και το 17. Τι φως να χουν άραγε;
Tsu-tsu 14.11.2012 | 11:50
Ωραίος! Το 17 μου κάθησε και μένα, μπρουταλίλα αλλά σου κάνει αυτόματα "κλικ"! Το 18 το έπαιρνα στον κήπο μου, αν είχα κήπο -έχει και γαμάτο όνομα!
avatar
RedNati 14.11.2012 | 00:15
Εμένα μου προκαλούν ένα δέος πάντως αυτό τα "τερατουργήματα". Αν μη τι άλλο είναι εντυπωσιακά.
12
Πρέπει να είστε μέλος για να αναρτήσετε σχόλια

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

CITY GUIDE ΔΗΜΟΦΙΛΗ